Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học học phần Kế toán thuế tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG DẠY VÀ HỌC
HỌC PHẦN KẾ TOÁN THUẾ TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
ThS. Hoàng Thị Hiền
Khoa Kế toán- Phân tích, Trƣờng Đại học kinh tế Nghệ An
Tóm tắt:
Chất lượng giảng dạy các học phần thuộc chuyên ngành kế toán nói chung và
học phần kế toán thuế nói riêng có tầm quan trọng đặc biệt, bởi lẽ đây là học phần có ý
nghĩa đối với sinh viên sau khi tốt nghiệp được tuyển dụng làm việc tại các đơn vị.
Đối với học phần Kế toán thuế, vấn đề được nhà tuyển dụng quan tâm là người
học sau khi được đào tạo có khả năng thực hiện các công việc với vai trò là một nhân
viên kế toán phụ trách phần hành kế toán thuế của đơn vị hay không?
Điều này đòi hỏi cả giảng viên giảng dạy cũng như người học cần nhận thức
sâu sắc tầm quan trọng của chất lượng giảng dạy và học tập học phần này. Xuất phát
từ thực tế giảng dạy và học tập học phần này của sinh viên tại trường Đại học kinh tế
Nghệ An. Tác giả đã đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy đứng ở
góc độ giảng viên giảng dạy và học tập đứng ở góc độ sinh viên đối với học phần kế
toán thuế.
Từ khóa: Kế toán thuế, chất lượng dạy và học.
1. Đặt vấn đề
Kế toán thuế là học phần có tầm quan trọng trong hệ thống các học phần kế
toán thuộc chuyên ngành kế toán tại trường Đại học kinh tế Nghệ An. Đây là học phần
có ý nghĩa rất lớn bởi thực tế sinh viên chuyên ngành kế toán nếu chỉ học học phần kế
toán tài chính thì chưa đủ, do học phần này có đề cập đến kế toán thuế nhưng chưa thể
giúp sinh viên nắm bắt được toàn bộ công việc của một nhân viên kế toán thuế trong
tương lai phải làm. Xuất phát từ thực tế trên học phần kế toán thuế ra đời đã giúp cho
sinh viên tiếp cận sâu hơn toàn bộ công việc kế toán thuế. Tuy nhiên việc đào tạo ra
sản phẩm như thế nào để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng hiện nay là điều đang được quan
tâm của cả giảng viên và sinh viên hiện nay. Từ thực trạng dạy và học học phần này tại
trường Đại học kinh tế Nghệ An tác giả đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp nhằm
góp phần nâng cao chất lượng dạy và học học phần này.
2. Nội dung
2.1. Lý luận về kế toán thuế trong các doanh nghiệp
41
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
2.1.1. Khái niệm và đặc điểm Kế toán thuế
Kế toán là việc thu thập, xử lý và cung cấp thông tin liên quan đến quá trình
hoạt động, tình hình tài chính của doanh nghiệp cho người quản lý và những đối tượng
ngoài doanh nghiệp, giúp họ ra các quyết định phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm.
Kế toán thuế là một bộ phận cấu thành quan trọng trong hệ thống kế toán doanh
nghiệp. Do vậy, thực chất kế toán thuế cũng là thu thập, xử lý thông tin về tài sản, vốn
chủ sở hữu, thu nhập, chi phí, kết quả hoạt động của doanh nghiệp và cung cấp thông
tin, tuy nhiên việc cung cấp thông tin của kế toán thuế là xác định nghĩa vụ thuế nộp
của doanh nghiệp, thực hiện kê khai và nộp các loại thuế nhằm đáp ứng yêu cầu quản
lý Nhà nước. Đặc biệt Kế toán thuế ngoài việc tuân thủ quy định của Luật kế toán,
chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán doanh nghiệp thì điểm quan trọng chi phối đến đặc
thù của Kế toán thuế là tuân thủ quy định của Luật Thuế.
2.1.2. Nội dung của Kế toán thuế xét ở góc độ các sắc thuế
Kế toán thuế xét trên góc độ các sắc thuế, bao gồm: Kế toán thuế giá trị gia
tăng; Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp; Kế toán thuế thu nhập cá nhân; Kế toán
thuế tiêu thụ đặc biệt; Kế toán thuế xuất, nhập khẩu; Kế toán các khoản thuế, phí và lệ
phí khác.
