Kỷ yếu hội thảo khoa học: Nâng cao hiệu quả giảng dạy học phần Kế toán thuế

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

HỘI THẢO KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG

BAN CHỈ ĐẠO

Chức vụ

TT

1

Họ và tên

TS. Dương Xuân Thao

ThS. Phạm Đức Giáp

TS. Đỗ Ngọc Đài

Nhiệm vụ

Trưởng ban

P.Trưởng ban

Ủy viên

Hiệu trưởng

Phụ trách Khoa

P. Trưởng phòng

2

3

BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO

TT

1

Họ và tên

Chức vụ

Hiệu trưởng

Nhiệm vụ

Trưởng ban

P.Trưởng ban

Ủy viên thư ký

Ủy viên

TS. Dương Xuân Thao

ThS. Phạm Đức Giáp

TS. Đỗ Ngọc Đài

2

Phụ trách Khoa

P. Trưởng phòng

Giảng viên

3

4

ThS. Hoàng Thị Hiền

ThS. Lê Thị Vân Hà

ThS. Hoàng Thị Lộc

ThS. Trần Cẩm Vân

ThS. Nguyễn Thị An

ThS. Nguyễn Thị Hoa

5

P. Trưởng khoa

Trưởng Bộ môn

Giảng viên

6

Ủy viên

7

Ủy viên

8

Ủy viên

9

Giảng viên

Ủy viên

10 ThS. Trần Thị Bích Ngọc

11 ThS. Võ Thị Thanh Tú

12 CN. Nguyễn Viết Hùng

Giảng viên

Ủy viên

Giảng viên

Ủy viên

Trợ lý QLSV

Ủy viên

1

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

BAN BIÊN TẬP

TT

1

Họ và tên

ThS. Phạm Đức Giáp

ThS. Lê Thị Vân Hà

ThS. Nguyễn Thị Hoa

ThS. Trần Cẩm Vân

Chức vụ

Phụ trách Khoa

P. Trưởng khoa

Giảng viên

Nhiệm vụ

Trưởng ban

P.Trưởng ban

Ủy viên thư ký

Ủy viên

2

3

4

Trưởng Bộ môn

Giảng viên

5

ThS. Hoàng Thị Hiền

ThS. Trần Thị Bích Ngọc

ThS. Võ Thị Thanh Tú

ThS. Hà Thị Hồng Nhung

Ủy viên

6

Giảng viên

Ủy viên

7

Giảng viên

Ủy viên

8

Giảng viên

Ủy viên

Bản quyền: TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

Số 51, Đường Lý Tự Trọng, Phường Hà Huy Tập, TP. Vinh, Nghệ An

Điện Thoại: 02383.522.859

Email: [email protected]

Website: www.dhktna.edu.vn

Quy định sao chép:

Có thể sao chép, trích dẫn cuốn sách này nhằm phục vụ hoạt động giáo dục

hoặc vì các mục đích phi thương mại khác mà không cần xin phép đơn vị giữ bản

quyền. Tuy nhiên cần ghi rõ nguồn tài liệu, tác giả khi sao chép hay trích dẫn.

Nghệ An, Tháng 7/2020

2

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

MỤC LỤC

Báo cáo đề dẫn Hội thảo

1

7

TS. Dương Xuân Thao - Hiệu trưởng trường Đại học kinh tế Nghệ An

Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đào tạo học phần kế

toán thuế tại trường Đại học kinh tế Nghệ An

2

ThS. Phạm Đức Giáp, Khoa Kế toán – Phân tích, Trường ĐHKTNA

ThS. Ngô Thị Nguyên, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường ĐH Hải Phòng

Đổi mới phương pháp giảng dạy học phần kế toán thuế theo hướng tiếp

3 cận thực tiễn

15

23

TS. Đường Thị Quỳnh Liên, Khoa Kinh tế - Trường Đại học Vinh

Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kế

4 toán thuế tại các trường Đại học hiện nay

Nguyễn Văn Nam, Giám đốc điều hành Công ty kế toán Office360

Giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy học phần kế toán thuế trong các

5 cơ sở giáo dục đào tạo

28

36

41

ThS. Nguyễn Thị Thu, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường ĐH Hải Phòng

Vận dụng một số kỹ thuật dạy học vào giảng dạy học phần kế toán thuế

6

ThS. Ngô Thị Khánh Linh, Khoa Kinh tế - Trường Đại học Vinh

Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học học phần kế toán thuế tại

trường Đại học kinh tế Nghệ An

7

ThS. Hoàng Thị Hiền, Khoa Kế toán- Phân tích, Trường ĐHKTNA

Thực trạng dạy và học học phần kế toán thuế tại trường Đại học Kinh tế

8 Nghệ An

ThS. Trần Thị Hương Trà, Khoa Kế toán- Phân tích, Trường ĐHKTNA

47

Giải pháp nâng cao công tác kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt trong doanh

9 nghiệp

53

61

ThS. Ngô Thị Nguyên, Khoa Kế toán – Tài chính, Trường ĐH Hải Phòng

Một số kinh nghiệm giảng dạy học phần kế toán thuế tại trường Đại học

kinh tế Nghệ An.

10

3

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

Th.S Nguyễn Thanh Vân, Khoa Kế toán- Phân tích, Trường ĐHKTNA

Nâng cao hiệu quả học tập học phần thuế Nhà nước tại trường Đại học

11 Kinh tế Nghệ An

64

68

Ths. Ngô Thị Tú Oanh, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐHKTNA

Bàn về công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp trong giai đoạn hiện

12 nay

ThS. Phạm Thị Mai Hương, Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường ĐHKTNA

Những điều bạn cần chuẩn bị để trở thành một kế toán thuế trong doanh

13 nghiệp

80

84

ThS. Hà Thị Hồng Nhung, Khoa Kế toán- Phân tích, Trường ĐHKTNA

Chia sẻ một số kinh nghiệm với vị trí kế toán thuế trong doanh nghiệp

14

Phan Thị Sen, Kế toán trưởng, Công ty TNHH Phân bón Việt Mỹ

4

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

HỘI THẢO KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG NĂM 2020

BÁO CÁO ĐỀ DẪN

TS. Dƣơng Xuân Thao

Hiệu trƣởng trƣờng Đại học Kinh tế Nghệ An

CHỦ ĐỀ HỘI THẢO:

NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY HỌC PHẦN KẾ TOÁN THUẾ

Kính thưa Quý vị đại biểu, các nhà khoa học!

