Quy hoạch đô thị có sự tham gia của cộng đồng các vấn đề lý thuyết và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam
Quy hoaïch ñoâ thò
coù söï tham gia cuûa coäng ñoàng
CaùCvaán ñeàlyùthuyeát vaøthöïCtieãn aùp duïng taïi vieät nam
TS. KTS. TAï QuyØNh hoA
Giaûng vieân Khoa Kieán truùc Quy hoaïch, tröôøng Ñaiï hoïc Xaây döïng
Giôùi thieäu chung
Quy hoacï h ñoâ thò (QHÑT) coù motä vai troø quan tronï g trong phatù trienå kinh teá - xaõ hoiä cuaû moiã quocá gia, ñacë bietä
laø taiï Vietä Nam, nôi ñang dienã ra quaù trình chuyenå töø nenà kinh teá nonâ g nghiepä sang nenà kinh teá conâ g nghiepä vôiù
ñacë tröng laø quaù trình ñoâ thò hoaù . QHÑT laø cô sôû quan tronï g hanø g ñauà cho viecä thöcï hienä quy hoacï h phatù trienå
kinh teá - xaõ hoiä cuaû moiã ñòa phöông vaø cho caû quocá gia.Viecä nghienâ cöuù phöông phapù QH phuø hôpï ñeå giaiû quyetá
cacù vaná ñeà ñoâ thò motä cacù h hieuä quaû vaø ñamû baoû lôiï ích cuaû cacù benâ lienâ quan luonâ laø motä cauâ hoiû ñöôcï ñatë ra
cho caùc nhaø quy hoaïch.
Töø tröôcù ñená nay coù nhieuà phöông phapù QHÑT khacù nhau ñöôcï apù dunï g trong nhönõ g capá ñoä vaø hoanø canû h khacù
nhau ñeå giaiû quyetá cacù vaná ñeà ñoâ thò. Nhìn chung, phöông phapù QHÑT toiá öu phaiû laø phöông phapù coù tính memà
deûo, linh hoatï , ñaùp öùng ñöôcï caùc ñieàu kienä thöïc teá vaø boiá caûnh luoân bieán ñoäng cuûa theå giôùi vôùi cacù thay ñoiå lienâ
tuïc treân nhieàu caáp ñoä, ñoàng thôøi chuù troïng quan taâm ñeán ñoái töôïng höôûng lôiï laø coäng ñonà g daân cö [9].
Trong xu theá phaùt trieån benà vöõng vaø ñamû baûo coâng banè g - daân chuû trong xaõ hoäi, vai troø cuûa conä g ñoàng vaø söï
tham gia conä g ñonà g (TGCÑ) ngayø canø g ñöôcï ñeà cao trong conâ g tacù QHÑT: “... banû quy hoacï h totá nhatá phaiû theå
hieän ñöôïc söï mong muoán cuûa ngöôøi danâ ” (Aprodicio Laquian,1995) - ñaûm baûo cho nhöõng ngöôøi chòu aûnh höôûng
cuaû ñoà anù QH ñöôcï tham gia vaoø viecä quyetá ñònh, dung hoaø quyenà lôiï giöaõ cacù benâ lienâ quan vaø lamø tanê g möcù
ñoä cam keát cuûa coäng ñonà g vôùi viecä thöïc hieän QH vaø nhôø ñoù taêng tính beàn vöõng cuaû ñoà aùn QHÑT.
Taiï Vietä Nam, viecä khanú g ñònh vai troø cuaû ngöôiø danâ trong conâ g tacù quy hoacï h ñoâ thò ñaõ ñöôcï ñònh höônù g chæ
ñaoï ngay töø chæ thò 19CT ngayø 22/1/1991 cuaû chuû tòch Hoiä ñonà g boä tröônû g. Taiï Hoiä nghò Ñoâ thò lanà thöù I namê
1990 ñaõ neuâ ro:õ “Ñoâ thò laø cuaû danâ , do danâ vaø vì danâ ”. Trong Phapù lenä h soá 34/2007/PL- UBTVQH11 veà viecä
“Thöïc hieän daân chuû ôû xa,õ phöôøng, thò traán” do Quocá Hoäi Vieät Nam ban haønh ngayø 20/4/2007 [2] cuõng quy ñònh
ngöôiø danâ coù quyenà ñöôcï bietá , ñöôcï tham gia vaø giamù satù viecä hoacï h ñònh cacù keá hoacï h, chiená löôcï lienâ quan
ñená söï phatù trienå chung cuaû conä g ñonà g, vì lôiï ích chung cuaû xaõ hoiä . Benâ canï h ño,ù cacù vanê banû luatä cuaû nhaø
56
SË93 .2018
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
nöôcù cunõ g ñaõ quy ñònh motä soá noiä dung lienâ quan ñená söï tham gia
cuaû conä g ñonà g nhö conâ g boá quyhoacï h xayâ dönï g canà layá yù kiená cuaû
cacù toå chöcù vaø caù nhanâ lienâ quan, tracù h nhiemä vaø hình thöcù layá yù
kiená cho viecä lapä QHÑT (Luatä Xayâ dönï g 2014, Luatä Quy hoacï h ñoâ
thò 2009).
Trong cacù loaiï ñoà anù QHÑT ôû nöôcù ta (quy hoacï h chung, quy hoacï h
phanâ khu, quy hoacï h chi tietá ) trong ñoù quy hoacï h chi tietá (QHCT) laø
cô sôû cotá loiõ cho viecä lapä döï anù ñauà tö xayâ dönï g môiù , caiû taoï chænh
trang ñoâ thò. Trenâ thöcï te,á nhieuà vöônù g macé trong caiû taoï , di dôiø , ñenà
buø vaø trienå khai cacù döï anù ñauà tö xayâ dönï g coù lienâ heä vôiù nhönõ g batá
capä cuaû giai ñoanï lapä QHCT do lienâ quan tröcï tiepá ñená viecä chuyenå
ñoåi chöùc naêng söû duïng ñaát, quyenà lôïi vaø lôïi ích cuûa coäng ñoàng [7].
Benâ canï h ño,ù viecä trao ñoiå , cung capá ñayà ñuû thonâ g tin quy hoacï h
ñamû baoû tính conâ g khai, minh bacï h trong quaù trình QH cunõ g laø vaná
ñeà ñöôïc quan taâm.
Baiø baoù nayø seõ giôiù thieuä veà phöông phapù tiepá canä coù söï TGCÑ trong
QHCT trenâ theá giôiù vaø taiï Vietä Nam, moiá töông tacù giöaõ cacù benâ lienâ
quan trong quaù trình trienå khai QHCT, töø ñoù ñeà xuatá cacù nguyenâ tacé
cho söï TGCÑ, boå sung lamø roõ cacù khaiù niemä veà CÑ, ñacë tröng cuaû
CÑ ñoái vôùi töøng loaïi ñoà aùn QHCT ñeå ñaûm baûo cho söï TGCÑ taïi VN.
Söï tham gia cuûa coäng ñonà g trong QH vaø phaùt trieån
ñoâ thò treân theá giôùi vaø taiï Vieät Nam
Cacù quan ñiemå vaø khaiù niemä lienâ quan ñená conä g ñonà g vaø söï TGCÑ
treân theá giôùi
Hình 1: Quy trình QHCT coù söï TGCÑ taïi Phaùp
Conä g ñonà g: Khaiù niemä veà CÑ trenâ theá giôiù thöônø g lienâ quan ñená hai
chieàu caïnh xaõ hoäi (lôïi ích, moái quan taâm) vaø khonâ g gian (yeáu toá ñòa
ly,ù khu vöcï ). Theo Waters, “Conä g ñonà g laø motä nhomù ngöôiø chia seû
nhönõ g moiá quan tamâ chung vaø soná g trong cunø g motä khu vöcï ñòa ly”ù
[13], hay “Conä g ñonà g laø motä thuatä ngöõ bao gomà caû hai chieuà canï h
xaõ hoiä vaø khonâ g gian, noiù chung nhönõ g ngöôiø trong motä conä g ñonà g
thöônø g cunø g nhau ñatï ñöôcï motä mucï tieuâ chung, keå caû khi hoï coù
nhieàu ñieåm khaùc bieät” [10].
söï TGCÑ. Viecä baoû veä quyenà taiø sanû cuaû CÑ vaø cuaû cacù ñòa phöông
ñöôcï quy ñònh trong Hiepá phapù vaø ñöôcï ñamû baoû bôiû söï tham gia cuaû
toaøn aùn ñoäc lapä vôùi chính quyenà . Thoâng tin QH ñaûm baûo coâng khai,
minh baïch cho caùc ñoái töôïng.
