Nghiên cứu quy trình chế biến sữa chua có bổ sung khế

NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH CHẾ BIẾN SỮA CHUA  
CÓ BỔ SUNG KHẾ  
Phạm Thị Mỹ Trâm(1), Trần Thị Liễu Ngư(1)  
(1) Trường Đại học Thủ Dầu Một  
Ngày nhận bài 17/12/2020; Ngày gửi phản biện 20/12/2020; Chấp nhận đăng 30/03/2021  
Liên hệ email: [email protected]  
Tóm tắt  
Sữa chua rất giàu lợi khuẩn, là một sản phẩm thực phẩm hiệu quả trong việc  
tăng cường hoạt động của hệ tiêu hóa. Hiện nay, sữa chua đã và đang chiếm lĩnh  
thị trường tiêu thụ rộng lớn trên khắp thế giới, người tiêu dùng ưa chuộng sản  
phẩm này không chỉ vì giá trị dinh dưỡng mà còn vì các ưu điểm khác như giá  
thành hợp lý, dễ sử dụng và đặc biệt là hương vị thơm ngon đặc trưng mà vi khuẩn  
lên men mang lại. Đề tài nghiên cứu sản xuất sữa chua có bổ sung khế được thực hiện  
nhằm phát triển đa dạng sản phẩm sữa chua với một số chỉ tiêu khảo sát như: tỉ lệ  
nước và dịch sữa, khế bổ sung, sữa chua cái và thời gian lên men. Kết quả đã ghi  
nhận sữa chua lên men với thời gian 10 giờ, bổ sung tỉ lệ nước và dịch sữa 1:1, dịch  
khế bổ sung 10% và sữa chua cái 15% cho sản phẩm đạt chất lượng loại tốt với điểm  
trung bình đạt 19,63 và pH nằm trong tiêu chuẩn quy định về sữa chua (4,33).  
Từ khoá: dịch sữa, khế, lên men, sữa chua  
Abtrast  
STUDY ON YOGURT PROCESSING WITH STAR FRUIT  
SUPPLEMENTATION  
Yogurt is rich in beneficial bacteria and is an good food in enhancing the  
function of the digestive system. Currently, yogurt has been a large market around the  
world, consumers prefer it not only for its nutritional value but also for other  
advantages such as reasonable price, easy uses and especially the characteristic  
delicious taste that fermented bacteria bring. The research project on yogurt  
production with star fruit supplementation was carried out in order to develop a  
variety of yogurt products with some surveys such as: water and milk solution ratio,  
star fruit supplementation, plain yogurt and time fermentation. The results showed  
that yogurt was fermented for 10 hours, supplemented with water and milk solution 1:  
1, star fruit juice 10% and yogurt 15% for good quality products with medium scores  
reached 19.63 and pH was within the specified standards for yogurt (4.33).  
30  
Tạp chí khoa học Đại học Thủ Dầu Một  
Số 3(52)-2021  
1. Mở đầu  
S                                    bao gồ    ớc, lactose, protein, các ch t  
béo, vitamin, hormone và khoáng ch t                                                   
                       i (                      . C                                  
                                                                                  
                                                                                   
                                       t, s a chua u ng l i khu                          
m                                                                                
      lactic                                                                           
                                        ng s , 2015). Theo Codex, tiêu chu          
lên men thì                              men nh  vào                            
Streptococcus thermophilus và Lactobacillus bulgaricus (Codex, 2013).  
Nhi u nghiên c u ch  bi n s a chua mang                               c công  
b               b  sung mít và thanh long ru                             ng s .,  
2013),                      , khóm và dâu (L                   ng s ., 2015)      
chua b            am Vinamilk                         ,       ớ                      
                                                                                   
