Kiến tạo nơi chốn an cư hấp dẫn cho các khu dân cư đô thị
& TAÙC GIAÛ
KIEÁN TAÏO NÔI CHOÁN AN CÖ HAÁP DAÃN
CHO CAÙC KHU DAÂN CÖ ÑOÂ THÒ
TS.KTS. TrAàN MINH TUøNG,
ThS.KTS. NGUYEÃN THAøNH HÖNG
Ñaët vaán ñeà
Ñoâ thò hoùa ñaõ giuùp caùc thanø h phoá treân theá giôùi phaùt trieån maïnh caû veà soá löôïng vaø chaát löôïng, trôû thaønh nhönõ g
“ñoâ thò hienä ñaiï” vôiù cacù h tiepá canä ñöôcï ñanù h giaù laø (1) Phanâ khu chöcù nanê g quaù möcù khiená ngöôiø danâ caû
ngayø phaiû di chuyenå töø khu nayø sang khu khacù ; (2) Ñoâ thò trôû nenâ buonà chanù , bò cacù ñaiï loä chia caté , khonâ g
coù phoá phöônø g; (3) Conâ g nanê g ñoâ thò yeuá kemù , nhieuà ngöôiø boû ra ôû docï cacù ñöônø g ngoaiï thanø h; (4) Truyenà
thoná g vanê hoaù vaø lòch söû bò xem nheï do chuû tröông trietä haï cacù khu ñoâ thò cuõ ñeå xayâ môiù; (5) Khuyená khích
conâ g trình kiená trucù mang tính töônï g ñaiø, xa rôiø moiâ tröônø g chung quanh vaø tamà vocù con ngöôiø; (6) Nhaø ôû lapé
ghepù , ñôn ñieuä ; khu nhaø ôû boá trí nhö doanh traiï, thieuá conâ g nanê g honã hôpï , ñi laiï döaï vaoø xe hôi; (7) Manï g
giao thonâ g goàm cacù ñaïi loä vaø ñöôøng nhaùnh taoï ra taéc ngheõn giao thoâng [1].
Cacù ñoâ thò Vietä Nam cunõ g namè trong xu höônù g ño,ù thamä chí do anû h höônû g cuaû cheá ñoä kinh teá tapä trung bao
capá tröôcù ñayâ , conø ñöôcï quy hoacï h chuû yeuá theo cacù chæ tieuâ kinh teá kyõ thuatä , thieuá vané g cacù yeuá toá xaõ hoiä
[2]. Hienä nay, nhönõ g quan ñiemå ñoù ñaõ baté ñauà danà thay ñoiå, theá giôiù mong muoná ñoâ thò laø nhönõ g nôi choná tapä
trung danâ cö theå hienä qua nhönõ g giaù trò mang tính camû xucù vaø tinh thanà cuaû ñoâ thò nhö banû sacé , lòch sö,û ña
daïng, thaân thieän, soáng totá ... Nhöõng ñoâ thò, thay vì chæ ñôn thuaàn laø söï kieán taïo vatä chaát khoâng ngöøng, caàn trôû
nenâ “con ngöôiø” hôn - cuaû con ngöôiø, do con ngöôiø vaø vì con ngöôiø - ñieuà töônû g chönø g laø tatá nhienâ nhöng laiï
voâ cunø g khoù thöcï hienä taiï cacù thanø h phoá voná ñang ñeà cao söï tanê g tröônû g ñoâ thò. Thanø h phoá trôû thanø h nhönõ g
“boä söu tapä ” cacù nôi choná an cö cuaû moiã cö danâ , moiã conä g ñonà g maø veû ñepï , tính hapá danã ñoâ thò khonâ g chæ
ñená töø nhönõ g conâ g trình, nhönõ g khonâ g gian maø conø ñená töø tinh thanà , camû giacù maø nôi choná ñoù mang laiï.
