Nền tảng kết nối – chia sẻ thông tin cho hệ sinh thái đô thị thông minh

Download

Hoàng Mạnh Thắng, Nguyễn Trung Kiên, Hoàng Đăng Hải

NỀN TẢNG KẾT NỐI – CHIA SẺ

THÔNG TIN CHO HỆ SINH THÁI

ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Hoàng Mạnh Thắng¹, Nguyễn Trung Kiên¹, Hoàng Đăng Hải²

¹Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông (CDIT)

²Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Tóm tắt:¹Đô thị thông minh (ĐTTM) là một khái

nhìn mới về mô hình phát triển đô thị và các giải pháp

cung cấp dịch vụ một cách thông minh, hiệu quả hơn.

Các mục tiêu của đô thị thông minh đạt được thông

qua việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền

niệm được ra đời từ khoảng 10 năm trở lại đây và

được coi là một hệ sinh thái, trong đó cung cấp các

dịch vụ và cơ hội phát triển cho người dân, doanh

nghiệp. Cho đến nay, có nhiều cách tiếp cận để xây

dựng hệ sinh thái ĐTTM. Công nghệ thông tin và

truyền thông (ICT) là chìa khóa để xây dựng và tăng

cường hiệu quả hoạt động của hệ sinh thái đó. Tuy

nhiên, việc xác định một nền tảng kết nối – chia sẻ

thông tin cho hệ sinh thái ĐTTM vẫn đang là một vấn

đề nghiên cứu và cần có giải pháp phù hợp với mỗi

quốc gia, nhằm đạt được hiệu quả hoạt động của đô

thị, tương tác có tính thông minh giữa các bên tham

gia, bảo đảm được chất lượng dịch vụ cung cấp cho

người dân và doanh nghiệp. Các bộ công cụ phục vụ

cho xây dựng và hỗ trợ các hoạt động của ĐTTM là

rất cần thiết. Bài báo này đề xuất một giải pháp cụ thể

cho một nền tảng kết nối – chia sẻ thông tin cho hệ

sinh thái ĐTTM. Giải pháp lấy con người làm trọng

tâm, giải quyết các yêu cầu về mặt kỹ thuật cho tương

tác giữa cư dân, doanh nghiệp với chính quyền đô thị

nhằm cải thiện sự “thông minh” trong các quyết định

của các bên trong một ĐTTM. Một hệ thống kết nối –

chia sẻ thông tin được xây dựng với các chức năng

cần thiết cho một hệ sinh thái ĐTTM chứng minh cho

tính khả thi của mô hình đã đề xuất.

thông (ICT

–

Information Communications

Technologies) [2]. Hệ sinh thái đô thị thông minh

được phát triển nhằm cách tiếp cận để đạt được các

mục tiêu đó.

Mặc dù khái niệm đô thị thông minh (ĐTTM) đã

ra đời từ khá sớm (năm 2006) [3], song cho tới nay,

một khái niệm về hệ sinh thái đô thị thông minh vẫn

chưa được thống nhất. Các khái niệm về ĐTTM được

đưa ra theo các cách tiếp cận khác nhau. Ví dụ, [3] giải

thích mô hình ĐTTM bởi sáu đặc trưng lớn: 1) Hạ

tầng mạng kết nối là yếu tố quan trọng nhất, 2) Vai trò

của công nghệ, 3) Vai trò của hoạt động dịch vụ, 4)

Vai trò của người dân, 5) Khả năng cung cấp dịch vụ

cho người dân, 6) Cơ hội phát triển. Zygiaris [4] đưa

ra mô hình ĐTTM theo cách nhấn mạnh sự ưu tiên

vào phát triển hệ sinh thái nhằm đạt mục tiêu phát

triển bền vững. Tác giả trong [2] chỉ ra, ĐTTM là một

hệ sinh thái sử dụng ICT (là chìa khóa) và các công

nghệ liên quan khác nhằm tăng cường hiệu quả hoạt

động của đô thị và chất lượng dịch vụ cung cấp cho

doanh nghiệp, người dân và xã hội; tăng cường sự

minh mạch, tính cạnh tranh lành mạnh; hiệu quả sử

dụng tài nguyên cho hiện tại và tương lai. Tài liệu [1]

coi ĐTTM là một hệ sinh thái tạo thành bởi mạng lưới

phức hợp có sự tương tác giữa các tác nhân trong nó

và môi trường.

Từ khóa: Hệ sinh thái, Đô thị thông minh, Mô

hình đô thị thông minh, Công cụ xây dựng đô thị

thông minh.

Theo [5], mô hình một hệ sinh thái ĐTTM dựa trên

nền tảng kết hợp xuyên suốt từ hạ tầng vật lý cho đến

hạ tầng số, kết nối ICT với mọi thành phần, tổ chức và

người dân. Mô hình đó bao gồm các đặc tính cơ bản

sau đây [5].

