Bài thuyết trình Chẩn đoán và điều trị co giật do sốt

CHẨN ĐOÁN

VÀ ĐIỀU TRỊ CO GIẬT DO SỐT

TS. BS. Đỗ Thanh Hương

Bộ môn Nhi - Đại học Y Hà Nội

NỘI DUNG

1. Dịch tễ học

2. Các yếu tố nguy cơ

3. Triệu chứng lâm sàng

4. Triệu chứng cận lâm sàng

5. Chẩn đoán

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

6. Tiên lượng

QUAN KIỂU GEN ATP7B

7. Đi^Về^Àu^Ktr^IỂị^{U HÌNH}

TÀI LIỆU THAM KHẢO

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

TÀI LIỆU THAM KHẢO

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

ĐỊNH NGHĨA

* Định nghĩa co giật do sốt (Febrile seizure: FS):

• Tất cả các cơn co giật đều xảy ra khi sốt trên 38⁰C

• Ở trẻ 6 tháng - 5 tuổi

• Không có bằng chứng của nhiễm trùng thần kinh trung ương

• Không có bằng chứng của rối loạn chuyển hóa cấp tính

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

_{Natsume J, Haman}V_{o S}À_I,K_IyoI_dỂ_aU_K,H_etÌ_alN_{. N}H_{ew guidelines for management of febrile seizures in Japan. Brain Dev 2017; 39:2.}

Wilmshurst JM, Gaillard WD, Vinayan KP, et al. Summary of recommendations for the management of infantile seizures: Task Force

•

Report for the ILAE Commission of Pediatrics. Epilepsia 2015; 56:1185.

DỊCH TỄ HỌC

• Tỷ lệ mắc ở Mỹ là 2,2 - 5% trẻ dưới 5 tuổi; ở Nhật là 7%,

ở đảo Mariana là 14%

• Tỷ lệ nam/ nữ là 1,6:1

• Tuổi mắc bệnh nhiều nhất 12 -18 tháng

• Ở Mỹ: trẻ em da đen mắc bệnh nhiều hơn trẻ da trắng

• Bệnh mắc vào mùa đông xuân nhiều hơn mùa hè

•

Chiu SS, Tse CY, Lau YL, et al. Influenza A infection is an important cause of febrile seizures. Pediatrics. 2001

Oct;108(4):E63.

Millichap JG, Millichap JJ. Role of viral infections in the etiology of febrile seizures. Pediatr Neurol. 2006 Sep;35(3):165-

72.

DỊCH TỄ HỌC

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

DỊCH TỄ HỌC

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

YẾU TỐ NGUY CƠ

• Tuổi

• Nhiệt độ

• Nhiễm trùng

• Gen/ Yếu tố gia đình

• Tiêm chủng

• Yếu tố khác

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

YẾU TỐ NGUY CƠ

*Nhiệt độ

•Nhiệt độ gây co giật hay gặp > 39⁰C

•Có 25% co giật khi sốt 38⁰C - 39⁰C

•Co giật tùy thuộc vào ngưỡng nhiệt độ của trẻ

•Thường gặp ở những trẻ tăng thân nhiệt nhanh

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

Pediatrics 23:76.

Millichap JG. Studies in febrile seizures. I. Height of body temperature as a measure of the febrile- seizure threshold.

•

YẾU TỐ NGUY CƠ

• Nhiễm trùng:

• Mỹ: 2/3 số trẻ bị FS dưới 2 tuổi nhiễm HHV-6 (Humman Herpes

Virus-6)

• Châu Âu: 35% HHV-6; 14% Adenovirus; 11% RSV; 9% HSV; 2%

HHV-7

• Nhiễm HHV-6 có liên quan đến tăng tỷ lệ nhóm FS phức hợp, tỷ lệ

tái cơn và trạng thái co giật khi sốt.

• Ở Hồng Kông tỷ lệ nhiễm virus cúm A là 17,6%; adeno virus là

6,8%; á cúm là 6%; RSV là 2,7% và rotavirus là 1,3%. Không có sự

khác biệt về tỷ lệ FS ở các nhóm virus này.

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

• Chung BH, Wong VC. Relationship between 5 common viruses and febrile seizure in children. Arch

Dis Child. 2007 Jul;92(7):589-93.

YẾU TỐ NGUY CƠ

*Yếu tố gia đình

• 25% trẻ bị FS có bố hoặc mẹ hoặc có cả bố và mẹ bị FS so với nhóm

chứng là 5%

• Những gia đình có bố hoặc mẹ hoặc có cả bố mẹ bị FS thì 11% sinh con

nguy cơ bị FS

• Trẻ có anh chị em bị FS thì nguy cơ mắc là 22%

• Trẻ có cả bố mẹ và anh chị em bị FS thì nguy cơ mắc là 46%

• Nhóm trẻ có mẹ bị FS có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhóm trẻ có bố bị FS

•

Van Esch A. Steverberg EW, van Duijn CH, et al. Prediction of febrile seizures in siblings: a practical approach. Eur J Pediatr.

157(4):340-4.

•

Doose H, Maurer A. Seizure risk in offspring of individuals with a history of febrile convulsions. Eur J Pediatr. 156(6):476-81.

ĐỊNH MỐI TƯƠNG QUAN KIỂU GEN ATP7B VÀ KIỂU HÌNH

YẾU TỐ NGUY CƠ

*Yếu tố gen:

• Gen FEB1, FEB2, FEB3 gặp 36% BN bị FS so với 2% ở nhóm

chứng

• Gen SCN1A và SCN1B có liên quan đến các kháng thể đặc hiệu

của sởi, quai bị, rubella

• Các BN có bất thường hồi hải mã liên quan đến gen bị FS có nguy

cơ bị động kinh thùy thái dương.