Để có những chuyên gia kế toán được đào tạo ở bậc đại học đòi hỏi phải đổi

mới căn bản chương trình, nội dung và phương thức đào tạo ngành kế toán. Về chương

trình đào tạo, cần đa dạng hơn, linh hoạt hơn cho các chuyên ngành kế toán. Về nội

dung, cần phong phú về kiến thức để vừa đảm bảo những kiến thức lý thuyết cơ bản,

có tính nguyên lý, đạo lý và khoa học vừa có tính thực tiễn.

Khoa học kế toán có tính độc lập và khá hoàn chỉnh cả về nội dung và phương

pháp luận nhưng dựa trên nền tảng của khoa học quản lý và lý thuyết tài chính. Vì vậy,

nội dung đào tạo không chỉ bao hàm những kiến thức mang tính nguyên lý, nguyên tắc

của kế toán. Kiến thức về kế toán không chỉ dừng lại ở phương pháp kế toán, phương

pháp xử lý, tổng hợp và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính mà quan trọng hơn là kỹ

năng tổ chức thu thập, đánh giá thông tin, kỹ năng sử dụng thông tin do kế toán xử lý

và cung cấp. Con số của kế toán phải là con số biết nói, con số phản ảnh thực trạng

kinh doanh, thực trạng tài chính của tổ chức, doanh nghiệp. Cần phải cung cấp cho

người học kỹ năng nhìn nhận, đánh giá và phân tích thông tin do kế toán cung cấp.

Trong đó, trọng tâm là cần đáp ứng nhu cầu khách quan hiện nay của các nhà sử dụng

lao động đối với công tác kế toán thuế.

Nhằm đạt được các mục tiêu trên, Trường Đại học kinh tế Nghệ An đã tổ chức

Hội thảo khoa học cấp trường với chủ đề: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy học phần kế

toán thuế”. Hội thảo là diễn đàn trao đổi, thảo luận giữa các giảng viên, các nhà khoa

học, các doanh nghiệp, các cán bộ kế toán tại doanh nghiệp về thực trạng công tác

giảng dạy, thực trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp để từ đó đề xuất các giải pháp

nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đối với nguồn nhân lực kế toán.

5

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

Sau 2 tháng chuẩn bị, Hội thảo đã nhận được sự quan tâm của các giảng viên

trong và ngoài trường, các doanh nghiệp và cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp. Gần

30 bài viết đã được gửi đến Ban tổ chức Hội thảo. Trong quá trình biên tập, Ban Tổ

chức đã lựa chọn được 13 bài viết có chất lượng để in trong Kỷ yếu Hội thảo. Các bài

viết tập trung khai thác những góc nhìn đa chiều về ba chủ đề lớn sau đây: (1) Đánh

giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo học phần kế toán thuế;

(2) Trao đổi về công tác quản lý thuế và công tác kế toán thuế tại các doanh nghiệp

hiện nay; (3) Chia sẻ kinh nghiệm đối với công việc kế toán thuế.

Hội thảo sẽ diễn ra trong một buổi sáng và chúng tôi mong muốn, Hội thảo sẽ

tập trung thảo luận, bình luận về các chủ đề sau đây:

- Chia sẻ kinh nghiệm về quản lý thuế tại các doanh nghiệp.

- Chia sẻ kinh nghiệm thực hiện công tác kế toán thuế tại các doanh nghiệp.

- Đánh giá thực trạng dạy và học từ đó đề xuất các giải pháp để nâng cao chất

lượng giảng dạy học phần kế toán thuế.

Các ý kiến tham gia thảo luận tại Hội thảo này sẽ được tổng hợp thành Báo cáo

để Nhà trường có những chỉ đạo, điều chỉnh nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy đối

với học phần kế toán thuế.

Sẽ có rất nhiều vấn đề phải suy nghĩ, phải trao đổi từ nhận thức, quan điểm,

cách làm để đổi mới căn bản hoạt động đào tạo chuyên ngành kế toán. Chắc chắn rằng,

Hội thảo hôm nay sẽ đưa ra được nhiều giải pháp, nhiều ý kiến để công cuộc đổi mới

nhằm nâng cao chất lượng đào tạo kế toán thuế, đáp ứng nhu cầu của xã hội, doanh

nghiệp và xứng tầm trong khu vực.

Ban tổ chức xin trân trọng cảm ơn sự chỉ đạo, giúp đỡ của Đảng ủy, Ban giám

hiệu Nhà trường, sự phối hợp của các phòng, khoa chức năng để Hội thảo được diễn ra

đúng kế hoạch.

Đặc biệt, Ban Tổ chức xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các chuyên gia,

các cán bộ thực tiễn đã tâm huyết viết bài và dành thời gian quý báu để tham dự, phát

biểu và đóng góp cho sự thành công của Hội thảo.

Xin kính chúc quý vị đại biểu, các giảng viên, các nhà khoa học, các doanh

nghiệp luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công!

Xin trân trọng cảm ơn!