I. MỞ ĐẦU

Đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn được xem như

một hệ sinh thái lớn, trong đó cung cấp rất nhiều dịch

vụ và cơ hội phát triển cho doanh nghiệp và người dân

[1, 2]. Tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số đô thị có

một tác động lớn đến cơ sở hạ tầng đô thị và việc cung

cấp dịch vụ. Nhiều vấn đề nảy sinh trong phát triển đô

thị như chất lượng dịch vụ cung cấp bởi đô thị, vấn đề

giao thông, năng lượng, môi trường, cấp nước, an

ninh, y tế, an sinh xã hội,… Điều đó đòi hỏi có cách

Triển khai các giải pháp ICT xuyên suốt các

lĩnh vực hoạt động của đô thị.

Quản trị và đáp ứng một cách thông minh đối

với các loại nhu cầu đời sống đô thị hàng ngày

về các hoạt động kinh doanh, thương mại, công

nghiệp, bảo vệ môi trường, an ninh xã hội, các

dịch vụ đô thị.

Tác giả liên hệ: Hoàng Mạnh Thắng,

email: [email protected].vnm

Đến tòa soạn: 28/03/2019, chỉnh sửa: 04/05/2019, chấp nhận đăng:

21/5/2019.

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

NỀN TẢNG KẾT NỐI – CHIA SẺ THÔNG TIN CHO HỆ SINH THÁI ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Tích hợp và giám sát mọi thành phần thiết yếu

của cơ sở hạ tầng.

1) Vai trò của chính quyền và các bên liên quan.

2) Mức độ phản ánh các phản hồi của các bên

liên quan thông qua các đề xuất.

Kết nối một cách thông minh giữa hạ tầng vật

lý, hạ tầng dịch vụ, hạ tầng kinh tế - xã hội.

3) Vai trò của các bộ công cụ nhằm hỗ trợ các

tương tác.

Sử dụng các hệ thống thông tin phức hợp để hỗ

trợ hoạt động của hạ tầng đô thị và các dịch vụ

liên quan.

Mô hình đặt cư dân (con người) là trọng tâm. Kiến

trúc chính quyền là thành phần cốt lõi. Nhiều giải pháp

coi chất lượng cuộc sống là mục tiêu quan trọng nhất

của hệ sinh thái [2, 3, 5, 7, 9].

Với mục tiêu “lấy người dân làm trung tâm”, các

giải pháp cho hệ sinh thái ĐTTM thường xoay quanh

các vấn đề của người dân, nhu cầu, lợi ích của người

dân. Để đảm bảo các giải pháp hướng tới mục tiêu

này, một trong những giải pháp đầu tiên, hiệu quả hiện

nay là gia tăng tính tương tác giữa người dân và chính

quyền, hiện đã có những ứng dụng trên nền tảng

mobile ở nhiều nước [6-12].

Về mức độ phản ánh các phản hồi, Hình 1 chỉ ra ít

nhất có sáu chiều của hệ sinh thái gồm: Quản trị

(Governance), Kinh tế (Economy), Môi trường

(Environment), Di động (Mobility), Con người

(People) và Cuộc sống (Living). Các tương tác của hệ

sinh thái được tổ chức theo các nhóm thành phần và

nhóm các thách thức của đô thị, phản hồi theo yêu cầu

của các nhóm thành phần khác nhau tham gia vào hệ

sinh thái. Một tương tác (initiative) có thể tác động

đến một hoặc nhiều nhóm, do vậy làm tăng hiệu quả

quản trị ĐTTM. Quản trị của chính quyền đặt sát tâm,

do mô hình này có thể tạo ra thêm các chiều khác cho

hệ sinh thái ĐTTM. Con người đặt ở trung tâm của hệ

sinh thái ĐTTM và được hỗ trợ bởi các nhóm thành

phần là: các nhóm hệ thống chức năng con của hệ sinh

thái và hệ thống công nghệ. Kết nối và chia sẻ thông

tin giữa các hệ thống con và giữa các thành phần là

tâm điểm của các nghiên cứu về hệ sinh thái ĐTTM.

Tại Việt Nam, ứng dụng các giải pháp ICT vào

tương tác giữa chính quyền và người dân đã được phát

triển mạnh trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, hầu hết

vẫn là các ứng dụng nhỏ lẻ với các bộ công cụ đơn

giản, chưa có sự kết nối chia sẻ thông tin thực sự hiệu

quả, do đó, chưa có khả năng cung cấp thông tin một

cách kịp thời, chính xác và đồng bộ trên diện rộng và

trong toàn quốc.

Một nền tảng kết nối - chia sẻ thông tin là một vấn

đề đặt ra. Một số nghiên cứu mới đây đã chỉ ra sự cần

thiết phải có một bộ khung phần mềm và kiến trúc

tham chiếu thống nhất, như đã nêu trong [9, 10, 11, 12,

13]. Trong thời gian gần đây, đã có nhiều dự án tại các

quốc gia nghiên cứu về vấn đề này [13]. Tuy nhiên,

vẫn còn nhiều vấn đề thách thức liên quan đến mô

hình hệ thống, khả năng hỗ trợ thông minh với tương

tác tối thiểu, v.v. [2]. Ngoài ra, nền tảng cho kết nối và

chia sẻ thông tin bên trong một hệ sinh thái ĐTTM

vẫn chưa được đề cập cụ thể.