Nhieuà khu danâ cö môiù oà atï ñöôcï thietá lapä döôiù hình thöcù cacù döï anù nhaø ôû soá löônï g lônù , höônù g ñená mucï tieuâ
cung capá batá ñonä g sanû cho thò tröônø g theå hienä qua nhönõ g con soá veà dienä tích, tanà g cao, matä ño.ä .. nhieuà hôn
laø cung capá motä nôi choná an cö hapá danã vaø ñanù g soná g cho ngöôiø danâ bôiû söï thieuá thoná vaø khonâ g ñonà g boä
caùc haï taàng kyõ thuaät laãn haï taàng xaõ hoiä , bôûi nhöõng thieát keá khoâng xuaát phaùt töø caùc yeáu toá hay tyû leä nhanâ vanê
phuø hôpï vôiù con ngöôiø, bôiû nhönõ g moiâ tröônø g cö truù ñoiâ lucù mang laiï söï batá an cho nhönõ g ngöôiø soná g ôû ño.ù
Do ño,ù baiø vietá nayø nhamè tonå g ketá cacù khaiù niemä veà nôi choná cunõ g nhö cacù cacù h thöcù ñònh löônï g, cacù tieuâ chí
ñanù h giaù tính hapá danã nôi choná cö tru,ù rutù ra cacù vaná ñeà quan tronï g trong viecä kiená taoï nôi choná ñeå töø ñoù coù
theå hocï tapä , thích önù g vaø apù dunï g cho viecä thietá keá nhönõ g khu danâ cö hapá danã vaø ñanù g soná g taiï cacù thanø h
phoá cuaû Vietä Nam.
“... Khi ta ôû chæ laø nôi ñatá ô.û
Khi ta ñi, ñaát ñaõ hoùa taâm hoàn...”
(Tieáng haùt con taøu - Cheá Lan Vieân)
72
SË94 .2018
Quy hoπch & t∏c gi∂
Caùc khaùi nieäm daãn nhaäp
(1) Nôi choná thöù nhatá : Nôi ôû - söï khacù nhau veà vò trí ñòa ly,ù cacù ñieuà kienä
canû h quan, kiená trucù , cô sôû vatä chatá ... cunõ g nhö soá löônï g danâ cö, kieuå
danâ cö... taoï nenâ tính chatá vaø honà nôi choná rienâ g cho moiã khu danâ cö.
Nôi choná - laø “ñòa ñiemå ñaõ ñöôcï ganù nghóa” [3]. Theo Tuan Y-F.
(1997) [4], nguyenâ gocá töø place coù hai nghóa: (1) Vò theá trong xaõ hoiä ;
(2) Vò trí trong khonâ g gian. Tuy nhienâ , onâ g thayá ranè g nôi choná vöôtï lenâ
treân caû hai nghóa ñoù, vôùi söï ñoäc ñaoù rieâng vaø coù nhönõ g quy luaät rieâng.
(2) Nôi choná thöù hai: Nôi lamø viecä /hocï tapä - nhönõ g ñiemå ñená tapä trung
ñonâ g ngöôiø hanø g ngayø , ngoaiø nhaø ôû cuaû ngöôiø danâ vôiù thôiø gian söû
dunï g, tanà suatá vaø möcù ñoä tapä trung ngöôiø thay ñoiå theo thôiø ñiemå .
Nôi choná cö tru,ù conø goiï laø choná ôû - ñòa ñiemå nôi maø con ngöôiø cö
tru.ù Nôi choná cö truù thöônø g mang hamø yù xacù ñònh motä phamï vi khonâ g
gian nhatá ñònh ñeå ñamû baoû moiá lienâ heä matä thietá , hoã trôï giöaõ tieuå moiâ
tröônø g benâ trong canê nhaø (nhaø ô)û vôiù ñaiï moiâ tröônø g cö truù benâ ngoaiø
(khonâ g gian conä g ñonà g, conâ g conä g...) ôû cacù capá ñoä cao hôn ñuû ñeå
ngöôiø danâ coù camû giacù (ve)à nôi choná hay yù thöcù ñöôcï tinh thanà (cuaû )
nôi choán, ví duï nhö khu pho,á khu ñoâ thò, thaønh phoá...
(3) Nôi choná thöù ba: Nôi vui chôi, giaiû trí, giao löu, conâ g conä g - thoaû
manõ nhu cauà tiepá xucù , giao löu, giaiû trí giöaõ con ngöôiø vôiù nhau, laø ñonä g
löïc phaùt trieån caùc khoâng gian ñoâ thò maïnh meõ.