Söï TGCÑ ñöôcï quan tamâ vaø ñöa vaoø ngay töø cacù khauâ ñauà tienâ trong
quaù trình QH (xacù ñònh mucï ñích QH, xacù ñònh yù töônû g QH...). Chính
quyenà ñòa phöông chuû ñonä g, sanù g taoï trong viecä thucù ñayå söï TGCÑ
vaoø quaù trình QHÑT. Thôiø gian tham vaná conä g ñonà g (TVCÑ) cho ñoà
anù QHCT khaù daiø , töø 01- 03 thanù g. Boä phanä giamù satù TVCÑ coù theå laø
cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc veà QH (Cuïc Taùi thieát Ñoâ thò - Singapore)
[1], coù theå laø thanh tra ñocä lapä cuaû toaø anù (Phapù ) hoacë toå chöcù conä g
ñoàng (Nhaät). Ngöôøi daân coù möùc soná g, trình ñoä vaên hoùa vaø nhaän thöùc
cao nenâ hoï luonâ tonâ tronï g cacù giaù trò, lôiï ích chung cuaû CÑ. Conâ g tacù
TVCÑ hoacë huy ñonä g söï TGCÑ ñem laiï hieuä quaû vaø tacù ñonä g tích
cöïc ñeán quaù trình QHÑT. (Hình 1)
Söï tham gia cuûa coäng ñoàng trong QHÑT: Theo Nganâ haøng Theá giôùi
(WB): “Söï tham gia conä g ñonà g laø quaù trình, qua ñoù cacù benâ lienâ quan
anû h höônû g vaø chia seû söï kiemå soatù töø böôcù khôiû thaoû vaø quyetá ñònh tôiù
nguonà löcï hieuä qua”û hay “Söï tham gia cuaû conä g ñonà g cung capá motä
quaù trình hôpï tacù giöaõ nhönõ g ngöôiø danâ trong cunø g motä conä g ñonà g
ñeå ñatï ñöôcï nhönõ g mucï tieuâ chung, tham gia trong viecä ra quyetá ñònh
vaø ñaït ñöôïc nhöõng keát quaû laàn löôït ñaùp öùng nhöõng noã löïc taäp theå”.
Vaná ñeà TGCÑ thöcï chatá laø quaù trình ñonù g gopù chung cuaû CÑ coù lienâ
quan ñená viecä hình thanø h vaø thöcï hienä motä quyetá ñònh. Tuy nhienâ
möcù ñoä tham gia cuaû CÑ vaoø quaù trình hình thanø h vaø thöcï hienä motä
quyetá ñònh nayø coù theå ratá khacù nhau vôiù nhieuà möcù ñoä vaø phamï vi
tham gia.
Söï TGCÑ trong QHÑT taiï cacù nöôcù chauâ AÙ coù ñacë ñiemå töông
ñoàng vôiù Vieät Nam
Trung Quoác: laø quoác gia vôùi dieän tích laõnh thoå lôùn (treân 9.6 trieäu
km2) vaø ñoâng danâ nhaát treân theá giôùi vôùi chính quyeàn nhaø nöôùc
coù söï phaân quyeàn cho caáp tænh, thaønh phoá. Trung Quoác laø quoác
gia gaàn vôùi Vietä Nam veà caû boái caûnh phaùt trienå nhö neàn kinh teá
chuyeån ñoåi, tocá ñoä ñoâ thò hoùa nhanh vaø phaàn naøo ñoù laø trình ñoä
phaùt trienå cuûa xaõ hoäi, theå cheá chính trò.
Söï TGCÑ trong QHÑT taiï caùc nöôcù phaùt trieån
Taiï cacù quocá gia phatù trienå nhö Thuyï Ñienå , Anh, Phapù , Nhatä Banû …
heä thoná g theå cheá chính trò chi phoiá cô cheá thöcï hienä QHÑT cunõ g nhö
cô cheá ñamû baoû TGCÑ. ÔÛ cacù nöôcù nayø coù söï vanä hanø h ketá hôpï
giöaõ cô quan hanø h chính vôiù cô quan lapä phapù (cô quan hoiä ñonà g
ñòa phöông) vaø tö phapù (cacù toaø anù ) ñeå giamù satù thöcï hienä huy ñonä g
Trong heä thoná g quy hoacï h Trung Quocá , cô quan chính quyenà capá
huyenä trôû lenâ ñöôcï giao quanû lyù lapä QH vaø thöcï thi QHÑT vaø nonâ g
thonâ . Cô quan giamù satù laø UyÛ ban thöônø g vuï ñaiï hoiä ñaiï bieuå nhanâ
SË 93 .2018 57
danâ cunø g capá (töông ñöông HÑND ôû Vietä
Nam) vaø ÑHÑB nhanâ danâ nonâ g thonâ , thò traná .
Trenâ thöcï te,á viecä toå chöcù vaø giamù satù TVCÑ
döaï vaoø cô quan chính quyenà vaø CÑ tham
gia ñöôcï tacù h bacï h roõ ranø g thanø h ngöôiø danâ
vaø cacù chuyenâ gia. Chuû yeuá laø chính quyenà
toå chöcù vaø giamù satù viecä layá yù kiená vaø coù baoù
caoù vôiù cô quan quyenà löcï giamù satù ñaiï dienä ,
nhöng laiï laø uyû ban thöônø g vuï cuaû ñaiï hoiä ñaiï
bieåu nhaân daân [11] . Caùc möùc ñoä TGCÑ trong
ñoà anù QHÑT taiï Trung Quocá ñöôcï theå hienä
taiï Hình 2. Tuy nhienâ , veà cô banû , heä thoná g
nayø vanã mang nanë g tính chuyenâ gia, apù ñatë
töø trenâ xuoná g. Söï TGCÑ laø chöa ñuû vaø chöa
thöcï chatá trong cheá ñoä hanø h chính toanø trò.
Chuû yeuá cacù thöông löônï g dienã ra trong noiä
boä cuûa caùc cô quan nhaø nöôùc.
hienä , cacù tröônø g Ñaiï hocï trong khu vöcï (nhö
ÑH Sripathum, ÑH Chulalomkong…) vaø coù söï
tham gia, hoã trôï cuaû cacù toå chöcù NGO, manï g
löôiù cacù kiená trucù sö CÑ, cacù nhaø hoatï ñonä g
vì CÑ (CAN).