                          t o s n ph m  ớ                                         
                      ớ                
2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu  
2.1 Vật liệu  
Nguyên li u ch  bi n s a chua gồm: S                            ng Vinamilk,  
s     c Ông Th , kh , s a chua Vinamilk.  
2.2 P ươ   p áp          u  
Thí nghiệm 1: Xác định tỉ lệ nước cho vào dịch sữa  
D ch s a bao gồm s     c và s         ới tỉ l  1:1     c b              ớ   ớ  
1                          1                                          ỉ l    ớ         
                                 tỉ l : 1:1; 1,5:1 và 2:1.  
                                                            ồ                     
           c                                m ch      ng c a s n ph m          ỉ    
  ớ             
Thí nghiệm 2: Xác định tỉ lệ khế bổ sung vào dịch sữa  
                           ớ          ớ                                         
nghi   1    1                                                    ỉ                c  
chu n b  theo tỉ l : 5%; 10% và 15% so với h n h p d ch s a.  
                                                            ồ                     
                                            m ch      ng c a s n ph            ỉ    
  ớ             
31  
Thí nghiệm 3: Xác định tỉ lệ sữa chua cái bổ sung  
                                                  ỉ      ớ                   
lu                 1   ỉ                                       m 2,                     
      ỉ               i Vinamilk    c chu n b  theo tỉ l : 10%; 15% và 20% so với so  
với h n h p d ch s a.  
K                                                   ồ                        m  
                             m ch      ng c a s n ph            ỉ      ớ             
Thí nghiệm  :  ác định thời gian lên men  
Th i gian lên men kh o sát là 6, 8 và 10 gi .  
                                                            ồ                     
                                            m ch      ng c a s n ph            ỉ    
  ớ             
 hỉ tiêu theo d i chất lượng sản phẩm sữa chua khế  
                                                       ỉ            :  
–   ỉ              :                              
–   ỉ             :    chua  
 hương pháp đánh giá cảm quan sản phẩm ( à  u ên Tư, 2006).  
Vi                                                                              
                    1 :    
Bảng 1. Quy định phân loại chất lượng của TCVN 3215:79  
Yêu cầu về điểm trung bình  
Danh hiệu chất lượng  
Điểm chung  
chưa trọng lượng đối với các  
chỉ tiêu  
Các chỉ tiêu quan trọng nhất  
lớn hơn hoặc bằng 4,8  
Loại tốt  
18,6 - 20,0  
15,2 - 18,5  
11,2 - 15,1  
Các chỉ tiêu quan trọng nhất  
lớn hơn hoặc bằng 3,8  
Loại khá  
Mỗi chỉ tiêu lớn hơn  
hoặc bằng 2,8  
Loại trung bình  
Loại kém (không đạt mức chất  
lượng trong tiêu chuẩn nhưng  
còn khả năng bán được)  
Mỗi chỉ tiêu lớn hơn  
hoặc bằng 1,8  
7,2 - 11,1  
Loại rất kém (không có khả  
năng bán được nhưng sau khi tái  
chế thích hợp còn sử dụng  
được)  
Mỗi chỉ tiêu lớn hơn  
hoặc bằng 1,0  
4,0 - 7,1  
0 - 3,9  
Loại hỏng (không còn sử dụng  
được)  
-
3. Kết quả và thảo luận  
Thí nghiệm 1:  ác định tỉ lệ nước cho vào dịch sữa  
Thí nghi                    ớ                                               
                                                               ớ        à m         
32  
Tạp chí khoa học Đại học Thủ Dầu Một  
Số 3(52)-2021  
        ỉ                                                            K t qu  phân tích  
      c ghi nh n trong b ng 2 cho th y pH   các m     u phù h p với ch      ng s a  
chua (                 2004).  
Bảng 2. Giá trị pH của sản phẩm sữa chua khế khi tha  đổi tỉ lệ nước và dịch sữa  
Tỉ lệ nước và dịch sữa  
pH  
1:1  
1,5:1  
2:1  
4,49  
4,33  
4,36  
Sau khi ti                   m quan, k t qu    b ng 3 cho th y m u có tỉ l    ớc  
và d ch s a 1:1 cho k t qu  t t nh t trong 3 nghi m th c vớ   i m t      t 16,62, x p  
lo i khá. Hai nghi m th c còn l i có s         t   m c trung bình.  
Bảng 3. Điểm cảm quan trung bình có hệ số quan trọng của sản phẩm sữa chua khế khi  
tha  đổi tỉ lệ nước và dịch sữa  
Tỉ lệ nước và dịch sữa  
Chỉ tiêu  
Tr ng thái  
Mùi  
1:1  
6,72  
3,09  
4,64  
1,57  
16,62  
1,5:1  
5,33  
3,04  
4,56  
1,44  
14,37  
2:1  
4,16  
3,04  
4,56  
1,39  
13,15  
V  
Màu s c  
Tổng  
Ứ    ớ              ớ                                        T              
                                                      ớ                           
           ớ          ớ                                                                
  ớ                       n ph                  ớ                 ồ                   
                                                    ớ                                 
           ớ       ch s a có tỉ l  1:1 là phù h                              
Thí nghiệm  :  ác định tỉ lệ khế bổ sung vào dịch sữa  
Thí nghi                   ớ   ồ                                                
    1      1         ớ                                        ồ                  
m t trong nh                                                                    
K t qu  phân tích pH sau quá trình lên men s                  i tỉ l  kh  b  sung  
   c ghi nh n trong b ng 4 cho th y pH   các m     u phù h p với ch      ng s a  
chua (                 2004).  
Bảng 4. Giá trị pH của sản phẩm sữa chua khế khi tha  đổi tỉ lệ dịch khế bổ sung  
Tỉ lệ dịch khế  
pH  
5%  
4,50  
4,33  
4,43  
10%  
15%  
33  
Sau khi c m quan, k t qu     c trình bày   b ng 5 cho th y m u có tỉ l  d ch kh  
b  sung 10% cho k t qu  t t vớ     m t      t 18,81, x p lo i t t. Nghi m th c có b  
sung d ch kh  5% và 15% cho k t qu  khá với 17,77 và 18,06    m.  
Bảng 5. Điểm cảm quan trung bình có hệ số quan trọng của sản phẩm sữa chua khế khi  
tha  đổi tỉ lệ dịch khế bổ sung  
Tỉ lệ dịch khế  
Chỉ tiêu  
5%  
8,00  
3,26  
4,56  
1,95  
17,77  
10%  
8,00  
3,36  
4,45  
2,00  
18,81  
15%  
7,25  
3,52  
5,45  
1,84  
18,06  
Tr ng thái  
Mùi  
V  
Màu s c  
Tổng  
                                                                                