Cacù h lamø ñoâ thò tröôcù ñayâ chuû yeuá cuaû Vietä Nam laø toå chöcù phanâ vunø g
theo nhönõ g conâ g nanê g tacù h bietä . Tuy nhienâ , hienä nay viecä tacù h bietä nôi
choná nayø ngayø canø g coù tính töông ñoiá. Ñeå tanê g cöônø g tính tienä nghi
ngayø canø g cao cuaû cuocä soná g, tuy nôi choná cö truù vanã laø quan tronï g
nhatá , nhöng ñaõ ñöôcï tích hôpï themâ nhieuà yeuá toá cuaû hai nôi choná kia
thonâ g qua toå chöcù cauá trucù khonâ g gian thanø h phanà döaï trenâ viecä söû
dunï g ñatá ñai honã hôpï , ña nanê g hoaù cacù khonâ g gian, ñang trôû thanø h
motä xu theá trong kiená taoï cacù khu danâ cö ñoâ thò taiï Vietä Nam, giupù cacù
Kiená taoï nôi choná - taoï ra motä nôi naoø ñoù vôiù motä banû sacé rienâ g bietä
vôiù cacù khonâ g gian soiâ ñonä g mang laiï hanï h phucù , niemà vui vaø nguonà
camû hönù g. Thanø h conâ g cuaû viecä kiená taoï coù theå ñöôcï ño banè g möcù
ñoä caiû thienä cuocä soná g, camû giacù hanï h phucù hôn vaø giaù trò taiø sanû
naâng cao hôn [5].
Camû giacù (ve)à nôi choná - traiû nghiemä ñacë bietä cuaû motä ngöôiø trong motä
moiâ tröônø g ñacë bietä [6] hay laø moiá quan heä giöaõ con ngöôiø vaø nôi choná
vôiù söï khacù nhau veà cöônø g ño,ä söï tinh teá vaø cacù h dienã ñatï [5], coù theå
mang tính thaåm myõ, xucù giaùc, hoacë tình camû .
Tinhthanà (cuaû )nôichoná -söïketá hôpï cuaû cacù ñacë tínhmanglaiï chomotä
soá ñòa ñieåm caûm giaùc hoacë tính caùch ñaëc bieät [5].
Moiá quan heä vôiù nôi choná - nhönõ g lienâ quan voâ hình hay höuõ hình giöaõ
con ngöôiø vôiù motä nôi choná , thöônø g xayû ra nhatá vôiù nôi choná cö truù vaø
seõ laø khacù nhau vôiù nhönõ g nôi choná cö truù khacù nhau.
Nôichoná hapá danã vaøhapá danã nôichoná nhìntöøcacù khu
daân cö ñoâ thò
Ñoâ thò luonâ ñöôcï xem laø nôi quanà cö cuaû con ngöôiø vôiù cacù hoatï ñonä g
tam giao - giao tiepá , giao thöông vaø giao thonâ g - dienã ra trong quaù trình
sinh soná g, lamø viecä , vui chôi, giaiû trí... Tuy nhienâ , vôiù söï xuatá hienä cuaû
cacù thietá bò hoã trô,ï cacù thietá bò giaiû trí caù nhanâ , söï tröcï tiepá trong moiá
quan heä tam giao nayø ngayø canø g giamû . Internet vôiù cacù manï g xaõ hoiä aoû
laiï thanø h motä nôi thöônø g xuyenâ lui tôiù cuaû ngöôiø danâ ñoâ thò nhieuà hôn laø
cacù khonâ g gian thöcï te.á Thamä chí, söï phuï thuocä internet cuaû con ngöôiø
conø nghiemâ tronï g ñená möcù cacù nhaø nghienâ cöuù chia ra söï tiená hoaù giao
tiepá cuaû con ngöôiø chæ thanø h hai thôiø ky:ø (1) Kyû nguyenâ giao tiepá tienà
Internet vôiù kieuå giao tiepá truyenà thoná g phoå biená matë -ñoiá-matë ; vaø (2)
Kyû nguyenâ giao tiepá phuï thuocä internet vôiù kieuå giao tiepá hienä ñaiï tö-ø xa
[8]. Ñieuà nayø khiená cho ngöôiø danâ ñoâ thò lanõ g quenâ danà thöcï te,á maiû meâ
chamê lo cacù khonâ g gian aoû thay vì laø nhönõ g khonâ g gian ngoaiø ñôiø thöcï
lamø cho cacù khaiù niemä veà nôi choná trong tamâ thöcù ngöôiø danâ baté ñauà
nhatï danà , ngöôiø ta coù theå ngamé nghía, tramà tro,à bình luanä khonâ g ngôtù
veà motä nôi thonâ g qua nhönõ g böcù anû h chupï ñaõ ñöôcï themâ thaté hieuä önù g
cunõ g nhö chænh söaû theo yù ñoà cuaû tacù gia,û trôû thanø h nhönõ g chuanå möcï
cho cuocä soná g thay vì laø höônû g thuï tröcï tiepá khonâ g khí taiï ñòa ñiemå ñoù
vôùi caùc hoaït ñoäng soáng phong phuù.