Söï TGCÑ trong QHÑT taïi Vieät Nam
- Khaiù niemä conä g ñonà g : Theo töø ñienå Bacù h
khoa Vietä Nam: “…conä g ñonà g xaõ hoiä (CÑXH)
laø motä tapä ñoanø ngöôiø ronä g lônù coù nhönõ g dauá
hieuä , nhönõ g ñacë ñiemå xaõ hoiä chung veà thanø h
phaàn giai caáp, ngheà nghieäp, ñòa ñieåm sinh tuï
vaø cö tru.ù Cunõ g coù nhönõ g CÑXH bao gomà caû
moät doøng gioáng, moät saéc toäc, moät daân toäc”.
n
Nhönõ g viecä maø conä g ñonà g ñaõ ñatï ñöôcï : Xayâ
dönï g “ Manï g löôiù phatù trienå xaõ hoiä vaø baoû veä
moiâ tröônø g cuaû cacù con kenâ h”, caiû thienä moiâ
tröôøng, nanâ g caáp chatá löôïng soná g cuûa conä g
ñonà g, caiû thienä cô sôû haï tanà g vaø quyenà söû
dunï g ñatá (Hình 3); Phatù trienå Quyõ tietá kiemä
conä g ñonà g; Thietá lapä “cô cheá cuaû khu vöcï ”: ñoù
laø söï tham gia cuaû cacù benâ lienâ quan;
Khaiù niemä conä g ñonà g trong lónh vöcï QHÑT
taïi Vietä Nam ñaõ ñöôïc ñeà caäp ñeán nhöng
chöa ñöôcï laøm ro.õ Luaät QHÑT soá 30/2009/
QH12 chæ ñeà caäp ñeán “coäng ñoàng” trong
Thaùi Lan: laø motä trong nhönõ g nöôcù vaoø loaiï
lôùn cuûa khu vöïc Ñoâng Nam AÙvôùi dieän tích 514
ngaøn km2 vaø danâ soá hienä nay vaoø khoanû g 65
trieuä ngöôiø (tæ leä ñoâ thò hoaù laø khoanû g 35%). Laø
moät quoác gia quanâ chuû lapä hiená , Thaiù Lan ñaõ
phatù trienå aná töônï g trong thapä kyû ganà ñayâ , ñacë
bieät trong söï so saùnh vôùi caùc nöôcù laùng gienà g
trong khu vöcï tieuå vunø g sonâ g Mekong môû
ronä g. Taiï Thaiù Lan, QH phatù trienå ñòa phöông
(bao gomà QH phatù trienå kinh teá - xaõ hoiä, QH
quanû lyù nguonà taiø nguyenâ vaø moiâ tröônø g) do
ñòa phöông thöcï hienä rienâ g reõ vôiù QH khonâ g
gian do nhaø nöôùc chæ ñaïo vaø cô quan caáp tænh/
thanø h phoá thöcï hienä [12]. Taiï Thaiù Lan, Hiená
phaùp môùi ra ñôøi namê 1997 ñaõ quy ñònh vieäc
layá yù kiená conâ g chunù g trong quy trình ra quyetá
ñònh taiï ñòa phöông, ñacë bietä trong quy trình
quanû lyù taiø nguyenâ vaø moiâ tröônø g (Mucï 79,
Hiená phapù Thaiù Lan 1997). Tuy nhienâ , chöa
coù cacù quy ñònh vaø höônù g danã cuï theå cho
TGCÑ neân hieäu quaû coøn thaáp.
Hình 2: Caùc möùc ñoä TGCÑ trong ñoà aùn QHÑT taïi Trung Quoác
Söï TGCÑ trong cacù ñoà anù QH caiû taoï vaø
nanâ g capá ñoâ thò: Benâ canï h heä thoná g cacù ñoà
anù chính thoná g “töø trenâ xuoná g” do nhaø nöôcù
chæ ñaoï thöcï hienä conø coù ratá nhieuà cacù ñoà anù ,
döï anù “töø döôiù lenâ ” xuatá phatù töø cacù nhu cauà
thöcï te,á capá bacù h cuaû ngöôiø danâ , ñacë bietä laø
cacù nhu cauà veà caiû thienä chatá löônï g nhaø ô,û
ñieuà kienä HTKT vaø moiâ tröônø g soná g taiï cacù
khu daân cö ngheøo. Ñieåm noåi baät cuaû vieäc trieån
khai thöcï hienä cacù döï anù nayø laø cacù döï anù do
chính CÑ ñeà xuatá , nhöng ñöôcï söï unû g ho,ä hoã
trôï veà kyõ thuatä , taiø chính töø phía chính quyenà
thonâ g qua cacù toå chöcù nhö: Vienä toå chöcù phatù
trienå conä g ñonà g tröcï thuocä Cucï phatù trienå nhaø
ôû cuaû Thaiù Lan (CODI) vôiù Chöông trình phatù
trienå nhaø ôû Baan Mankong do CODI thöcï
Hình 3: Söï TGCÑ trong QHCT caûi taïo naâng caáp taïi Baêng Coác,Thaùi Lan. Sô ñoà keát noái maïnh
löôùi CÑ vaø caùc toå chöùc CÑ
58
SË93 .2018
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
khoanû 1, ñieuà 6: Yeuâ cauà ñoiá vôiù quy hoacï h ñoâ thò:“ … baoû ñamû conâ g
khai, minh bacï h vaø ketá hôpï haiø hoaø giöaõ lôiï ích quocá gia, conä g ñonà g
vaø caù nhaân” [5].
cao hieuä quaû viecä trienå khai lapä QHCT. Conä g ñonà g chæ ñöôcï hoiû khi
phöông anù ñaõ hoanø chænh, khoù coù khaû nanê g thay ñoiå hay CÑ chæ bietá
ñená QHCT khi QHCT ñaõ ñöôcï pheâ duyetä . Theo ketá quaû phonû g vaná
33 canù boä quanû lyù quy hoacï h taiï 06 ñoâ thò lônù cuaû Vietä Nam [8] thì
30/33 canù boä quanû lyù (91%) ñöôcï phonû g vaná nhanä ñònh ranè g viecä
tham vaná yù kiená CÑ hienä nay chæ mang tính hình thöcù . Benâ tö vaná
chæ layá yù kiená cuaû ñaiï dienä conä g ñonà g (ñaiï dienä cuaû cacù khoiá , toå danâ
pho)á ñeå ñamû baoû theo yeuâ cauà quy hoacï h. Viecä thöcï hienä viecä tham
vaná CÑ motä cacù h hôiø hôtï , noiä dung layá yù kiená ratá sô saiø , khonâ g ñem
laiï hieuä quaû thöcï chatá . 100% soá ngöôiø ñöôcï phonû g vaná cho ranè g thôiø
gian vaø tiená ñoä yeuâ cauà cho ñoà anù QHCT conø nhieuà batá capä so vôiù noiä
dung cuaû ñoà anù canà phaiû tham vaná CÑ nenâ khoù cho viecä TVCÑ nhieuà
laàn, ñem laïi hieuä quaû thöïc chaát.
Hienä nay môiù chæ coù khaiù niemä conä g ñonà g danâ cö trong Luatä Ñatá ñai
söaû ñoiå , ôû khoanû 3, Ñieuà 5 - Ngöôiø söû dunï g ñatá : “Conä g ñonà g danâ cö
gomà conä g ñonà g ngöôiø Vietä Nam sinh soná g trenâ cunø g ñòa banø thonâ ,
lanø g, apá , banû , buonâ , phum, socù vaø cacù ñiemå danâ cö töông töï coù cunø g
phong tuïc, taäp quaùn hoacë coù chung donø g hoï” [4].
Theo ñònh nghóa nayø thì phamï truø conä g ñonà g ñöôcï giôiù hanï trong
phamï vi conä g ñonà g danâ cö vaø coù chung yeuá toá ñòa ly.ù Tuy nhienâ ,
khaiù niemä “conä g ñonà g” trong lónh vöcï QHÑT canà phaiû ñöôcï hieuå motä
cacù h ronä g hôn, khonâ g ñonà g nhatá vôiù khaiù niemä ”conä g ñonà g danâ cö”
vì vôiù tönø g loaiï ñoà anù vôiù cacù mucï ñích khacù nhau, söï anû h höônû g, lôiï
ích ñená cacù nhomù ñoiá töônï g khacù nhau thì ñònh nghóa, quan ñiemå veà
conä g ñonà g seõ khacù nhau.
