Chất lượng cuộc sống và một số yếu tố liên quan ở người bệnh suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp trong đại dịch Covid-19
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở
NGƯỜI BỆNH SUY THẬN MẠN LỌC MÁU CHU KỲ TẠI
BỆNH VIỆN ĐA KHOA NÔNG NGHIỆP TRONG ĐẠI DỊCH COVID-19
, *
Phan Thị Dung¹ , Đỗ Thị Ngọc Thục²
¹Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
²Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp
Nghiên cứu được thực hiện nhằm khảo sát chất lượng cuộc sống và một số yếu tố liên quan ở người bệnh
suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp. Phương pháp: Thiết kế nghiên cứu mô
tả cắt ngang, đã được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 10 năm 2020 trên toàn bộ 201 người bệnh. Kết quả:
Nghiên cứu 201 người bệnh cho thấy: Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn ở mức độ trung
bình (mean = 50.2, SD = 15,0). Trong đó, giới hạn vai trò do vấn đề cảm xúc ở mức cao nhất (mean = 80,3,
SD= 37,9); sức khỏe tổng thể ở mức thấp nhất (mean = 39,6, SD = 19,3). Chất lượng cuộc sống của người
bệnh suy thận mạn có mối tương quan với năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế độ ăn lành mạnh, sức khỏe
tâm thần, thực hành phòng dịch COVID-19. Kết luận: Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn ở
mức độ trung bình. Có mối tương quan giữa chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn với năng
lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần và thực hành phòng dịch COVID-19.
Từ khóa: Dịch bệnh COVID-19; người bệnh suy thận mạn.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh thận mạn giai đoạn cuối (BTMGĐC) là
bệnh lý suy giảm dần và không hồi phục chức
năng thận do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Theo thống kê ở Mỹ năm 2007 có khoảng 26
triệu người mắc bệnh thận mạn chiếm tỷ lệ
khoảng 13,1% và khoảng 1400/1 triệu người
mắc BTMGĐC.8 Tại Pháp mỗi năm có khoảng
4800 đến 6000 ca mới mắc BTMGĐC,4 ở Nhật
Bản và Đài Loan là khoảng gần 2400 ca.1
Người ta dự báo cứ một người bệnh được điều
trị thay thế thận thì có tới 100 người đang mắc
bệnh thận mạn ở các giai đoạn khác nhau.1
Tại Việt Nam ước tính có khoảng 8 triệu người
mắc bệnh thận mạn, chiếm khoảng 10% dân
số, trong đó 3,1% đến 3,6% bệnh thận mạn tiến
triển từ giai đoạn III đến giai đoạn V6.
Sự bùng phát của bệnh viêm đường hô
hấp cấp do virus coronavirus mới (COVID-19)
được phát hiện lần đầu tiên vào tháng 12 năm
2019 tại Vũ Hán, Trung Quốc.5 COVID-19 đã
lan rộng đến nhiều quốc gia đang phát triển và
được công nhận là mối quan tâm về sức khỏe
toàn cầu, khiến các tổ chức y tế công cộng toàn
cầu phải cảnh giác cao.7 Tổ chức Y tế Thế giới
(WHO) tuyên bố tình trạng khẩn cấp COVID-19
là trường hợp khẩn cấp y tế công cộng thứ sáu
được quốc tế quan tâm vào ngày 30 tháng 1
năm 202.11 Theo báo cáo vào ngày 24 tháng 3
năm 2020, tổng số người được chẩn đoán mắc
COVID-19 là 372.757 trường hợp, với 16.231
trường hợp tử vong ở 170 quốc gia/khu vực;
Trong số này, 123 trường hợp đã được báo
cáo tại Việt Nam.3 COVID-19 đã chính thức
được tuyên bố là đại dịch bởi WHO vào ngày
11 tháng 3 năm 2020.9 Phương pháp điều trị
Tác giả liên hệ: Phan Thị Dung
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
Email: [email protected]
Ngày nhận: 04/05/2021
Ngày được chấp nhận: 09/06/2021
142
TCNCYH 142 (6) - 2021
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
