Đánh giá kết quả điều trị bảo tồn gãy kín trên lỗi cầu xương cánh tay bằng kéo nắn đặt nẹp cánh cẳng tay ở trẻ em

Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

Research Paper

Evaluate the Treatment Effect of Paediatric Supracondylar

Humerus Closed Fractures by Stretching and Arm Cast Brace

Hoang Hai Duc^*, Phung Cong Sang, Nguyen Vu Hoang, Nguyen Thu Ha,

Nguyen Thu Huong, Nguyen Thi Ha

Vietnam National Children’s Hospital, No 18/879 La Thanh, Dong Da, Hanoi, Vietnam

Received 05 January 2021

Revised 10 February 2021, Accepted 17 February 2021

Abstract

Bachground/Purpose: We studied to improve the technique of placing the arm cast brace

to treat paediatric supracondylar humerus fractures to reduce the disadvantages of the arm

cast. This study is to review the clinical and X-ray characteristics of paediatric

supracondylar humerus fractures. Evaluate the treatment effect of closed fracture on

degree II and III by stretching and arm cast brace.

Methods: Retrospective descriptive study was carried out from 1/2016 to 12/2017 at the

Pediatric Orthopedic Department of the Vietnam National Children’s Hospital on the

number of children diagnosed paediatric supracondylar humerus fractures of degree II, III.

Results: Mainly seen at the age of under 6 years old, male is higher than female, left hand

has a higher rate. 22 children with pain and swelling, no blisters, 1 child with numbness at

the time of examination, with grade II fractured in 10 children (33.33%), grade III in 20

children (66.67%). After a week, there were 4 children in pain, 3 children had swelling,

and 1 child blisters. After 4 weeks of 100% re-examination, the results of a good bone

healing on X-ray, the cast brace was removed and the rehabilitation was instructed.

Judging results after 6 months, 12 months and 24 months, good was 71.67%, fair was

20%, average was 6.67% and bad was 1.67% according to Flynn's standard.

Conclusions: The arm cast brace applied to paediatric supracondylar humerus closed

fractures improves the treatment quality by the feature of the lightweight brace, which

holds the limb during immobility, with the elasticity of the elastic band ensures a close

grip on the cast, which reduces the pressure on the front of the elbow.

Keywords: Paediatric supracondylar humerus closed fractures.

*

_______

^*Corresponding author.

E-mail address: hghaiduc@gmail.com

https://doi.org/10.47973/jprp.v5i1.281

17

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

Đánh giá kết quả điều trị bảo tồn gãy kín trên lỗi cầu xương

cánh tay bằng kéo nắn đặt nẹp cánh cẳng tay ở trẻ em

Hoàng Hải Đức^*, Phùng Công Sáng, Nguyễn Vũ Hoàng, Nguyễn Thị Thu Hà,

Nguyễn Thu Hường, Nguyễn Thị Hà

Bệnh viện Nhi Trung ương, Số 18/879 La Thành, Đống Đa, Hà Nội, Việt Nam

Nhận ngày 05 tháng 1 năm 2021

Chỉnh sửa ngày 10 tháng 2 năm 2021; Chấp nhận đăng ngày 17 tháng 2 năm 2021

Tóm tắt

Mở đầu: Từ thực tiễn lâm sàng, chúng tôi nghiên cứu cải tiến kỹ thuật đặt nẹp bột cánh

cẳng bàn tay điều trị gãy trên lồi cầu xương cánh tay trẻ em nhằm hạn chế những nhược

điểm của bó bột cánh cẳng bàn tay.

Mục tiêu: Nhận xét đặc điểm lâm sàng và X-Quang của trẻ bệnh gãy trên lồi cầu xương

cánh tay. Đánh giá kết quả điều trị gãy kín trên lồi cầu xương cánh tay độ II, III bằng

phương pháp kéo nắn đặt nẹp bột cánh cẳng bàn tay.

Phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả từ 1/2016 đến 12/2017 tại khoa Chỉnh hình nhi

Bệnh viện Nhi Trung ương trên số trẻ bệnh được chẩn đoán gãy kín trên lồi cầu xương

cánh tay di lệch độ II, III được điều trị bằng kéo nắn nẹp bột cánh cẳng bàn tay tại khoa

chỉnh hình nhi Bệnh viện Nhi Trung ương.

