Báo cáo Thị trường rau quả Việt Nam

THỊ TRƯỜNG RAU QUẢ VIỆT NAM

Trung tâm Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp Nông thôn miền Nam, SCAP-IPSARD

Hꢀ Nꢁi, 14/11/2017

NỘI DUNG BÁO CÁO

• Tổng quan thị trường rau quả Việt Nam

• Tiêu thụ và thị hiếu mặt hàng rau quả

• Kết luận và kiến nghị

Tổng quan thương mại rau quả Việt Nam năm 2016

3,000,000

2,500,000

2,000,000

1,500,000

1,000,000

500,000

-

80.0%

60.0%

40.0%

20.0%

0.0%

2,458,665

1,841,791

1,491,109

924,855

907,359

828,937

-20.0%

-40.0%

-60.0%

622,419

567,896

293,478

521,880

406,472

293,991

405,598

335,216

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Export value (1.000 USD)

Import value (1.000 USD)

Growth rate of export value (%)

Growth rate of import value (%)

Nguồn: LienViet Post Bank

Nguồn: MARD, 2017

Thị trường rau quả có tỷ trọng lớn nhất

trong nhóm thực phẩm tươi

Thi trường thực phẩm tươi sống toàn cầu theo chủng loại sản phẩm

Thị phần 2016

SẢN PHẨM

CARG 2016-2021

Rau &

Trái cây

Rau & Trái

2.88%

Trứng

2.84%

cây

59.13%

Cá, hải

sản

5.01%

Thịt động

vật

3.11%

3.85%

Thịt động

vật

11.65%

Khác

21.37%

Cá, hải

sản

Rau quả hữu cơ: tăng 14%/năm giai đoạn 2014-2025 (grandviewresearch)

Châ u Á – Thá i Bì nh Dương là khu vực tiêu thụ rau quả nhiều nhất

TỶ TRỌNG THỊ TRƯỜNG RAU TOÀN CẦU (2015)

TỶ TRỌNG THỊ TRƯỜNGTRÁI CÂY TOÀN CẦU (2015)

Bắc Mỹ

2%

Tây Âu

4%

Trung Đông và Châu Phi

7%

Tây Âu

8%

Bắc Mỹ

4%

Trung Đông và Châu

Mỹ La tinh

3%

Phi

8%

Đông Âu

3%

Úc

0%

Mỹ La tinh

10%

Đông Âu

2%

Châu Á

68%

Úc

0%

Châu Á

81%

Nhu cầu về sản phẩm hữu cơ tăng cao

10 nước có thị trường tiêu thụ sản phẩm hữu cơ lớn nhất năm 2015

Thị trường rau quả tại Việt Nam

Mục tiêu và phương pháp

• Thực trạng:

• Sản phẩm chưa đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng

• Kênh tiêu thụ sản phẩm chưa hợp lý

• Vệ sinh an toàn thực phẩm

• Nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm hữu cơ

• Mục tiêu:

• Xu hướng và thị hiếu tiêu dùng rau quả ở Việt Nam

• Kiến nghị các giải pháp

• Phương pháp:

• Số liệu thứ cấp, VHLSS 02-06

• Số liệu sơ cấp điều tra 540 hộ gia đình

• Phân tích thống kê mô tả, kinh tế lượng (Conjoint Analysis, Cluster Analysis)

Diện tích và sản lượng (1/2015)

Kênh phân phôi tiêu thụ rau quả vùng ĐBSCL

Tự bán lẻ

3 %

35 %

5 %

85-90 %

Người tiêu dùng

trong nước

Thương lái nhỏ

70-75 %

Nông dân/ Hợp

tác xã

Người bán buôn

Người bán lẻ/

Siêu thị

30 %

80 %

2 %

Thương lái lớn

50 %

Xuất khẩu

5-10 %

7 %

5 %

Doanh nghiệp/ Công ty

KD

Nguồn: Nghiên cứu về thị trường rau quả miền Nam, SCAP

Lượng tiêu thụ R&Q tại Hà Nội &TP.HCM

✓ Người Hà Nội tiêu thụ 86 kg rau và 68 kg quả/năm.

✓ Người TP HCM tiêu thụ 84,6 kg rau/năm và 74,6 kg quả/năm.

35%

30%

25%

20%

15%

10%

5%

Hà Nội

TP HCM

0%

Bưởi

Dưa leo

Xoài

Dứa

Cam

Thanh

long

Chuối Quả khác Rau

muống

Cải bắp Cà chua

Củ cải Khoai tây Rau khác

Quả

Rau

Cách lựa chọn SP của người tiêu dùng

Trá i câ y

Rau

45%

40%

35%

30%

25%

20%

15%

10%

5%

60%

50%

40%

30%

20%

10%

0%

57%

39%

48%

28%

27%

32%

22%

Hà Nội

24%

16%

TP HCM

16%

20%

19%

13%

11%

7%

0%

Hình dáng

Màu sắc vỏ Màu sắc thịt Khẩu mùi/vị

trái

Độ tươi

Hình dáng

Màu sắc

Độ tươi

➢ Độ tươi là đặc điểm lựa chọn quan trọng của người tiêu dùng rau quả; độ tươi của rau

quan trọng hơn so với quả.