và vắc-xin cho COVID-19 hiện đang được phát
triển. Do đó, việc phòng ngừa và chăm sóc hỗ
trợ rất được khuyến khích,3 đặc biệt là ở các
nước có hệ thống chăm sóc sức khỏe yếu hơn,
theo đề xuất của Tổng giám đốc WHO Tedros
Adhanom Ghebreyesus.12
vi điểm 3-15, với số điểm càng cao, việc tuân
thủ các biện pháp phòng chống lây nhiễm với
COVID-19 càng tốt;
3) Năng lực sức khỏe điện tử thang đo gồm
8 câu dùng để đánh giá kỹ năng tìm kiếm thông
tin.10 bộ câu hỏi hợp lệ và đáng tin cậy dựa trên
thanh đo Likert 5 điểm từ 1 = hoàn toàn không
đồng ý, đến 5 = hoàn toàn đồng ý. Điểm số dao
động từ 8 đến 40, với điểm số cao, khả năng
đọc hiểu về sức khỏe tốt hơn;
Năng lực sức khỏe, sức khỏe tâm thần của
người bệnh (NB) suy thận mạn lọc máu chu
kỳ tại khoa Thận-Niệu-Lọc máu Bệnh viện Đa
khoa Nông nghiệp (BVĐKNN) có thể thay đổi
trong thời gian đại dịch bệnh COVID -19 toàn
cầu diễn ra. Vì vậy, chúng tôi thực hiện nghiên
cứu này với 2 mục tiêu:
4) Hiểu biết về sức khỏe gồm 12 câu đã
được sử dụng để đánh giá mức hiểu biết về
sức khỏe.3,11 Các chỉ số hiểu biết sức khỏe đã
được chuẩn hóa thành số đo thống nhất từ 0
đến 50 (0 là giá trị hiểu biết sức khỏe thấp nhất
và 50 là cao nhất);
1) Khảo sát chất lượng cuộc sống của người
bệnh suy thận mạn lọc máu chu kỳ trong đại
dịch Covid-19 toàn cầu tại Bệnh viện Đa khoa
Nông nghiệp;
5) Năng lực về dinh dưỡng điện tử gồm 7 câu;
6) Chế độ ăn lành mạnh gồm 6 câu.
2) Xác định một số yếu tố liên quan đến
chất lượng cuộc sống của người bệnh suy
thận mạn lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa
khoa Nông nghiệp.
7) Chất lượng cuộc sống liên quan đến
sức khỏe (HRQoL) được đo lường bằng phiếu
khảo sát gồm 36 mục (SF-36), được phát triển
tại Công ty Cổ phần Nghiên cứu và Phát triển
(RAND).5 Độ tin cậy và tính hợp lệ của thang
đo này đã được sử dụng trong các nghiên cứu
trước đây.7,16 Phương pháp chấm điểm của
RAND-36 do RAND Corporation hướng dẫn.8,14
khoảng điểm từ 0 đến 100, với điểm số cao hơn
cho thấy chất lượng cuộc sống tốt hơn.
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
1. Đối tượng
Nghiên cứu mô tả cắt ngang, được thực hiện
tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp. Từ tháng 2
đến ngày 10 năm 2020 trên toàn bộ 201 người
bệnh suy thận mạn lọc máu chu kỳ, tỉnh táo, tiếp
xúc tốt và đồng ý tham gia nghiên cứu.
Sau khi nhận được chấp thuận của Hội đồng
đạo đức, nhóm nghiên cứu được tập huấn về
phương pháp thu thập số liệu. Tiếp cận với từng
đối tượng, giải thích mục đích của nghiên cứu.
Đối tượng đồng ý tham gia, ký vào giấy chấp
thuận và hoàn thành bộ câu hỏi phát vấn theo
thời gian thuận tiện và gửi lại nghiên cứu viên.
2. Phương pháp
Bộ câu hỏi tự điền gồm:
1) Thông tin cơ bản gồm 11 câu:4 tuổi, giới
tính, trình trạng hôn nhân, trình độ văn hóa,
nghề nghiệp, thu nhập trung bình/hộ gia đình,
khả năng chi trả các dịch vụ y tế, địa vị xã
hội,đối tượng nghi phơi nhiễm với Covid từ F1
đến F6, triệu chứng nghi nghờ COVID 19;
3. Xử lý số liệu
Sau khi thu thập, số liệu được kiểm tra làm
sạch, nhập bằng phần mềm Epidata và phân
tích bằng phần mềm SPSS 22.0 với mức ý
nghĩa thống kê p < 0.05. Kiểm định: Independent
2) Thực hành phòng chống dịch gồm 3
câu: thực hiện vệ sinh bàn tay, giữ khoảng
cách, đeo khẩu trang. Điểm từ 1 đến 3, phạm
TCNCYH 142 (6) - 2021
143
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
T-test, one-way ANOVA, Chi-square.