Kết quả: Chủ yếu là gặp ở lứa tuổi dưới 6 tuổi, nam nhiều hơn nữ, tay trái gặp tỷ lệ cao

hơn. 22 trẻ đau và sưng nề, không có trẻ nào bị phỏng nước, có 1 trẻ tê bì lúc vào viện

khám, gãy độ II có 10 trẻ (33,33%), độ III có 20 trẻ (66,67%). Sau 1 tuần còn 4 trẻ đau, 3

trẻ sưng nề, 1 trẻ phỏng nước. Sau 4 tuần 100% khám lại, kết quả chụp Xquang cal xương

ổ gãy tốt, được tháo nẹp bột và hướng dẫn tập phục hồi chức năng. Đánh giá kết quả sau 6

tháng, 12 tháng và 24 tháng theo tiêu chuẩn Flynn tỉ lệ tốt 71,67%, khá 20%, trung bình

6,67% và xấu 1,67%.

Kết luận: Nẹp bột cánh cẳng bàn tay áp dụng cho gãy kín trên lồi cầu xương cánh tay ở

trẻ bước đầu đã cải thiện được chất lượng điều trị bởi tính năng của nẹp nhẹ, ôm sát chi

thể trong suốt thời gian bất động, với sự bổ sung của băng thun có tính đàn hồi tốt đảm

bảo việc ôm sát của nẹp bột vào tay, làm cho mặt trước khuỷu giảm bị tỳ đè chèn ép.

Từ khóa: Gãy kín trên lồi cầu xương cánh tay trẻ em.

khuỷu ở trẻ em. Độ tuổi hay gặp nhất là

khoảng từ 5 đến 6 tuổi, chiếm khoảng 3%

1. Đặt vấn đề^*

các gãy xương [1] và chiếm khoảng 60%

các gãy xương vùng khuỷu [2],[3]. Điều trị

gãy trên lồi cầu xương cánh tay bảo tồn hay

Gãy trên lồi cầu xương cánh tay là tổn

thương hay gặp nhất trong gãy xương vùng

phẫu thuật tùy vào mức độ di lệch, tổn

thương kèm theo. Điều trị bảo tồn gãy kín

trên lồi cầu xương cánh tay kinh điển là

phương pháp nắn chỉnh bó bột cánh cẳng

_______

*

Tác giả liên hệ.

E-mail address: hghaiduc@gmail.com

https://doi.org/10.47973/jprp.v5i1.281

18

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

bàn tay, để bột 4 tuần đủ thời gian liền

xương. Bó bột tròn kín hoặc rạch rọc dễ bị

di lệch thứ phát, nguyên nhân do bột nặng,

khi tay giảm sưng nề ổ gãy không còn được

cố định vững

Từ thực tiễn trên, chúng tôi nghiên cứu

cải tiến kỹ thuật đặt nẹp bột cánh cẳng bàn

tay điều trị GTLCXCT nhằm hạn chế

những nhược điểm của bó bột. Qua 30 ca

nghiên cứu thực hiện tại Khoa Chỉnh hình

nhi, Bệnh viện Nhi Trung ương trong 2 năm

2016 và 2017 với đề tài: “ Đánh giá kết quả

điều trị bảo tồn gãy kín trên lồi cầu xương

cánh tay bằng kéo nắn đặt nẹp bột cánh

cẳng bàn tay ở trẻ em”

2. Đánh giá kết quả điều trị gãy kín

trên lồi cầu xương cánh tay độ II, III bằng

phương pháp kéo nắn đặt nẹp bột cánh

cẳng bàn tay.

2. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

2.1. Đối tượng nghiên cứu

Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ

1/2016 đến 12/2017 tại khoa chỉnh hình nhi

bệnh viện Nhi trung ương với 30 trẻ bệnh.