6

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO HỌC PHẦN KẾ TOÁN

THUẾ TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

ThS. Phạm Đức Giáp

Khoa Kế toán – Phân tích, Trƣờng Đại học Kinh tế Nghệ An

ThS. Ngô Thị Nguyên

Khoa Kế toán – Tài chính, Trƣờng ĐH Hải Phòng

Tóm tắt:

Bài viết nhằm phân tích một cách chi tiết về thực trạng công tác giảng dạy và

học tập học phần kế toán thuế trong chương trình đào tạo ngành kế toán tại trường Đại

học kinh tế Nghệ An. Bài viết đã phân tích rõ những ưu điểm, hạn chế của công tác

dạy và học tại trường trong thời gian qua, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao

hiệu quả hoạt động đào tạo học phần kế toán thuế góp phần đào tạo nguồn nhân lực kế

toán chất lượng cao của Trường Đại học kinh tế Nghệ An trong thời gian tới.

Từ khóa: Hiệu quả giảng dạy và học tập, kế toán, kế toán thuế

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong những năm gần đây, ngành kế toán tại trường Đại học kinh tế Nghệ An

được chú trọng phát triển hơn bao giờ hết cả về chất lượng và nội dung chương trình

đào tạo. Một số học phần mới được bổ sung; nội dung, phương pháp giảng dạy được

cập nhật, thay đổi nhằm giúp cho sinh viên có thể lĩnh hội được tri thức nghề nghiệp

một cách hiệu quả nhất.

Kế toán thuế là một trong những học phần quan trọng trong chương trình đào

tạo kế toán, bởi nó góp phần không nhỏ vào công tác đào tạo nên những kế toán viên

chuyên nghiệp, lành nghề đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp trong giai đoạn hiện

nay. Do đó, học phần này là học phần rất được quan tâm và chú trọng nhằm đảm bảo

những kiến thức lý thuyết cơ bản, có tính nguyên lý, tuân thủ pháp luật vừa có tính

thực tiễn. Tuy nhiên, việc giảng dạy và học tập học phần kế toán thuế hiện nay còn gặp

nhiều khó khăn do một số nguyên nhân khách quan như: Chương trình, nội dung, thời

gian đào tạo còn nhiều hạn chế; điều kiện cơ sở vật chất, tài liệu học tập, tham khảo

7

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

chưa đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập và những nguyên nhân chủ quan xuất phát từ

người dạy, người học.

II. NỘI DUNG

1. Thực trạng giảng dạy và học tập học phần kế toán thuế tại trƣờng Đại học kinh

tế Nghệ An.

1.1. Thực trạng giảng dạy học phần kế toán thuế

Về chương trình đào tạo

Có thể nói học phần kế toán thuế là một học phần quan trọng trong chương

trình đào tạo ngành kế toán và được bố trí học tập sau khi sinh viên đã hoàn thành các

học phần chuyên ngành về kế toán. Với khối lượng kiến thức 2 tín chỉ, học phần kế

toán thuế giới thiệu đến sinh viên các nội dung như: Tổng quan về thuế và kế toán

thuế, Kế toán thuế Giá trị gia tăng, kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp, kế toán thuế

thu nhập cá nhân với đầy đủ các quy định về thuế, xác định thuế, kê khai, quyết toán

và nộp thuế cho Ngân sách Nhà nước. Về cơ bản, học phần đã đáp ứng được nhu cầu

nghiên cứu và công việc đối với những sắc thuế cơ bản và chủ yếu trong doanh

nghiệp. Tuy nhiên, còn một số sắc thuế chưa được đề cập sâu như thuế xuất nhập

khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế, phí và lệ phí khác. Nguyên nhân là

do học phần chỉ được bố trí 2 tín chỉ nên thời lượng để giảng dạy tất cả các sắc thuế

không đảm bảo tính chuyên sâu của từng sắc thuế.

Về phương pháp giảng dạy

Phương pháp giảng dạy hiện nay tại các lớp học chủ yếu là giảng viên sử dụng

bài giảng điện tử và sinh viênquan sát, lắng nghe, ghi chép, trả lời những câu hỏi hoặc

nêu lên những vấn đề chưa rõ trong nội dung bài giảng của giảng viên. So với trước

đây, nội dung bài giảng đã được giảng viên chú trọng hơn về cả chất lượng và hình

thức như: Đi sâu vào vấn đề, trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, kèm theo đó là các vấn đề

thực tiễn để minh hoạ cụ thể cho từng nội dung, từng phần,… giúp sinh viên hiểu rõ

nội dung học.

Trong quá trình giảng dạy, hầu hết giảng viên đều kết hợp, linh hoạt phân bổ

giữa lý thuyết với thực hành cho từng nội dung. Sinh viên trong quá trình học được

giảng viên cho thực hành ngay trên lớp thông qua các bài tập thực hành cá nhân hoặc

8

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

nhóm nhưng vẫn chưa nhiều. Các phương pháp giảng dạy như chia nhóm, phân tổ thảo

luận, đi thực tế, ... bước đầu đã được áp dụng nhưng chưa phổ biến và chưa bắt buộc.

Thực tế, phương pháp giảng dạy và tổ chức học tập cho sinh viênhiện nay chưa

có sự thống nhất trong toàn bộ chương trình học, việc áp dụng các phương pháp giảng

dạy tuỳ thuộc vào khả năng và sự bố trí sắp xếp của từng giảng viên trên lớp. Chưa có

một phương pháp chuẩn cũng như đa dạng các phương pháp giảng dạy có tính bắt

buộc đối với giảng viên khi lên lớp.

Một số giảng viên chưa có nhiều đổi mới trong phương pháp giảng dạy, ít quan

tâm đầu tư nghiên cứu, cập nhật thông tin bổ sung cho bài giảng. Một hạn chế trong

phương pháp giảng dạy hiện nay là cách thức giảng dạy còn thiên về lý luận. Trong

quá trình giảng dạy, giảng viên chưa đặt ra yêu cầu cao đối với sinh viên. Việc tổ chức

cho sinh viên thực hành chỉ là “thực hành chay”, nghĩa là sinh viên chưa được tiếp xúc

trực tiếp với tài liệu, chứng từ, báo cáo kế toán. Điều đó làm cho sinh viên ít hứng thú

đến môn học và ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giảng dạy.