1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
4. Đạo đức nghiên cứu
Theo nghiên cứu của chúng tôi, nhóm tuổi
từ 40 - 59 chiếm tỷ lệ cao nhất 45,3%; nhóm
tuổi > 60 chiếm 36,8%; nhóm tuổi 20 - 39
chiếm tỷ lệ 16,4%. Người bệnh là nam chiếm
55,2% người bệnh nữ chiếm 44,8%. Người
bệnh có trình độ văn hóa dưới THPT chiếm tỷ
lệ cao nhất 80,6% người bệnh có trình độ học
nghề, trung cấp/cao đẳng chiếm 14,4% người
bệnh có trình độ đại học/sau đại học chiếm tỷ
lệ thấp nhất 5%.
Nghiên cứu thực hiện khi đã được Hội
đồng Khoa học và Công nghệ Bệnh viện Đa
khoa Nông nghiệp thông qua theo Quyết
định số 426 ngày 18 tháng 3 năm 2020 và
Hội đồng đạo đức trường Y tế công cộng
thông qua ngày 20 tháng 7 năm 2020, số
204/2020/YTCC-HD3.
III. KẾT QUẢ
Bảng 1. Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn trong đại dịch COVID-19
(N = 201, phạm vi điểm từ 0-100)
Điểm trung bình
Danh mục
Hoạt động thể chất
Tiểu mục
(mean ± SD)
42,4 ± 24,7
56,3 ± 48,9
80,3 ± 37,9
49,6 ± 9,3
3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12
13, 14, 15, 16
17, 18, 19
Giới hạn vai trò do sức khỏe thể chất
Giới hạn vai trò do vấn đề cảm xúc
Năng lượng/mệt mỏi
Tình cảm tốt đẹp
23, 27, 29, 31
24, 25, 26, 28, 30
20, 32
53,5 ± 7,6
Hoạt động xã hội
56,6 ± 15,8
53,5 ± 22,8
39,6 ± 19,3
50,2 ± 15,0
Đau
21, 22
Sức khỏe tổng thể
Tổng điểm
1, 33, 34, 35, 36
1 - 36
Lưu ý: Tất cả câu hỏi đều được tính trên thang điểm từ 0 đến 100; 100 điểm tương ứng với mức
độ cao nhất có thể; SD, độ lệch chuẩn.
Với thang điểm từ 0 đến 100, chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn ở mức độ
trung bình (mean = 50,2, SD = 15,0). Trong đó, giới hạn vai trò do vấn đề cảm xúc ở mức cao nhất
(mean = 80,3, SD = 37,9); sức khỏe tổng thể ở mức thấp nhất (mean = 39,6, SD = 19,3).
Mối tương quan giữa chất lượng cuộc sống và năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế độ ăn lành
mạnh, sức khỏe tâm thần, thực hành phòng dịch của người bệnh suy thận mạn.
Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận mạn có mối tương quan với năng lực sức khỏe,
dinh dưỡng, chế độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần, thực hành phòng dịch COVID-19. Theo đó,
người bệnh có năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần và thực
hành phòng dịch càng cao thì chất lượng cuộc sống càng cao.