2.1.1. Tiêu chuẩn chọn trẻ bệnh

- Trẻ dưới 16 tuổi, đến sớm trước 24h, được

chẩn đoán gãy kín trên lồi cầu cánh tay độ

II, III Theo phân loại của Gartland, không

có biến chứng mạch máu thần kinh đã được

điều trị bằng kéo nắn nẹp bột cánh cẳng bàn

tay

Mục tiêu:

1. Nhận xét đặc điểm lâm sàng và X-

Quang của trẻ bệnh gãy trên lồi cầu xương

cánh tay

IV

III

Phân loại gãy trên lồi cầu xương cánh tay theo Gartland [3]

2.1.2. Trẻ bệnh không nằm trong diện

nghiên cứu

Trẻ bệnh không có địa chỉ liên lạc cụ

3. Kết quả

Với 30 ca đến khám, điều trị theo phương

pháp này và tái khám, kết quả chúng tôi thu

thập được như sau.

thể, không có khả năng theo dõi tái khám

theo lịch hẹn tại khoa Chỉnh hình nhi -

Bệnh viện Nhi Trung ương

Gãy trên lồi cầu xương cánh tay trên nền

xương bệnh lý, tổn thương mạch máu và

thần kinh kèm theo, đã nắn chỉnh ổ gãy ở cơ

sở khác.

3.1. Lâm sàng và Xquang

3.1.1. Về tuổi, giới

- Lứa tuổi dưới 6 tuổi có 20 trẻ, nhỏ nhất là

13 tháng và lứa tuổi trên 6 là 10 trẻ, lớn

nhất là 10 tuổi

2.2. Phương pháp nghiên cứu

- Nam và nữ tỉ lệ gặp 16 nam 14 nữ.Chủ

yếu là gặp ở lứa tuổi dưới 6 tuổi , nam

nhiều hơn nữ.

Nghiên cứu hồi cứu mô tả với cỡ mẫu thuận

tiện.

2.2.1 Phương pháp theo dõi

Bệnh nhân sẽ được hẹn tái khám để đo

đạc các chỉ số trên tại các thời điểm: sau bó

1 tháng, 6 tháng, 12 tháng, > 24 tháng.

3.1.2. Về độ gãy, tay gãy

- Gãy độ II có 10 ca chiếm tỷ lệ 33,33%, độ

3 có 20 ca chiếm tỷ lệ 66,67%.

19

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

- Tay trái gặp 18 ca chiếm tỷ lệ 60% cao

hơn tay phải gặp 12 ca chiếm tỷ lệ 40%.

Phục hồi giải phẫu: đánh giá trên lâm

sàng và X quang: Góc mang lâm sàng, góc

mang Xquang (góc cánh tay-khuỷu-cổ tay),

góc thân hành xương

3.1.3. Về thời gian đến viện, sơ cứu ban đầu

- 100% đến viện trong 24 giờ đầu, trong đó

có 10 ca được sơ cứu đặt nẹp bất động, 2 ca

uống thuốc giảm đau, 13 BN được chụp

xquang.

Đánh giá phục hồi chức năng [4]

Chức năng, thẩm mỹ vùng khuỷu và kết

quả cuối cùng của mỗi bệnh nhân được tính

theo tiêu chuẩn của Flynn (1974). Yếu tố

chức năng và thẩm mỹ đánh giá riêng. Kết

quả chung của thẩm mỹ và chức năng được

tính dựa trên yếu tố có kết quả đánh giá

thấp hơn.

3.1.4. Về tình trạng lúc đến viện

- 22 BN đau và sưng nề, không có BN nào

bị phỏng nước, có 1 BN tê bì.

3.2 Kết quả điều trị

Bảng 1. Đánh giá kết quả theo tiêu chuẩn của Flynn biến đổi. [5], [6]

Thay đổi góc mang lâm Mất biên độ vận động gấp duỗi

Kết quả

Mức độ

sàng (thẩm mỹ)

khuỷu (chức năng)

Tốt

Khá

Trung bình

Xấu

0⁰- 5⁰

6⁰- 10°

6⁰- 10⁰

11⁰- 15°

> 15°

11⁰- 15⁰

> 15⁰

Không đạt

Với phương pháp đánh giá phục hồi hồi về giải phẫu và chức năng trên chúng tôi thu được kết

quả sau

3.2.1. Về tình trạng khám lại 1 tuần

Lâm sàng

Đau

Sưng nề

Phỏng nước

TT mạch

Tt thần kinh

máu

0

Số lượng

Tỷ lệ%

4

3

1

0

13%

10%

3%

0%

- Sau 1 tuần còn 4 BN đau, 3 BN sưng

nề, 1 BN phỏng nước và không BN nào tê

bì.