2.2. Thực trạng dạy và học học phần kế toán thuế tại trường Đại học kinh tế Nghệ
An.
Việc giảng dạy học phần kế toán thuế tại trường đại học kinh tế Nghệ An thực
tế có nhiều thuận lợi như: Giảng viên thường xuyên cập nhật thông tư, luật thuế, các
hướng dẫn liên quan đến thuế để bài giảng sinh động, cập nhật. Bài giảng điện tử có
minh họa bằng hình ảnh tạo hứng thú cho người học và lưu vào bộ nhớ của người học
lâu hơn; trang thiết bị phòng học máy chiếu đầy đủ. Vì học theo hệ thống tín chỉ nên
sinh viên ngoài việc được giảng viên truyền thụ kiến thức trên lớp còn được giảng viên
hướng dẫn trước các nội dung để tự học, tự nghiên cứu,…Về phía sinh viên cũng có
một bộ phận có ý thức học tập, có khả năng tư duy, chăm chỉ biết hỏi giảng viên cũng
như hỏi bạn những nội dung còn khúc mắc. Ngoài ra, Sinh viên đã có nền tảng đã học
từ học phần thuế nhà nước nên việc tiếp thu học phần này nhanh nhạy hơn,…
42
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
Tuy nhiên, ngoài những thuận lợi trên đây thì thực tế dạy và học học phần này
tại trường Đại học kinh tế Nghệ An vẫn còn nhiều điểm hạn chế xuất phát từ người
dạy, người học, cụ thể:
Đối với người dạy:
- Học phần này vừa có cả lý thuyết dựa vào luật kế toán, luật thuế, thông tư
hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung. Vừa có nội dung thực hành. Tuy nhiên do thời lượng đào
tạo theo hệ thống tín chỉ nên môn học này chỉ giảng dạy 2 tín chỉ. Với thời lượng hạn
chế này, khi giảng dạy hầu như giảng viên chỉ tập trung vào lý thuyết đã được trình
bày trong giáo trình, với những nội dung phải cập nhật theo pháp luật thuế quy định
từng thời kỳ thì giảng viên mới nhấn mạnh ngay trên lớp, còn lại giao nhiệm vụ cho
sinh viên tự nghiên cứu. Chẳng hạn, theo thông tư 96/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung
một số điều của thông tư 78/2014/TT-BTC, Các khoản chi không được trừ 37 khoản,
giảng viên không thể trình bày và phân tích cũng như cho ví dụ minh họa cho từng
trường hợp không được trừ, mà thay vào đó chỉ nhấn mạnh những khoản cơ bản,
thường gặp, còn sinh viên về nhà phải tự nghiên cứu.
- Bên cạnh những giảng viên giảng dạy cập nhật kịp thời thay đổi chế độ kế
toán, thông tư,…Vẫn còn tình trạng không ít giảng viên chậm cập nhật chế độ, thông
tư hướng dẫn.
- Giảng viên cũng muốn trao đổi nhiều với sinh viên cũng như muốn các sinh
viên trao đổi và làm bài tập nhóm với nhau tại lớp. Tuy nhiên thời lượng giảng dạy ít
nên cũng hạn chế nội dung này.
- Giảng viên đã giảng dạy hết thời lượng tuy nhiên vẫn chưa hết được nội dung
cần truyền tải cho sinh viên.
- Hầu như việc giảng dạy chủ yếu do giảng viên thuyết trình, sinh viên vẫn chưa
kết hợp với giảng viên trong việc trao đổi thông tin mà giảng viên đã yêu cầu tự đọc,
tự nghiên cứu trước ở nhà.
- Thực tế tại các doanh nghiệp làm kế toán nói chung, kế toán thuế nói riêng
cũng đa dạng song giảng viên đi dạy hầu như ít có kiến thức thực tế cũng phần nào
chi phối đến việc đưa ví dụ minh họa cho sinh viên. Dù giảng viên có kiến thức
chuyên môn tốt đến đâu mà không có thực tế thì bài giảng cũng chưa thể hấp dẫn
người học.