Về đội ngũ giảng viên

Hiện nay, hầu hết đội ngũ giảng viên dạy các môn thuộc bộ môn kế toán đều là

các giảng viên có trình độ, có tâm huyết với nghề, có kinh nghiệm giảng dạy lâu năm

và khả năng truyền đạt cao giúp sinh viêntiếp cận, nắm được nội dung môn học nhanh,

hiểu rõ những vấn đề cốt lõi. Đây được coi là một lợi thế cho ngành kế toán của Nhà

trường.

Tuy nhiên, việc thiếu giảng viên đầu ngành, giảng viên có trình độ, có kinh

nghiệm thực tế để giảng dạy môn kế toán thuế như hiện nay đang là một vấn đề đặt ra.

Nhiều giảng viên phải đảm nhiệm nhiều môn cùng một lúccũng đã ảnh hưởng đến việc

giảng dạy của giảng viên, cũng như chất lượng trong các bài giảng.

Bên cạnh đó, một số giảng viên mới đảm nhiệm môn, chưa có nhiều kinh

nghiệm, hiểu biết sâu về môn, cũng như khả năng truyền đạt nội dung bài giảng còn

hạn chế làm cho sinh viên không hứng thú, dẫn đến việc không tập trung vào bài

giảng, kết quả là không lĩnh hội được nội dung môn học.

Ngoài ra, kinh phí chi trả thù lao đứng lớp cho giảng viên theo chế độ quy định

hiện hành thấp, chưa phù hợp và chưa có tác dụng động viên khuyến khích giảng viên

trong ngành tham gia giảng dạy và khó khăn cho việc liên hệ mời được những giảng

viên có chất lượng cao ngoài ngành tham gia giảng dạy tại các lớp học trong trường.

9

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

Về giáo trình, tài liệu tham khảo

Giáo trình, tài liệu có liên quan học phần kế toán thuế được Nhà trường, Khoa

hết sức quan tâm và đầu tư. Danh mục giáo trình và tài liệu tham khảo được trang bị

khá đầy đủ tại thư viện của Nhà trường. Việc biên soạn Giáo trình phù hợp với chương

trình đào tạo của Nhà trường đã được triển khai và đã hoàn thành Giáo trình kế toán

thuế phục vụ cho dạy và học tại trường Đại học kinh tế Nghệ An.

Tuy nhiên, hệ thống tài liệu tham khảo đối với học phần kế toán thuế quá cũ,

chưa cập nhật kiến thức mới, chưa cập nhật các chính sách mới của Nhà nước và của

ngành thuế. Đây là một trong những hạn chế lớn trong công tác đào tạo đối với học

phần kế toán thuế. Chưa kể đến những hạn chế của Nhà nước ta trong việc khuyến

khích viên chức, giảng viên viết giáo trình, tài liệu tham khảo, nên số lượng giáo trình,

tài liệu tham khảo, tài liệu nghiệp vụ cho học phần kế toán thuế được xuất bản rất ít.

Điều này, ảnh hưởng rất lớn tới khả năng tự học, tự nghiên cứu, tiếp nhận kiến thức

của sinh viên, cũng như điều kiện tiếp cận môn học, hình thành bài giảng của các

giảng viên mới.

1.2. Thực trạng học tập học phần kế toán thuế

Khả năng tiếp cận bài giảng của người học

Hiện nay hầu hết sinh viên có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp cận trực tiếp,

nhanh chóng bài giảng thông qua các trang thiết bị như máy tính và các thiết bị trình

chiếu. Các bài giảng đều được giảng viên trình bày ở dạng điện tử, có ví dụ minh hoạ

chi tiết, cụ thể cho từng nội dung. Sinh viên cũng có thể dễ dàng tìm hiểu thêm những

nội dung có liên quan đến bài giảng thông qua các bài viết được đăng trên các cổng

thông tin điện tử của khoa, Nhà trường hoặc tạp chí chuyên ngành.

Tuy nhiên, do hạn chế về thời lượng (số tiết) cả về lý thuyết và thực hành nên

nhiều sinh viên chưa nắm được hết hoặc nắm không sâu nội dung bài giảng và phương

pháp thực hành thông qua các buổi học trên lớp.

Bên cạnh đó, một số bài giảng của các giảng viên trẻ, chưa có nhiều kinh

nghiệm còn nhiều hạn chế về mặt nội dung, thiếu các ví dụ minh hoạ thực tế, nên sinh

viên tiếp cận nội dung khó khăn hoặc hiểu không sâu.

Khả năng tiếp cận giáo trình và tài liệu tham khảo

10

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

Hiện nay, việc tiếp cận giáo trình và tài liệu tham khảo để học tập môn này của

sinh viên còn hạn chế bởi Giáo trình, tài liệu tham khảo ít, chưa có tính cập nhật nên

sinh viên không có nhiều tài liệu để học, tham khảo hoặc bổ sung những kiến thức

mới. Bên cạnh đó, một số bài viết liên quan đến môn học, đến nghiệp vụ kế toán thuế

trên các trang thông tin điện tử chưa chính thống và đảm bảo tính chính xác nên sinh

viên gặp nhiều khó khăn trong việc khai thác thông tin. Chính những hạn chế này, sinh

viên sẽ không tiếp cận được những quan điểm mới, những kiến thức mới liên quan đến

môn học và kinh nghiệm hành nghề.

Ý thức tự học, tự thực hành

Sinh viên hiện nay cũng đã ý thức khá rõ tầm quan trọng của học phần này này,

nên ngoài việc học, thực hành trên lớp còn chủ động tìm hiểu, đọc các tài liệu tham

khảo, các bài viết trên Internet hoặc trên các tạp chí. Ngoài ra, sinh viên cũng tự tổ

chức học nhóm, thảo luận nhóm thông qua các bài thuyết trình. Bên cạnh đó, sinh viên

cũng còn nhiều hạn chế trong việc tự học, tự thực hành của mình, chưa thật sự chủ

động trong việc tiếp cận bài giảng của giảng viên ngay trên lớp, cũng như tìm kiếm và

tiếp cận các tài liệu tham khảo phục vụ cho việc học tập của mình. Nhiều sinh viên còn

học hình thức, học vẹt, mục đích học tập mang nặng tính thi cử, trả nợ môn học. Do

đó, chưa vận dụng được kiến thức lý thuyết vào trong thực tiễn nghề nghiệp.