➢Khi mua rau quả, người TP HCM quan tâm nhiều hơn đến hình dáng sản phẩm; người HN

quan tâm nhiều đến độ tươi.

Loại SP được ưa thích

5.0

4.5

4.0

3.5

3.0

2.5

2.0

1.5

1.0

0.5

0.0

Hà Nội

TP HCM

Hà Nội

TP HCM

4.5

4.0

3.5

3.0

2.5

2.0

1.5

1.0

0.5

0.0

Bưởi

Xoài

Dứa

Cam

Thanh long

Chuối

Rau muống

Cải bắp

Cà chua

Dưa leo

Củ cải

Khoai tây

5: mức độ ưa thích cao nhất

Hình thức sử dụng rau phổ biến?

Giống quả được ưa thích?

TP HCM

Chiên/xào

Luộc

Hà Nội

Chuối cau

Chuối già

Chuối sứ

Cam Vinh

Cam canh

Cam Bố Hạ

Cam mật

Cam sành

Xoài Bưởi

Cát Chu

Nấu canh

Ăn sống

Chiên/xào

Luộc

Nấu canh

Ăn sống

Chiên/xào

Luộc

Cát Hòa Lộc

Thái

Nấu canh

Ăn sống

Chiên/xào

Luộc

Phúc Trạch

Diễn

Da xanh

Đường là cam

Năm roi

Nấu canh

0%

20%

40%

60%

80%

100%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

✓ Trong vòng 10 năm qua, tâm lý người tiêu dùng tại HN và TP HCM vẫn chưa thay đổi về

cách đánh giá về các địa điểm mua bán.

Đánh giá về mua rau quả tại siêu thị

90%

Người bán dạo

Hà Nội

5

77%

80%

TP HCM

4

3

2

1

0

70%

60%

50%

40%

30%

20%

10%

0%

Khác

Chợ tạm thời

43%

Quả

Rau

32%

Siêu thị

Chợ cố định

16%

13%

8%

5%

4%

2%

0%

Cửa hàng tổng

hợp

Đảm bảo

Thuận tiện hơn

Giá cao hơn

SP được đóng gói

Khác

✓ 58,6% số người tin rằng mua rau quả tại siêu thị có chất lượng đảm bảo hơn, và 24,4%

số người cho rằng giá sẽ cao hơn.

✓ 4,4% số người mua hàng ở siêu thị tiện lợi hơn.

Thế nào là sản phẩm an toàn?

Hà Nội

4.0

3.5

3.0

2.5

2.0

1.5

1.0

0.5

0.0

TP HCM

Không sâu

bệnh

Không sử dụng Ít hàm lượng

Nguồn gốc sản Hình thức bảo Vê sinh nơi bán

chất tăng

trưởng

chất trừ sâu

phẩm

quản

80% người tiêu dùng quan tâm hơn đến SP an toàn

Thu nhập càng cao thì quan tâm càng nhiều

Mọi lứa tuổi đều quan tâm

100%

90%

80%

70%

60%

100%

80%

60%

40%

20%

0%

Hà Nội

TP HCM

50%

40%

30%

20%

10%

0%

TPHCM

<15

15-35

35-50

>50

Thấp nhất

2

3

4

Cao nhất

KẾT LUẬN VÀ KIẾN

NGHỊ

Kết luận

• Thị trường rau quả thế giới tăng mạnh, đặc biệt là rau quả chế biến. Đang có cơ

hội tiếp cận các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật, EU.

• SX vẫn mang tính nhỏ lẻ, thị trường nội địa chiếm vẫn chiếm ưu thế (90%). Tiêu

thụ rau quả đang có xu hướng tăng lên, đặc biệt với các loại SP có giá trị cao:

xoài, cam; su hào…

• Hệ thống siêu thị mang lại sự đảm bảo về độ an toàn SP, nhưng lại không tiện

lợi; chợ truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng trong phân phối rau quả.

• Người tiêu dùng vẫn thích các sản phẩm rau quả tươi, lựa chọn sản phẩm theo

cảm quan là chính.

• Người SX đã dần có ý thức về chất lượng và ngày càng quan tâm ATTP, nhu cầu

và cung ứng các sản phẩm chất lượng (được chứng nhận) đang tăng nhanh chóng.

• Người mua vẫn còn hoài nghi các giấy giấy chứng nhận chất lượng.

Kiến nghị

• Xây dựng vùng SX rau quả chuyên canh chất lượng cao, sản xuất theo chuỗi và

quy mô lớn.

• Phát triển mạnh sản phẩm hữu cơ, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm chủ

lực tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

• Đầu tư hệ thống vận chuyển nhanh, bảo quản, và hệ thống kiểm soát chất lượng

chặt chẽ, đặc biệt tại các chợ đầu mối.

• Giải pháp tổng hợp xúc tiến thương mại, thiết lập các kênh bán hàng trực tiếp từ

người SX đến người tiêu dùng, tránh thừa cung, mất giá.

• Tăng cường tính xác thực các giấy chứng nhận, quản lý chặt truy xuất nguồn

gốc, đánh giá địa chỉ cung cấp an toàn do người tiêu dùng bình chọn.