                     c và m                                                              
          ỉ                         1                                                    
     ỉ                         1                                                        
       ồ                                                            sáng (b ng 6).  
        , k t qu  nghiên c u kh o sát        ng c a nguyên li u (s a, gelatin và  
m           n ch      ng c a s a chua trái cây cho th y 10% m                    
 ớ                                                                                     
     m quan cao (                 và c ng s , 2013).  
      y, y            ớ                                                       
                                                                                    
                                                                                    
                  ỉ                1                      
 ả    . Mô tả sản phẩm sữa chua khế khi tha  đổi tỉ lệ dịch khế bổ sung  
Tỉ lệ dịch khế  
Kết quả đánh giá  
                                                  ớ  
                           
5%  
                                    n             
                                                               
                                                  ớ  
                            
10%  
15%  
                                        
                                                           
                                                  ớ  
                           
                                        
                                                       nhiên  
34  
Tạp chí khoa học Đại học Thủ Dầu Một  
Số 3(52)-2021  
Thí nghiệm  :  ác định tỉ lệ sữa chua cái được bổ sung  
Thí nghi                   ớ   ỉ                             1    1          
 ớ                                                                                   
c                                                                   nh              
s     ồng nh                       pH sau quá trình lên men s                  i tỉ l  
s a chua cái so với h n h p d ch s      c ghi nh n trong b ng 7.  
Bảng 7. Giá trị pH của sản phẩm sữa chua khế khi tha  đổi tỉ lệ sữa chua cái  
Tỉ lệ dịch khế  
10%  
pH  
4,49  
4,39  
4,40  
15%  
20%  
K t qu  trong b ng 7 cho th y pH   các m     u phù h p với ch      ng s a chua  
(                 2004). Sau quá trình lên men, s n ph              m quan ch t  
   ng và k t qu     c trình bày   b ng 8. Với m u có tỉ l  d ch s a chua cái b  sung  
15% cho k t qu  t t vớ     m t      t 18,41. Ti p theo là các nghi m th c có b  sung  
d ch kh  5% và 15% với 17,73 và 18,29    m.  
Bảng 8. Điểm cảm quan trung bình có hệ số quan trọng của sản phẩm sữa chua khế khi  
tha  đổi tỉ lệ dịch khế bổ sung  
Tỉ lệ sữa chua cái  
Chỉ tiêu  
10%  
7,89  
3,44  
4,64  
1,76  
17,73  
15%  
8,00  
3,58  
5,04  
1,79  
18,41  
20%  
8,00  
3,04  
5,68  
1,57  
18,29  
Tr ng thái  
Mùi  
V  
Màu s c  
Tổng  
                                                                       ớ   
              ồ      s a chua cái              ồ                                      
                                                                                     
        ớ                ớ     ng vi sinh v t cao    .  
                   và c ng s  92015)                                        
                Lactobacillus plantarum                                 a chua s   nh  
                                                                                         