Thieáu caùc vaên baûn phaùp lyù höôùng daãn vieäc thöïc hieän TGCÑ: chöa coù
cacù vanê banû luatä quy ñònh roõ tracù h nhiemä cacù benâ lienâ quan, cô cheá
phoiá hôpï giöaõ cacù benâ ñeå thöcï hienä viecä huy ñonä g söï TGCÑ ngay
töø nhöõng khaâu xaùc ñònh muïc ñích, muïc tieâu cuûa ñoà aùn, ñieàu tra khaûo
satù hienä tranï g vaø nhu cauà , nguonà löcï thöcï teá töø conä g ñonà g. Viecä layá
yù kiená CÑ chæ ñöôcï quy ñònh khi ñoà anù QH ñaõ ganà nhö hoanø chænh, ít
coù cô hoäi ñeå nhönõ g ñoùng goùp yù kieán cuûa CÑ taùc ñoäng nhieàu vaøo giaûi
phapù QH. Viecä tonå g hôpï , giaiû trình, tiepá thu yù kiená chæ ñöôcï quy ñònh
chung chung taiï ñieuà 21, Luatä QHÑT 2009 chöù khonâ g neuâ roõ vai troø
cuï theå beân lienâ quan naøo phaûi chòu traùch nhieäm thöïc hieän tieáp thu,
giaûi trình, phanû hoài tröôùc CÑ.
Ñanù h giaù söï TGCÑ trong lapä , thamå ñònh, pheâ duyetä ñoà anù QHÑT keå
töø khi ban haønh Luaät QHÑT soá 30/2009/QH-13
Nhönõ g ñiemå ñaõ ñatï ñöôcï :
Söï TGCÑ ñaõ böôcù ñauà ñöôcï luatä hoaù trong cacù vanê banû luatä (Luatä
QHÑT 2009, Luatä Xayâ dönï g söaû ñoiå 2014, Luatä Ñatá ñai 2013).
Möcù ñoä TGCÑ ñaõ ñöôcï quy ñònh trong luatä QHÑT soá 30/2009: 1)
Conä g ñonà g ñöôcï gopù yù kiená cho nhiemä vuï vaø ñoà anù QHCT (mucï 2,
ñieuà 20, 21 Luatä QHÑT 2009); 2) Conä g ñonà g ñöôcï cung capá thonâ g tin
veà ñoà aùn QHCT ñaõ ñöôïc pheâ duyetä (ñieàu 53,54,55 Luaät QHÑT 2009).
Viecä conâ g khai thonâ g tin QH ñená conä g ñonà g môiù chæ ñöôcï thöcï hienä
khi ñoà anù ñöôcï pheâ duyetä , trong khi ñoù conä g ñonà g canà ñöôcï cung
capá ñayà ñuû thonâ g tin veà ñoà anù ngay töø giai ñoanï ñauà cuaû quy trình lapä
QH ñeå coù theå trao ñoiå , ñonù g gopù yù kiená , ñamø phanù vaø thaoû luanä ñeå coù
ñöôïc söï ñoàng thuaän, cam keát töø coäng ñoàng.
Tracù h nhiemä layá yù kiená , hình thöcù thôiø gian layá yù kiená ñaõ ñöôcï quy
ñònh taïi ñieàu 20, khoaûn 1,2,3 cuûa Luaät QHÑT 2009: Tracù h nhiemä layá
yù kiená thuocä veà Cô quan toå chöcù lapä QH vaø chuû ñauà tö döï anù ñauà tö
xayâ dönï g. UBND coù lienâ quan, toå chöcù tö vaná lapä quy hoacï h coù tracù h
nhiemä phoiá hôpï vôiù cô quan toå chöcù lapä QHÑT, chuû ñauà tö döï anù ñauà
tö xaây döïng vieäc laáy yù kieán.
Chöa coù quy ñònh cuï theå veà taiø chính cho viecä huy ñonä g CÑ tham gia
trong caùc giai ñoaïn cuûa quy trình laäp QHCT.
Trình ñoä vaø nhanä thöcù cuaû cacù benâ lienâ quan veà vai troø CÑ vaø söï
TGCÑ coøn haïn cheá:
Hình thöcù layá yù kiená (conâ g cuï tham vaná ) laø göiû hoà sô, taiø lieuä hoacë toå
chöcù hoiä nghò, hoiä thaoû . Ñoiá vôiù nhiemä vuï vaø ñoà anù QHCT, viecä layá yù
kiená conä g ñonà g danâ cö ñöôcï thöcï hienä banè g phieuá gopù yù thonâ g qua
hình thöùc tröng baøy coâng khai hoacë giôùi thieäu phöông aùn quy hoaïch
trenâ phöông tienä thonâ g tin ñaiï chunù g. Thôiø gian layá yù kiená ít nhatá 15
ngayø vôiù cacù cô quan vaø 30 ngayø ñoiá vôiù toå chöcù , caù nhanâ , conä g ñonà g
daân cö.
n
Nhaø tö vaná : Coi viecä huy ñonä g söï TGCÑ ôû möcù ñoä thonâ g baoù vaø
layá yù kiená CÑ laø motä böôcù baté buocä ñeå hoanø thienä thuû tucï baoû veä ñoà
anù ñeå trình pheâ duyetä . Ñoiá vôiù cacù ñoà anù thöcï te,á tö vaná tiená hanø h
layá yù kiená CÑ motä cacù h hình thöcù , chieuá le,ä khonâ g ñem laiï hieuä quaû
chuyenâ monâ . Theo ketá quaû ñieuà tra cacù ñôn vò tö vaná taiï 06 thanø h
phoá taiï Vietä Nam tiená hanø h namê 2013, 85% cacù nhaø tö vaná QH
khoâng coù kieán thöùc, coâng cuï vaø kyõ naêng ñeå laøm vieäc vôùi coäng ñoàng,
trao ñoiå thonâ g tin vôiù conä g ñonà g, thu nhanä , xöû lyù vaø phanû hoià thonâ g
tin ñená conä g ñonà g.
Viecä ñöa thonâ g tin QH ñaõ ñöôcï pheâ duyetä ñená conä g ñonà g cunõ g
ñaõ ñöôïc quy ñònh: conâ g khai ñoà anù QH ñaõ ñöôcï pheâ duyetä trong
khoanû g thôiø gian 30 ngayø vaø cung capá thonâ g tin QH ñaõ ñöôcï pheâ
duyetä theo yeuâ cauà cho cacù toå chöcù , caù nhanâ (khonâ g ñeà capä ñená
conä g ñonà g danâ cö) (Ñieuà 53,55, Luatä QHÑT2009). Noiä dung thonâ g
tin QH conâ g khai vaø hình thöcù conâ g khai cunõ g ñaõ ñöôcï neuâ taiï ñieuà
53, 54 Luaät QHÑT 2009.
n
Nhaø quanû ly:ù Nhìn nhanä viecä huy ñonä g söï TGCÑ trong QHÑT laø thuû
tuïc haønh chính caàn phaûi coù ñeå pheâ duyeät ñoà aùn QHÑT. Hieän nay chöa
coù cacù baoù caoù tonå g hôpï ketá quaû viecä tham vaná conä g ñonà g cunõ g nhö
phöông thöùc huy ñoäng söï TGCÑ trong caùc vanê baûn phaùp lyù.