Về vai trò của các bộ công cụ hỗ trợ, ĐTTM được

triển khai nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu của một đô

thị phát triển không ngừng. Do vậy, các bộ công cụ hỗ

trợ tương tác là rất cần thiết để thực thi các tương tác

theo yêu cầu giữa các hệ thống chức năng con. Quan

trọng hơn, đó là các yêu cầu về tương tác thời gian

thực, bảo đảm độ chính xác, kịp thời và đồng bộ.

Bài báo này trình bày giải pháp cụ thể cho một hệ

sinh thái ĐTTM lấy con người làm trọng tâm. Giải

pháp kết nối và chia sẻ thông tin bên trong hệ sinh thái

phục vụ cho tương tác giữa cư dân, doanh nghiệp với

chính quyền đô thị nhằm cải thiện sự “thông minh”

trong các quyết định của các bên trong một ĐTTM.

Quan điểm xây dựng hệ sinh thái ĐTTM tại Việt

Nam cũng đã được nêu trong [13], cụ thể là:

ĐTTM là một nội dung quan trọng của cuộc

Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, sử dụng các

phương tiện hỗ trợ công nghệ thông tin truyền

thông (ICT) và các phương tiện khác góp phần

thúc đẩy nâng cao sức cạnh tranh, đổi mới,

sáng tạo, minh bạch, tinh gọn, hiệu lực hiệu

quả quản lý của chính quyền các đô thị, nâng

cao hiệu quả sử dụng đất đai, năng lượng và

các nguồn lực phát triển, cải thiện và nâng cao

chất lượng môi trường sống đô thị, kích thích

tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội.

Phần còn lại của bài báo được bố cục như sau.

Phần II giới thiệu về nguyên lý tính cước dữ liệu cơ

bản, kiến trúc ghi cước và quá trình ghi cước. Phần III

trình bày về vấn đề đo kiểm dữ liệu cước. Phần IV

trình bày về giải pháp đo kiểm dữ liệu cước. Phần V là

các kết quả triển khai thử nghiệm. Cuối cùng, phần VI

là kết luận bài.

ĐTTM lấy người dân làm trung tâm, hướng tới

mục tiêu để mọi thành phần trong xã hội có thể

được thụ hưởng lợi ích, tham gia đầu tư xây

dựng và giám sát, quản lý ĐTTM, góp phần

quan trọng thực hiện chiến lược quốc gia về

tăng trưởng xanh và các mục tiêu phát triển bền

vững Việt Nam.

II. MÔ HÌNH TỔNG QUAN VỀ HỆ SINH THÁI

ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Một mô hình tổng quan về hệ sinh thái ĐTTM

được biểu thị trên Hình 1 [7].

Mô hình thể hiện một hệ thống tích hợp đa chiều

nhằm mục đích biểu diễn các tương tác giữa nhiều

thành phần trong hệ thống. Ít nhất có ba vấn đề được

xác định trong mối quan hệ tương tác đó, bao gồm:

Trong phần tiếp theo, bài báo trình bày về một bộ

công cụ hỗ trợ tương tác như đã nêu trên, cụ thể là giải

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

Hoàng Mạnh Thắng, Nguyễn Trung Kiên, Hoàng Đăng Hải

pháp hệ thống hỗ trợ kết nối và chia sẻ thông tin giữa

chính quyền và người dân. Giải pháp này giúp:

chính quyền đô thị có nhiệm vụ triển khai các

quy trình dịch vụ của CQĐT.

Người dân đô thị có thể nhận được các thông

báo từ chính quyền, kết nối với chính quyền,

gửi thông tin phản ánh cho chính quyền thông

qua ứng dụng trên Smanrtphone, mọi lúc mọi

nơi.

Người dân đô thị bao gồm: Cư dân và Doanh

nghiệp sinh sống hoặc kinh doanh trên địa bàn

đô thị và là đối tượng thụ hưởng.

B. Mối quan hệ giữa các đối tượng trong hệ sinh thái

ĐTTM

Giúp chính quyền có thêm kênh tương tác mới

với người dân thông qua công nghệ mới.

Mối quan hệ giữa các đối tượng trong hệ sinh thái

đô thị như Hình 2.

Doanh nghiệp có kênh kết nối với chính quyền

và người dân trong việc cung cấp các dịch vụ

hỗ trợ người dân.