Ñoiá vôiù ñoâ thò Vietä Nam, V.V. Anh (2016) ñöa ra ba nôi choná quan
troïng [9]:
SË 94 .2018 73
nôi choná cö truù hoanø thienä hôn, loiâ keoù vaø “ñayå ” con ngöôiø ra khoiû nha,ø
ít nhatá laø coù theå camû nhanä ñöôcï camû giacù cuaû khonâ g gian ngay xung
quanh, benâ ngoaiø ngoiâ nhaø cuaû mình, thay vì chæ gia tanê g tienä nghi benâ
trong ngoiâ nhaø canø g khiená con ngöôiø löôiø ra ngoaiø vaø löôiø xayâ dönï g
nhönõ g moiá quan heä xaõ hoiä tröcï tiepá kieuå tam giao truyenà thoná g. Ngoaiø
ra, motä soá nôi choná khacù cunõ g mang yù nghóa quan tronï g trong cuocä
soná g cuaû ngöôiø Vietä Nam, chanú g hanï nhö cacù khonâ g gian tamâ linh,
khonâ g gian kyù öcù hoaiø niemä , khonâ g gian di sanû ... gané lienà vôiù vôiù quaù
trình taoï dönï g cacù choná ôû cunõ g laø cacù yeuá toá hienä ñang bò mai motä qua
quaù trình phaùt trieån môû roäng ñoâ thò hieän nay.
Vayä ñieuà gì lamø nenâ tính hapá danã cuaû nôi choná ? Mulliner E., Maliene
V. (2011) ñaõ ñöa ra motä soá tonå g ketá töø nhönõ g nghienâ cöuù khacù nhau,
chanú g hanï nhö: (1) Söï hapá danã cuaû motä khu (cö tru)ù ñoâ thò döônø g nhö
tapä trung vaoø chatá löônï g cuocä soná g cuaû ngöôiø söû dunï g; (2) Ñeå nanâ g
cao chatá löônï g cuocä soná g, cacù nguyenâ tacé thietá keá ñoâ thò, quy hoacï h,
taiù sinh vaø cacù conä g ñonà g benà vönõ g canà ñöôcï quanû g baù ronä g raiõ; (3)
Thietá keá ñoâ thò totá laø tronï g tamâ ñeå taoï ra nhönõ g nôi sinh soná g vaø chatá
löônï g cao; (4) Moiâ tröônø g soná g ñöôcï hoacï h ñònh totá , ñöôcï thietá keá totá
vaø ñöôcï quanû lyù totá coù theå taoï ra chatá löônï g cuocä soná g vöôtï troiä so vôiù
nhönõ g ngöôiø soná g ôû nhönõ g nôi khacù . Töø ño,ù cacù tacù giaû cunõ g heä thoná g
hoaù chín yeuá toá anû h höônû g nhieuà nhatá ñená tính hapá danã cuaû nôi choná
cö truù ñoâ thò [10]:
(1) Thienâ nhienâ vaø canû h quan - Canû h quan ñöôcï coi laø motä phanà trung
tamâ cuaû batá kyø hoatï ñonä g phatù trienå naoø vì ñoù laø ñieuà canà thietá cho
cuocä soná g ñoâ thò, lamø cho cacù khu danâ cö trôû nenâ duyenâ danù g, memà
maïi hôn ñeå sinh soáng.
