Bài giảng Kỹ năng đối thoại và lắng nghe của Đại biểu dân cử khi tiếp xúc cử tri

KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE

CỦA ĐBDC KHI TIẾP XÚC CỬ TRI

TS. Nguyễn Viết Chức

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn

hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và

Nhi đồng

1

NỘI DUNG CHÍNH

 Vai trò chủ thể của người đại diện và

yêu cầu tối thượng của người ủy thác;

 Hoạt động tiếp xúc cử tri của ĐBDC là

hoạt động giao tiếp có chủ đích;

 Hoạt động tiếp xúc cử tri là hoạt động

có nhiều nội dung và tình huống ngoài

dự kiến;

 Kỹ năng đối thoại và lắng nghe: Đôi

điều cùng trao đổi.

2

I. VAI TRÒ CHỦ THỂ CỦA NGƯỜI ĐẠI DIỆN VÀ

QUYỀN TỐI THƯỢNG CỦA NGƯỜI ỦY THÁC

◼ ĐBDC là người đại diện hợp pháp cho

ý chí, nguyện vọng và quyền lợi của

nhân dân.

◼ Cử tri là người đã dùng quyền hợp

pháp thể hiện sự tín nhiệm của mình

đối với ĐBDC thông qua lá phiếu bầu,

➔ là người ủy thác cho ĐBDC quyền

đại diện hợp pháp cho ý chí, nguyện

vọng và quyền lợi của mình.

3

I. VAI TRÒ CHỦ THỂ CỦA NGƯỜI ĐẠI DIỆN VÀ

QUYỀN TỐI THƯỢNG CỦA NGƯỜI ỦY THÁC

 Vai trò đại diện là một trong những vai

trò có ý nghĩa đặc trưng nhất của ĐBDC.

Trong mọi hoạt động ĐBDC đều phải thực

hiện vai trò đại diện của mình. Tiếp xúc

cử tri là hình thức hoạt động tích cực

giúp ĐBDC thực hiện vai trò đại diện của

ĐBDC.

 Cử tri có quyền đòi hỏi ĐBDC đáp ứng

những yêu cầu chính đáng của mình với

tư cách là người ủy thác ➔ Ý chí, nguyện

vọng chính đáng của cử tri là yêu cầu tối

thượng đối với ĐBDC.

4

II. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI LÀ

HOẠT ĐỘNG CÓ CHỦ ĐÍCH

 Tiếp xúc chủ động định kỳ của ĐBDC

◼ Thời gian, địa điểm và thành phần tham gia

tiếp xúc được định trước

◼ Mục đích, nội dung hoạt động tiếp xúc về

cơ bản được xác định.

◼ Thuận lợi: ít tình huống bất ngờ, khó xử lý

◼ Hạn chế: có thể diễn ra một cách hình

thức, tiếp xúc tẻ nhạt, thông tin thiếu chiều

sâu và độ xác thực mang hơi thở cuộc

sống.

5

II. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI LÀ

HOẠT ĐỘNG CÓ CHỦ ĐÍCH

 Tiếp xúc chủ động không định kỳ của

ĐBDC

◼ Thời gian, địa điểm và thành phần tham gia

tiếp xúc có thể được xác định bằng thỏa

thuận, nhưng không cố định.

◼ Mục đích, nội dung hoạt động tiếp xúc đa

dạng, phong phú, người chủ động là ĐBDC

◼ Thuận lợi: tính chủ động cao, mục đích rõ,

nội dung và hình thức dễ cuốn hút cử tri.

◼ Hạn chế: Thiếu sự hỗ trợ của các tổ chức

hữu quan.

6

II. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI LÀ

HOẠT ĐỘNG CÓ CHỦ ĐÍCH

 Tiếp xúc không chủ động của ĐBDC

◼ Thời gian, địa điểm và thành phần tiếp xúc

về cơ bản không được định trước.

◼ Mục đích, nội dung cuộc tiếp xúc thường

không được xác định trước.

◼ Thuận lợi: Phát huy tính tích cực của cử tri,

Có thể tiếp nhận được những thông tin mới

và trung thực phản ánh tâm tư nguyện

vọng của cử tri

◼ Khó khăn: Bị động trong tiếp xúc, có thể có

những tình huống bất ngờ, khó xử lý.

7

III. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA

ĐBDC LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ NHIỀU NỘI DUNG

VÀ TÌNH HUỐNG NGOÀI DỰ KIẾN

◼ Nội dung ngoài dự kiến thường

do cử tri đưa ra khi tiếp xúc.

◼ Nội dung không phù hợp với mục

đích, chương trình cuộc tiếp xúc

◼ Nội dung có chiều hướng tiêu cực

◼ Nội dung mà ĐBDC thiếu thông

tin và sự hiểu biết

8

III. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA

ĐBDC LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ NHIỀU NỘI DUNG

VÀ TÌNH HUỐNG NGOÀI DỰ KIẾN

◼ Tình huống đã hết thời gian cuộc tiếp

xúc

◼ Tình huống còn thời gian, nhưng còn

nhiều nội dung trong chương trình

cần giải quyết

◼ Tình huống cử tri trong tình trạng bị

kích động và có những hành vi, lời

nói khiếm nhã

◼ ….

9

III. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA

ĐBDC LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ NHIỀU NỘI DUNG

VÀ TÌNH HUỐNG NGOÀI DỰ KIẾN

 ĐBDC nên :

+ Bình tĩnh giữ chuẩn mực trong hành vi

và lời nói

+ Chủ động tạo không khí thân thiện,

giảm kích động nếu có từ phía cử tri

+ Tìm lý do thích hợp, không gây hiểu

nhầm về thái độ, trách nhiệm của

ĐBDC đối với cử tri, “thoát”ra khỏi tình

huống khó xử.

