Kết quả nghiên cứu đánh giá tính thích ứng đối với giống hồng giòn nhập nội (Fuyu, Jiro) và kỹ thuật ghép cải tạo tại huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng

Download

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ TÍNH THÍCH ỨNG ĐỐI VỚI

GIỐNG HỒNG GIÕN NHẬP NỘI (FUYU, JIRO) VÀ KỸ THUẬT GHÉP

CẢI TẠO TẠI HUYỆN LẠC DƢƠNG TỈNH LÂM ĐỒNG

Lại Tiến Dũng, Nguyễn Văn Chí - Viện Bảo vệ thực vật

I. ĐẶT VẤN ĐỀ :

Huyện Lạc Dƣơng vàcác huyện phụ cận của tỉnh Lâm Đồng nằm trong vùng khí

hậu ôn đới, nhiệt độ trung bình hàng năm thấp (18 - 22 °C), tháng 1 có nhiệt độ trung

bình thấp nhất (16,4 °C), tháng 5 có nhiệt độ trung bình cao nhất (19,7 °C), nhiệt độ ổn

định qua các mùa trong năm. Biên độ dao động giữa ngày và đêm lớn (9 °C) rất phù

hợp cho phát triển các loại cây ăn quả ôn đới trong đó có cây hồng ăn trái.Diện tích

trồng hồng ở Lâm Đồng hiện nay khoảng gần 2.000ha đƣợc trồng tập trung tại các địa

bàn TP.Đà Lạt, huyện Lạc Dƣơng và huyện Đơn Dƣơng. Trong đó, huyện Đơn Dƣơng

có diện tích lớn nhất khoảng 1.200ha sau đó là huyện Lạc Dƣơng và thành phố Đà Lạt.

Các giống hồng hiện có chủ yếu là các giống hồng giòn, hồng ngọt và hồng chát nhƣ:

Hồng trứng, hồng trứng Lốc, hồng vuông Tám Hải,…Thời vụ thu hoạch tập trung từ

tháng 7 đến tháng 10 hàng năm. Sản lƣợng hồng thu hoạch khoảng 4.500-5.000

tấn,phần lớn là dùng ăn tƣơi, một lƣợng nhỏ dùng chế biến làm hồng khô, hồng ngâm

và rƣợu hồng. So với những năm trƣớc đây,giá hồng trái đang bị rớt giá mạnh chỉ bằng

1/8, thậm chí là 1/10 nên nhiều hộ trồng hồng đã đốn bỏ hàng loạt gốc hồng để trồng

loại cây khác hoặc ít quan tâm đến canh tác vƣờn hồng dẫn đến chất lƣợng trái hồng

ngày càng suy giảm. Mặt khác, số gốc hồng hiện nay đã quá già cỗi cần có các biện

pháp cải tạo và canh tác hợp lý mới có thể phát huy đƣợc năng suất, sản lƣợng và chất

lƣợng đáp ứng với nhu cầu thị trƣờng. Từ năm 2015, UBND tỉnh Lâm Đồng, Sở KH

và CN tỉnh Lâm Đồng cho phép chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu cải tạo và

phát triển một số giống Hồng nhập nội (giống hồng Fuyu, Jiro) bổ sung vào cơ cấu

giống hồng tại huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng”với mục tiêu cải tạo và phát triển

một số giống hồng giòn nhập nội, chất lƣợng tốt, bổ sung vào cơ cấu giống hồng góp

phần nâng cao chất lƣợng và hiệu quả kinh tế từ các vƣờn hồng bản địa tại huyện Lạc

Dƣơng và một số huyện phụ cận.

II.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:

2.1 Đánh giá tính thích ứng đối với các giống hồng giòn nhập nội tại trồng tại huyện

Lạc Dƣơng, Đơn Dƣơng và thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng.

2.2 Nghiên cứu kỹ thuật ghép cải tạo các giống hồng giòn nhập nội trên gốc ghép là

các giống hồng địa phƣơng (hồng Trứng, Trứng lốc và hồng vuông Tám Hải).