(2) Ña daïng hoùa kieåu loaïi kieán trucù - Cacù khu ñoâ thò hapá danã cung capá
nhieuà loaiï toaø nha,ø phong cacù h vaø kieuå danù g, thamä chí cacù toaø nhaø batá
thöôøng cuõng coù theå xem nhö caùc ñieåm mocá kieán truùc.
(3) Khaû nanê g tiepá canä noiä khu - Motä heä thoná g giao thonâ g conâ g conä g,
manï g löôiù ñöônø g boä tanê g cöônø g khaû nanê g ñi bo,ä ñi xe ñapï laø nhönõ g
yeuá toá quan tronï g ñeå taoï ra motä nôi choná hapá danã , ñamû baoû an toanø
cho ngöôøi daân.
(8) Nhaø ôû - Cacù khu danâ cö canà taoï ra nhieuà löaï chonï nhaø ôû ñeå ñapù önù g
nhu cauà ña danï g vaø thay ñoiå theo vonø g ñôiø cuaû cacù gia ñình, thucù ñayå
söï ña daïng xaõ hoäi, traùnh nhöõng khu nhaø ôû bieät cö.
(4) Phatù trienå chöcù nanê g honã hôpï - Cacù khu vöcï nhaø ô,û lamø viecä , conâ g
trình conâ g conä g, vui chôi giaiû trí... cuaû khu danâ cö neuá ôû ganà nhau, giamû
thieuå viecä di chuyenå trenâ nguyenâ tacé khaû nanê g ñi boä seõ laø nenà tanû g cho
thanø h phoá benà vönõ g vôiù ba capá ñoä banù kính phucï vuï cô banû (200m,
400m vaø 800m).
(9) Khaû nanê g sinh keá - Viecä taoï ra cacù khu vöcï cö truù hapá danã seõ loiâ
keoù danâ cö, lamø gia tanê g matä ñoä ñoâ thò, tanê g themâ cô hoiä sinh keá cho
cö danâ thonâ g qua söï ña danï g hoaù cacù nganø h nghe,à ña danï g hoaù
nguoàn thu nhaäp cuûa ngöôøi daân.
(5) Khu phoá vanê hoaù vaø quanû g tröônø g conâ g conä g - Nhönõ g nôi nayø Ñònhlöônï gtínhhapá danã cuaû nôichoná cötruùvaøchuyenå
thanø h nhönõ g khonâ g gian ketá hôpï cacù hoatï ñonä g, xayâ dönï g hình thaiù ñacë hoaù vaoø (taiù ) thietá keá khu danâ cö taiï cacù thanø h phoá
tröng vaø yù nghóa, motä ñiemå gapë gô,õ motä nôi giao löu hay phucï vuï cho Vieät Nam
caùc söï kieän coäng ñonà g, söï kienä xaõ hoäi.
Söï hapá danã nôi choná laø motä yeuá toá voâ hình vaø phuï thuocä nhieuà vaoø
camû giacù hay camû nhanä chuû quan cuaû moiã ngöôiø . Löônï g hoaù ñöôcï
tính hapá danã cuaû nôi choná seõ ratá canà thietá ñeå ñoanù ñònh ñöôcï camû
giacù con ngöôiø trong viecä (taiù ) kiená taoï nôi choná , thietá keá cacù khu
daân cö vaø ñoâ thò.
(6) An toaøn - Toiä phaïm vaø söï sôï haõi toäi phaïm coù theå laøm naûn loøng
ngöôøi daân. Caùc bieän phaùp kieåm soaùt cöôõng böùc (coång, töôøng raøo,
nhaân vieân canh gaùc hay camera an ninh...) tuy canà thieát nhöng veà
laâu daøi, caàn coù nhöõng bieän phapù giaùm saùt töï nhieân vaø beàn vöõng.
Motä trong nhönõ g cacù h ñònh löônï g tính hapá danã chính döaï trenâ camû
giacù traiû nghiemä cuaû con ngöôiø taiï nôi choná ño.ù Ngöôiø ñaiï dienä ñienå
hình hienä nay cho viecä theo ñuoiå cacù h thöcù ñònh löônï g nayø laø Jan
Gehl vôiù “Thanø h phoá danø h cho con ngöôiø ” (Cities for People) ñeå (taiù )
(7) AnÙ h sanù g - AnÙ h sanù g chatá löônï g, töï nhienâ hay nhanâ taoï , caû ngayø lanã
ñemâ coù theå ñonù g gopù ñanù g keå cho söï hapá danã cuaû motä khu vöcï , mang
laïi nhöõng lôïi ích veà söùc khoeû cuõng nhö camû giaùc haïnh phucù .