Một hệ sinh thái đô thị tốt, bền vững là hệ sinh thái

mà trong đó:

Hình 1. Mô hình tổng quan về hệ sinh thái đô thị thông minh [7]

III. GIẢI PHÁP KẾT NỐI TƯƠNG TÁC TRONG

Người dân, Doanh nghiệp (người chủ đô thị)

chia sẻ mong muốn với CQĐT về một ĐTTM

tương lai, tham gia, đồng hành cùng chính

quyền.

HỆ SINH THÁI ĐÔ THỊ THÔNG MINH

A. Nguyên lý hệ thống kết nối-chia sẻ thông tin

Lãnh đạo CQĐT đưa ra chiến lược, chính sách

thúc đẩy nhằm đáp ứng mong muốn của người

dân, doanh nghiệp.

Giải pháp kết nối tương tác, chia sẻ thông tin trong

hệ sinh thái ĐTTM phục vụ cho kết nối, tương tác

giữa chính quyền, người dân, doanh nghiệp. Giải pháp

này được xây dựng dựa trên hai triết căn bản:

Bộ máy CQĐT thực thi các chính sách của

Lãnh đạo CQĐT để phục vụ người dân và

Doanh nghiệp ở đô thị với yêu cầu hiệu lực,

hiệu quả.

Ứng dụng công nghệ ICT hiện đại để kết nối

mới, hiệu quả giữa các thành phần trong hệ

sinh thái đô thị.

Triết lý của một mô hình hệ sinh thái tốt là: Chính

sách đúng, hiệu quả sẽ dẫn đến sự hài lòng của người

dân. Để thực hiện được mục tiêu này, ngày nay việc

xây dựng ĐTTM trên thế giới thường định hướng lấy

người dân làm trung tâm, nghĩa là:

Người dân (bao gồm cả cư dân và doanh

nghiệp) là trung tâm trong hệ sinh thái.

Xét về bản chất của một đô thị thì trong Hệ sinh

thái đô thị: Chính quyền đô thị (CQĐT) là đội ngũ

quản trị được người chủ đô thị (Người dân) thuê để

thực hiện các công việc quản lý đô thị. Chính quyền

đô thị như vậy là chính quyền phục vụ.

Đặt người dân đúng là vai trò trung tâm của các

thiết kế đô thị, là đối tượng phục vụ của CQĐT.

Các chính sách được đưa ra trên cơ sở hiểu

dân, bộ máy CQĐT hoạt động trơn tru hiệu

quả.

Chính quyền ở đây bao gồm: Bộ máy lãnh đạo

quản lý đô thị, có chức năng định hướng, tổ

chức thực hiện, giám sát thực thi các hoạt động

của bộ máy quản lý đô thị; Bộ máy thực thi của

Người dân ngày càng phát huy cao độ quyền

người làm chủ đô thị.

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

NỀN TẢNG KẾT NỐI – CHIA SẺ THÔNG TIN CHO HỆ SINH THÁI ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Khi người dân làm chủ theo đúng nghĩa thì các

công việc của đô thị phải xuất phát từ nhu cầu, mong

muốn của người dân đô thị. Người dân đô thị cũng là

những người đầu tư công sức, thời gian, tiền của để

đầu tư xây dựng đô thị nơi mình sinh sống.

Dưới góc độ chính quyền đô thị, sự tham gia của

người dân phải dựa trên cơ sở các cấp độ “mở” của

chính quyền đô thị tương ứng đối với người dân đô thị

từ: Cung cấp thông tin  Cung cấp thông tin đầy đủ

 Cầu thị hỏi ý kiến  Xây dựng nền tảng và giao

diện phát triển ứng dụng (API) cho người dân phát

triển dịch vụ  Tạo điều kiện cho người dân / doanh

nghiệp tham gia vào hệ sinh thái một cách đầy đủ và

chặt chẽ.

IV. MÔ HÌNH HỆ THỐNG KẾT NỐI – CHIA SẺ

THÔNG TIN

Thay vì các giải pháp công nghệ trong các thành

phần riêng lẻ của hệ sinh thái ĐTTM, giải pháp kết nối

– chia sẻ thông tin cụ thể được đề xuất ở đây là một

nền tảng kết nối - chia sẻ thông tin bên trong hệ sinh

thái ĐTTM nhằm tạo ra môi trường cải thiện hiệu quả

điều hành chính quyền đô thị. Nền tảng kết nối – chia

sẻ này tạo ra nền tảng trợ giúp người dân tiến tới làm

chủ đô thị  Cơ sở để doanh nghiệp có cơ hội hưởng

lợi từ sự phát triển của đô thị.

Nền tảng kết nối - chia sẻ thông tin bên trong hệ

sinh thái ĐTTM được biểu thị khái quát trên Hình 4.

Hình 2. Mối quan hệ giữa các đối tượng trong

hệ sinh thái ĐTTM

Hình 3. Mô hình ĐTTM lấy người dân làm

trung tâm

Để đạt được mục tiêu lấy người dân làm trung tâm

thì có một số cấp độ trung gian cần quan tâm, bao

gồm:

Hình 4. Nền tảng kết nối – chia sẻ thông tin bên

trong hệ sinh thái ĐTTM

Người dân như một cảm biến (sensor) thu thập

dữ liệu về các hoạt động của ĐTTM.