III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

3.1.Khả năng sinh trƣởng và phát triển của các giống giònhồng nhập nội

Từ tháng 11 năm 2014, 60 cây giống hồng nhập nội Fuyu và Jiro (mỗi loại 30

cây) đã đƣợc trồng tại 3 địa điểm nghiên cứu gồm: xã Đạ Sar, huyện Lạc Dƣơng; thị

trấn Dran, huyện Đơn Dƣơng và tại phƣờng 4, thành phố Đà Lạt. Kết quả theo dõi

đánh giá khả năng sinh trƣởng và phát triển của 2 giống hồng giòn nhập nội Fuyu và

Jiro từ năm 2015 - 2016 cho thấy: Các giống nhập nội có khả năng sinh trƣởng và

phát triển khỏe, bộ lá xanh tốt, khả năng phân cành, bật lộc và thời gian rụng lá tƣơng

tự nhƣ nhƣ giống hồng trứng và trứng lốc tại địa phƣơng (bảng 1).

Bảng1. Khả năng sinh trƣởng và phát triển của các giống hồng nhập nội

(Fuyu và Jiro) tại Lạc Dƣơng, Lâm Đồng(2015-2016)

Độ cao

so với

mực

nƣớc

biển

(m)

Thời

gian

rụng lá,

ngủ đông

Thời gian

ra lộc

Chiều dài

cành lộc

Địa điểm

Giống

Phƣờng

TP. Đà Lạt,

Lâm Đồng

Xã Đạ Sar,

huyện

Dƣơng

TT. Dran -

Đơn Dƣơng

Jiro

Fuyu

Jiro

10/3-25/3

15/3-5/4

10/3-25/3

15/3-5/4

97,22± 1,85

25-30/10

1500

85,16 ± 2,02 20-30/10

87,57 ± 1,38 25-30/10

77,76 ± 1,52 20-30/10

Lạc

1400

760

Fuyu

Jiro

Fuyu

Trứng lốc

5/3-25/3

12/3-30/3

7/3-20/3

107,04 ± 1,92 15-20/10

88,25 ± 1,76 15-25/10

98,29± 1,56

110,21± 1,23 15-20/10

Năm 2016, hai giống hồng giòn nhập nội đã cho quả bói. Khi theo dõi thời gian

15-20/10

Giống hồng địa phƣơng

Vuông Tám hải 20/3-10/4

ra hoa đậu quả của 2 giống hồng giòn nhập nội thấy rằng thời gian ra lộc, ra hoa và

rụng lá tƣơng tự nhau ở 3 điểm khảo nghiệm, so sánh với giống địa phƣơng thì thời

gian ra lộc của các giống hồng giòn nhập nội chậm hơn khoảng 5 -10 ngày, dẫn đến

thời gian ra hoa cũng muộn hơn. Tuy nhiên, thời gian thu hoạch sớm hơn so với giống

địa phƣơng từ5-7 ngày, sự khác biệt này có thểlà các giống hồng giòn không chát nên

hàm lƣợng tanin trong quả thấp dẫn đến thời gian chín rút ngắn hơn so với các giống

hồng địa phƣơng.Năm 2016 là năm thứ 2 sau trồng, do khả năng tái sinh phát triển bộ

rễ các giống hồng giòn nhập nội khá chậm nên bộ tán cây chƣa hoàn toànkhép tán ổn

định, vì vậy chúng tôi chỉ giữ lại số quả nhất định để đánh giá. Kết quả bƣớc đầu cho

thấycác giống hồng giòn nhập nội có khối lƣợng quả khá lớn, giống hồng Jiro có khối

lƣợng quảtrung bình là 95 - 105g/quả, giống hồng Fuyu có khối lƣợng quảlà 85 -

87g/quả (mặc dù mới cho quả bói), giống hồng Trứng lốc có khối lƣợng quả trung

bình là 98 - 115g/quả (bảng 2).