2. Giải pháp nâng cao công tác giảng dạy và học tập học phần kế toán thuế

Về phía các đơn vị đào tạo

Thứ nhất: Chuẩn hoá chương trình đào tạo

Nhà trường cần tổ chức xây dựng chương trình đào tạo đáp ứng chuẩn đầu ra

theo quy định của Bộ giáo dục và Đào tạo, trong đó xác định rõ mục tiêu, nội dung

giảng dạy cụ thể cho từng học phần, từng môn học; Điều chỉnh, cân đối thời lượng (số

tiết) ở từng học phần, từng môn học cho hợp lý theo hướng tăng thời lượng cho các

học phần chuyên ngành để giảng viên có thể chủ động trong việc kết hợp giảng dạy

giữa lý thuyết và thực hành được hiệu quả. Điều này giúp sinh viên chủ động hơn,

cũng như có kế hoạch học tập, nghiên cứu tốt hơn.

Thứ 2: Hiện đại hoá phương pháp giảng dạy

Thay đổi phương pháp giảng dạy hiện hành “giảng viên trình chiếu, diễn giảng

và sinh viên chép” bằng phương pháp “giảng viên chỉ là người hướng dẫn và sinh viên

tự tìm hiểu, nghiên cứu môn học”. Trong quá trình giảng dạy, giảng viên có thể đặt ra

11

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

những câu hỏi liên quan đến nội dung môn học với những yêu cầu cao để sinh viên có

thể tự trao đổi, thảo luận nhóm với nhau, sau đó sinh viên trong nhóm thay phiên nhau

trình bày trước lớp bằng cách báo cáo hay thuyết trình và cả lớp tham gia thảo luận.

Chính điều này, sẽ hình thành ý thức tự học, tự nghiên cứu, thói quen học tập sôi nổi

và mang đến sự hưng phấn cho người học.

Nhà trường cần kết hợp chương trình học với việc tham quan thực tế tại doanh

nghiệp ở các khâu nghiệp vụ, đặc biệt là khâu xử lý tài liệu để sinh viên có những nhận

xét, đánh giá qua thực tế, so sánh với nội dung học tập. Và cũng thông qua những

chuyến tham quan thực tế này, sinh viên có cơ hội tìm hiểu về ngành nghề của mình,

tự phân tích được những ưu điểm, khuyết điểm, tồn tại cần khắc phục. Dần dần sinh

viên sẽ hình thành cho mình kỹ năng về nghề nghiệp.

Thứ ba: Hoàn thiện cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị phục vụ công tác giảng

dạy, học tập

Cơ sở vật chất và trang thiết bị giảng dạy, học tập là một trong những yếu tố

quan trọng quyết định chất lượng giảng dạy và học tập trong sự tương tác giữa giảng

viên và sinh viên. Chính vì lý do đó, Nhà trường cần có kế hoạch sửa chữa, nâng cấp

hoặc đầu tư cơ sở vật chất tại các phòng học, bổ sung, trang bị thêm các trang thiết bị

cần thiết cho công tác giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên như: máy

chiếu, máy tính có kết nối mạng, được cài đặt các phần mềm kế toán và phần mềm Hỗ

trợ kê khai thuế. Điều này sẽ giúp cho giảng viên phát huy được tối đa chất lượng bài

giảng, kết hợp hiệu quả giữa lý thuyết và thực hành, cũng như giúp sinh viên tiếp thu,

hiểu rõ được môn học và áp dụng được lý thuyết vào thực tế nghề nghiệp.

Hoàn thiện phòng thực hành kế toán ảo để sinh viên được trải nghiệm quy trình

nghề nghiệp, qua đó củng cố thêm kiến thức lý thuyết và hình thành nên các kỹ năng

nghề nghiệp.

Thứ tư: Tăng cường, nâng cao trình độ của giảng viên giảng dạy môn kế toán

thuế

Nâng cao trình độ, chất lượng đội ngũ giảng viên là công tác cần được ưu tiên

hàng đầu. Chính vì lý do đó, Nhà trường cần có kế hoạch tổ chức tập huấn, cập nhật

bồi dưỡng thường xuyên các kỹ năng, phương pháp sư phạm cho đội ngũ giảng viên

hiện đang giảng dạy học phần kế toán nói riêng và các học phần kế toán nói chung.

12

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

Trong đó, tập trung vào các kỹ năng chuyên môn, áp dụng công nghệ hiện đại trong

giảng dạy và truyền thụ kiến thức cho sinh viên, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho

giảng viên tiếp cận, cập nhật các thông tin, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ để bổ

sung kịp thời cho nội dung bài giảng của mình, tránh bị lạc hậu. Bên cạnh đó, Nhà

trường cũng cần có những chính sách khuyến khích cho giảng viên tham gia đào tạo

nâng cao trình độ của mình, đặc biệt là đào tạo nghiên cứu sinh ở trong và ngoài nước.

Xây dựng cơ chế và bố trí nguồn lực để mới các giảng viên có trình độ cao, các

giảng viên ở các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán và thuế tham gia vào công tác giảng

dạy đối với học phần này.

Thứ năm: Biên soạn thêm các tài liệu tham khảo

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống giáo trình và tài liệu tham khảo cho học phần kế

toán thuế. Trong đó chú trọng các tài liệu tham khảo, chuyên khảo mang tính thực tế,

thực hành nghề nghiệp để sinh viên nghiên cứu được các quy trình kế toán thuế thực tế

ở doanh nghiệp. Từ đó, có thể hình thành nên các kỹ năng nghề nghiệp và vận dụng

vào công việc thực tế ngay khi ra trường.

