Luận văn Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập của học sinh ở các trường Trung học cơ sở Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Lê Phạm Mộng Hằng
QUẢN LÍ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh - 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Lê Phạm Mộng Hằng
QUẢN LÍ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG HỌC TẬP CỦA
HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ QUẬN 8, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8140114
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. TRẦN VĂN HIẾU
Thành phố Hồ Chí Minh - 2020
2
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung
thực và không trùng lặp với các đề tài khác.
Kết quả của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào.
Tác giả luận văn
Lê Phạm Mộng Hằng
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và lời cám ơn chân thành nhất đến:
Lãnh đạo Trường Đại học Sư phạm Tp.HCM;
Đặc biệt, xin cảm ơn PGS.TS Trần Văn Hiếu đã tận tình hướng dẫn và giúp tôi
thực hiện đề tài nghiên cứu này;
Ban Lãnh đạo, cán bộ, giáo viên giảng dạy, nhân viên cùng các em HS Trường
THCS Dương Bá Trạc, THCS Bình Đông, THCS Sương Nguyệt Anh, THCS Lê Lai,
THCS Tùng Thiện Vương, THCS Bình An đã nhiệt tình hợp tác, giúp đỡ trong suốt
quá trình khảo sát thực tế làm luận văn;
Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên để tôi hoàn thành chương trình cao
học tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Quý Thầy, Cô chuyên ngành quản lí giáo dục, các thầy cô Phòng sau đại học
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt
kiến thức khoa học, kinh nghiệm quý báu giúp tôi hoàn thành khóa học và thực hiện
đề tài của mình.
Xin trân trọng cảm ơn./
Tác giả luận văn
Lê Phạm Mộng Hằng
4
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU.................................................................................................................... 1
1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề ................................................................ 7
1.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới............................................................. 7
1.1.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ........................................................... 8
1.2. Một số khái niệm............................................................................................ 10
1.2.2. Công nghệ thông tin................................................................................. 12
1.2.3. Ứng dụng công nghệ thông tin................................................................. 12
trường trung học cơ sở................................................................................... 16
trường trung học cơ sở ............................................................................ 19
5
của học sinh............................................................................................. 26
trung học cơ sở............................................................................................... 29
tin của học sinh........................................................................................ 34
học tập của học sinh ................................................................................ 41
tập của học sinh.............................................................................................. 46
1.5.1. Các yếu tố chủ quan................................................................................. 46
1.5.2. Các yếu tố khách quan............................................................................. 50
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ....................................................................................... 52
6
2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng ........................................................................... 59
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 59
2.2.2. Đối tượng, nội dung khảo sát................................................................... 59
2.2.3. Phương pháp ............................................................................................ 60
2.2.4. Xử lí kết quả khảo sát ............................................................................. 60
7
tập của HS ............................................................................................... 86
2.5. Nhận định, đánh giá chung về thực trạng....................................................... 87
2.5.1. Mặt mạnh ................................................................................................. 87
2.5.2. Mặt yếu .................................................................................................... 88
Kết luận chương 2..................................................................................................... 90
8
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp................................................................... 105
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ..................................................................................... 123
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.............................................................................. 124
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................... 127
PHỤ LỤC
9
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
Cán bộ quản lí
Ghi chú
CBQL
CSVC
CNTT
GD & ĐT
GV
Cơ sở vật chất
Công nghệ thông tin
Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên
HS
Học sinh
HT
Hiệu trưởng
HĐ
Hoạt động
KH
Kế hoạch
KQ
Kết quả
PHT
Phó hiệu trưởng
Quản lí
QL
QL UDCNTT
UDCNTT
TBDH
THCS
TTCM
Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin
Ứng dụng công nghệ thông tin
Thiết bị dạy học
Trung học cơ sở
Tổ trưởng chuyên môn
1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Từ năm 2013 đến nay, cụm từ “công nghệ 4.0” xuất hiện, đánh dấu sự khởi đầu
của cuộc công nghệ lần thứ tư - cuộc cách mạng số, thông qua các công nghệ như
Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế ảo (VR), tương tác thực tại ảo
(AR), mạng xã hội, điện toán đám mây, di động, phân tích dữ liệu lớn (SMAC)… để
chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số. Cuộc cách mạng công nghiệp lần
thứ tư tác động mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, với sự xuất hiện của robot có trí tuệ
nhân tạo mang lại nhiều ứng dụng trong xã hội. Và không nằm ngoài sự tác động đó,
giáo dục (GD) hiện đã đang và sẽ có rất nhiều đổi mới để bắt kịp với sự thay đổi đó.