144
TCNCYH 142 (6) - 2021
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
Bảng 2. Mối tương quan giữa chất lượng cuộc sống và năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế
độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần, thực hành phòng dịch
của người bệnh suy thận mạn (N = 201)
Mean ± SD
n (%)
HRQoL
p
(Mean ± SD/ Median)
Năng lực sức khỏe điện tử (eHL)
(phạm vi điểm từ 8 - 40)
24,6 ± 7,5
15,2 ± 12,4
8,3 ± 3,7
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
0,003a
0,003a
< 0,001a
Năng lực sức khỏe (HL),
(phạm vi điểm từ 0 - 50)
Năng lực chế độ ăn lành mạnh điện tử
(phạm vi điểm từ 4 - 16)
Năng lực dinh dưỡng điện tử
Tra cứu thông tin, phạm vi điểm từ 3 - 15
Hiểu thông tin, phạm vi điểm từ 4 - 12
Đánh giá thông tin, phạm vi điểm từ 2 - 10
Áp dụng thông tin, phạm vi điểm từ 2 - 10
6,4 ± 2,8
10,0 ± 2,9
6,8 ± 1,6
2,5 ± 2,4
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
< 0,001a
< 0,001a
0,02a
0,665a
Chế độ ăn lành mạnh
13,6 ± 4,1
50,2 ± 15,0
0,001a
(phạm vi điểm từ 0 - 25)
Sức khỏe tâm thần
Mức độ trầm cảm
Không (PHQ < 10)
Có (PHQ ≥ 10)
< 0,001b
180 (89,6)
21 (10,4)
54,2
29,7
Mức độ lo âu (GAD)
Không (GAD < 8)
Có (GAD ≥ 8)
< 0,001b
184 (91,5)
17 (8,5)
53,8
27,1
Lo sợ về COVID-19
24,8 ± 5,3
13,1 ± 2,1
50,2 ± 15,0
50,2 ± 15,0
(phạm vi điểm từ 7 - 35)
Thực hành phòng lây nhiễm COVID-19
(phạm vi điểm từ 3 - 15)
Lưu ý. HRQoL, chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe; PHQ-9, bộ câu hỏi sức khỏe người
bệnh 9 tiểu mục; GAD, Rối loạn lo âu chung; COVID-19, dịch bệnh do vi rút corona 2019; n, tần xuất;
%, phần trăm; SD, độ lệch chuẩn; * p< .05, aSpearman correlation, bMann-Whitney U-test.
Yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần gồm địa vị xã hội và nghi nhiễm COVID-19. Ngoài ra,
thay đổi hoạt động thể lực so với trước dịch bệnh cũng có ảnh hưởng đến mức độ trầm cảm của
người bệnh.
TCNCYH 142 (6) - 2021
145
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
Bảng 3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của người bệnh suy thận mạn (N= 201)
PHQ < 10 PHQ ≥ 10
GAD < 8
(N = 184)
GAD ≥ 8
(N = 17)
(N = 180)
(N = 21)
n (%)
n (%)
p
n (%)
n (%)
p
Tuổi, năm
0.732
0,818
< 20
3 (1,5)
0 (0)
2 (1,0)
10 (5,0)
9 (4,5)
3 (1,5)
0 (0)
20-39
31 (15,4)
81 (40,3)
65 (32,3)
29 (14,4)
84 (41,8)
68 (33,8)
4 (2,0)
7 (3,5)
6 (3,0)
40-59
≥ 60
Giới
0,782
NA
0,479
NA
Nam
100 (49,8)
80 (39,8)
11 (5,5)
10 (5,0)
103 (51,2)
81 (40,3)
8 (4,0)
9 (4,5)
Nữ
Tình trạng hôn nhân
Chưa kết hôn
Đã kết hôn
Khả năng chi trả y tế
Rất hoặc tương đối khó
Rất hoặc tương đối dễ
Địa vị xã hội
Thấp
3 (1,5)
0 (0)
3 (1,5)
0 (0)
177 (88,1) 21 (10,4)
181 (90,0)
17 (8,5)
NA
NA