Hình 4 biểu thị các kết nối tương tác và các luồng

tin chia sẻ giữa các bên: Chính quyền đô thị, cư dân đô

thị (bao gồm cả doanh nghiệp) và nhà cung cấp dịch

vụ (SP – Service Providers). Ba thành phần chính

được mô tả trong mô hình là ezCity (thành phần quan

trọng nhất của nền tảng, tạo kết nối giữa Chính quyền

đô thị với toàn bộ các thành phần hệ thống khác),

ezLife app (các ứng dụng ICT phục vụ nhu cầu cư

dân, doanh nghiệp trong đô thị) và các nền tảng chia sẻ

khác kết nối với các dịch vụ, tiện ích được cung cấp

bởi các nhà cung cấp dịch vụ.

Người dân như một nguồn phản hồi thông tin

(feedback source) cho hệ sinh thái.

Người dân như một người trinh sát, khám phá

các nguồn dữ liệu mở (opendata) tạo ra dịch vụ

mới.

Người dân cùng Chính quyền đô thị tạo ra dịch

vụ (đồng thiết kế các dịch vụ).

Người dân – nguồn lực xã hội: tài trợ và lập kế

hoạch phát triển đô thị và các hoạt động đô thị.

Các chức năng chính của mô hình kết nối – chia sẻ

thông tin trong hệ sinh thái ĐTTM được thiết kế trong

hệ thống của chúng tôi bao gồm:

Người dân – người làm chủ đô thị.

Các cấp độ này tương ứng với các mức độ nhận

thức của người dân từ: Biết  Hiểu  Tham gia thụ

động  Chủ động đề xuất và thực hiện.

Giao diện với người dân.

Trợ giúp khẩn cấp.

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

Hoàng Mạnh Thắng, Nguyễn Trung Kiên, Hoàng Đăng Hải

Thông báo nhanh.

thời gian có hiệu lực trong khoảng From-To, các phản

hồi (nếu cho phép) chỉ được thực hiện trong thời gian

này. Từ góc độ quản lý, chính quyền đô thị có thể xem

thống kê phân bố việc đọc và phản hồi của cư dân trên

một biểu đồ theo thời gian.

Chính quyền chia sẻ thông tin và khảo sát ý

kiến cư dân.

Kênh thu thập thông tin phản ánh của cư dân.

Trong phát triển tiếp của giải pháp, hệ thống sẽ cho

phép người dân đánh giá hay bình luạn cho các thông

báo từ chính quyền theo chỉ mục như trong diễn đàn

và người dân thường trú có thể đăng kí nhận thông tin

cảnh báo qua SMS (khi đăng kí sử dụng SMS).

Cung cấp thông tin chính thống về các địa danh

và các sự kiện quan trọng.

Bảng thông tin tổng hợp (Dashboard).

Trong phần sau đây, bài báo trình bày cụ thể hơn

các chức năng hệ thống.

D. Chính quyền chia sẻ thông tin và khảo sát ý kiến

cư dân

A. Giao diện với người dân

Chính quyền đô thị xây dựng đô thị trên cơ sở triển

khai các chương trình, các kế hoạch, các dự án đô thị.

Người dân là người hưởng lợi nhưng cũng chịu ảnh

hưởng của các kế hoạch hay các dự án này.

Hình 5 biểu thị giao diện kết nối chính quyền đô

thị với người dân.

Để người dân hiểu về lợi ích của dự án, sẵn sàng

tham gia thì đầu tiên Chính quyền đô thị phải sẵn sàng

chia sẻ thông tin (đầy đủ, đúng thời điểm, đúng đối

tượng). Kèm theo đó chính quyền có thể thăm dò ý

kiến người dân trong vùng ảnh hưởng.

Chức năng thăm dò ý kiến của hệ thống cho phép

chính quyền tạo ra mục chia sẻ thông tin dự án cũng

như các khảo sát nhắm đến các đối tượng trong phạm

vi địa bàn ảnh hưởng. Qua chức năng này chính quyền

có thể nắm được số lượng người tiếp cận thông tin, các

phản hồi ý kiến một cách kịp thời nhất.

Từ góc độ người dân: trên ứng dụng ezLife, người

dân có thể được cung cấp thông tin, cho phép số lượng

người tham gia góp ý (trong đó có tỷ lệ cư dân thường

trú, khách vãng lai) và tỷ lệ ý kiến phản hồi nếu chính

quyền mở tính năng này.

Hình 5. Giao diện kết nối chính quyền đô thị với

người dân

Ứng dụng cho phép người dân có thể liên lạc đến

cấp chính quyền trực tiếp (phường/xã) sở tại một cách

thuận tiện qua giao diện tương tác đơn giản, dễ sử

dụng, đáp ứng nhu cầu cần thiết.