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra thách thức ngành GD phải thay đổi cách dạy
và học cho phù hợp. Nếu nhà giáo chỉ cung cấp, truyền dạy thông tin tri thức của các
bộ môn khoa học thì ngày nay, người máy và các thiết bị thông minh sẽ làm tốt hơn
các nhà giáo. Trong bối cảnh đó, nếu muốn nền GD phổ thông đáp ứng được đòi hỏi
̣
cấp thiết của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; nếu muốn việc dạy
học theo kịp cuộc sống, chúng ta nhất thiết phải cải cách phương pháp dạy học theo
hướng vận dụng công nghệ thông tin (CNTT) và các thiết bị dạy học hiện đại, phát
huy mạnh mẽ tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành và hứng thú học tập của học sinh
(HS) để nâng cao chất lượng đào tạo. Không chỉ đối với giáo viên mà HS cũng phải
biết tiếp cận nguồn thông tin to lớn luôn được xử lý hiệu quả với máy tính và mạng
internet.
Ứng dụng CNTT (UDCNTT) vào dạy và học là một trong những mục tiêu lớn
được ngành GD đặt ra trong giai đoạn hiện nay và là một mục tiêu chính đã được
nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII chỉ ra rất rõ ràng cụ thể: "Đổi mới mạnh mẽ
phương pháp giáo dục và đào tạo (GD & ĐT), khắc phục lối truyền thụ một chiều,
rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và phương tiện vào quá trình dạy và học, bảo đảm điều kiện và tự
nghiên cứu của HS … Phát triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên
và rộng khắp trong toàn dân, nhất là thanh niên". CNTT và truyền thông với công
2
nghệ multimedia, internet… đã và đang làm thay đổi cách thức dạy và học với các
phương châm mới về dạy học. Sau một thời gian khởi động khá dài, ngành GD Việt
Nam đã bắt đầu chủ trương đẩy mạnh UDCNTT vào GD với sự kiện năm học 2008-
2009 được Bộ GD & ĐT chọn là “Năm học đẩy mạnh UDCNTT…”. Sự kiện này đã
làm cho việc đưa CNTT vào trường học trở thành một nhiệm vụ trọng tâm và thường
xuyên của ngành GD.
Để đạt được mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện GD & ĐT trong thời đại công
nghệ 4.0, phương pháp dạy - học phải được cải tiến mạnh mẽ và một trong những
phương pháp không thể thiếu là góp phần nâng cao chất lượng dạy học UDCNTT,
phương tiện trực quan vào quá trình dạy và học. Các cơ Sở GD & ĐT thuộc các cấp
học đã không ngừng tăng cường UDCNTT trong quản lí và hỗ trợ hoạt động dạy, học
và nghiên cứu khoa học, góp phần nâng cao chất lượng GD & ĐT. Xây dựng hệ thống
học liệu mở, thư viện điện tử, mua quyền khai thác dữ liệu khoa học và công nghệ
quốc tế phục vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học. . ..
Ngành GD Thành phố Hồ Chí Minh luôn phát triển không ngừng với truyền
thống năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, tích cực đổi mới, luôn là ngọn cờ đầu
của cả nước, đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước và giúp thành phố ngày một phát triển, hội nhập với các nước trong khu
vực và trên thế giới. Trong bối cảnh đổi mới hiện nay, Ngành GD Thành phố Hồ Chí
Minh vẫn luôn đề xuất, chỉ đạo các cơ sở GD trên địa bàn luôn không ngừng nâng
cao UDCNTT trong các hoạt động của nhà trường. Những năm gần đây, đội ngũ cán
bộ QL (CBQL) tại các trường THCS trên phạm vi cả nước đã có nhiều cố gắng trong
việc UDCNTT vào việc QL dạy và học, tuy nhiên hiệu quả QL chưa cao, nhất là ở
công tác quản lí UDCNTT (QL UDCNTT) trong học tập của HS. Công tác QL về
mặt chuyên môn, cơ sở vật chất (CSVC) có nhiều tiến bộ, CSVC được trang bị ngày
càng nhiều … Tuy nhiên vẫn còn một số bất cập như: chưa tận dụng và phát huy được
̣
thế mạnh của CNTT trong việc học trên lớp, tự học ở nhà, tự kiểm tra đánh giá của
HS do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan cần phải nghiên cứu khắc phục
…. Việc nghiên cứu kỹ thực trạng QL UDCNTT trong học tập và từ đó đề xuất một
3
số biện pháp QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường trung học cơ sở (THCS)
Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh, giúp nâng cao tính hiệu quả việc UDCNTT trong
học tập của HS cũng như phát huy năng lực tự học, sáng tạo của HS, đồng thời tận
dụng được thế mạnh của CNTT đang tạo ra một môi trường học tập đặc biệt là môi