174 (86,6) 21 (10,4)
178 (88,6)
6 (3,0)
17 (8,5)
0 (0)
6 (3,0)
0 (0)
< 0,001
0,001
0,094
0,406
0,038
0,028
0,112
0,575
148 (73,6)
32 (15,9)
10 (5,0)
11 (5,5)
148 (73,6)
36 (17,9)
10 (5,0)
7 (3,5)
Trung bình hoặc cao
Đối tượng nghi nhiễm COVID-19
Không
156 (77,6)
24 (11,9)
12 (6,0)
9 (4,5)
157 (78,1)
27 (13,4)
11 (5,5)
6 (3,0)
Có
Dấu hiệu nghi nhiễm COVID-19
Không
154 (76,6)
26 (12,9)
15 (7,5)
6 (3,0)
157 (78,1)
27 (13,4)
12 (6,0)
5 (2,5)
Có
Trình độ văn hóa
THPT trở xuống
143 (71,1)
19 (9,5)
1 (0,5)
1 (0,5)
147 (73,1)
28 (13,9)
9 (4,5)
15 (7,5)
1 (0,5)
1 (0,5)
Học nghề/Trung cấp/Cao đẳng 28 (13,9)
Đại học/Sau đại học 9 (4,5)
146
TCNCYH 142 (6) - 2021
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
PHQ < 10 PHQ ≥ 10
GAD < 8
(N = 184)
GAD ≥ 8
(N = 17)
(N = 180)
(N = 21)
n (%)
n (%)
p
n (%)
n (%)
p
Bệnh lý kèm theo
Một hoặc nhiều
Không
NA
NA
180 (89,6) 21 (10,4)
184 (91,5)
0 (0)
17 (8,5)
0 (0)
0 (0)
0 (0)
Nghề nghiệp
Tư nhân/Nhà nước
Kinh doanh tự do
Thất nghiệp/Phụ thuộc
Khác
0,679
0,289
5 (2,5)
36 (17,9)
123 (61,2)
16 (8,0)
1 (0,5)
2 (1,0)
16 (8,0)
2 (1,0)
5 (2,5)
37 (18,4)
127 (63,2)
15 (7,5)
1 (0,5)
1 (0,5)
12 (6,0)
3 (1,5)
Hút thuốc so với trước dịch COVID-19
NA
NA
NA
NA
Chưa bao giờ, bỏ
179 (89,1) 21 (10,4)
183 (91,0)
1 (0,5)
17 (8,5)
0 (0)
hoặc ít hơn
Không thay đổi
hoặc nhiều hơn
1 (0,5)
0 (0)
Uống rượu, bia so với trước dịch COVID-19
Chưa bao giờ, bỏ
179 (89,1) 21 (10,4)
183 (91,0)
1 (0,5)
17 (8,5)
0 (0)
hoặc ít hơn
Không thay đổi
hoặc nhiều hơn
1 (0,5)
0 (0)
Hoạt động thể lực so với trước dịch COVID-19
0,034
0,151
Chưa bao giờ, bỏ
153 (76,1)
27 (13,4)
14 (7,0)
155 (77,1)
29 (14,4)
12 (6,0)
5 (2,5)
hoặc ít hơn
Không thay đổi
hoặc nhiều hơn
7 (3,5)
Thay đổi chế độ ăn so với trước dịch COVID-19
0,617
0,320
0,666
Kém lành mạnh hơn
17 (8,5)
2 (1,0)
17 (8,5)
2 (1,0)
Không thay đổi/lành mạnh
hơn
163 (81,1)
19 (9,5)
167 (83,1)
15 (7,5)
Thay đổi sức khỏe tâm thần
so với trước dịch COVID-19
0,707
Tệ hơn
26 (12,9)
1 (0,5)
24 (11,9)
3 (1,5)
Không thay đổi hoặc tốt hơn 154 (76,6) 20 (10,0)
160 (79,6)
14 (7,0)
TCNCYH 142 (6) - 2021
147
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
PHQ < 10 PHQ ≥ 10
GAD < 8
(N = 184)
GAD ≥ 8
(N = 17)
(N = 180)
(N = 21)
n (%)
n (%)
p
n (%)
n (%)
p
Thay đổi chất lượng cuộc sống
so với trước dịch COVID-19
0,577
0,162
Tệ hơn
41 (20,4)
3 (1,5)
38 (18,9)
6 (3,0)
Không thay đổi hoặc tốt hơn 139 (89,6)
18 (9,0)
146 (72,6)
11 (5,5)
Lưu ý. PHQ, bộ câu hỏi sức khỏe người bệnh; GAD, rối loạn lo âu chung; COVID-19, dịch bệnh
do vi rút corona 2019; n, tần xuất; %, phần trăm; Sử dụng Kiểm định Chi-square; p, mức ý nghĩa
thống kê; NA, Nonaplicable- Không áp dụng được.