- Sau 4 tuần 100% khám lại, kết quả

chụp Xquang cal xương ổ gãy tốt, được

tháo nẹp bột, bột và hướng dẫn tập phục hồi

chức năng.

3.2.3. Về tình trạng khám lại sau 6, 12,

18, 24 tháng

- Chụp X-quang khuỷu bên tổn thương

25 trẻ không di lệch thêm, 5 trẻ di lệch bị di

lệch thứ phát. Trong 25 trẻ không di lệch

thêm chúng tôi thay nẹp bột cho 22 trẻ do

nẹp bột tiếp xúc chi thể không tốt. Có 3 BN

nẹp tiếp 3 tuần do nẹp bột còn tác dụng cố

định. Trong 5 trẻ còn lại di lệch được tháo

nẹp, nắn chỉnh lại và chụp xquang kiểm tra

lại kết quả đạt, tiếp tục nẹp bột.

Các trẻ được gọi khám lại đánh giá lâm

sàng và xquang

- Có 1 trẻ khám lại sau 6 tháng, 4 BN

khám lại sau 12 tháng, 9 BN khám lại sau

18 tháng và 16 BN khám lại sau 24 tháng.

- Trong 30 BN chúng tôi đánh giá thấy

12 BN vẹo trong, trong đó 8 BN từ 6 - 10^o,

3.2.2. Về tình trạng khám lại sau 4 tuần

20

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

3 BN từ 11 - 15^o, 1 BN vẹo hơn 15^o. Không

BN nào vẹo ngoài.

- Theo tiêu chuẩn Flynn tỉ lệ tốt 71,67%,

khá 20%, trung bình 6,67% và xấu 1,67%.

Theo tiêu chuẩn Flynn

30

25

20

15

10

5

0

Tốt

Khá

Trung bình

Xấu

Thay đổi góc mang lâm sàng

Biên độ vận động gấp duỗi

và sấp cẳng tay để giảm nguy cơ di lệch thứ

phát

4. Bàn luận

4.1. Lâm sàng và Xquang

Chủ yếu là gặp ở lứa tuổi dưới 6 tuổi,

nam nhiều hơn nữ. Gãy độ II 33,33%, độ III

66,67%. Như vậy, tỷ lệ trẻ nam cao hơn trẻ

nữ. Kết quả nghiên cứu này tương tự Sầm

Văn Hải (66,9/33,1%) [7], Ngô Hữu Tẫn

(70,7%/29,2%) [8], Phan Quang Trí

(63%/37%) [9] Egemen Turhan và cộng sự

[10] nam chiếm 49/68(72%), nữ chiếm

19/69 (28%).

- Luồn tất lót vào chi thể tổn thương

Khi trẻ đến khám có 22 trẻ đau và sưng

nề, không có trẻ nào bị phỏng nước, có 1

BN tê bì. Đặc điểm lâm sàng của gãy trên

lồi cầu xương cánh tay là sưng nề rất nhanh

làm cho việc thăm khám lâm sàng khó

khăn, trục của khuỷu tay biến dạng. Triệu

chứng hay gặp nhất lần lượt là đau (với trẻ

nhỏ thường hay biểu hiện bằng quấy khóc

và bất lực vận động khớp khuỷu) (100,0%),

giảm và mất cơ năng (83,4%), lệch trục

(80,0%) và sưng nề bầm tím (77,7%) [11]

- Đặt nẹp bột từ nếp gấp thấp nhất của lòng

bàn tay (khớp liên bàn ngón tay) tới mỏm

cùng vai bên tổn thương với lớp bông mỡ

quay vào mặt trong và vuốt bột sao cho ôm

sát chi thể.