trường mạng…
Xuất phát từ những lí do trên, người nghiên cứu chọn đề tài “Quản lí ứng dụng
công nghệ thông tin trong học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở Quận 8,
Thành phố Hồ Chí Minh”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lí luận về QL UDCNTT trong học tập và xác định thực trạng về QL
UDCNTT trong học tập của học sinh ở các trường THCS tại Quận 8 Thành phố Hồ
Chí Minh, đề xuất những biện pháp QL UDCNTT trong học tập từ đó nâng cao chất
lượng học tập của HS.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: QL UDCNTT trong trường THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường
THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Công tác QL UDCNTT trong học tập của HS ở các THCS Quận 8, thành phố
Hồ Chí Minh đã được triển khai thực hiện và đạt một số kết quả nhất định: QL
UDCNTT trong hoạt động học tập trên lớp, QL việc sử dụng một số phần mềm hỗ
trợ học tập. Tuy nhiên, công tác QL UDCNTT trong học tập của HS ngoài giờ lên
lớp, QL công tác tự kiểm tra đánh giá của HS còn nhiều hạn chế. Trên cơ sở nghiên
cứu lí luận và đánh giá đúng thực trạng QL UDCNTT trong học tập của HS ở các
trường THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, có thể đề xuất những biện pháp
QL có tính cần thiết và khả thi nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả UDCNTT trong
học tập của HS theo mục tiêu phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học
do Bộ GD & ĐT đề ra.
4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lí luận về QL UDCNTT trong học tập của HS ở các
trường THCS.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng QL UDCNTT trong học tập của HS ở các
trường THCS tại Quận 8, Tp.HCM.
5.3. Đề xuất một số biện pháp QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường
THCS Quận 8, Tp.HCM.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng QL UDCNTT trong
học tập của HS ở các trường THCS tại Quận 8, Tp.HCM.
6.2. Về địa bàn khảo sát: khảo sát tại 6/12 trường THCS công lập trên địa bàn
Quận 8, Tp.HCM.
6.3. Về thời gian: Để khảo sát thực trạng, đề tài sử dụng các số liệu, dữ kiện
được thu thập, nghiên cứu trong năm học 2017 – 2018 và 2018 – 2019.
6.4. Về chủ thể quản lí: Chủ thể QL UDCNTT trong học tập của học sinh ở các
trường THCS tại Quận 8, Tp.HCM là hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng.
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
7.1.1. Quan điểm hệ thống
Vận dụng quan điểm hệ thống nhằm nghiên cứu thực trạng QL UDCNTT trong
học tập của HS trong mối quan hệ với công tác QL UDCNTT trong trường THCS.
Nghiên cứu QL UDCNTT trong học tập của HS cần nghiên cứu các nội dung
cụ thể như: mục đích và nhiệm vụ của người học, việc ứng dụng công nghê thông tin
trong quá trình tự học ngoài lớp, trên lớp, UDCNTT trong tự kiểm tra đánh giá .....
Khi đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả QL UDCNTT trong học tập
của HS phải xem xét chúng trong mối quan hệ với nhau nhằm tạo ra sự tác động hợp
lí giữa các biện pháp trong việc nâng cao hiệu quả QL UDCNTT trong học tập của
HS tại các trường THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh.
5
7.1.2. Quan điểm lịch sử - logic
Vận dụng quan điểm lịch sử - logic vào đề tài nhằm nghiên cứu thực trạng QL
UDCNTT trong học tập của HS bằng cách tìm hiểu, nghiên cứu thực trạng QL
UDCNTT trong học tập của HS vào những khoảng thời gian, không gian và điều kiện
cụ thể. Điều này giúp cho công tác điều tra thực trạng được chính xác, phù hợp với
mục đích nghiên cứu.
7.1.3. Quan điểm thực tiễn
Vận dụng quan điểm thực tiễn vào đề tài nhằm đánh giá công tác QL UDCNTT
trong học tập của HS và đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác QL
UDCNTT trong học tập của HS phải dựa vào điều kiện thực tế, gắn với thực tiễn của
địa phương và của các trường THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa những vấn đề lí luận trong các tài
liệu, văn bản, công trình nghiên cứu.... có liên quan hoạt UDCNTT trong học tập của
HS và QL UDCNTT trong học tập của HS trong THCS nhằm làm cơ sở lí luận cho
đề tài nghiên cứu.