10

III. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA

ĐBDC LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ NHIỀU NỘI DUNG

VÀ TÌNH HUỐNG NGOÀI DỰ KIẾN

 ĐBDC nên:

+ Với các nội dung mình thiếu thông tin

và sự hiểu biết cần chân thành trước cử

tri để tranh thủ sự đồng tình và nên tỏ

rõ sự hợp tác để nghiên cứu, tìm hiểu,

xem xét và phản ảnh theo thẩm quyền

+ Tranh thủ trợ giúp tối đa của đại diện

các tổ chức đoàn thể hữu quan, nhường

diễn đàn và sự quyết dịnh cho họ.

11

III. HOẠT ĐỘNG TIẾP XÚC CỬ TRI CỦA

ĐBDC LÀ HOẠT ĐỘNG CÓ NHIỀU NỘI DUNG

VÀ TÌNH HUỐNG NGOÀI DỰ KIẾN

 ĐBDC không nên :

+ Nóng nảy, có hành vi và lời nói thiếu chuẩn

mực;

+ Đối thoại gay gắt, tranh cãi theo chiều

hướng áp đặt phần thắng, phần đúng theo

quan điểm cá nhân;

+ Ngắt lời, không lắng nghe hoặc có hành vi

thiếu tôn trọng khi cử tri nói;

+ Dừng tiếp xúc với thái độ khó chịu, mất

thiện cảm của các cử tri khác;

+…

12

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 Đối thoại giữa người với người là hoạt

động diễn ra thường xuyên, chuẩn

mực của nó được quy định bởi văn

hóa giao tiếp và văn hóa ứng xử. Có

những chuẩn mực mang bản sắc và

quy chuẩn riêng của từng cộng đồng,

từng dân tộc, có những chuẩn mực

mang tính phổ quát, nhân loại.

13

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 Đối thoại của ĐBDC trong tiếp xúc cử

tri

 + Kỹ năng chuẩn bị đối thoại :

◼ Nghiên cứu để nắm chắc mục đích, nội dung và

đối tượng đối thoại ( Biết mình, biết người đối

thoại mới thành công)

◼ Chuẩn bị địa điểm, thời gian, không gian…thích

hợp cho đối thoại.

◼ Chuẩn bị cá nhân với trang phục phù hợp, hành

vi, phong thái chuẩn mực .

◼ Dự kiến tình huống có thể xảy ra và cách ứng

phó khi gặp phải trong đối thoại.

14

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 + Kỹ năng đối thoại :

◼ Nhập cuộc đối thoại ( tự nhiên, gợi mở,

thân thiện…). Tránh đột ngột, khiên

cưỡng, áp đặt.

◼ Dẫn dắt đối thoại ( Đối thoại trong tiếp

xúc cử tri là đối thoại hướng đích, nên

ĐBDC phải chủ động dẫn dắt đối thoại,

chủ động tốt nhất là chủ động để cuộc

đối thoại diễn ra một cách tự nhiên

nhất). Tránh độc thoại, gò ép, căng

thẳng.

15

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 + Kỹ năng đối thoại :

◼ Kết thúc đối thoại tốt nhất khi cả hai bên cảm

thấy thỏa mãn về những điều đã trao đổi. Ngay

cả khi còn nhiều điều chưa đồng thuận hoặc

chưa giải quyết được, ĐBDC cũng phải thể hiện

được thái độ trân trọng kết quả cuộc đối thoại,

bằng lời nói và tình cảm để cử tri thấy được cuộc

đối thoại là bổ ích và mong muốn của ĐBDC có

các cuộc đối thoại tiếp theo với cử tri…);

◼ Tránh kết thúc đột ngột, kết thúc như là sự

chấm hết, kết thúc khi không khí đối thoại đang

căng thẳng…

16

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 Nói và nghe trong đối thoại khi tiếp

xúc cử tri của ĐBDC

◼ Trong tiếp xúc cử tri ĐBDC lấy nghe làm

chính (lắng nghe để thấu hiểu, thấu hiểu

để làm tròn bổn phận người đại diện).

Tránh nghe lấy lệ, thái độ thờ ơ, không

tôn trọng người đối thoại…

17

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 Nói và nghe trong đối thoại khi tiếp

xúc cử tri của ĐBDC

◼ Trong đối thoại ĐBDC chỉ nói khi cử tri

cần nghe, ngôn từ chuẩn mực, dễ hiểu,

có nội dung (trúng vấn đề), ngắn gọn,

âm thanh vừa đủ nghe, giọng điệu chân

thành, gợi mở tránh căng cứng, lên gân,

dùng ngôn từ “ đao to, búa lớn”, thái độ

trịch thượng, áp đặt, cướp lời, gay gắt,

phủ nhận, chỉ trích trực diện…

18

IV. KỸ NĂNG ĐỐI THOẠI VÀ LẮNG NGHE:

ĐÔI ĐIỀU CÙNG TRAO ĐỔI

 Lắng nghe của ĐBDC trong tiếp

xúc cử tri

◼ Nghe và Lắng nghe

◼ Thái độ (trân trọng, nghiêm túc)

◼ Biểu cảm (thích thú, tán đồng…)

◼ Ghi chép, tiếp nhận và xử lý;

19

CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ VỊ!...

20

Bài giảng Kỹ năng đối thoại và lắng nghe của Đại biểu dân cử khi tiếp xúc cử tri - Nguyễn Viết Chức