74
SË94 .2018
Quy hoπch & t∏c gi∂
kiená taoï canû h quan thanø h phoá theo tæ leä con ngöôiø (human scale)
Berkeley Group - motä tapä ñoanø chuyenâ xayâ dönï g batá ñonä g sanû cuaû
Anh, döôiù gocù ñoä laø motä chuû theå xayâ dönï g tröcï tiepá cacù nôi choná cö
truù môiù , namê 2014, ñaõ ñeà xuatá motä boä conâ g cuï phucï vuï cho viecä kiená
taoï thanø h conâ g cacù nôi choná cö truù trôû thanø h cacù chuanå möcï cho
nhöõng döï aùn daân cö cuûa hoï [12] (baûng 3).
[11]. CBRE (2017) [5] ñaõ söû duïng caùch ñònh löônï g naøy (baûng 2).
Baûng 2. Caùc yeáu toá ñònh löôïng caûm giaùc nôi choán cuûa moät khoâng
gian (coâng coäng) theo traûi nghieäm cuûa con ngöôøi
Baûng 3. Boä coâng cuï phuïc vuï kieán taïo nôi choán thaønh coâng
Nguoàn: [5]
Nguoàn: [12]
Trong töông lai, Vietä Nam canà coù heä thoná g tieuâ chí rienâ g cuaû mình
nhamè giupù cacù nhaø thietá keá kiená trucù ñoâ thò chuyenå hoaù vaoø thietá keá cacù
döï anù xayâ dönï g môiù hoacë taiù cauá trucù cacù khu danâ cö hienä höuõ nhamè
ñieuà chænh cacù khonâ g gian chöcù nanê g thanø h phanà , gia tanê g tính hapá
danã vaø ñanù g soná g cuaû nôi choná cö tru.ù Viecä xayâ dönï g heä thoná g tieuâ chí
ñònh löônï g nayø canà phaiû ñamû baoû höônù g ñená nhönõ g yeuá toá quan tronï g
nhaát sau ñaây:
(1) Thietá keá canû h quan - Nanâ g cao hình anû h cuaû khu vöcï cö truù vaø
khuyená khích taoï ra motä camû giacù ñacë bietä cuaû nôi choná thay vì chæ
cung capá batá ñonä g sanû ñôn thuanà nhö motä soá döï anù nhaø ôû hienä nay
ôû Vietä Nam. Motä thietá keá canû h quan totá seõ phaiû döaï trenâ : (1) Nhönõ g
nguyenâ tacé vaø mucï tieuâ ñeà xuatá ; (2) Cacù cuocä khaoû satù cunø g nhönõ g
phanâ tích canû h quan cuaû ñòa ñiemå ; (3) Ñeà xuatá thietá keá canû h quan hôpï
lyù; (4) Caùc caùch thöùc quaûn lyù vaø baûo trì trong töông lai.
(2) Cacù khonâ g gian môû - Cacù khu danâ cö hienä taiï cuaû Vietä Nam cunõ g
ñaõ chuù yù ñená cacù khonâ g gian môû nayø , tuy nhienâ môiù chæ trenâ phöông
dienä soá löônï g, conø chatá löônï g vanã laø motä vaná ñe.à Do ño,ù viecä thietá keá
cacù khonâ g gian môû phaiû ñamû baoû : (1) Cung capá tienä nghi cho ngöôiø
SË 94 .2018 75
danâ ; (2) Tanê g cöônø g söcù hapá danã thò giacù cho chính khonâ g gian lanã
khu vöcï ; (3) Tanê g cöônø g cacù bienä phapù , giaiû phapù an toanø , ñacë bietä
ñoái vôùi treû nhoû.
mong muoná chayï xuyenâ qua, nhöng vanã ñamû baoû söï tiepá canä cuaû cacù
phöông tienä nayø khi söï co,á hoaû hoanï , ketá hôpï vôiù viecä boá trí cacù baiõ ñoã
xe ngoaïi bieân hôïp lyù.