E. Kênh thu thập phản ánh của cư dân

Để bộ máy chính quyền đô thị có thể tự nắm bắt

được hết các vấn đề xảy ra trên toàn đô thị sẽ là bất

khả thi vì phải cần rất nhiều nhân lực cũng như các

phương tiện. Nếu chính quyền lôi kéo được sự hỗ trợ

của người dân đô thị như một kênh cung cấp thông tin

thì việc này có thể thực hiện được và sẽ rất hiệu quả.

B. Trợ giúp khẩn cấp

Một trong các chức năng của chính quyền là trợ

giúp người dân khi người dân cần đến trong các tình

huống cấp thiết gặp phải hàng ngày. Hiện nay, người

dân hay du khách cần phải nhớ các thông tin, số điện

thoại này, đây thường là các số điện thoại nóng hỗ trợ

chung toàn quốc nên việc phản ứng của chính quyền

địa phương có thể sẽ mất nhiều thời gian khi lực lượng

không có sẵn tại nơi xảy ra vấn đề.

Hệ thống này với chức năng nhận báo cáo từ người

dân cho phép cư dân đô thị phản ảnh các vấn đề đô thị

gặp phải cần có sự xử lý từ chính quyền đến chính

quyền sở tại. Để người dân sẵn sàng phản ánh, phản

ánh chính xác thông tin lâu dài, có trách nhiệm thì việc

chính quyền cần cầu thị ghi nhận và xử lý thông tin,

trả lời cho người dân là rất cần thiết.

Ứng dụng cho phép người dân có thể liên lạc đến

cấp chính quyền trực tiếp (phường/xã) sở tại một cách

nhanh chóng nhất mà không phải khó khăn khi nhớ

các số liên hệ. Người dân có thể sử dụng tính năng này

trên ứng dụng với chỉ một nút bấm.

Hệ thống cũng có chức năng hỗ trợ phía chính

quyền, cho phép các cấp khác nhau trong bộ máy đô

thị nhận được thông tin, điều phối nhân lực xử lý

thông tin, theo dõi việc xử lý.

C. Thông báo nhanh

Chức năng này dùng để thông tin nhanh đến người

dân đô thị. Chức năng này bổ trợ cho hình thức loa

phường hay thông báo qua tổ dân phố truyền thống.

Hệ thống tự kết xuất các báo cáo định kỳ, theo yêu

cầu của các cấp chính quyền hay việc cài đặt một tình

huống nào đó (chẳng hạn phường nào đó không xử lý

thông tin, điểm nào đó có lượng thông tin dồn dập,

Trong giải pháp này, các thông báo được xác lập

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

NỀN TẢNG KẾT NỐI – CHIA SẺ THÔNG TIN CHO HỆ SINH THÁI ĐÔ THỊ THÔNG MINH

phường nào đó người dân không phản ánh…). Hệ

thống sẽ tự động gửi báo cáo đến các bên liên quan

theo thiết lập trước.

G. Dashboard

Dashboard là bảng tổng hợp thông tin, phân tích và

chỉ thị cho các bên, trợ giúp quá trình ra quyết định

Hình 6. Giao diện kết nối với Bảng thông tin tổng hợp (Dashboard)

hay là một cách xem xét hiệu quả các hoạt động của hệ

thống.

F. Cung cấp thông tin chính thống về các địa danh

và sự kiện quan trọng

Dashboard có thể phân làm 3 mức thông tin chia sẻ

cho: Người dân, Lãnh đạo CQĐT và Bộ máy điều

hành đô thị.

Nhu cầu hiểu biết về đô thị nơi mình sinh sống của

cư dân đô thị hay hiểu về nơi mình đến du lịch, làm

việc (cho khách vãng lai) là tất nhiên. Mỗi đô thị đều

có những địa danh, di tích, tượng đài, đường phố, sự

kiện định kỳ, món ăn… cần giới thiệu đến người dân

và du khách. Hiện nay, cư dân/du khách tiếp cận các

thông tin này rất khó khăn, có nhiều hạn chế. Nhiều

khi, các thông tin được tiếp cận bị méo mó, phiến diện

hay thậm chí bị xuyên tạc nhưng chính quyền đô thị

không biết hoặc biết nhưng chưa có cách khắc phục

hiệu quả.

Với người dân, dashboard có thể tích hợp ngay vào

ezLife cho người dân biết. Chẳng hạn: Đã có bao

nhiêu người dân đô thị đăng ký là cư dân thường trú,

bao nhiêu phản ánh được ghi nhận, top người dân có

đóng góp, các counter đếm cho các thông báo, phiếu

khảo sát…

H. Các tính năng tương lai khác

Giải pháp có các tính năng cung cấp thông tin

mang tính chính thống về các địa danh, sự kiện quan

trọng của đô thị, cho phép mọi người tiếp cận dễ dàng,

chính xác. Nội dung thông tin được cung cấp dưới

dạng đa phương tiện dùng hình ảnh, âm thanh AR/VR

giúp người dân và du khách hiểu kĩ và đầy đủ.