43
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
Đôi với sinh viên:
- Chế độ Kế toán và các chính sách thuế của chúng ta đang trong giai đoạn xây
dựng và hoàn chỉnh nên thường xuyên có những thay đổi như: việc cập nhật và nâng
cấp phần mềm hỗ trợ kê khai thuế, các luật thuế, các chính sách giảm thuế, gia hạn nộp
thuế,... Do đó, mỗi sinh viên khi tốt nghiệp muốn thực hiện tốt công việc của mình tại
doanh nghiệp ngoài những kiến thức trên sinh viên cần phải biết và thường xuyên cập
nhật hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành những công việc mình đang làm
được quy định bởi văn bản quy phạm pháp luật nào, tra cứu và tìm kiếm ở đâu. Điều
này đã được giáo viên yêu cầu nhưng sinh viên hầu như chưa nghiên cứu một cách bài
bản và đầy đủ.
- Sự hiểu biết của người học về các môn học chuyên ngành vẫn chưa rõ ràng,
khả năng hướng nghiệp thấp. Tính chủ động, sáng tạo trong học tập và nghiên cứu của
sinh viên nhìn chung cũng chưa cao. Tại trường hiện nay đang đào tạo theo học chế tín
chỉ nên cũng bị hạn chế về thời gian truyền tải trên lớp hầu như giảng viên hướng dẫn
sinh viên hướng tự nghiên cứu. Bên cạnh một bộ phận sinh viên mạnh dạn hỏi, trao
đổi những vấn đề khúc mắc với giảng viên, bạn cùng lớp thì vẫn còn tình trạng sinh
viên còn tâm lý e ngại không dám trao đổi trực tiếp các vấn đề còn vướng mắc với các
bạn cùng lớp cũng như giảng viên.
- Một số vướng mắc hay gặp của người học ở từng chương như: Tại chương kế
toán thuế thu nhập cá nhân, giảng viên đã truyền tải cho các em sinh viên phương pháp
tính thuế trong từng trường hợp như cá nhân cư trú hay cá nhân không cư trú. Cá nhân
cư trú thì theo hợp đồng trên 3 tháng hay không có hợp đồng lao động, có hợp đồng
lao động dưới 3 tháng. Sau khi có thu nhập tính thuế sinh viên cần tra phụ lục I- Biểu
thuế lũy tiến từng phần và tra cột tháng hay cột năm tùy thuộc vào thu nhập tính thuế
theo tháng hay năm. Tuy nhiên, về phía sinh viên không ít em sau tính thu nhập tính
thuế theo năm thì khi tra phụ lục lại tra cột tháng, dẫn đến tính sai thuế thu nhập cá
nhân cho người lao động.
Tại chương kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, mặc dù được giảng viên hướng
dẫn cách xác định Thu nhập chịu thuế, thu nhập miễn thuế, chi phí được trừ, chi phí
không được trừ,…làm căn cứ xác định đúng thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp
44
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
nhưng khi ra bài tập vận dụng hầu như sinh viên vẫn chưa làm được, xác định sai từng
nội dung, dẫn đến xác định sai số thuế phải nộp, lên tờ khai thuế bị sai.
Tại chương kế toán thuế GTGT việc xác định những khoản thuế GTGT đầu vào
không được khấu trừ cũng cực kỳ quan trọng. Từ đây suy ra những khoản thuế đầu
vào được khấu trừ. Mặc dù được giảng viên phân tích, cho ví dụ, làm bài tập vận dụng.
Tuy nhiên, trong quá trình xác định sinh viên vẫn xác định số thuế được khấu trừ chưa
chính xác dẫn đến khi lên tờ khai thuế cũng không chính xác.
2.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học học phần kế toán thuế
tại trường Đại học kinh tế Nghệ An
Đối với giảng viên:
- Giảng viên có thể ra bài tập về nhà vận dụng những điều thông tư hướng dẫn
để sinh viên tự làm qua phiếu học tập. Đây cũng là cách giảng viên kiểm soát tình hình
tự nghiên cứu về nhà của sinh viên, cũng như ý thức tự nghiên cứu của sinh viên đối
với môn học.