(3) Cacù khonâ g gian dòch vu,ï tienä ích conâ g conä g cô sôû - Vietä Nam cunõ g
ñaõ ñöa ra cacù quy ñònh veà cacù khonâ g gian dòch vu,ï tienä ích conâ g conä g
cô sôû cho cacù khu danâ cö môiù döôiù hình thöcù “ñôn vò ô”û . Cacù khonâ g
gian dòch vu,ï tienä ích conâ g conä g cô sôû nayø canà ñöôcï ñeà xuatá ngay ôû
giai ñoanï ñauà trong quaù trình lapä keá hoacï h, lapä döï anù - vôiù söï tham
vaán cuûa caùc nhaø cung caáp dòch vuï vaø coäng ñoàng ñòa phöông.
(7) Cacù trang thietá bò, haï tanà g kyõ thuatä khu danâ cö vaø ñoâ thò - Gia tanê g
tienä nghi cho moiâ tröônø g cö truù thonâ g qua cacù haï tanà g kyõ thuatä thietá yeuá
cuaû khu danâ cö vaø ñoâ thò cunõ g nhö cacù trang thietá bò ñöônø g pho,á ñonà g
thôiø ñeà xuatá cacù bienä phapù lanã taiø chính cho viecä vanä hanø h vaø baoû trì
ñi cuøng.
Thay lôøi keát
(4) Nhaø ôû - Laø moiá quan tamâ lônù nhatá cuaû ngöôiø Vietä Nam, nhaø ôû
khonâ g chæ laø motä khonâ g gian vatä chatá ñôn thuanà , maø conø ñöôcï xem
nhö motä bieuå töônï g theå hienä vò the,á ñanú g capá , thamå myõ cuaû chuû nha.ø
Manï g löôiù nhaø ôû ñöôcï thietá keá ña danï g taoï ra motä conä g ñonà g canâ
banè g, cung capá nhieuà söï löaï chonï nhatá , vôiù nhieuà hình anû h vaø söï
quan taâm cuûa cö daân
Thonâ g qua nhönõ g cacù h thöcù ñònh löônï g tính hapá danã cuaû motä nôi choná
cö tru,ù ngöôiø thietá keá seõ chuyenå hoaù vaoø trong cacù h thöcù kiená taoï , toå
chöùc khoâng gian höôùng ñeán nhönõ g moâi tröôøng cö truù haáp daãn:
■
Ñoiá vôiù cacù khu pho,á khu danâ cö cuõ hienä höuõ - Phatù hienä cacù “chìa
khoaù ” taoï nenâ söï hapá danã ñang co,ù ñonà g thôiø laø nhönõ g nguy cô gayâ
tonå taiï ñená tính hapá danã nhamè coù nhönõ g ñieuà chænh, nhönõ g caiû thienä
khoâi phuïc laïi.
(5) Cacù khonâ g gian giao thonâ g conâ g conä g vaø giao thonâ g nheï - Giao
thonâ g noiä khu danâ cö Vietä Nam hienä vanã döaï trenâ cacù phöông tienä caù
nhanâ coù ñonä g cô dunø g xanê g dauà . Cacù khu danâ cö hoacë lienâ khu danâ
cö canà thietá lapä cacù khonâ g gian giao thonâ g conâ g conä g vaø giao thonâ g
nheï hôpï ly,ù thuanä tienä ñeå giupù giamû bôtù viecä söû dunï g xe oâ to,â khuyená
khích ñi boä vaø ñi xe ñapï .
■
Ñoiá vôiù cacù khu pho,á khu danâ cö ñang ñònh hình - Giupù ñieuà chænh
cacù hthöcù kiená taoï cacù khonâ ggianhaytoåchöcù cacù hoatï ñonä gchongöôiø
danâ , giupù chuû döï anù hay chính quyenà coù themâ nhönõ g cô sôû ñeå chuyenå
ñoiå hay tanê g cöônø g tính thanâ thienä cho nhönõ g khonâ g gian thöônø g mang
tính “haáp daãn chuû quan” bôûi quaù trình thieát keá vaø ngöôøi thieát keá.