Nhöõng ñieåm chöa ñaït ñöôïc:
n
Chuû ñauà tö: Chuû yeuá laø quan tamâ ñená lôiï nhuanä kinh teá (ñacë bietä laø
Tính hình thöùc cuûa söï TGCÑ: Hienä nay söï TGCÑ trong QHÑT chæ
ñöôcï coi laø motä thuû tucï hanø h chính baté buocä phaiû coù ñeå ñoà anù coù
theå ñöôcï pheâ duyetä chöù khonâ g phaiû laø motä phöông phapù QH nanâ g
cacù CÑT tö nhanâ ). Phanà lônù CÑT khonâ g coù ñöôcï nhanä thöcù ñunù g ñané
veà vai troø CÑ vaø söï TGCÑ gopù phanà ñem laiï hieuä quaû QH. Do vayä
CÑT coi viecä huy ñonä g söï TGCÑ laø motä thuû tucï hanø h chính röômø ra,ø
SË 93 .2018 59
khonâ g muoná ñauà tö nguonà löcï (thôiø gian, nhanâ löcï , vatä löcï ) vaoø viecä
thöcï hienä huy ñonä g TGCÑ motä cacù h thöcï chatá trong QHÑT. CÑT
thöônø g mong muoná caté giamû toiá ña chi phí, thôiø gian cho viecä thöcï
hienä quy trình QH coù lonà g ghepù cacù thuû tucï layá yù kiená conä g ñonà g nenâ
chæ thöïc hieän moät cacù h hình thöcù , qua quít.
cacù h thöcù huy ñonä g söï TGCÑ canà ñöôcï nghienâ cöuù phuø hôpï vôiù boiá
caûnh bao goàm moiâ tröôøng vaên hoaù , kinh teá, chính trò, xaõ hoäi, ñaëc ñieåm
coäng ñoàng.
7) Nguyenâ tacé xayâ dönï g nanê g löcï , nanâ g cao nhanä thöcù cuaû conä g
ñonà g vaø cacù benâ lienâ quan ñeå quanû lyù quaù trình vaø tham gia: Canà xayâ
dönï g nanê g löcï , nanâ g cao nhanä thöcù cuaû cacù canù boä quanû lyù ôû cacù
capá , tö vaná QH, chuû ñauà tö vaø conä g ñonà g trong viecä huy ñonä g CÑ
tham gia vaoø quaù trình thöcï hienä QHCT. Canà baté ñauà töø capá ñoä ñôn
gianû vaø seõ nanâ g danà theo thôiø gian cunõ g nhö khaû nanê g tiepá nhanä kiená
thöùc cuûa caùc beân. (Hình 4, 5)
n
Conä g ñonà g: Ngöôiø danâ coù trình ñoä nhanä thöcù conø hanï che,á tính tö
höuõ conø cao vaø chöa namé ñöôcï ñayà ñuû thonâ g tin veà noiä dung cuaû döï
anù . Themâ vaoø ño,ù ngöôiø danâ khonâ g ñöôcï cung capá thonâ g tin motä cacù h
ñayà ñuû veà hoatï ñonä g QHÑT cunõ g nhö cacù tacù ñonä g, anû h höônû g cuaû
ñoà anù QH ñená moiâ tröônø g soná g, quyenà lôiï vaø nghóa vuï cuaû CÑ khi ñoà
anù QHÑT ñöôcï trienå khai. CÑ khonâ g ñöôcï giaiû thích roõ hoï ñöôcï lôiï
gì, bò anû h höônû g gì, coù quyenà lôiï vaø tracù h nhiemä nhö theá naoø khi ñoà
anù QHÑT ñöôcï pheâ duyetä vaø trienå khai. Ñonà g thôiø , vôiù quy trình quy
ñònh veà söï TGCÑ hieän nay, CÑ ñöôcï tham vaán, ñoùng goùp yù kieán cho
ñoà anù QHÑT nhöng hoï khonâ g bietá cô cheá giaiû trình, phanû hoià thonâ g
tin cuaû cô quan quanû ly,ù khonâ g bietá nhönõ g yù kiená ñonù g gopù cuaû mình
ñöôcï tiepá thu nhö theá naoø , anû h höônû g ñená giaiû phapù QH ra sao, cacù
benâ lienâ quan ñaõ coù phanû hoià vaø giaiû quyetá nhö theá naoø ñeå thöcï hienä
mong muoán, yeuâ caàu cuûa CÑ.
Ñeà xuaát caùc nguyeân taéc vaø giaûi phaùp khi thöïc hieän
QHÑT theo phöông phapù TGCÑ taïi Vieät Nam
Cacù nguyenâ tacé cô banû : coù 07 nguyenâ tacé maø tacù giaû ñeà xuatá ñeå
ñöa söï TGCÑ vaøo QHÑT taïi Vieät Nam:
1) Nguyenâ tacé QHCT “töø döôiù lenâ ”, xuatá phatù töø nhu cauà cuaû “thò
tröônø g” laø cacù ñoiá töônï g thuï höônû g/anû h höônû g töø conâ g tacù QHÑT: QH
döïa treân nhu caàu, mong muoná , lôïi ích cuaû coäng ñoàng.
2) Nguyenâ tacé conâ g khai, minh bacï h trong quaù trình huy ñonä g söï
TGCÑ trong QHCT: Canà xacù ñònh roõ ranø g cacù mucï tieuâ vaø ñonä g löcï
huy ñoäng söï TGCÑ trong QHCT; Lamø roõ caùc quyenà lôïi, lôïi ích cuûa
cacù benâ lienâ quan, ñacë bietä laø cuaû conä g ñonà g; Ñamû baoû roõ ranø g,
minh bacï h trong viecä chuyenå taiû thonâ g tin QH ñená CÑ, giupù CÑ coù
theå tieáp caän thoâng tin QH moät caùch tröïc tieáp.
Hình 4: Ñeà xuaát caùc nguyeân taéc aùp duïng phöông phaùp TGCÑ trong
QHÑT taïi Vieät Nam
3) Nguyenâ tacé tanê g cöônø g töông tacù , tiepá canä ña chieuà , coù söï tham
gia cuaû nhieuà benâ : Nhaø quanû lyù – Chuû ñauà tö – Tö vaná – Conä g ñonà g
(bao gomà cacù toå chöcù ngheà nghiepä , toå chöcù hoã trôï CÑ). Canà phatù
trienå nhönõ g phöông tienä , conâ g cuï ñeå hoã trôï viecä trao ñoiå thonâ g tin tôiù
CÑ theo caû 2 chieuà , döaï trenâ viecä xayâ dönï g cô sôû döõ lieuä thonâ g tin
chuyeân ngaønh QHÑT.
4) Nguyenâ tacé xayâ dönï g söï töï tin vaø tin töônû g giöaõ cacù benâ lienâ quan
laø nenà tanû g cuaû söï tham gia hieuä qua.û Coá gané g ñatï ñená söï thauá hieuå
lanã nhau giöaõ cacù benâ lienâ quan ñeå giamû bôtù mauâ thuanã , xung ñotä
veà lôïi ích.
5) Nguyenâ tacé ñamû baoû lôiï ích chung cuaû CÑ: Quaù trình TGCÑ laø quaù
trình cunø g nhau taoï lapä nhönõ g yù nghóa, lôiï ích chung cho CÑ macë duø
cacù quan ñiemå veà giaù trò laø khacù nhau. Cacù nhaø quy hoacï h ñonù g vai
troø laø caàu noái trung gian giöõa nhaø quaûn lyù, chuû ñauà tö vaø coäng ñoàng.
Trong motä soá tröônø g hôpï , nhaø quy hoacï h canà bienä hoä cho lôiï ích cuaû
nhoùm coäng ñoàng yeáu theá.