Với thiết kế hệ thống, việc bổ sung, nâng cấp các

tính năng khác vào giải pháp rất dễ dàng và không ảnh

hưởng đến các hoạt động thường xuyên.

Các tính năng tương lai có thể bổ sung như: Đăng

kí tạm trú; thông tin sử dụng các tiện ích như điện,

nước; thanh toán online,...

Ngoài việc tiếp cận các nguồn thông tin này qua

ứng dụng ezLife app hay qua QR panel, người dân/du

khách còn có thể đánh giá hay bình luận cho các địa

danh hay sự kiện này. Với tính năng này chính quyền

sẽ biết được sự quan tâm của cư dân đến các địa danh,

các vấn đề du khách gặp phải để cải tiến, hỗ trợ du

khách ngày càng tốt hơn.

V. KẾT LUẬN

Nhu cầu phát triển các hệ sinh thái ĐTTM đòi hỏi

có cách nhìn mới về mô hình phát triển, phương pháp

xây dựng giải pháp và các bộ công cụ hỗ trợ với ứng

dụng ICT. Nhiều vấn đề nảy sinh trong tương tác giữa

các thành phần trong hệ thống và giữa các bên tham

gia, trong đó có tương tác giữa chính quyền đô thị,

người dân, doanh nghiệp với người dân là trọng tâm.

Chính quyền cũng có thể chia sẻ chức năng này

cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực truyền thông, du

lịch, thương mại.. để tiếp cận khách hàng làm phong

phú dịch vụ cho du khách cũng như tạo nguồn thu cho

doanh nghiệp.

Bài báo đã phân tích và chỉ ra việc xây dựng một

hệ nền tảng kết nối – chia sẻ thông tin bên trong hệ

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

Hoàng Mạnh Thắng, Nguyễn Trung Kiên, Hoàng Đăng Hải

Technology Policy Management (2017), https://doi.org

sinh thái ĐTTM là rất cần thiết. Giải pháp kết nối và

/10.1108/jSTPm-05-2017-0016.

chia sẻ thông tin bên trong hệ sinh thái phục vụ cho

tương tác giữa cư dân, doanh nghiệp với chính quyền

đô thị nhằm cải thiện sự “thông minh” trong các quyết

định của các bên trong một ĐTTM.

[11] C. Perera, A. Zaslavsky, P. Christen, D.

Georgakopoulos. Sensing as a Service Model for

Smart Cities Supported by Internet of Things. John

Wiley Transaction on Emerging Telecommunications

Technologies (2014), pp.1-12.

Bài báo đã khảo sát các công trình nghiên cứu liên

quan về mô hình hệ sinh thái ĐTTM và các thành

phần đa chiều trong hệ thống. Tiếp đó, bài báo đã trình

bày về một giải pháp kết nối tương tác trong hệ sinh

thái ĐTTM với nguyên lý kết nối – chia sẻ thông tin

và các mối quan hệ tương tác giữa đối tượng bên trong

hệ sinh thái. Một mô hình nền tảng kết nối – chia sẻ

thông tin cho hệ sinh thái ĐTTM đã được xây dựng

với 7 nhóm chức năng cụ thể.

[12] E.F.Z. Santana, A.P. Chaves, M.A. Gerosa, F. Kon,

D.S. Mikojicic. Software Platforms for Smart Cities:

Concepts, Requirements, Challenges, and a Unified

Reference Architecture. Journal ACM Computing

Surveys (CSUR) Vol. 50, Issue 6, January 2018,

Article No. 78.

[13] Quyết định số 950/QĐ-TTg, Phê duyệt đề án phát triển

đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018-

2025 và định hướng đến năm 2030, Ngày 1/8/2018.

[14] Đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống công nghệ

thông tin thử nghiệm thu thập dữ liệu và phân tích một

số chỉ số hiệu năng thực hiện (KPI) của đô thị thông

minh phù hợp với điều kiện của Việt Nam nhằm phục

vụ cho hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước”, TS.

Nguyễn Trung Kiên, Mã số KC.01.04/16-20.

[15] Nguyễn Trung Kiên, Hoàng Mạnh Thắng. Hệ thống

kết nối chính quyền và người dân trong đô thị thông

minh. Kỷ yếu KH&CN nhân kỷ niệm 20 năm thành lập

Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông (CDIT),

tháng 2 năm 2019.

Giải pháp ezLife, một sản phẩm của [15], đã được

Viện Công nghệ thông tin và Truyền thông (CDIT)

thiết kế, xây dựng theo mô hình trên và đã được triển

khai thử nghiệm tại UBND Thành phố Hội An [15].