Khoảng 10,5% BN có nguy cơ bị trạng thái co giật khi sốt

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

Fernández G, Effenberger O, Vinz B, et al. Hippocampal malformation as a cause of familial febrile convulsions and

•

^subsequentV^hipÀ^poK^camIỂ^paU^{l sc}H^leÌ^roN^siH^{s. Neurology 1998; 50:909.}

Scheffer IE, Harkin LA, Grinton BE, et al. Temporal lobe epilepsy and GEFS+ phenotypes associated with SCN1B

mutations. Brain 2007; 130:100.

YẾU TỐ NGUY CƠ

*Tiêm chủng

• Có 25 - 34 trẻ/ 100000 trẻ tiêm phòng mũi phối hợp sởi, quai bị,

rubella bị FS, tỷ lệ mắc cao nhất sau tiêm 7 - 14 ngày.

• Có 6 - 9 trẻ/ 100000 trẻ tiêm phòng mũi phối hợp bạch hầu, ho

gà, uốn ván bị FS, tỷ lệ mắc cao nhất trong ngày tiêm phòng.

• Tiêm mũi phối hợp (bạch hầu, ho gà, uốn ván với thủy đậu) có

nguy cơ bị FS cao hơn so với tiêm riêng mũi thủy đậu

• Trẻ từ 12 - 15 tháng tuổi tiêm các loại vacxin phối hợp có chứa

vacxin sởi có nguy cơ bị FS thấp hơn nhóm trẻ 16 - 23 tháng tuổi

•

Klein NP, Fireman B, Yih WK, et al. Measles-mumps-rubella-varicella combination vaccine and the risk of febrile seizures.

Pediatrics. 2010 Jul;126(1):e1-8.

Sun Y, Christensen J, Hviid A, et al. Risk of febrile seizures and epilepsy after vaccination with diphtheria, tetanus, acellular

pertussis, inactivated poliovirus, and Haemophilus influenzae type B. JAMA. 2012 Feb 22;307(8):823-31.

YẾU TỐ NGUY CƠ

*Yếu tố khác

• Những bà mẹ hút ≥ 10 điếu thuốc lá/ ngày trong thời kỳ mang thai

thì sinh con có nguy cơ cao bị FS (cà phê và rượu không phải yếu

tố nguy cơ)

• Nồng độ Ferritin huyết thanh thấp

• Thiếu sắt

• Suy dinh dưỡng bào thai

• Có 17% trẻ có tiền sử sang chấn sản khoa và ngạt lúc sinh bị FS

(tổng hợp 19 nghiên cứu hồi cứu trên 3427 bệnh nhân)

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

_{Vestergaard M,}Q_WU_isbA_orN_{g K}K_{, H}I_eỂ_nU_riksG_enE_TN_{B, e}A_tT_alP_{. P}7_reB_{natal exposure to cigarettes, alcohol, and coffee and the risk for febrile}

•

seizures. Pediatrics. 2005 Nov;116(5):1089-94. Abstract

VÀ KIỂU HÌNH

Daoud AS, Batieha A, Abu-Ekteish F, et al. Iron status: a possible risk factor for the first febrile seizure. Epilepsia. 2002

Jul;43(7):740-3

CHẨN ĐOÁN

* Co giật do sốt :

• Tất cả các cơn co giật đều xảy ra khi sốt trên 38⁰C

• Ở trẻ 6 tháng - 5 tuổi

• Không có bằng chứng của nhiễm trùng thần kinh trung ương

• Không có bằng chứng của rối loạn chuyển hóa cấp tính

* Trạng thái co giật khi sốt:

• Cơn co giật xảy ra khi sốt

• Cơn giật kéo dài ≥ 30 phút

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

• BN không hồi phục ý thức giữa các cơn

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

CHẨN ĐOÁN

* Co giật do sốt đơn thuần:

• Cơn giật toàn thể

• Cơn giật kéo dài dưới 15 phút

• Chỉ có 1 cơn giật trong 24 giờ

* Co giật do sốt phức hợp:

• Cơn giật cục bộ

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

• Cơn giật kéo dài trên 15 phút

QUAN KIỂU GEN ATP7B

• Có ≥ 2 cơn giật trong 24 giờ

VÀ KIỂU HÌNH

CÁC XÉT NGHIỆM CẬN LÂM SÀNG

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

XÉT NGHIỆM CẬN LÂM SÀNG

Chỉ định xét nghiệm dịch não tủy cho BN bị FS:

•BN nghi ngờ bị viêm não, viêm màng não

•BN < 12 tháng tuổi hoặc chưa tiêm phòng Hib, phế cầu

•BN bị FS phức hợp và rối loạn ý thức kéo dài sau cơn giật

•BN có tình trạng kích thích hoặc li bì kéo dài trước khi đến

bệnh viện

•BN đã được điều trị kháng sinh trước

XÁC ĐỊNH MỐI TƯƠNG

QUAN KIỂU GEN ATP7B

VÀ KIỂU HÌNH

XÉT NGHIỆM CẬN LÂM SÀNG

Điện não đồ:

• KHÔNG chỉ định thường quy cho tất cả các BN bị FS

• Chỉ định điện não đồ cho FS thể phức hợp, có triệu

chứng thần kinh

• BN bị trạng thái co giật khi sốt cần làm điện não đồ

trong vòng 72 giờ sau cơn giật

Bài thuyết trình Chẩn đoán và điều trị co giật do sốt - Đỗ Thanh Hương