Thứ 6: Tăng cường công tác nghiên cứu khoa học liên quan đến lĩnh vực thuế,

kế toán thuế.

Tăng cường phối hợp với các doanh nghiệp để triển khai các đề tài nghiên cứu

khoa học liên quan đến lĩnh vực thuế và kế toán thuế. Thường xuyên phối hợp với Cơ

quan thuế để tổ chức các chương trình, diễn đàn nhằm tuyên truyền, phổ biến Luật

thuế cho sinh viên. Ban hành cơ chế, chính sách về tài chính, quy định về đánh giá

nhằm khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học về thuế

và kế toán thuế.

Về phía người học (sinh viên)

Sinh viên cần chủ động nâng cao ý thức học tập trong quá trình học trên lớp

như: Tập trung vào bài giảng của giảng viên, mạnh dạn nêu lên những câu hỏi cho

những vấn đề chưa rõ hay chưa hiểu, cũng như tích cực đóng góp ý kiến xây dựng bài

Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần chủ động trong việc tự học, tự nghiên cứu của mình

như: Chủ động tìm kiếm tài liệu học tập, tài liệu tham khảo cho môn học ở thư viện,

các nhà sách, nhà xuất bản hoặc trên Internet; Có thể hình thành các nhóm nhỏ trao đổi

với nhau ngoài giờ lên lớp; Cũng có thể tham gia vào đội ngũ cộng tác viên ở một số

doanh nghiệp để hiểu sâu về các môn học, nghề nghiệp của mình. Bên cạnh đó, cần

13

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

tích cực công tác nghiên cứu khoa học về thuế và kế toán thuế nhằm nâng cao kiến

thức, kỹ năng thực hành nghề nghiệp.

III. KẾT LUẬN

Học phần kế toán thuế là một học phần quan trọng trong chương trình đào tạo

ngành kế toán của Trường Đại học kinh tế Nghệ An. Việc đánh giá thực trạng và đề

xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy học phần kế toán thuế tại

trường Đại học kinh tế Nghệ An sẽ góp phần đào tạo một đội ngũ kế toán viên có trình

độ, có kỹ năng nghề nghiệp và đặc biệt là có thể tiếp cận ngay đối với công việc kế

toán thuế tại các doanh nghiệp.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, tài liệu tập huấn Dạy học theo định hướng phát triển năng

lực, NXB Đại học sư phạm, 2014.

2. ThS. Phạm Đức Giáp, Giáo trình Kế toán thuế, Tài liệu lưu hành nội bộ, 2019.

3. Https://gdnn.edu.vn/Day-hoc-tich-cuc/ky-thuat-day-hoc-tich-cuc-dong-nao-viet-va-

cong-khai-37.html.

14

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

HỌC PHẦN KẾ TOÁN THUẾ THEO HƢỚNG TIẾP CẬN THỰC TIỄN

TS. Đƣờng Thị Quỳnh Liên

Khoa Kinh tế - Trƣờng Đại học Vinh

Tóm tắt:

Đào tạo gắn với thực tiễn là một trong những yếu tố quyết định sự tồn tại của

các trường Cao đẳng, Đại học ở Việt Nam hiện nay. Bên cạnh việc đổi mới nội dung,

chương trình, phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thì việc đưa

ra những vấn đề của thực tiễn gắn với từng nội dung công việc của ngành nghề đào tạo

vào lý thuyết là yêu cầu cấp thiết, để sản phẩm đào tạo của Nhà trường đáp ứng được

nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, việc hướng cho sinh viên tiếp cận thực tiễn không phải chỉ

ở những học phần thực hành, thực tập mà cần được thực hiện cả trong quá trình giảng

dạy những học phần mang tính chất lý thuyết. Học phần Kế toán thuế thuộc nhóm kiến

thức chuyên ngành kế toán. Là học phần mang tính chất lý thuyết, cung cấp những vấn

đề cơ bản về kế toán các loại thuế. Vậy làm thế nào để giảng dạy học phần Kế toán

thuế hướng đến tiếp cận thực tiễn giúp sinh viên chủ động tiếp thu bài giảng và gắn

được nội dung học phần với chuyên môn sau này. Bài viết đề cập đến một số phương

pháp giảng dạy học phần Kế toán thuế, hướng sinh viên tiếp cận thực tiễn công việc kế

toán gắn với các nội dung trong học phần.

Từ khóa: Kế toán, kế toán thuế, thuế, thực tiễn, phương pháp

1. Đặt vấn đề

Có thể thấy rằng, với cách thức đào tạo như hiện nay, kết quả của việc đào tạo

kế toán và nhu cầu tuyển dụng khó có thể gặp nhau. Một trong những nguyên nhân

chủ yếu là chương trình đào tạo tại các trường đại học quá nặng nề về hàn lâm mà

thiếu kỹ năng mềm cũng như những kiến thức chuyên môn. Chính vì vậy, việc đưa

thực tế vào giảng dạy các học phần chuyên ngành kế toán là yêu cầu bức thiết của các

trường có đào tạo nguồn nhân lực kế toán trong giai đoạn hiện nay. Thực trạng đào tạo

ngành kế toán hiện nay có thể đánh giá rằng “nội dung môn học vẫn còn nặng lý

thuyết thuần túy”. Mặc dù trong mấy năm gần đây, nhiều trường dại học, học viện đã

có những đổi mới tích cực trong phương pháp giảng dạy theo hướng giảm giờ lý

15

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

thuyết, tăng giờ thực hành và giờ tự học của sinh viên. Tuy nhiên, hiệu quả của việc

này còn thấp, vì cơ sở vật chất và kinh phí của các trường thường quá thiếu. Mặc khác,

sự phối hợp với các doanh nghiệp để sinh viên đi thực tập tốt nghiệp còn gặp nhiều

khó khăn, thời gian thực tập ít, thậm chí chỉ là hình thức.