Trong thời gian tới, hệ thống sẽ tiếp tục được triển

khai thử nghiệm tại một số thành phố khác trên cả

nước.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] L. G. Anthopoulos, M. Janssen, V. Weerakkody. A

Unified Smart City Model (USCM) for Smart City

Conceptualization and Benchmarking. Internl Journal

of Electronic Government Research (2016), Vol. 12,

Issue 2, April 2016,pp. 77-93.

A PLATFORM FOR INFORMATION SHARING

AND CONNECTIVITY IN SMART CITY

ECOSYSTEM

[2] B.N. Silva, M. Khan, K. Han. Towards sustainable

Abstract: Smart city is concept born since about 10

years ago, and is considered as an eco-system, which

provides services and development opportunities to

people and business. So far, there are many

approaches for building smart city eco-systems.

Information and communication technology (ICT) is

the key for building and enhancing the efficiency of

such smart city eco-systems. However, identifying a

platform for information sharing and connectivity in a

such smart city eco-systems is still a research issue,

that needs a suitable solution for each country in order

to achieve the operation performance of the SME, the

smart interaction among stackholders and to ensure

the quality of services provided to people and

business. Toolkits for building and supporting smart

city eco-system operations are essential. This paper

proposes a specific solution for an information

sharing and connectivity platform for a smart city

eco-system. This is a human-centered solution,

addressing the technical requirements for interactions

between citizen and business with urban authorities to

improve the “smart” in the decisions of the parties

inside a smart city eco-system. A information sharing

and connectivity system is built with necessary

functions to prove the feasibility of the proposed

model.

smart cities:

A review of trends, architectures,

components, and open challenges in smart cities.

Elsevier Journal Sustainable Cities and Society, Vol.38

(2018), pp. 697-713.

[3] S. Peratalo, P. Ahokangas. Toward Smart City

Business Models, Journal of Business Models (2018),

Vol. 6, No.2, pp. 65-70.

[4] S. Zygiaris. Smart City Reference Model: Assisting

Planners to Conceptualize the Building of Smart City

Innovation Ecosystems. Journal of the Knowledge

Economy. ISN 1868-7865, Springer, Vol. 2, No.2,

June 2012.

[5] P. Ghosh, T.R. Mahesh. Smart City: Concept and

Challenges. International Journal on Advances in

Engineering, Technology and Science, Vol.1, Issue 1,

Oct.2015, pp. 25-27.

[6] V. Ferrandez-Anez, J.G. Fernandez-Guell, R.

Giffinger. Smart City implementation and discourses:

An integrated conceptual model. The case of Vienna,

Elssevier Journal Cities (2018), pp. 6-18.

[7] Mobile application for citizens feedback and requests,

Mongolia, Mongolia Action Plan 2016-2018, IRM

Report: Mongolia Mid-Term Report 2016-2018 (Year

[8] G.C. Lazaroiu, M. Roscia. Definition methodology for

the smart cities model. Elservier Journal Energy 47

(2012), pp. 326-332.

[9] H. Kumar, M.K. Singh, M.P. Gupta, J. Madaan.

Moving towards smart cities: Solutions that lead to the

Smart City Transformation Framework. Elservier

Journal Technological Forecasting & Social Change,

DOI: 10.1016/j.tech-fore. 2018.04.024

[10] M. Angelidou, A. Psaltonglou, N. Komninos.

Enhancing sustainable urban development through

smart city applications. Journal of Science and

Keywword: Eco-systems, Smart city eco-system,

Smart city, Smart city models, Toolkits for building

smart cities.

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

NỀN TẢNG KẾT NỐI – CHIA SẺ THÔNG TIN CHO HỆ SINH THÁI ĐÔ THỊ THÔNG MINH

Hoàng Mạnh Thắng, ThS

(2012). Hiện công tác tại Viện

Công nghệ thông tin và truyền

thông CDIT. Học viện Công nghệ

Bưu chính Viễn thông. Lĩnh vực

nghiên cứu chính: Mật mã hạng

nhẹ, An toàn bảo mật hệ thống,

Blockchain, AI.

Nguyễn Trung Kiên, ThS

(2003), TS (2013). Hiện công tác

tại Viện Công nghệ thông tin và

truyền thông CDIT. Học viện

Công nghệ Bưu chính Viễn

thông. Lĩnh vực nghiên cứu

chính: Mạng viễn thông, hệ

thống thông tin, hệ sinh thái đô

thị thông minh, giải pháp ICT cho

đô thị thông minh.

Hoàng Đăng Hải, TS (1999),

TSKH (2002), PGS (2010). Hiện

công tác tại Học viện Công nghệ

Bưu chính Viễn thông. Lĩnh vực

nghiên cứu chính: Mạng và hệ

thống truyền thông, IoT, An toàn

thông tin.

SỐ 01 (CS.01) 2019

TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG

8 trang yennguyen 300060 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Nền tảng kết nối – chia sẻ thông tin cho hệ sinh thái đô thị thông minh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

nen_tang_ket_noi_chia_se_thong_tin_cho_he_sinh_thai_do_thi_t.pdf