4.2. Kết quả điều trị

- Tiếp tục dải bột tăng cường cho vùng

khuỷu

- Quấn băng thun ngoài nẹp bột từ ngọn chi

đến mỏm cùng vai

Kĩ thuật điều trị:

- Gây tê vùng gãy và kéo nắn chỉnh ổ gãy

hết di lệch sang bên, di lệch chồng, di lệch

xoay tùy thể gãy và độ gãy, khuỷu tay của

bệnh nhi được để ở tư thế gấp từ 90⁰- 110⁰

21

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

- Dán băng dính tăng cường tại 5 vị trí: Một vòng quanh đầu trên nẹp bột, một vòng quanh 1/3

trên cánh tay, một vòng băng số 8 quanh khuỷu, một vòng quanh cổ tay, một vòng quanh đầu

dưới nẹp bột.

Với kĩ thuật điều trị như trên chúng tôi so sánh ưu, nhược điểm của nẹp bột cánh cẳng bàn tay

so với bó bột cánh cẳng tay tròn kín và rạch rọc trong tuần đầu tiên.

NẸP BỘT

BÓ BỘT

1. Dễ thao tác, rút ngắn được thời gian làm 1. Thao tác khó hơn, thời gian làm thủ thuật

thủ thuật, giảm chi phí điều trị.

2. Cố định vững chắc được ổ gãy:

dài hơn, khi rạch dọc có nguy cơ gây tổn

thương chi thể bệnh nhi và KTV.

2. Cố định không vững chắc ổ gãy:

- Nẹp ôm sát chi thể, không lỏng nẹp ở 1/3 - Bột nặng, không ôm sát chi thể, dễ bị tụt

trên cánh tay và khuỷu tay khi ổ gãy đỡ bột, lỏng bột ở 1/3 trên cánh tay và khuỷu

sưng nề.

tay khi ổ gãy đỡ sưng nề.

- Khuỷu tay gấp từ 90 - 110⁰và sấp tối đa, - Khuỷu không gấp và sấp được tối đa, hay

tránh di lệch thứ phát (băng thun đàn hồi, gặp di lệch thứ phát (sau bó bột 72 giờ).

băng dính cố định, băng số 8).

3. Nẹp bột hạn chế các biến chứng:

3. Bột rạch rọc hay gặp các biến chứng:

- Ít gặp phỏng nước do rối loạn dinh dưỡng. - Hay gặp phỏng nước do rối loạn dinh

- Hạn chế chèn ép bột, chèn ép mạch máu, dưỡng.

thần kinh, Hội chứng Volkmann.

- Hay gặp chèn ép bột, chèn ép mạch máu,

thần kinh, Hội chứng Volkmann.

Theo tiêu chuẩn Flynn tỉ lệ tốt 71,67%,

khá 20%, trung bình 6,67% và xấu 1,67%,

theo Sầm Văn Hải (kết quả điều trị bảo tồn

gãy trên lồi cầu xương cánh tay trẻ em tại

22

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

Bệnh viện Việt Đức) [7], kết quả rất tốt là

64,0%, kết quả tốt là 33,1%, kết quả trung

bình là 2,3% và kết quả kém là 0,6%.

References

[1] Joshua MA, Herman MJ. Management of

supracondylar humerus fractures in children:

current concepts. J Am Acad Orthop Surg

2012;2(20):69-77. https://doi.org/10.5435/JAAOS

-20-02-069.

So với kết quả của của các phương pháp

điều trị khác như của Srivastava S [12] thì

[2] Cheng JC, Lam TP, Maffulli N. Epidemiological

features of supracondylar fractures of the humerus

tốt là 81%, khá là 17%. Kết quả này cũng

gần tương đương với phương pháp mổ nắn

chỉnh kín, ghăm đinh dưới màn tăng sáng

của Phan Quang Trí [9] là kết quả tốt

74,5%, khá 18,6%, bình thường 5,9%, và

xấu 1,2%. Theo Egemen Turhan và cộng sự

[10] thì tỷ lệ 74,9% là kết quả tốt trong

nhóm ghăm kim kín dưới màn tăng sáng,

75% tốt trong nhóm mổ mở kết hợp xương.

in Chinese children.