Học phần Kế toán thuế cung cấp kiến thức căn bản về kế toán các sắc thuế; giúp

cho người được đào tạo biết được phương pháp hạch toán, kê khai, nộp và quyết toán

các loại thuế hiện nay đang áp dụng đối với từng loại hình sản xuất kinh doanh, từng

ngành nghề của các tổ chức, cá nhân. Hướng sinh viên tiếp cận thực tiễn, giúp sinh

viên thấy được ý nghĩa thực sự của nghề nghiệp, từ đó tạo động lực để sinh viên phấn

đấu trở thành kế toán thuế chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu của nhà tuyển dụng trong

tương lai.

2. Thực trạng giảng dạy học phần kế toán thuế theo hƣớng tiếp cận thực tiễn

Nghiên cứu chương trình đào tạo ngành kế toán tại các trường đại học kinh tế

Việt Nam cho thấy, học phần kế toán thuế bao gồm các kiến thức cơ bản sau:

Tổng quan về thuế và kế toán thuế

Kế toán thuế xuất nhập khẩu

Kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt

Kế toán thuế giá trị gia tăng

Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp

Kế toán thuế thu nhập cá nhân

Kế toán thuế tài nguyên

Kế toán các loại thuế khác, phí và lệ phí

Có thể thấy rằng, tổng quan về thuế và kế toán thuế là phần lõi của học phần

còn kế toán các loại thuế (xuất nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng, thu nhập

doanh nghiệp, thu nhập cá nhân, tài nguyên, thuế khác, phí và lệ phí) là cách thức để

kế toán thực hiện hạch toán các loại thuế và lập báo cáo thuế. Tương ứng với từng nội

dung của khối kiến thức cơ bản, giảng viên cần tập trung vào những vấn đề cốt lõi, để

định hướng cho sinh viên tiếp cận thực tiễn.

Thực tế hiện nay, giảng viên dạy học phần kế toán thuế tại các trường đại học,

cao đẳng bước đầu đã sử dụng các phương pháp dạy học tích cực. Tuy nhiên, việc sử

dụng phương pháp dạy học tích cực mới chỉ ở mức không thường xuyên. Mức độ sử

16

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

dụng phương pháp dạy học tích cực qua đánh giá của sinh viên, giảng viên có sử dụng

dạy phương pháp dạy học tích cực, tuy nhiên cũng chỉ ở mức không thường xuyên.

Một số trường đại học, cao đẳng bắt đầu đưa vào chương trình giảng dạy học

phần kế toán thuế phong phú theo lĩnh vực và theo loại hình đơn vị: thực hành kê khai

thuế đối với doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp xây lắp, doanh nghiệp kinh doanh

dịch vụ, du lịch… Ban đầu vẫn kê khai thủ công đối với từng loại thuế. Bên cạnh đó,

có một số trường lại tăng cường thực hành nghiệp vụ hoặc làm bài tập lớn đối với học

phần kế toán thuế. Qua cách làm thủ công này, sinh viên được rèn luyện tính tỉ mỉ, cẩn

thận, hình dung được quy trình kê khai thuế, hạch toán thuế là lập báo cáo thuế một

cách rõ ràng. Tuy nhiên, còn hạn chế việc chuẩn bị và nhận biết chứng từ cho các

nghiệp vụ kinh tế. Hơn nữa, việc tiếp cận thực tế hoàn toàn thủ công không thực sự là

phù hợp với thực tế xã hội. Bù lại,ưu điểm của chương trình đào tạo này là, các trường

đại học kinh tế đã đưa vào giảng dạy các học phần kế toán máy trên các phần mềm kế

toán được sử dụng phổ biến, giúp người học tiếp cận gần hơn với việc ứng dụng công

nghệ thông tin trong học tập và làm việc.

Hiện nay ở nước ta ước tính phải trên 80% doanh nghiệp đã sử dụng các phần

mềm kế toán, ngay cả những doanh nghiệp chưa sử dụng phần mềm kế toán, các kế

toán viên đa số cũng được trang bị máy tính và sử dụng bảng tính Excel trong công

việc. Việc sử dụng phần mềm kế toán đã đơn giản hóa rất nhiều công việc kế toán: Chỉ

cần cập nhật chính xác các chứng từ hoặc nghiệp vụ kinh tế phát sinh,… sau đó “có

phần mềm” xử lý thông tin, đưa ra các báo cáo cơ bản theo yêu cầu. Chính việc sử

dụng phần mềm kế toán đã thay đổi hẳn cách thức tiến hành công việc kế toán. Thực tế

là vậy, nhưng trong giảng dạy đa số các trường đào tạo lại tách biệt việc trang bị kiến

thức, kỹ năng kế toán và việc áp dụng công nghệ nên việc ứng dụng công nghệ vào

học tập rất hạn chế.

Ngoài ra, còn rất nhiều cơ sở đào tạo nghề, cao đẳng, đại học cũng đang dần đổi

mới phương pháp dạy học tăng cường thực hành nghề nghiệp cho sinh viên hướng đến

thực tiễn, nhằm đáp ứng nhu cầu của người học và nhà tuyển dụng. Điều này hứa hẹn

sẽ mang lại hiệu quả đào tạo tích cực và giúp người học tự tin trước cơ hội tìm kiếm

việc làm đúng chuyên ngành. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là giảng dạy học phần kế toán

thuế theo hướng tiếp cận thực tiễn đang dần như một xu thế tất yếu, vậy làm sao để

nâng cao chất lượng giảng dạy học phần này?