Bảng 2. Tình hình ra hoa đậu quả các hồng giòn nhập nội (Fuyu và Jiro) tại Lạc

Dƣơng, Lâm Đồng năm 2016

Chiề Chiều

Thời gian Số lƣợng

ra hoa, quả bói gian thu của

đậu quả (quả/cây)

Thời

u cao

rộng

của

quả

(cm)

Khối

lƣợng

quả (g)

Địa điểm

Giống

hoạch

quả

(cm)

Xã Đạ Sar,

huyện Lạc Jiro

Dƣơng

TT. Dran -

Đơn Dƣơng

20/8-

25/8

15/3-20/3

3,3

6,3

2,7

3,2

6,2

5,8

95-105

85-87

25/8 -

10/9

Fuyu 20/3-30/3

3.2 .Kết quả điều tra thành phần sâu bệnh hại chính

Trên các giống hồng địa phƣơng và các giống hồng giòn nhập nội thƣờng

xuyên xuất hiện các loài sâu hại phổ biến gây hại nhƣ: Sâu ăn búp, lá non, bọ ăn lá, rệp

muội đen và chƣa ghi nhận đƣợc loài sâu bệnh hại mới nào khác biệt với các giống

hồng địa phƣơng tại vùng nghiên cứu (bảng 3).

Bảng 3. Thành phần sâu hại trên cây hồng tại Lâm Đồng năm 2015 - 2016

Mức độ xuất hiện

Thời

gian

gây

hại(thá

ng)

Giống

hồng Fuyu

Bộ

phận

bị hại

Giống địa

phƣơng

Tên thƣờng

gọi

Tên khoa học

và Jiro

Năm Năm Năm Năm

2015 2016 2015 2016

Bộ cánh vảy - Lepidoptera

Ngài

trong gặm vỏ

Sâu đục thân, Zeuzera

cành

Sâu ăn búp, lá Hypocala subsatura Búp, lá

non Guenee

Sâu ăn búp, lá Hypocala rostrata Búp, lá

non

Bọ nẹt

cánh Ichneumenoptera sp.

Thân,

cành

4 - 11

5 - 9

3 - 6

5 - 8

3 - 5

coffeae Thân,

cành

Nietner

+++ +++ ++ +++

Fabricius

Parasa

pseudorapanda

Porthesia scintillans Lá, hoa

Lá, hoa

6 Sâu róm

II Bộ cánh cứng – Coleoptera

Bọ gạo

Platymycterussiever

si Reitter

Lá

Câu cấu xanh Hypomeces

squamosus Fabricius

Phyllobius sp.

Lá, hoa

Bọ ăn lá

Lá

3 - 5

10 Bọ ăn lá

Colasposoma

dauricum

++ +++

Mannerheim

11 Bọ cánh cứng Anomala orientalis

Waterhouse

12 Bọ cánh cứng Adoretus

tenuimaculatus

Lá

3 - 5

Lá, hoa

++ +++ ++

Waterhouse

III Bộ cánh đều – Homoptera

13 Rệp sáp mềm Chƣa xác định

14 Rệp muội đen Toxoptera sp.

Rễ, cành 3 - 10

Lá, búp

lá

3 - 6

4 - 9

+++ +++ ++

15 Ve sầu bƣớm Lawana

Lá

imitataMelichar

16 Ve sầu bƣớm Ricania

Walker

speculum

Lá

IV Bộ cánh nửa – Hemiptera

17 Bọ xít

Homoeocerus sp.

Lá, hoa

3 - 6

18 Bọ xít

Erthesinafullo

Thunberg

Lá, hoa

3 - 5

19 Bọ xít xanh Nezara

lúa Linnaeus

V Bộ hai cánh - Diptera

viridula Lá, quả

20 Ruồi đục quả Bactrocera dorsalis

Quả

7, 8

++ +++

Hendel

Bộ cánh tơ - Thysanoptera

21 Bọ trĩ

Baliothrips biformis Lá, quả

Bagnall non

Ghi chú: - Không ghi nhận +: Bị hại nhẹ, ++: Bị hại trung bình, +++: Bị hại

nặng

Đã phát hiện đƣợc 9 loài bệnh gây hại trên vƣờn hồng địa phƣơng và giống hòng

giòn nhập nội. Trong đó, bệnh giác ban,thán thƣ và loài địa y là các bệnh hại chính.

Bảng 4. Một số bệnh hại chính trên hồng tại Lâm Đồng (2015-2016)

Tên

thƣờng

gọi

Tên khoa học

Bộ phận Thời

Mức độ xuất hiện

bị hại

gian

Giống địa

Giống hông

gây hại

(tháng)

phƣơng

Fuyu và Jiro

Năm Năm Năm Năm

2015 2016 2015 2016

Rhizopus nigricans

Ehr.

Thối quả

Quả

8 - 9

Colletotrichum kaki

Maf.