2001;10(1):63-77.

J

Pediatr Orthop

B

[3] Skaggs, Flynn, J. C. (2010) Supracondylar

Fracture of the Distal Humerus. In J. H. Beaty, J.

R. Kasser (Eds.), Rockwood and Wilkins

Fractures in Children (7th ed., pp.), vol. 7th,

Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia,

2010: p-487-532.

[4] Vito P, Maria R, Gianluca T et al. Surgical

Treatment of Displaced Supracondylar Pediatric

Humerus Fractures: Comparison of Two Pinning

Techniques. J. Funct. Morphol. Kinesiol

2016;1(1):39–47. https://doi.org/10.3390/jfmk101

0039.

[5] Juan PM, Juan RM, Eva Maria AE. Does open

reduction and pinning affect outcome in severely

displaced supracondylar humeral fractures in

children? A systematic review. Strat Traum Limb

Recon 2020;5(2):57-64. https://doi.org/10.1007/s1

1751-010-0091-y.

[6] Sachin, Mohammad A. Management of

supracondylar fractures of the humerus in

children: Conservative versus operative. Int J

5.Kết luận

Qua 30 BN nghiên cứu cho thấy hiệu

quả của nẹp bột mang lại

Triệu chứng lâm sàng và X-quang là

tương xứng, điển hình theo phân loại gãy.

Kết quả điều trị theo tiêu chuẩn Flynn tỉ

lệ tốt 71,67%, khá 20%, trung bình 6,67%

và xấu 1,67% là tương đương với các

nghiên cứu khác.

Nẹp bột cánh cẳng bàn tay áp dụng cho

gãy kín trên lồi cầu xương cánh tay ở trẻ

bước đầu đã cải thiện được chất lượng điều

trị bởi tính năng của nẹp nhẹ, ôm sát chi thể

trong suốt thời gian bất động.

Với sự bổ sung của băng thun có tính

đàn hồi tốt đảm bảo việc ôm sát của nẹp bột

vào tay, làm cho mặt trước khuỷu không bị

tỳ đè chèn ép nên gấp, sấp khuỷu được tối

đa hạn chế được di lệch thứ phát mà vẫn

tránh được phỏng rộp do chèn ép.

Ngoài ra băng dính tăng cường bởi 5 vị

trí giúp nẹp bột giữ chắc từng đoạn, tránh

tụt bột và xô các vòng băng thun.

Orthop

Sci

2017;3(1):14-20,

2017.

https://doi.org/10.22271/ortho.2017.v3.i1a.04

[7] Hai SV. Results of conservative treatment for

fracture on the convex of a child's arm at Viet

Duc Hospital. Specialist level II's thesis. Hanoi

Medical University 2016. (in Vietnamese).

[8] Tan NH. Treatment of fracture on arm convex in

children with cast-cast method at Ha Tay

Provincal Hospital. Specialist level II's thesis

1995. (in Vietnamese).

[9] Tri PQ. Research on treatment of extensor-arm

convex fractures in children with tightening and

piercing needles through the skin under

brightening curtains. PhD thesis, University of

Medicine and Pharmacy in Ho Chi Minh City

2015. (in Vietnamese).

[10] Egemen T, Cemalenttin A, Ahmet E et al. Sagittal

plane analysis of the open and closed methods in

children with displaced supracondylar fractures of

the humerus. Arch Orthop Trauma Surg

2008;128(7):739–744. https://doi.org/10.1007/s0

0402-007-0523-4

Hạn chế của nghiên cứu: nghiên cứu hồi

cứu, đơn trung tâm, không có nhóm

chứng.

23

H.H. Duc et al. / Journal of Pediatric Research and Practice, Vol. 5, No. 1 (2021) 17-24

of the humerus in children. Med J Malaysia

2000;55:44-52.

[11] Phuc ND. Surgical Pathology, Fracture on the

convex arm bone, vol. 2, Medical Publishing

House, Hanoi 2002: p-29-33. (in Vietnamese).

[12] Srivastava S. The results of open reduction and

pin fixation in displaced supracondylar fractures

24