Hình 5: Moái quan heä veà lôïi ích giöõa caùc beân lieân quan khi aùp duïng
phöông phaùp TGCÑ trong QHÑT theo caùc nguyeân taéc ñaõ ñeà xuaát
6) Nguyenâ tacé QH theo loä trình, phuø hôpï vôiù boiá canû h: Quy trình,
60
SË93 .2018
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
Boå sung laøm roõ caùc khaùi nieäm veà coäng ñoàng vaø söï TGCÑ taïi
n
Phöông phapù TGCÑ apù dunï g trong qui trình QHCT seõ gopù phanà
Vieät Nam
lamø giamû bôtù tính chuû quan cuaû nhaø tö vaná trong viecä ñeà xuatá giaiû
phapù QH, dung hoaø quyenà lôiï xaõ hoiä cuaû nhaø quanû ly,ù nhaø ñauà tö vaø
conä g ñonà g, hanï cheá xung ñotä , tanê g hieuä quaû cuaû viecä thöcï thi conâ g
taùc QHÑT;
Khaiù niemä conä g ñonà g ñoâ thò trong QHCT: “Conä g ñonà g ñoâ thò laø nhönõ g
ngöôiø danâ vaø cacù toå chöcù taiï ñoâ thò, vöaø gané ketá vôiù nhau theo lanõ h
tho,å vöaø gané ketá vôiù nhau veà lôiï ích vaø cacù moiá quan tamâ chung, chòu
anû h höônû g cuaû ñoà anù QHCT. Cacù thanø h vienâ trong conä g ñonà g cunø g
chia seû motä heä thoná g giaù trò, höônù g ñená cacù nhu cauà vaø lôiï ích chung
cuûa coäng ñoàng vaø xaõ hoäi”.
n
Söï TGCÑ cunõ g giupù cho cacù nhomù conä g ñonà g yeuá theá khonâ g bò
gatï ra ngoaiø leà cuaû xaõ hoiä , ñem laiï quyenà lôiï cunõ g nhö ñamû baoû lôiï ích
cho caùc nhoùm conä g ñoàng yeáu theá.
Ñoái töôïng thuoäc coäng ñoàng ñoâ thò:
Trong ñieuà kienä cuaû Vietä Nam, söï TGCÑ coù theå thöcï hienä ñöôcï vaø thöcï
hienä hieuä quaû nhatá ôû cacù möcù ñoä sau:
n
Laøngöôøi daân sinh soáng trong khu vöïc nghieân cöuù cuûa ñoàaùn QHCT;
Nhönõ g ngöôiø coù taiø sanû , quyenà lôiï gané lienà vôiù ñatá ñai, conâ g trình…
n
1) Tanê g cöônø g khaû nanê g tiepá canä thonâ g tin QHXD cuaû conä g ñonà g;
trong phaïm vi ñoà aùn QHCT;
n
Caùc coâng ty, doanh nghieäp kinh doanh hoaït ñonä g treân ñòa banø ;
Cacù cô quan, toå chöcù coù cô sô,û vanê phonø g trong ñòa banø trienå khai
2) Taêng cöôøng khaûnaêng töông tacù thoâng tin 2 chieuà thoâng qua TVCÑ.
n
QHCT;
n
Cacù toå chöcù xaõ hoiä - ngheà nghiepä , cacù toå chöcù phi chính phuû NGOs
hoaït ñoäng phuïc vuï lôïi ích coäng ñoàng treân ñòa baøn trieån khai QH…
Tuy nhienâ , thanø h phanà vaø ñoiá töônï g thuocä “conä g ñonà g” seõ khacù nhau
ñoiá vôiù cacù loaiï ñoà anù QHCT:
n
Ñoiá vôiù cacù QHCT xayâ môiù hoanø toanø motä khu vöcï chöcù nanê g trong
ñoâ thò: coäng ñoàng caàn tham gia seõ khoâng chæ laø coäng ñoàng daân cö taïi
khu vöcï döï kiená QH (vì cacù khu vöcï QH môiù thöônø g khonâ g coù hoacë
coù ít danâ cö sinh soná g) maø conä g ñonà g seõ bao gomà cacù doanh nghiepä ,
cacù khacù h hanø g tiemà nanê g cuaû ñoà anù , döï anù , cacù hiepä hoiä chuyenâ
moân… coù theå cung caáp thoâng tin caàn thieát cho nhaø ñaàu tö. Ngoaøi ra
conø coù CÑ danâ cö cuaû cacù khu vöcï lanâ canä khu vöcï QH, nhönõ g ngöôiø
coù theå seõ ñöôïc höôûng lôïi hoaëc chòu taùc ñonä g töø ñoà aùn QH.
n
Ñoiá vôiù QHCT chænh trang, nanâ g capá ÑT, quy hoacï h baoû tonà : conä g
ñonà g bao gomà conä g ñonà g danâ cö taiï khu vöcï QH vaø lanâ canä khu vöcï
QH, cacù toå chöcù caù nhanâ hoatï ñonä g trong khu vöcï ñoà anù tacù ñonä g vaø
cacù nhaø khoa hocï , cacù toå chöcù xaõ hoiä – ngheà nghiepä … quan tamâ ñená
cacù khía canï h lienâ quan ñená moiâ tröônø g soná g cuaû khu vöcï , trong ñoù
conä g ñonà g danâ cö ñonù g vai troø quan tronï g nhatá vì hoï laø ngöôiø namé roõ
nhatá cacù vaná ñeà cuaû khu vöcï cunõ g nhö hieuå roõ mình coù nhönõ g nguonà
löïc gì ñeå giuùp caûi thieän moiâ tröôøng soáng trong khu vöïc.
n
Ñoiá vôiù QHCT taiù ñònh cö: nhomù conä g ñonà g canà quan tamâ laø conä g
ñonà g danâ cö phaiû TÑC, cacù toå chöcù baoû veä quyenà lôiï CÑ, cacù nhaø
hoatï ñonä g xaõ hoiä , ñaiï dienä cacù nhaø khoa hocï ... Trong ño,ù söï TGCÑ
seõ lamø roõ nhu cauà , mong muoná CÑ, nhönõ g döï baoù thay ñoiå tacù ñonä g
ñeán ñôøi soáng kinh teá, vaên hoaù , xaõ hoäi cuûa coäng ñoàng TÑC.
Phöông phaùp tham gia coäng ñoàng trong QHCT taïi Vieät Nam
Söï TGCÑ trong QHCT laø motä quaù trình töông tacù maø conä g ñonà g
ñöôcï cung capá thonâ g tin, chia se,û ñonù g gopù yù kiená vaø tham möu cho
cacù nhaø quanû lyù trong viecä ra cacù quyetá ñònh QH coù tacù ñonä g ñená
quyeàn lôïi vaø chaát löôïng cuoäc soáng cuaû coäng ñoàng.
Hình 6: Ñeà xuaát quy trình QHCT coù loàng gheùp caùc böôùc ñeå aùp duïng
phöông phaùp TGCÑ vaø caùc coâng cuï hoã trôï thöïc hieän
Phöông phaùp TGCÑ trong QHCT:
Caùc böôùc cuaû quy trình QHCT aùp duïng phöông phaùp TGCÑ
Canê cöù vaoø cacù nguyenâ tacé neuâ trenâ , chieuá vaoø quy trình QHCT
hienä nay, nghienâ cöuù ñeà xuatá cacù h thöcù trienå khai cuï theå khi apù dunï g
phöông phapù TGCÑ trong QHCT nhö Hình 6. Trong ñoù taiï 04 böôcù
cô banû coù ñeà xuatá viecä boå sung, lonà g ghepù quy trình trao ñoiå thonâ g tin
vaø söï phoiá hôpï giöaõ cacù phöông phapù QH khacù nhau trong tönø g noiä
dung cuûa quy trình QHCT taïi Hình 7.
n
Söï TGCÑ laø motä phöông phapù QH, ñöôcï phoiá hôpï apù dunï g vôiù cacù
phöông phapù QH khacù trong quy trình QHCT ñeå giupù cho conâ g tacù
QHCT ñoâ thò ñaït ñöôïc hieäu quaû vaø chaát löôïng toát hôn;
n
Phöông phapù TGCÑ trong QHCT khonâ g phaiû laø motä thuû tucï hanø h
chính baté buocä töø trenâ xuoná g maø gopù phanà taoï ra motä ñonä g löcï töø döôiù
leân, taïo neân moät löïc löôïng tham gia hieäu quaû vaøo ñoà aùn QH;
SË 93 .2018 61
chung vôiù nhau ñeå ñöa ra motä giaiû phapù QH ngay taiï ñòa ñiemå seõ trienå
khai QH ñoù vaø cho phepù CÑ tham gia vaø töông tacù vôiù thanø h vienâ
chuyeân moân cuaû döï aùn. (Hình 9)
Theo Peter Drucker, trieát gia/nhaø lyù thuyeát veà quaûn lyù thì “Cacù banû
keá hoaïch ñeàu voâ giaù trò nhöng quaù trình laäp keá hoaïch thì voâ giaù”. Moiï
banû veõ duø coù xuatá sacé ñená mayá cunõ g seõ ñená lucù trôû thanø h loiã thôiø .