- Giảng viên trước khi lên lớp cập nhật thường xuyên thay đổi chế độ kế toán,
những sửa đổi, bổ sung chính sách thuế,…để kịp thời cập nhật cho sinh viên.
- Giảng viên cần phân bổ thời gian hợp lý những vấn đề cần truyền tải trên lớp,
những vấn đề để sinh viên tự nghiên cứu.
- Giảng viên có thể cho sinh viên làm bài tập theo nhóm ở nhà để huy động kiến
thức của tất cả các em sinh viên.
- Giảng viên trước khi dạy buổi tiếp theo cần cho sinh viên về đọc, nghiên cứu
trước những thông tư hướng dẫn ứng với từng loại thuế.
- Giảng viên có thể ra thêm một số các câu hỏi tình huống và hệ thống các câu
hỏi trắc nghiệm với mục đích để củng cố thêm các nội dung đã biết hoặc có thể giúp
phân biệt được các nội dung dễ gây nhầm lẫn, sai sót mà người học có thể mắc phải
trong quá trình học cũng như là quá trình tự nghiên cứu, tìm hiểu luật thuế và các
thông tư hướng dẫn thi hành luật thuế.
Đối với sinh viên:
- Sinh viên cần có thái độ học tập nghiêm túc bởi dù là sinh viên xuất sắc thì
cũng không thể tự học mà không cần đến lớp nghe giảng bài. Giờ lên lớp rất hữu ích
để sinh viên có thể tiếp thu bài học nhanh nhất, đừng bao giờ bỏ qua những giờ học
45
Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020
quý báu đó, bởi theo hệ thống tín chỉ giảng viên lên lớp cho môn học rất ít, vì thế hãy
tập trung và đừng bỏ phí cơ hội của mình.
- Để một buổi lên lớp hiệu quả, sinh viên cần đọc trước những gì mà giảng viên
yêu cầu.
- Trong quá trình học, sinh viên cũng cần tham gia vào quá trình giảng dạy của
giảng viên, thông qua việc thảo luận, làm việc nhóm để kiến thức của mình lưu lại lâu
hơn với lượng kiến thức đã trao đổi. Trong quá trình nghe giảng cần ghi chú nhanh
những phần quan trọng, những kiến thức mở rộng mà giảng viên cung cấp thêm,
những kiến thức cập nhật rất hữu ích cho công việc của mình sau này.
- Có phương pháp tự học, tự đọc sách, tự nghiên cứu luật thuế, chế độ kế toán,
thông tư hướng dẫn,…mà giảng viên đã chỉ dẫn nguồn để đọc, tham khảo.
3. Kết luận
Việc nâng cao chấng lượng giảng dạy luôn là ưu tiên của của ngành giáo dục,
đối với các cơ sở đào tạo về chuyên ngành thì các học phần chuyên ngành chất lượng
giảng dạy lại càng được quan tâm hơn bao giờ hết. Việc cạnh tranh gay gắt trong việc
tuyển dụng đòi hỏi chất lượng đào tạo càng được ưu tiên. Để tạo ra sản phẩm đáp ứng
nhu cầu việc làm của xã hội thì chất lượng giảng dạy từ giảng viên cũng như nỗ lực
của người học là vấn đề tiên quyết. Bài viết hy vọng góp phần nhỏ đưa ra các giải pháp
thiết thực từ phía giảng viên và sinh viên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học cho
học phần kế toán thuế tại trường Đại học kinh tế Nghệ An được tốt hơn./.
Tài liệu tham khảo
TS. Phan Thanh Hải, PGS.TS Chúc Anh Tú, Giáo trình Thuế và Kế toán thuế,
NXB Đà Nẵng, 2017.
Luật thuế của các sắc thuế: Thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN .
Nghị định hướng dẫn thi hành luật của Chính phủ.
Các thông tư hướng dẫn về các sắc thuế như thuế GTGT, thuế TNDN, thuế
TNCN,…
Tổng cục thuế, phần mềm hỗ trợ kê khai thuế.
46
6 trang
9180
Free
Bạn đang xem tài liệu "Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học học phần Kế toán thuế tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giai_phap_nham_nang_cao_chat_luong_day_va_hoc_hoc_phan_ke_to.pdf