Thán thƣ Colletotrichum spp.

Thán thƣ

Lá quả

Quả

Lá

8-11

8 - 9

8-11

4-11

+++

Cercospora

kaki

Giác ban

Cháy lá

+++

Ell.et Ever.

Pestalozzia diospyri

Sydow

Lá

Lasiodiplodia

4-11

Đốm Lá theobromae

(Pat.) Lá, cành

Girffon & Maubl.

Cephaleuros

virescens Kunz.

Gloeosporium sp.

4-11

Đốm tảo

Lá, cành

Chảy

gôm

Cành

Địa y

Xanthoparmelia sp.

Thân,

cành

1-12

+++

Ghi chú: - : Không xuất hiện bệnh, +: Bị hại nhẹ, ++: Bị hại trung bình, +++: Bị hại nặng

3.3. Kết quả nghiên cứu kỹ thuật ghép cải tạo giống hồng Jiro trên gốc hồng địa phƣơng

Thời vụ ghép thích hợp

Thí nghiệm đƣợc tiến hành trong 2 (năm 2015 và năm 2016) với các thời vụ ghép

khác nhau phụ thuộc vào điều kiện khí hậu tại Đà Lạt. Trong khuôn khổ của bài báo

chúng tôi chỉ giới thiệu thời vụ ghép có tỷ lệ sống tốt nhất. Kết quả thử nghiệm cho

thấy thời vụ ghép tốt nhất là từ cuối tháng 12 đến đầu tháng 1 năm sau khi cây bắt đầu

thời kỳ ngủ đông (bảng 4).

Bảng 4. Thời vụ ghép thích hợp cho giống hồng Jiro tại Lâm Đồng năm 2016

Tỷ lệ ghép sống và tốc độ sinh trƣởng của cành ghép

Thời vụ ghép

Tỷ lệ ghép Thời gian bật Chiều dài cành Đƣờng kính cành

sống (%)

42,6

lộc (ngày)

28 - 35

ghép (cm)

54,82 ± 1,33

67,52 ± 1,06

64,43 ± 1,24

ghép (cm)

0,68

15/12

25/12

5/1 năm sau

76,5

84,3

0,85

0,72

25 - 28

Tỷ lệ ghép sống trên các giống gốc ghép khác nhau

Ba giống hồng địa phƣơng thí nghiệm đều có thể sử dụng làm gốc ghép đối với

giống hồng giòn Jiro. Tỷ lệ sống của cành ghép đối với các giống hồng địa phƣơng

làm gốc ghép đạt từ 73,3% - 86,6%. Trong đó giống hồng Trứng lốc có tỷ lệ ghép sống

cao nhất là 86,6% (bảng 5)

Bảng 5. Tỷ lệ sống của cành ghép khi đƣợc ghép trên các gốc ghép là giống

địa phƣơng

TT Giống gốc ghép

Số cành ghép (cành)

Tỷ lệ sống (%)

Trứng

83,3

86,6

73,3

Trứng lốc

Vuông Tám Hải

Tỷ lệ ghép sống đối với các tuổi gốc ghép khác nhau

Khi ghép cải tạo trên các giống gốc ghép có độ tuổi khác nhau thì tỷ lệ sống của

cành ghép có sự khác nhau rõ rệt. Gốc ghép có độ tuổi nhỏ hơn 15 năm tuổi, tỷ lệ sống

của cành ghép đạt 90%, thời gian bật mầm sau ghép từ 28-32 ngày.Đối với gốc ghép

có độ tuổi từ 15-20 năm tỷ lệ sống của cành ghép đạt 76,6 %, thời gian bật mầm sau

ghép kéo dài từ 35-45 ngày. Khi tuổi gốc ghép từ 20 tuổi trở lên tỷ lệ sống của cành

ghép chỉ đạt 46,6%, thời gian bật mầm sau ghép kéo dài từ 40 đến 46 ngày (bảng 6).