Chính quaù trình thieát laäp chuùng quyeát ñònh “tuoåi thoï” cuûa nhöõng thieát
keá nayø trong lonø g ngöôiø danâ . Quaù trình thietá keá môû vôiù söï TGCÑ cho
phepù tatá caû nhönõ g ai quan tamâ veà khonâ g gian ñoù trôû thanø h ñonà g tacù
giaû cuaû banû thietá ke.á
Thoâng qua workshop veà thietá keá nhanh, giaiû phapù QH ñöôcï ñöa ra
vôiù söï ñonà g thuanä cuaû moiï ngöôiø vaø söï tapä trung trí tueä cuaû chuyenâ
gia cacù nganø h khacù nhau cunø g motä lucù , ñonà g thôiø giaoù ducï conâ g
chunù g veà vai troø vaø tracù h nhiemä cuaû xaõ hoiä noiù chung trong viecä lapä ,
pheâ duyeät vaø thöïc hieän QH.
Hình 7: Ñeà xuaát quy trình töông taùc thoâng tin QH loàng gheùp trong
quy trình QHCT hieän haønh
Ñeà xuatá conâ g cuï hoã trôï viecä apù dunï g phöông phapù TGCÑ trong lapä ,
thaåm ñònh, pheâ duyeät QHCT taiï Vieät Nam
n
Tham vaná conä g ñonà g: Quy trình TVCÑ seõ gomà 06 böôcù chính:
Böôùc 1: Chuaån bò; Böôùc 2: Thöïc hieän TVCÑ; Böôùc 3: Xöû ly,ù phanâ tích
thoâng tin vaø döõ lieäu; Böôùc 4: Phanû hoài; Böôùc 5: Thöcï hieän ñieàu chænh,
boå sung noäi dung QHCT ñoâ thò theo yù kieán TVCÑ; Böôùc 6: Baùo caùo
caáp thaåm quyeàn quaù trình tham vaán laáy yù kieán cuûa coäng ñoàng.
TVCÑ ñöôcï thöcï hienä thonâ g qua conâ g cuï hopï CÑ; Thaoû luanä nhomù
tronï g tamâ ; Layá yù kiená thonâ g qua phieuá hoiû ; Söû dunï g conâ g cuï manï g
thoâng tin ñieän töû.
Hình 8: Coâng cuï Laäp baûn ñoà vôùi söï TGCÑ
n
Conâ g cuï ñamø phanù , thöông thuyetá ñeå ñatï ñöôcï söï thoaû thuanä :
n
Lapä banû ñoà vaø ñanù h giaù hienä tranï g vôiù söï TGCÑ: Ñayâ laø conâ g cuï
Ñamø phanù laø conâ g cuï cô banû ñeå ñatï ñöôcï mucï ñích mong muoná töø
ngöôiø khacù . Ñoù laø quaù trình töông tacù cuaû cacù anû h höônû g ñöôcï thietá
keá nhamè thoaû thuanä giöaõ cacù benâ coù quyenà lôiï ranø g buocä lanã nhau.
Ñamø phanù ñöôcï thöcï hienä khi: Caû hai benâ coù nhönõ g quyenà lôiï ñöôcï
chia seû hoacë caû hai benâ coù quyenà lôiï ñoiá khanù g. Ñamø phanù giupù cho
viecä tiená tôiù motä quyetá ñònh vôiù söï ñonà g thuanä cao, giamû bôtù cacù xung
ñoät vaø maâu thuaãn.
ñöôcï söû dunï g hieuä quaû trong cacù ñoà anù QHCT caiû taoï chænh trang
hoacë nanâ g capá khu ôû maø cacù thonâ g tin hienä tranï g cuaû khu vöcï khonâ g
ñayà ñuû hoacë chöa satù vôiù thöcï te,á canà coù söï TGCÑ trong viecä ñanù h
giaù hienä tranï g, xacù ñònh yeuâ cauà capá thietá cuaû CÑ vaø ñeà xuatá giaiû
phapù phuø hôpï nguonà löcï cuaû conä g ñonà g. Conâ g cuï nayø cunõ g ñacë bietä
hieuä quaû ñoiá vôiù cacù ñoà anù caiû taoï nhoû xuatá phatù töø CÑ, töø nhu cauà vaø
nguoàn löïc CÑ khoâng theo quy trình chính taéc.
n
Heä thoná g ketá noiá cacù toå chöcù hoã trôï CÑ trong QHCT: Ñeå lienâ ketá cacù
n
Toå chöcù workshop, thietá keá nhanh ñeå ñeà xuatá yù töônû g vaø giaiû phapù
toå chöcù hoã trôï conä g ñonà g, tanê g söcù manï h cunõ g nhö tamà anû h höônû g
ñená quaù trình lapä chính sacù h, tacù ñonä g ñená cô quan quanû lyù vaø chuû
ñauà tö trong viecä canâ nhacé , xem xetù cacù yù kiená , nhu cauà CÑ ñeå ra
cacù quyetá ñònh phuø hôpï trong conâ g tacù QH, phatù trienå ñoâ thò canà phaiû
vôiù söï TGCÑ: Toå chöcù workshop thietá keá nhanh vôiù CÑ laø motä moâ
hình thietá keá ñöôcï thöcï hienä trong motä thôiø gian ngané vaø lienâ tucï (3-7
ngayø ), trong ñoù cacù chuyenâ gia, kiená trucù sö vaø nhaø quanû lyù lamø viecä
62
SË93 .2018
≥ ki’n Chuy™n gia & Nhµ qu∂n l˝
thuyetá QHÑT ñöông ñaiï trenâ theá giôiù . Phöông phapù QH coù söï TGCÑ
cunõ g ñaõ ñöôcï chönù g minh laø motä phöông phapù QH coù theå apù dunï g
hieäu quaû trong boái caûnh Vieät Nam, thoâng qua caùc baøi hoïc kinh nghieäm
töø cacù quocá gia coù ñacë ñiemå töông ñonà g nhö Trung Quocá , Thaiù Lan…
vaø nhöõng döï aùn cuï theå taïi Vieät Nam.
Tuy nhienâ , ñeå phöông phapù TGCÑ coù ñeå apù dunï g ñöôcï thöcï chatá vaø
hieäu quaû trong quy trình QHCT thì caàn moät soá ñieàu kieän:
n
Caàn ñaûm duy trì, ñaûm baûo daân chuû thöïc chaát, ñaûm baûo quyeàn lôïi,
lôiï ích cuaû conä g ñonà g. Tiená g noiù cuaû conä g ñonà g canà ñöôcï coi tronï g
vaø laéng nghe.
n
Canà ñamû baoû cô cheá minh bacï h thonâ g tin QH thonâ g qua viecä xayâ
dönï g motä heä thoná g töông tacù thonâ g tin giöaõ cacù benâ lienâ quan, maø
thonâ g tin ñöôcï töông tacù theo 2 vaø nhieuà chieuà . Conä g ñonà g chæ coù
theå tham gia motä cacù h thöcï chatá khi hoï ñöôcï cung capá ñayà ñuû nhönõ g
thonâ g tin quy hoacï h canà thietá , lienâ quan ñená mucï ñích, mucï tieuâ QH,
nhönõ g lôiï ích maø hoï seõ nhanä ñöôcï töø sau QH, nhönõ g tacù ñonä g döï kiená
maø ñoà anù QH gayâ nenâ … Ñonà g thôiø tanê g cöônø g moiá lienâ heä trao ñoiå
giöaõ cô quan quanû ly,ù chuû ñauà tö, ñôn vò tö vaná vaø conä g ñonà g nhönõ g
ngöôøi thuï höônû g saûn phaåm QH.
