Tài liệu Chăm sóc trẻ viêm tiểu phế quản
Tài liệu sinh hoạt Khoa học Kỹ thuật Điều dưỡng
BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2
PHÒNG ĐIỀU DƯỠNG
CHĂM SÓC TRẺ VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN
1. Định nghĩa:
Viêm tiểu phế quản là tình trạng nhiễm trùng phổi gây ra bởi một số loại virut. Tình trạng
này làm tắc nghẽn tiểu phế quản (phế quản nhỏ phế quản tận gọi là tiểu phế quản). Khi bị
bệnh các tiểu phế quản này bị viêm, sưng, phù nề tiết ra nhiều dịch nhầy làm cho đường thở
trẻ bị chít hẹp gây ra khó thở, thậm chí tắc nghẽn do các nốt nhầy dẫn đến xẹp phổi. Hội
chứng lâm sàng gồm: ho, khò khè, khó thở, thở nhanh co lõm ngực
Viêm tiểu phế quản thường gặp ở trẻ < 2 tuổi đặc biệt 3 đến 6 tháng tuổi
Bệnh xuất hiện vào mùa đông, đầu mùa xuân
Hầu hết trẻ bệnh khoảng 10 ngày sau đó tự hồi phục, tuy vậy có một số ít trường hợp cần
phải nhập viện
2. Dịch tễ học
Tác nhân thường làm cho trẻ viêm tiểu phế quản là các virut, đứng hàng đầu là virut hợp
bào hô hấp Respiratory Syncytial virut (RSV) chiếm > 50% các trường hợp mắc bệnh.
Ngoài ra còn có Humam metapneumo virut, Rhino virus, Adeno virus, Influenza virus
Bệnh xuất hiện vào cuối mùa đông, đầu mùa xuân
Thời gian ủ bệnh vài ngày đến một tuần
RSV sống 30 phút trên da, 6-7 giờ trên đồ vật hoặc quần áo,vài ngày trong giọt chất tiết lớn
bắn ra từ mũi miệng người bệnh và trong không khí
Hầu hết bệnh thường nhẹ
*.Tiêu chuẩn nhập viện đối với những trẻ có nguy cơ cao bệnh nặng :
1. Trẻ nhỏ < 3 tháng, nhất là 6 tuần +++
2. Sinh non (< 34 tuần); cân nặng < 2500g
3. Bệnh lý nền: tim, bệnh phổi mãn tính, bệnh não thần kinh;
4. Suy giảm miễn dịch;
5. Môi trường sống đông đúc, kinh tế xã hội thấp
6. Cha mẹ lo lắng, không thể chăm sóc
Bệnh thường gặp ở trẻ nam nhiều hơn
Các đường lây:
Viêm tiểu phế quản là bệnh nhiễm RSV và lây
Cách lây truyền nhiều nhất qua các giọt nước bọt, chất tiết lớn bắn ra từ mũi miệng người
bệnh và trong không khí
Lây từ trẻ này sang trẻ khác qua bàn tay người chăm sóc và khi tiếp xúc bề mặt bị nhiễm
(đồ chơi, quần áo trẻ bị bệnh)
3. Triệu chứng viêm tiểu phế quản
Khởi phát : 2-3 ngày
° Triệu chứng viêm hô hấp trên: Chảy nước mũi, ho ít, sốt nhẹ
* 3-5 ngày sau
° Triệu chứng hô hấp: Ho nhiều, khò khè, thở nhanh, khó thở
° Triệu chứng ăn uống: Bỏ bú, bú kém
° Triệu chứng toàn thân: Sốt cao, quấy, li bì...
4. Biến chứng:
Suy hô hấp
Viêm phổi
Xẹp phổi
Viêm tai giữa
5 .Điều trị
• 1. Các phương pháp tổng quát:
ß Tư thế đầu cao 30o
ß Đảm bảo nước và dinh dưỡng đầy đủ
ß Giải quyết tắc nghẽn mũi (nước muối sinh lý)
• 2. Thuốc:
ß Không chỉ định: Thuốc dãn phế quản, corticoides, thuốc loãng đàm
ß Kháng sinh chỉ chỉ định khi bội nhiễm
• Chú ý : thuốc dãn phế quản có thể thử và tùy theo đáp ứng của từng trẻ ( AAP2008)
• 3. Vật lý trị liệu hô hấp:
Giải quyết tắc nghẽn mũi họng
Kỹ thuật thở ra thụ động và chậm và gây ho
Vai trò giáo dục và theo dõi
• 4 Điều trị dự phòng:
Rửa tay.