IV. BÀN LUẬN
Theo nghiên cứu của chúng tôi, nhóm tuổi
từ 40 - 59 chiếm tỷ lệ cao nhất 45,3%; nhóm
tuổi > 60 chiếm 36,8%; nhóm tuổi 20 - 39
chiếm tỷ lệ 16,4%. Nhóm tuổi < 20 chiếm tỷ
lệ thấp nhất 1,5%. Người bệnh là nam chiếm
55,2% người bệnh nữ chiếm 44,8%. Người
bệnh có trình độ văn hóa dưới THPT chiếm tỷ
lệ cao nhất 80,6% người bệnh có trình độ học
nghề, trung cấp/cao đẳng chiếm 14,4% người
bệnh có trình độ đại học/sau đại học chiếm tỷ
lệ thấp nhất 5%.
hành phòng dịch càng cao thì chất lượng cuộc
sống càng cao.
Sức khỏe tâm thần có 91,5% người bệnh
có điểm số GAD < 8; chỉ có 8,5% người bệnh
có điểm số GAD > 8 là có rối loạn lo âu về
bệnh tật và dịch bệnh COVID 19. Điểm trung
bình chất lượng cuộc sống của nhóm người
bệnh có điểm GAD < 8 lớn hơn so với điểm
trung bình chất lượng cuộc sống của nhóm
GAD > 8 có ý nghĩa thống kê với p < 0,001.
Khi sử dụng bộ câu hỏi PHQ - 9 có 89,6%
người bệnh suy thận mạn không có rối loạn
trầm cảm, 10,4% người bệnh suy thận mạn có
rối loạn trầm cảm với thang điểm PHQ - 9 dưới
≥ 10. Điểm trung bình chất lượng cuộc sống
của người bệnh không có rối loạn trầm cảm là
54,2 cao hơn điểm trung bình chất lượng cuốc
sống của người bệnh có rối loạn trầm cảm là
29,7 có ý nghĩa thống kê với p < 0,001. Kết
quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rối loạn
trầm cảm có ảnh hưởng tới chất lượng cuộc
sống của người bệnh suy thận mạn.
Năng lực sức khỏe của đối tượng nghiên
cứu là 15,2 ± 12,5. Năng lực sức khỏe và chất
lượng cuộc sống không có tương quan với
nhau với p > 0,05. Năng lực sức khỏe điện
tử (eHL) của đối tượng nghiên cứu có giá trị
trung bình là 24,6 ± 7,5. Năng lực sức khỏe
của người bệnh và chất lượng cuộc sống của
người bệnh có tương quan với nhau với p <
0,001. Năng lực chế độ ăn lành mạnh điện tử
trung bình là 8,3 ± 3,7. Chất lượng cuộc sống
của người bệnh suy thận mạn có mối tương
quan với năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế
độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần, thực
hành phòng dịch COVID-19. Theo đó, người
bệnh có năng lực sức khỏe, dinh dưỡng, chế
độ ăn lành mạnh, sức khỏe tâm thần và thực
Chất lượng cuộc sống là yếu tố tiên đoán
cho sức khỏe của người bệnh suy thận mạn
và là yếu tố quan trọng trong đánh giá chất
lượng chăm sóc.
148
TCNCYH 142 (6) - 2021
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
Theo nghiên cứu của chúng tôi, đánh giá
chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận
mạn lọc máu chu kỳ sử dụng bộ câu hỏi SF -
36, kết quả cho thấy, điểm trung bình hoạt động
thể chất là 42,4 ± 24,7; Giới hạn vai trò do sức
khỏe thể chất 56,3 ± 48,9; Giới hạn vai trò do
vấn đề cảm xúc 80,3 ± 37,9; Năng lượng/mệt
mỏi 49,6 ± 9,3; Tình cảm tốt đẹp 53,5 ± 7,6;
Hoạt động xã hội 56,6 ± 15,8; Đau 53,5 ± 22,8;
Sức khỏe tổng thể 39,6 ± 19,3. Tổng điểm chất
lượng cuộc sống của nhóm người bệnh nghiên
cứu ở mức trung bình 50,2 ± 15,0.