Hienä nay, cacù conâ g cuï thucù ñayå töông tacù thonâ g tin ôû khu vöcï ñoâ thò
laø caùc phöông tieän truyeàn thoâng nhö baùo, ñaøi, caùc trang thoâng tin
ñienä tö…û Do vayä , canà xayâ dönï g motä heä thoná g cô sôû döõ lieuä thonâ g tin
quy hoacï h coù theå löu tröõ motä cacù h heä thoná g cacù thonâ g tin veà QHXD
ñoâ thò. Cô sôû döõ lieuä thonâ g tin nayø seõ gopù phanà quan tronï g trong viecä
ñamû baoû söï TGCÑ döôiù nhieuà hình thöcù (tröcï tiepá , gianù tiepá … ) vaoø
quaù trình laäp, thöïc hieän vaø quaûn lyù QHÑT.
Hình 9: Coâng cuï workshop, thieát keá nhanh vôùi söï TGCÑ
coù cacù benâ ñonù g vai troø cauà noiá giöaõ conä g ñonà g, cacù toå chöcù hoã trôï
conä g ñonà g vaø cacù nhaø taiø trôï cho cacù hoatï ñonä g thucù ñayå söï TGCÑ.
Döaï trenâ lyù thuyetá cuaû Davidoff veà quy hoacï h bienä hoä thì nhaø chuyenâ
monâ (nhaø quy hoacï h) phuø hôpï nhatá vôiù vai troø trenâ . Cacù toå chöcù
chuyenâ monâ (vienä nghienâ cöuù , tröônø g ñaiï hocï , toå chöcù ngheà nghiepä )
seõ ñonù g vai troø trung tamâ ketá noiá cacù toå chöcù hoã trôï conä g ñonà g nhö
cacù cacù ñôn vò taiø trôï trong nöôcù , quocá te,á cacù toå chöcù phi chính phu,û
phi lôiï nhuanä NGOs, NPOs, cacù cô quan truyenà thonâ g, ñonà g thôiø laø
cauà noiá vôiù cacù cô quan quanû ly.ù Ñoiá vôiù cacù ñoà anù , döï anù QH coù anû h
höônû g ronä g lônù ñená nhieuà nhomù ñoiá töônï g khacù nhau cuaû CÑ, thì
cacù toå chöcù chuyenâ monâ ñonù g vai troø quan tronï g trong viecä lapä cacù
nghienâ cöuù , ñieuà tra, döï baoù tacù ñonä g cuaû ñoà anù QH ñená ñôiø soná g
XH, moiâ tröônø g soná g cuaû CÑ ñeå coù cacù phanû bienä xaõ hoiä vaø ñònh
höônù g giupù conä g ñonà g nhanä thöcù ñöôcï anû h höônû g, tacù ñonä g cuaû QH
ñeán lôïi ích CÑ.
Taøi lieäu Tham khaûo
1. Caroline Shear (2000), City planning and citizen involvement
– Case study
from Singapore on Land use planning – Park & Water bodies plan and Identity plan,
Asian – Pacific City Summit 5 :Working level conference.
2. Chính phuû (2007), Phaùp leänh thöïc hieän daân chuû ôû xaõ , phöôøng, thò traán, soá
34/2007/PL-UBTVQH11 ban haønh ngaøy 01 thaùng 7 naêm 2007.
3. Chính phuû (2009), Luaät Quy hoaïch ñoâ thò, soá 30/2009/QH12 ban haønh ngaøy 17
thaùng 6 naêm 2009.
4. Chính phuû (2013), Luaät ñaát ñai, soá 45/2013/QH13 ban haønh ngaøy 29 thaùng 11
naêm 2013.
5. Ñoã Haäu (2014), “Chöông VIII: Söï tham gia cuûa coäng ñoàng trong quaù trình quy
hoaïch ñoâ thò”, Quy hoaïch vaø quaûn lyù ñoâ thò trong quaù trình ñoâ thò hoùa – Döï aùn
“Xaây döïng naêng löïc quaûn lyù haønh chính ñoâ thò taïi 10 quaän noäi thaønh thaønh phoá Haø
Noäi”, Haø Noäi, 2/2014.
6. Ñoã Haäu (2013), Quaûn lyù nhaø nöôùc veà ñoâ thò treân ñòa baøn thaønh phoá Haø Noäi, Döï
aùn “Xaây döïng naêng löïc quaûn lyù haønh chính ñoâ thò taïi 10 quaän noäi thaønh thaønh phoá
Haø Noäi” do Hoäi Quy hoaïch phaùt trieån ñoâ thò Vieät Nam, toå chöùc KOIKA vaø tröôøng
ÑH GACHON Haøn Quoác phoái hôïp thöïc hieän.
7. Nguyeãn Ngoïc Hieáu (2011), “ Moät soá vaán ñeà veà quy trình vaø phöông phaùp laøm
quy hoaïch ñoâ thò”, Taïp chí Kieán truùc Quy hoaïch – Hoäi quy hoaïch phaùt trieån ñoâ thò
Vieät Nam, (05-2011).
Keát luaän
Söï TGCÑ ñaõ ñöôcï nghienâ cöuù veà lyù thuyetá vaø apù dunï g thöcï tienã trong
QHÑT taiï cacù nöôcù phatù trienå phöông Tayâ . Phöông phapù TGCÑ coù
nhieuà ñiemå öu vietä vaø coù khaû nanê g ketá hôpï vôiù cacù phöông phapù QH
khacù nhö phöông phapù QH chiená löôcï , QH cauá trucù , QH sinh thaiù vaø
moiâ tröônø g… trong viecä giaiû quyetá cacù vaná ñeà veà chatá löônï g khonâ g
gian soáng cuûa ngöôøi daân.
8. Taï Quyønh Hoa (2015), “ Quy hoaïch chi tieát ñoâ thò vôùi söï tham gia cuûa coäng ñoàng
taïi Vieät Nam”, Luaän aùn Tieán só chuyeân ngaønh Quy hoaïch vuøng vaø ñoâ thò - Maõ soá
62580105, Haø Noäi, 7/2015.
9. Jean – Paul Lacaze (2002), Caùc phöông phaùp quy hoaïch ñoâ thò, NXB Theá giôùi,
Haø Noäi.
10. Sanoff, H. (2000). Community participation methods in design and
planning, New York: Wiley.
11. Tang, Wing Shing. Chinese Urban Planning at Fifty: An Assessment of the
Planning Theory Literature, Journal of Planning Literature 14.3 (2000): 347-66.
12. UN
- Habitat (2005), Promoting Local Economic Development through
Thonâ g qua nhönõ g nghienâ cöuù cuï the,å coù theå thayá ranè g quan ñiemå
nhìn nhanä söï TGCÑ laø motä phöông phapù QH hieuä quaû ñaõ ñöôcï chönù g
minh raát roõ raøng qua caùc lyù thuyeát QHÑT hieän ñaiï cuûa Habermas,
Shery Ainstein… vaø ñaõ ñöôcï gianû g dayï , phoå biená trong heä thoná g lyù
Strategic Planning, The Local Economic Development Series, Vol.2, Nairobi,
Kenya. UN - Habitat (2001), Tool to support participatory urban decision making,
Nairobi, Kenya.
13. Waters, N. (2000), The community-planning handbook, London, Earthscan.
14. World Bank (1996), The World Bank Participation Source Book.
SË 93 .2018 63
8 trang
16180
Free
Bạn đang xem tài liệu "Quy hoạch đô thị có sự tham gia của cộng đồng các vấn đề lý thuyết và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- quy_hoach_do_thi_co_su_tham_gia_cua_cong_dong_cac_van_de_ly.pdf