Bảng 6. Tỷ lệ sống của cành ghép khi đƣợc ghép trên gốc ghép là giống hồng

Trứng lốc có độ tuổi khác nhau

Số cành ghép Tỷ lệ sống Thời gian bật mầm

TT Tuổi gốc ghép

(cành)

(%)

sau ghép (ngày)

28-32

< 15 tuổi

15-20 tuổi

Trên 20 tuổi

76,6

46,6

35- 45

40- 46

Tỷ lệ ghép sống trên các cành được ghép có đường kính khác nhau

Ngoài tuổi gốc ghép thì đƣờng kính cành đƣợc ghép cũng quyết định đến tỷ lệ sống

của cành mắt, vì khi ghép cải tạo trên các gốc ghép có độ tuổi đã lớn, nếu chỉ lựa chọn vị

trí ghép thích hợp nhƣ cành có đƣờng kính nhỏ vừa, phù hợp với cành mắt ghép thì sẽ

phải ghép cao tại các vị trí khác nhau của tán dẫn đến khó thao tác và hay bị gãy đổ do

gió. Kết quả thí nghiệm cho thấy ở các công thức thí nghiệm về đƣờng kính cành đƣợc

ghép từ 5-15cm thì tỷ lệ sống của cành ghép đều đạt từ 65,7 - 82,3%. Trong đó tỷ lệ sống

của cành ghép đạt cao nhất là ở công thức 1 khi đƣờng kính cành đƣợc ghép từ 5 – 7cm và

thấp nhất ở công thức 3 với đƣờng kính cành đƣợc ghép lớn hơn 10cm. Các chỉ tiêu về

chiều dài cành ghép, đƣờng kính cành ghép và thời gian ra hoa cũng tƣơng tự (bảng 7).

Một thực tế rất rõ khi so sánh phƣơng pháp ghép cải tạo của bà con nông dân tại Lạc

Dƣơng thƣờng chọn cành ở vị trí cao trên tán cây để ghép (< 5 cm) nên mặc dù vết ghép

thành công nhƣng thƣờng bị gãy đổ khi cành ghép đậu quả và phải mất thêm nhiều công

trong việc dùng thanh tre buộc giữ cành ghép và gốc ghép.

Bảng 7. Theo dõi một số chỉ tiêu sinh trƣởng của giống hồngJiroghép trên gốc

hồng Trứng Lốc tại các vị trí có đƣờng kínhkhác nhau (năm 2015 - 2016)

Một số chỉ tiêu sinh trƣởng(sau ghép 4-5 tháng)

Tỷ lệ (%)

bật lộc

Thời gian

bật lộc

Chiều dài

cành ghép kính cành

Đƣờng

Thời gian

ra hoa

Công thức

(cành sống)

(ngày)

(cm)

ghép (cm)

0,98

(ngày)

82,3

72,6

65,7

25 - 30

30 - 40

35 - 45

67,26 ± 2,82

62,88 ± 3,32

58,43 ± 5,50

10/3 - 20/3

25/3 - 10/4

15/3 - 25/3

0,75

0,65

Ghi chú: Công thức 1: 5-7cm; Công thức 2: 8-10cm; Công thức3> 10cm

IV. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ

- Kết quả nghiên cứu bƣớc đầu cho thấycác giống hồng giòn nhập nội (Fuyu và

Jiro) có khả năng sinh trƣởng và phát triển tốt với điều kiệntạihuyện Lạc Dƣơng, tỉnh

Lâm Đồng.

- Để cải tạo và phát triển mở rộng diện tích các giống hồng giòn nhập nội nên

dùng phƣơng pháp ghép cải tạo. Sử dụng các giống hồng địa phƣơng nhƣ giống hồng

Trứng, Trứng lốc, hồng vuông Tám Hải để làm gốc ghép cải tạo. Trong đó, nên ghép

cải tạo ở các gốc ghép cóđộ tuổi dƣới 15 tuổi, đƣờng kính cành đƣợc ghép thích hợp là

5 - 7cm.

- Thời vụ ghép thích hợp nhất đối với các giống hồng giòn nhập nội tại huyện Lạc

Dƣơng, tỉnh Lâm Đồng là từ cuối tháng 12 hàng năm đến 5/1 năm sau (theo bà con

nông dân thƣờng gọi là sau Đông Chí).

6 trang yennguyen 9200 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Kết quả nghiên cứu đánh giá tính thích ứng đối với giống hồng giòn nhập nội (Fuyu, Jiro) và kỹ thuật ghép cải tạo tại huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

ket_qua_nghien_cuu_danh_gia_tinh_thich_ung_doi_voi_giong_hon.pdf