(6) Manï g löônù g ñöônø g giao thonâ g - Cacù khu danâ cö Vietä Nam canà hanï
cheá toiá ña soá löônï g vaø tocá ñoä cacù phöông tienä giao thonâ g cô giôiù khonâ g
■
Ñoiá vôiù cacù khu pho,á khu danâ cö seõ phatù trienå trong töông lai - Taoï ra
cacù ñònh höônù g, chiená löôcï phatù trienå cacù döï anù thu hutù danâ cö nhanh
76
SË94 .2018
Quy hoπch & t∏c gi∂
hôn nhamè rutù ngané thôiø gian ñauà tö xayâ dönï g vaø thu hoià voná , giupù thanø h phoá coù themâ nhieuà döï
aùn haáp daãn, taïo döïng hình aûnh môùi cho thaønh phoá.
Tiepá canä xaõ hoiä töø kiená taoï nôi choná cö truù laø motä cacù h lamø ñang ñöôcï xem laø phuø hôpï cho söï
phatù trienå nhanâ loaiï hienä nay, ñacë bietä laø taiï cacù khonâ g gian ñoâ thò, ngayø canø g trôû nenâ to lônù , vöôtï
quaù tæ leä con ngöôiø caû trenâ quy moâ dienä tích lanã quy moâ danâ cö. Moiã nôi choná an cö hapá danã seõ
laø motä traiû nghiemä totá vaø trôû thanø h nhönõ g mauã hình cho nhönõ g phatù trienå tiepá theo, giupù thanø h
phoá trôû thaønh moät nôi choán ñanù g soáng hôn.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO:
[1] Jacobs, J. (1961), The Death and Life of Great American Cities, New York: Vintage Books, 480p.
[2] PADDI (Trung tamâ döï baoù vaø nghienâ cöuù ñoâ thò), Cô quan Quy hoacï h ñoâ thò Lyon (2012), Lamø theá naoø ñeå quy hoacï h
ñoâ thò ôû Vietä Nam hieäu quaû hôn? Tröôøng hôpï TP. Hoà Chí Minh, Taøi lieäu trình baøy vaø thaoû luaän trong dieãn ñaøn “Ñoâ thò
hoùa beàn vöõng vuøng ven ôû cacù thaønh phoá cuûa Vieät Nam” do ADETEF vaø AFD toå chöùc 03/2012 taïi Haø Noäi, truy caäp ngayø
de_quy_hoach_do_thi_o_Viet_Nam_hieu_qua_hon.pdf.
[3] Relph, E. (1976), Place and Placelessness, London: Pion, 174p.
[4] Tuan, Y-F. (1979). Space and place: Humanistic pespective. p.387-427 in Gale, S., Olsson, Gunnar (Eds.) (1979).
Philosophy in Geography. Michigan: D. Reidel Publishing Company, 469p.
on.ca/resources/Documents/Global%20Placemaking.pdf.
[6] Fritz, S. (1981). The Sense of Place. Boston: CBI Publishing Company Inc.
[7] Cross, J.E. (2001). What is sense of place?. Prepared for the 12th Headwaters Conference, Western State
headwatersXII.pdf.
[8] Jordan, T. (2014). Internet, Society and Culture: Communicative Practices Before and After the Internet. New York:
Bloomsbury Academic, 176p.
[9] Vuõ Vieät Anh (2016). Söï ketá hôïp giöõa Kiená taïo nôi choán vaø TOD - Moâ hình phaùt trieån khoâng gian ñoâ thò gaén vôiù ñöônø g saté
ñoâ thò TP. Hoà Chí Minh. Taïp chí Kieán truùc (Hoäi Kieán truùc sö Vieät Nam), 257:09/2016, trang 22-26.
[10] Mulliner, E., Maliene, V. (2011). An introductory review to the special issue: Attractive places to live. Urban Design
International, (2011) 16, p.147-152.
[11] Gehl, J. (2010). City for people. Washington, D.C.: Island Press, 288p.
berkeleygroup.co.uk/media/pdf/l/h/berkeley-social-sustainability-toolkit.pdf.
SË 94 .2018 77
6 trang
17160
Free
Bạn đang xem tài liệu "Kiến tạo nơi chốn an cư hấp dẫn cho các khu dân cư đô thị", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- kien_tao_noi_chon_an_cu_hap_dan_cho_cac_khu_dan_cu_do_thi.pdf