17

Kỷ yếu Hội thảo khoa học năm 2020

Như vậy, phương pháp dạy học môn kế toán thuế tại các trường cao đẳng, đại

học hiện nay chủ yếu vẫn là phương pháp thuyết trình truyền thống, các nhóm phương

pháp dạy học tích cực ít được sử dụng chỉ đạt mức độ trung bình. Đa số giảng viên

giảng dạy môn kế toán thuế đều đạt chuẩn về kiến thức chuyên môn, tuy nhiên vẫn còn

một số hạn chế như: Kinh nghiệm giảng dạy còn thiếu, giảng viên chưa qua đào tạo

nghiệp vụ sư phạm bài bản, một số chưa sử dụng tốt các phần mềm tin học ứng dụng.

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ dạy học cũng chưa đầy đủ, phòng học chuyên

môn còn thiếu, đặc biệt phòng học kế toán mô phỏng.

3. Giải pháp đổi mới phƣơng pháp giảng dạy học phần kế toán thuế theo hƣớng

tiếp cận thực tế

Từ những tồn tại, hạn chế nêu trên, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm đổi

mới phương pháp giảng dạy học phần kế toán thuế để sinh viên sau khi ra trường có

thể đáp ứng được nhu cầu thực tế.

Về phía giảng viên

Giảng viên trực tiếp giảng dạy học phần kế toán thuế là người có ảnh hưởng lớn

nhất và trực tiếp tới hiệu quả giờ dạy, bởi vậy những giải pháp đề xuất mang tính cụ

thể, gần gũi nhất đối với bản thân người dạy đó là:

Trong từng tiết học:

Thứ nhất, chuẩn bị chu đáo nội dung và thiết kế giáo án, đề cương chi tiết trước

giờ dạy: Lập kế hoạch dạy học chi tiết cho từng tiết dạy, thể hiện rõ ràng nhiệm vụ tiết

học, mục tiêu kết quả cần đạt được và hình thức kiểm tra kết quả của SV. Đối tượng

SV phong phú với nhiều mức độ tiếp thu khác nhau, cần thiết kế giáo án phù hợp để

phát huy tính chủ động của SV. Gợi nhớ lý thuyết để vận dụng và hướng SV vào bản

chất nghiệp vụ, ghi nhớ quy trình. Từ đó, xác định những chứng từ cần thiết lập và thu

thập cho mỗi nghiệp vụ hơn là chỉ định khoản Nợ /Có.

Thứ hai, điều hành tổ chức giờ dạy: Điều quan trọng trong tiết dạy tiếp cận thực

tế là Giảng viên phải tổ chức và điều khiển các đối tượng SV trên lớp. Giảng viên

thường xuyên đặt sinh viên vào vị trí một nhân viên kế toán, để xem xét vấn đề và trả

lời câu hỏi của giảng viên. Để lôi cuốn được các SV cùng tham gia, có thể chia lớp học

thành các nhóm học tập (tùy theo quy mô lớp và năng lực người học để chia nhóm).

Với việc chia nhóm, SV có điều kiện hỗ trợ lẫn nhau, bài học trở thành quá trình học

18

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN

hỏi lẫn nhau chứ không chỉ thụ động tiếp thu từ giáo viên. Tổ chức hướng dẫn SV trả

lời câu hỏi tình huống, gợi mở, khuyến kích SV tích cực hoạt động, đồng thời quan

sát, theo dõi và bổ trợ SV khi cần.

Thứ ba, chia nhỏ nội dung giờ dạy: Nội dung của học phần kế toán thuế thường

có dung lượng khá lớn, giảng viên có thể giảm nhẹ việc học bằng cách chia nhỏ các

nội dung trong mỗi phần: Hoàn thiện bộ chứng từ kế toán thuế, thực hành lên sổ sách

kế toán và báo cáo thuế. Có thể kết hợp chúng với nhau, để tránh sự nhàm chán, tuy

nhiên sâu chuỗi và liên kết lại, để tránh phá vỡ sự logic vốn có của kế toán.

Thứ tư, tìm sự hỗ trợ từ SV khá - giỏi: Trong quá trình dạy học, Giảng viên

quan sát và phát hiện những SV học tốt, tiếp thu nhanh, giao nhiệm vụ để chính các

học sinh này sẽ đóng vai người hỗ trợ, có nhiệm vụ giải thích và hướng dẫn các bạn

cùng nhóm thực hiện tốt nhiệm vụ của giờ học. Việc này, giúp các em thoải mái trao

đổi, không sợ sai, đồng thời có cơ hội để thảo luận, tăng kỹ năng phối hợp, làm việc

nhóm. Theo đó, cần có hướng động viên khuyến khích các em, tạo động lực để SV thi

đua và hợp tác nhóm hiệu quả.

Cho cả môn học:

Giảng dạy nghiệp vụ kế toán thuế phải bắt đầu từ việc “dành nhiều thời gian

dạy người học về phương pháp, kỹ năng, cách tự học, dạy cách sử dụng, khai thác các

thiết bị,... Theo đó, phải chuyển đổi cách học từ “nhớ” sang học để “hiểu” và học để

“vận dụng”. Điều này, đặc biệt phù hợp và thiết thực với phương pháp giảng dạy, đào

tạo nghiệp vụ kế toán thuế, vì kế toán thuế là một học phần chuyên ngành có tính logic

và hệ thống rất cao.

Thứ nhất, giảng viên cần cập nhật những kiến thức thực tế, thiết kế bài giảng

thực tế và sinh động. Bài giảng trên cơ sở nguyên cứu những bài báo của nước ngoài

và những thông tin trong nước trên cơ sở hiểu rõ bản chất của vấn đề để trình bày và

thiết kế bài giảng cho phù hợp với từng tiết giảng bằng cách tìm kiếm những tình

huống thực tế đưa vào bài giảng.

Thứ hai, phát huy mô hình “học lẫn nhau” theo nhóm. Theo đó, giảng viên tập

trung vào thảo luận, hướng dẫn phát hiện vấn đề, giám sát việc tham dự thảo luận theo

các mục tiêu học thuật, học mang tính chủ động và sâu hơn; Chú ý tính thực hành

trong từng phần giảng.

19