Điều này cho thấy mức độ hoạt động thể lực
không ảnh hưởng tới mức độ lo âu và trầm cảm
của người bệnh suy thận mạn; Thay đổi chế
độ ăn so với trước dịch bệnh COVID-19: Kết
quả nghiên cứu cho thấy mức độ lo âu và trầm
cảm ở nhóm người bệnh có chế độ ăn kém lành
mạnh hơn và nhóm người bệnh có chế độ ăn
không thay đổi/ lành mạnh hơn là tương đương
nhau với p > 0,05. Điều này cho thấy chế độ ăn
không ảnh hưởng tới mức độ lo âu và trầm cảm
của người bệnh suy thận mạn.
V. KẾT LUẬN
Các yếu tố liên quan đến sức khỏe tâm
thần của người bệnh suy thận mạn: Về tuổi tỷ
lệ trầm cảm và lo âu ở nhóm tuổi từ 40 - ≥ 60
là cao nhất tuy nhiên sự khác biệt so với các
nhóm tuổi khác không có ý nghĩa thống kê với
p > 0,05; Địa vị xã hội: tỷ lệ trầm cảm ở nhóm
người bệnh có địa vị xã hội thấp cao hơn so
với tỷ lệ trầm cảm ở nhóm người bệnh có địa
vị xã hội cao với p < 0,05. Tỷ lệ lo âu ở nhóm
người bệnh có địa vị xã hội cao tương đương
với tỷ lệ lo âu ở nhóm người bệnh có địa vị xã
hội thấp, với p > 0,05; Nghi nhiễm COVID - 19:
Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy tỷ
lệ trầm cảm và lo âu của nhóm người bệnh có
nghi ngờ nhiễm COVID - 19 là cao hơn so với
nhóm người bệnh không có nghi nhiễm COVID
- 19 có ý nghĩa thống kê với p < 0,05; Nghề
nghiệp: Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho
thấy tỷ lệ người bệnh lo âu và trầm cảm ở các
nhóm nghề nghiệp là tương đương nhau với p
> 0,05. Điều này cho thấy nghề nghiệp không
ảnh hưởng tới mức độ lo âu và trầm cảm của
người bệnh suy thận mạn; Hoạt động thể lực
so với trước dịch bệnh COVID-19: Theo nghiên
cứu của chúng tôi nhóm người bệnh có mức
hoạt động thể lực là chưa bao giờ, bỏ hoặc ít
hơn và nhóm người bệnh có mức hoạt động thể
lực không thay đổi hoặc nhiều hơn có mức độ
lo âu trầm cảm tương đương nhau với p > 0,05.
Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy
thận mạn ở mức độ trung bình 50,2 ± 15,0.
Trong đó, giới hạn vai trò do vấn đề cảm xúc ở
mức cao nhất 80,3 ± 37,9; sức khỏe tổng thể ở
mức thấp nhất 39,6 ± 19,3.
Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy
thận mạn có mối tương quan với năng lực
sức khỏe, dinh dưỡng, chế độ ăn lành mạnh,
sức khỏe tâm thần, thực hành phòng dịch
COVID-19.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Thị Ngọc và cộng sự (2018).
Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân đang lọc
máu định kỳ. Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh
phụ bản 22(5) : 125 - 131.
2. Ngô Huy Hoàng Lê Thị Huyền (2016).
Chất lượng cuộc sống của người bệnh suy thận
mạn điều trị tại bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam
- Cu Ba Đồng Hới năm 2016. Khoa Học Điều
Dưỡng 1(2) : 58 - 65.
3. Duong TV, Nguyen TTP, Pham KM,
Nguyen KT, Giap MH, Tran TDX, et al. Validation
of the Short-Form Health Literacy Questionnaire
(HLS-SF12) and Its Determinants among
People Living in Rural Areas in Vietnam. Int J
Environ Res Public Health 2019 16(18):3346.
4. Gallagher, T.H. (2020). Schleyer, A.M.
TCNCYH 142 (6) - 2021
149
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
“We Signed Up for this!” - Student and Trainee
Responses to the Covid-19 Pandemic. N.Engl.
J. Med. 2020.
Health Literacy and Health-Related Behaviors
among Medical Students. Int J Environ Res
Public Health 2020 17(11):4164.