7.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
Quan sát việc UDCNTT trong học tập của HS ở các trường được khảo sát để tìm
hiểu thêm về thực trạng QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường THCS tại
Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh, từ đó thu thập thông tin cho đề tài.
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Mục đích: làm rõ thực trạng UDCNTT trong học tập của HS và thực trạng QL
UDCNTT trong học tập của HS ở các trường THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí
Minh.
Nội dung khảo sát: Tìm hiểu nhận thức cũng như nhận định của hiệu trưởng,
phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, của
HS về thực trạng UDCNTT trong học tập của HS và QL UDCNTT trong học tập của
HS trong nhà trường. Chúng tôi cũng sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
6
để tìm hiểu tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất nâng cao hiệu quả QL
UDCNTT trong học tập của HS.
Đối tượng khảo sát: Tất cả Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên
môn, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và HS của 6/12 trường THCS công lập
tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh.
- Phương pháp phỏng vấn
Mục đích phỏng vấn: tìm hiểu sâu hơn về đối tượng nghiên cứu để làm minh
chứng và bổ sung vào kết quả nghiên cứu thực trạng.
Đối tượng phỏng vấn: Một số CBQL (HT, PHT, TTCM), giáo viên chủ nhiệm,
giáo viên bộ môn và HS.
Nội dung phỏng vấn: tìm hiểu thực trạng QL UDCNTT trong học tập của HS
ở các trường THCS tại Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh.
7.2.3.Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phần mềm SPSS để xử lí số liệu thu thập từ các cuộc điều tra, tìm ra
mối quan hệ giữa các vấn đề nghiên cứu của đề tài.
8. Cấu trúc nội dung các chương của luận văn
Mở đầu
Chương 1: Cơ sở lí luận về QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường
THCS.
Chương 2: Thực trạng QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường THCS
Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Các biện pháp QL UDCNTT trong học tập của HS ở các trường
THCS Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh
Kết luận – khuyến nghị
Tài liệu tham khảo
7
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HỌC TẬP CỦA HỌC
SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
Nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn nền kinh tế tri thức. Vì vậy việc
nâng cao hiệu quả chất lượng GD & ĐT sẽ là yếu tố sống còn và quyết định sự tồn
tại và phát triển của mỗi quốc gia. Việc áp dụng những công nghệ mới vào GD, trong
đó có CNTT, chính là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng GD. Trong
phạm vi cho phép, đề tài đề cập đến một số hướng nghiên cứu sau:
Tổ chức GD, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc UNESCO dự báo: CNTT
sẽ làm thay đổi nền GD một cách cơ bản và toàn diện, có hệ thống và mang tính hội
nhập cao vào đầu thế kỉ XXI. Sự bùng nổ và phát triển về công nghệ GD sẽ tạo ra
những phương thức GD phi truyền thống, thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của nền
GD mang tính chuyển đổi sâu sắc vì con người (“dạy học cho mọi người và mỗi
người”, “sự gia tăng tri thức và nhu cầu chia sẻ”, “tập trung hóa kiến thức và dịch
chuyển năng lực”, “các yếu tố bền vững, truyền thống và sự hội nhập trong không
gian GD”…). Quá trình này dẫn đến sự cần thiết phải nhìn nhận lại giá giá trị và ý
nghĩa của việc dạy học (GD nói chung) dưới góc độ mối quan hệ giữa sự phát triển
của công nghệ và những thay đổi về bản chất của quá trình thực thi các chương trình
GD.
Trên thế giới, các nước có nền GD phát triển đều chú trọng đến việc UDCNTT
như: Mỹ, Australia, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, ... Để UDCNTT được
như ngày nay, các nước này đã trải qua rất nhiều các chương trình quốc gia về tin học
hoá cũng như UDCNTT vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực
của đời sống xã hội, đặc biệt là ứng dụng vào khoa học công nghệ và GD. Họ coi đây
là vấn đề then chốt của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, là chìa khoá để xây dựng
và phát triển công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tăng trưởng nền kinh tế để xây
dựng và phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập với các nước trong khu vực và trên
Tải về để xem bản đầy đủ
173 trang
22801
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập của học sinh ở các trường Trung học cơ sở Quận 8, thành phố Hồ Chí Minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_quan_li_ung_dung_cong_nghe_thong_tin_trong_hoc_tap.pdf