Tránh khói thuốc
Tránh lây nhiễm
• 5. Thông tin và giáo dục cha mẹ trẻ
6. Chăm sóc Điều Dưỡng
6.1. Nhận định và theo dõi
1/ Tri giác: Tỉnh, vẻ mệt, ít ngủ, li bì, khó đánh thức
2/ Dấu hiệu sinh tồn: Tuần hoàn, mạch, nhiệt độ, huyết áp
3/ Dinh dưỡng:
ß Không uống được,
ß Bú kém, bỏ bú,
ß Mất nước
4/ Tình trạng hô hấp:
ß Ho nhiều hơn, thở nặng hơn, chú ý tần số thở
ß Co kéo cơ hô hấp, co lõm ngực, phập phồng cánh mũi
ß Tím tái
Thở nhanh:(WHO)
V < 2 tháng
: ≥ 60 l/ph
: ≥ 50 l/ph
V Từ 2 -> 12 tháng
V Từ 12 ->24 tháng : ≥ 40 l/ph
Nhận biết dấu hiệu nặng:
ß Không uống được, bỏ bú
ß Ói tất cả mọi thứ
ß Tím tái
ß Li bì,khó đánh thức
ß Co giật
ß Sốt cao
ß Mất nước
ß Sử dụng cơ hô hấp phụ, thở co lõm
ß Thở nhanh
ß SpO2 ≤ 92%
ß Tổng trạng hoặc vẻ “bệnh” “ mệt”
6.2. Chăm sóc tại bệnh viện
6.2.1 Đảm bảo nước và dinh dưỡng đầy đủ
ó Sonde dạ dày, chia nhỏ lượng
ó Truyền dịch: Trẻ bị mất nước do sốt thở nhanh và bú kém, truyền dịch thường
rất cần thiết đối những trẻ thở nhanh > 60l/ phút để tránh nôn mửa và hít sặc
ó Tránh trào ngược: viêm tiểu phế quản cấp gây ho và ứ khí ở phổi làm trẻ dễ bị
trào ngược dạ dày thực quản, tăng nguy cơ hít sặc. Nên cho ăn nhiều lần hơn
mỗi lần một ít
Cung cấp nước đầy đủ rất quan trọng vì loãng đàm nhớt, loãng các nút nhầy quyết
định một phần vào việc điều trị
6.1.2.Duy trì oxy:
Tư thế: Nằm đầu cao 30o, ngửa nhẹ ra sau giúp trẻ dễ thở hơn
Cung cấp oxy khi có chỉ định (đảm bảo SpO2 > 94%): Cannula, NCPAP....
Vật lí trị liệu hô hấp
6.1.3. Giảm tắc nghẽn
+ Thông thoáng mũi: Nước muối sinh lý trước khi ăn, bú và ngủ rất quan trọng tránh tắc
nghẽn
+ Hút đàm nhớt thường xuyên
+ Vật lí trị liệu
ó
ó
Giải quyết tắc nghẽn đường thở trên
Xẹp phổi
Chú ý : Vật lí trị liệu chỉ định tùy trường hợp và tình trạng bệnh
6.1.4. Phòng nhiễm khuẩn bệnh viện:
Rửa tay : Biện pháp dự phòng tốt nhất
ó Không sử dụng chung quần áo đồ chơi
ó Vệ sinh bàn khám, xung quanh bệnh nhân
ó Cách ly: Vào mùa dịch, phải cách li các trẻ nghi ngờ hoặc đã chuẩn đoán xác
định nhiễm RSV khổi các trẻ có nguy cơ cao
6.3 Chăm sóc tại nhà
Tiếp tục cho trẻ bú hay ăn uống đầy đủ
Cần cho trẻ uống nhiều nước
Thuốc hạ sốt nếu có sốt (không sử dụng aspirin vì gây ảnh hưởng đến gan và não)
Dùng thuốc ho dạng thảo dược
Thông thoáng mũi trẻ bằng nước muối sinh lí
Nhận biết dấu hiệu nặng cần nhập viện: Ói, không uống được bỏ bú, trẻ mệt hơn, ho nhiều
hơn, thở nặng hơn
7. Phòng bệnh
1. Phòng ngừa cấp 0: Thông tin tuyên truyền giáo dục sức khỏe thân nhân biết bệnh
viêm tiểu phế quản. Sử dụng các biện pháp nhằm loại trừ yếu tố nguy cơ, nâng cao
mức sống kinh tế, vệ sinh môi trường nhà ở thông thoáng
2. Phòng ngừa cấp 1: Nhóm trẻ có nguy cơ cao như trẻ dưới ba tháng tuổi, trẻ sanh non
<34 tuần, trẻ bị suy giảm miễn dịch, trẻ có bệnh tim phổi mãn cần chú ý dinh dưỡng
thật tốt, nâng cao tổng trạng , tránh tiếp xúc người bị cảm cúm, chủng ngừa đầy đủ
và cho trẻ bú mẹ đến 2 tuổi
3. Phòng ngừa cấp 2: Gia đình phải biết cách chăm sóc trẻ tại nhà và nhận biết dấu hiệu
nặng cần đưa trẻ đến khám ngay
4. Phòng ngừa cấp 3: Tại bệnh viện do nguy cơ lây chéo của virus RSV nhân viên y tế
cần tuân thủ đúng quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn khi và rửa tay chăm sóc trẻ nhằm
giảm tỉ lệ lây nhiễm và biến chứng, nếu có điều kiện nên nằm phòng riêng
DUYỆT BAN GIÁM ĐỐC
TRƯỞNG PHÒNG ĐIỀU DƯỠNG
CNĐD. Nguyễn Thị Kim Liên
4 trang
18620
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tài liệu Chăm sóc trẻ viêm tiểu phế quản", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tai_lieu_cham_soc_tre_viem_tieu_phe_quan.pdf