5. Hays RD, Kallich J, Mapes D, et al. Kidney
Disease Quality of Life Short Form (KDQOL-
SF), Version 1.3: a manual for use and scoring.
Santa Monica, CA: Rand. 1997;39.
12. Plummer, F.; Manea, L.; Trepel, D.;
McMillan, D. (2016). Screening for anxiety
disorders with the GAD-7 and GAD-2: a
systematic review and diagnostic metaanalysis.
Gen. Hosp. Psychiatry, 39 : 24-31.
6. Hoang C.Minh. Minh H.Nguyen, Binh
N.Do, Cuong Q.Tran, Thao TP Nguyen et al
(2020). People with Suspected COVID-19
Symptoms Were More Likely Depressed and
Had Lower Health-Related Quality of Life: The
mdpi.com/2077-0383/9/4/965/htm.
13. Raynor, D.K. (2012). Health litera-
cy. BMJ, 344, e2188.
14. RAND Medical Outcomes Study. 36-
Item Short Form Survey (SF-36) Scoring
surveys_tools/mos/36-item-short-form/scoring.
html. Accessed March, 2021.
7. Jin W, Yu H. A study of the reliability and
validity of SF-36 scale on evaluating health of
population. Chin Health Resour. 2012;15:265-
267.
15. Sørensen, K et al (2012). Health literacy
and public health: a systematic review and
integration of definitions and models. BMC Public
Health, 12, 80.
8. Hays RD, Morales LS. The RAND-36
measure of health-related quality of life. Annals
of medicine. 2001;33(5):350-357.
16. Vander Zee KI, Sanderman R, Heyink
JW, de Haes H. Psychometric qualities of
the RAND 36-Item Health Survey 1.0: a
multidimensional measure of general health
status. International journal of behavioral
medicine.1996;3(2):104-122.
9. Mackert, M. (2015). Introduction to a
Colloquium: Challenges and Opportunities in
Advancing Health Literacy Research. Health
Commun. 30 : 1159-1160.
10. Norman CD, Skinner HA. eHEALS: The
eHealth Literacy Scale. J Med Internet Res
2006 8(4):e27.
17. Vivekanand Jha (2009). Current status
of chronic kidney disease care in Southest Asia,
Seminars in Nephrology, 29(5), 487-496.
11. Nguyen HT, Do BN, Pham KM, Kim GB,
Dam HTB, Nguyen TT, et al (2020). Fear of
COVID-19 Scale-Associations of Its Scores with
18. Wang, C.; Horby, P.W.; Hayden, F.G.;
Gao, G.F. (2020). A novel coronavirus outbreak
of global health concern. Lancet, 395, 470-473.
150
TCNCYH 142 (6) - 2021
TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
Summary
QUALITY OF LIFE OF CHRONIC KIDNEY DISEASE PATIENTS
UNDERGOING ROUTINE HEMODIALYSIS THERAPY AT THE
AGRICULTURE GENERAL HOSPITAL DURING THE COVID-19
PANDEMIC AND ASSOCIATED FACTORS
Objectives: This study investigates the quality of life (QoL) and associated factors in patients with
chronic kidney disease (CKD) who require routine hemodialysis at the Agriculture General Hospital.
Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on a convenient sample of 201
patients from February 2020 to October 2020. Results: The patients’ QoL was at the average level
(mean = 50.2, SD= 15.0). The mean score for role limitations caused by emotional problems was
found highest (mean= 80.3, SD= 37.9), while the figure for general health was the lowest (mean=
39.6, SD= 19.3). The QoL of CKD patients is associated with their health literacy, nutrition, healthy
diets, mental health, and practice of COVID-19 prevention. Conclusion: The CKD patients’ QoL was
at the average level. There were associations of factors such as health literacy, nutrition, healthy
diets, mental health, and practice of COVID-19 with the QoL of CKD patients.
Keywords: COVID-19 pandemic, patients with chronic kidney disease.
TCNCYH 142 (6) - 2021
151
10 trang
20960
Free
Bạn đang xem tài liệu "Chất lượng cuộc sống và một số yếu tố liên quan ở người bệnh suy thận mạn lọc máu chu kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp trong đại dịch Covid-19", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- chat_luong_cuoc_song_va_mot_so_yeu_to_lien_quan_o_nguoi_benh.pdf