               ớ                                            t qu  nghiên c u c a  
nhóm tác gi                                               ch a Lactobacillus  
plantarum  ớ        6% thích h p cho quá trình lên men và ch      ng s n ph m t t.  
      y, tuỳ vào lo              a chua cái b  sung s              n ch      ng c a  
s n ph m lên men s                   t qu                 ớ   ỉ l               1   
                                                                                ỉ    
35  
                                                                 pH.  
Thí nghiệm  :  ác định thời gian lên men  
Vi                                                ớ          s n ph m      o qu n  
và s  d ng là                                        ớ                                 
                                                                                      
         c u trúc                            s  làm cho s n ph m b  chua và có th     
h ng (  ng Thu Thu , 2019).  
Thí nghi                   ớ                         ớ                        
              1         t qu        c ghi nh n trong b ng 9.  
Bảng 9. Giá trị pH của sản phẩm sữa chua khế khi tha  đổi thời gian lên men  
Thời gian lên men (giờ)  
pH  
6
8
4,69  
4,63  
4,33  
10  
K t qu  trong b ng 7 cho th y pH   các m     u phù h p với ch      ng s a chua  
(                 2004).  
Sau quá trình lên men, s n ph                 c m quan ch      ng và k t qu  
   c trình bày   b ng 10.  
Bảng 10. Điểm cảm quan trung bình có hệ số quan trọng của sản phẩm sữa chua khế  
khi tha  đổi tỉ lệ dịch khế bổ sung  
Thời gian lên men (giờ)  
Chỉ tiêu  
Tr ng thái  
Mùi  
6
8
10  
4,80  
3,04  
3,52  
1,36  
12,72  
7,57  
3,74  
5,68  
1,92  
18,91  
8,00  
3,82  
5,84  
1,97  
19,63  
V  
Màu s c  
Tổng  
Thí nghi                                                                     
                                                  ớ                     1              
                                                                         ớ       
               1                                                     t (19,63, t     
                        ớ                                                            
                    ớ                                                                 
                                                                                      
                                                ớ                                      
v                      1                                                      ỉ          
           chua (hình 1). Qua quá trình kh                nh m t s  chỉ tiêu nh m t o s n  
ph m có ch      ng t t, quy trình ch  bi n s a chua kh          xu               
36  
Tạp chí khoa học Đại học Thủ Dầu Một  
Số 3(52)-2021  
Hình 1. Sữa chua khế thành phẩm  
Hình 2. Quy trình sản xuất sữa chua bổ sung khế  
4. Kết luận  
Tỉ l  ph i tr n và th i gian lên men là các y u t  quan tr ng             n ch t  
   ng s a chua sau lên men. Quá trình nghiên c u t o s n ph m mới t  s a chua có b  
sung kh     ghi nh n tỉ l    ớc và d ch là 1:1, 10%    ng kh  b  sung 10%, 15% s a  
chua cái với th i gian lên men s a chua c n thi t t      n 10 gi  s  t o ra s n ph m s a  
       t ch      ng t                kh                chua phù h p và c         ồng  
nh t. S n ph          c b o qu n l       gi     c k t c u, h n ch  s  phát tri n c a  
vi sinh v t và mùi v  c a s n ph m.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
[1] Codex (2013). Codex stan 243-2013: Standard for fermented milk.  
[2]   ng Thu Thu  (2019).  ghiên cứu quá trình lên men nước giải khát t  bánh m  hương  
trái cây.    tài khoa h c và công ngh .          i h c Bà R a –           
[3]                                                                   (2015).  
                                                                                 
chua. Tạp chí Khoa học Trường Đại học  ần Thơ, 36,14-20.  
[4]                     K  thuật ph n tích cảm quan thực phẩm                         t.  
37  
[5]                         Công nghệ sản  uất các sản phẩm t  sữa và thức uống pha chế,  
Tập 1.                              
[6]           t M           Công nghệ sản  uất các sản phẩm t  sữa và thức uống pha chế,  
Tập 1.                              
[7]         c Ph m (2010). Giáo trình Công nghệ lên men, tập 1. NXB Giáo d c Vi t Nam.  
[8]                                                        1             u ch      ng  
c m quan c a s a chua trái cây. Tạp chí Khoa học Trường Đại học  ần Thơ, 38(1), 1-8.  
[9]                    ồ                                                  (2013).  
                                                                                        
trái cây. Tạp chí Khoa học Trường Đại học  ần Thơ, 26, 112-120.  
38  
pdf 9 trang yennguyen 18000 Free
Bạn đang xem tài liệu "Nghiên cứu quy trình chế biến sữa chua có bổ sung khế", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfnghien_cuu_quy_trinh_che_bien_sua_chua_co_bo_sung_khe.pdf