Một số lưu ý khi kiểm toán dự án cấp nước và nước thải đô thị

Download

TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN

MOÄT sOÁ LÖU YÙ KHI KIEÅM TOAÙN

DÖÏ AÙN CAÁP NÖÔÙC VAØ NÖÔÙC THAÛI ÑOÂ THÒ

TS. MAI VĂN TÂN*

S. ĐÀO HẢI ANH*

oat động cấp nước và xử lý nước thải là loai hình hoat động sản xuất kinh doanh chịu sự

kiểm soát của Nhà nước nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị cấp,

thoát nước và khách hàng sử dụng nước, trong đó có xét đến việc hỗ trợ cấp nước cho

người nghèo, các khu vực đặc biệt khó khăn. Phát triển hoat động cấp nước bền vưng trên

cơ sở khai thác tối ưu moi nguồn lực, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước sach nhằm cung cấp nước ổn định,

bảo đảm chất lượng, dịch vụ tốt và kinh tế. Để định hướng phát triển cấp nước đô thị, khu công nghiệpViệt

Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2050 đảm bảo mục tiêu đề ra thì Kiểm toán nhà nước có vai trò

quan trong nhằm giảm thiểu chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng của dự án, đặc biệt là các dự án

đặc thù như dự án cấp nước và nước thải đô thị hiện nay.

Từ khóa: Kiểm toán dự án cấp nước và nước thải đô thị.

Notes upon the audit of urban water supply and wastewater projects

Water supply and wastewater treatment is a form of business activity under the control of the state to ensure

the legitimate rights and interests of water supply and drainage units and water users, which also include the

provision of water for the poor, especially those live in diﬃcult areas. Developing sustainable water supply

activities on the basis of the optimal exploitation of all resources, meeting the demand for clean water in

order to provide stable water supply, quality assurance, good and economic services. In order to orientate the

development of urban water, industrial parks supply in Vietnam by 2025 and a vision to 2050, the State Audit

plays an important role in minimizing investment costs and improving eﬃciency management of the project,

especially speciﬁc projects such as urban water supply and wastewater projects today.

key words: audit of urban water supply and wastewater projects

Qua thực tiễn kiểm toán của Kiểm toán nhà

nước khu vực XIII tại Công ty TNHH MTV Cấp

oát nước Bình Phước, Chủ đầu tư Tiểu dự án

cấp nước Đồng Xoài tỉnh Bình Phước và Tiểu dự

án Xây dựng hệ thống thoát nước, thu gom và xử lý

nước thải thị xã Đồng Xoài thuộc Dự án Cấp nước

và Nước thải đô thị (Dự án) được thực hiện theo

*Kiểm toán nhà nước khu vực XIII

Hiệp định tài trợ số 4848-VN ngày 13/7/2011 giữa

nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Bên

vay) và Hiệp hội Phát triển Quốc Tế đã phát hiện

một số tồn tại bất cập trong quản lý sử dụng vốn vay

của Chính phủ (Trong khuôn khổ Hiệp định, ngoài

hai tiểu dự án nói trên, còn có các tiểu dự án tại

Tp.Đà Lạt thuộc tỉnh Lâm Đồng, Tp.Tam Kỳ thuộc

tỉnh Quảng Nam, Tp.Đông Hà thuộc tỉnh Quảng

42 Số 113 - tháng 3/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN

Trị, ị xã ái Hòa thuộc tỉnh Nghệ An, Tp.Bỉm

Sơn thuộc tỉnh anh Hóa, và Tp.Ninh Bình thuộc

tỉnh Ninh Bình). Do hai Tiểu dự án trên chỉ là một

phần nhỏ trong Dự án đang triển khai thực hiện,

để góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán đối với

loại hình dự án này, nhóm tác giả xin được chia sẻ

một số phát hiện kiểm toán chính và các vấn đề nổi

cộm như sau:

Phước bằng việc hỗ trợ đơn vị quản lý và vận hành

hệ thống thoát nước.

- Quy mô đầu tư: Xây mới hệ thống thoát nước

mưa; xây dựng mạng lưới thu gom và nhà máy xử

lý nước thải.

- Tổng mức đầu tư: 366.589 trđ. Trong đó: xây

lắp: 280.504 trđ; thiết bị: 13.210 trđ; GPMB: 13.794

trđ; chi phí khác: 38.598 trđ; dự phòng: 20.483 trđ

1. Giới thiệu chung về hai Tiểu dự án

- Nguồn vốn: Vốn ODA theo Hiệp định tài trợ

ngày 13 tháng 7 năm 2011 giữa Nước Cộng hòa Xã

hội Chủ nghĩa Việt Nam với Hiệp hội Phát triển

Quốc tế và thỏa thuận giữa Bộ Xây dựng với uBND

tỉnh Bình Phước ngày 04/11/2011.

(1) Dự án Mở rộng hệ thống cấp nước thị xã

Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước (giai đoạn 2011-2015),

công suất 20.000m3/ngày đêm.

- Mục đích đầu tư: Cung cấp nước sạch cho

người dân thị xã Đồng Xoài và nước sạch phục vụ

sản xuất cho KCN Bắc Đồng Phú; tạo cơ sở để thị

xã Đồng Xoài phát triển bền vững;

2. Các tồn tại trong bước khảo sát, lập hồ sơ

thiết kế

(1) Dự án Mở rộng hệ thống cấp nước thị xã

Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước (giai đoạn 2011-2015),

công suất 20.000m3/ngày đêm:

- Quy mô đầu tư: Xây dựng tuyến ống nước thô

D630 dài 3.100 m từ hồ Đồng Xoài về nhà máy

nước, Nhà máy xử lý nước công suất 20.000 m3/

ngày đêm, xây dựng tuyến ống chính chuyển tải

nước sạch D710 dài 6.660m; Cung cấp nước sạch

đến KCN Đồng Xoài I và Bắc Đồng Phú qua tuyến

ống có đường kính từ D20 đến D630 dài 72.200m;

- Hồ sơ thiết kế các tuyến ống chuyển tải chỉ xây

dựng một phương án tuyến ống, bám theo đường

giao thông hiện hữu. Đây là phương án giảm thiểu

khối lượng GPMB nhưng không xem xét đến mức

độ ảnh hưởng các công trình hiện hữu (vỉa hè,

đường điện, cáp quang, cầu cống, mương rãnh)

và làm kéo dài tuyến ống. Ngoài ra, hồ sơ thiết kế

không có so sánh phương án tuyến theo quy định

của WB về yêu cầu hồ sơ thiết kế phải được biện

chứng về kinh tế xã hội;

- Tổng mức đầu tư: 323.934 trđ, trong đó: Xây

lắp 220.158 trđ; iết bị 26.611 trđ; GPMB983trđ;

Chi phí khác 36.676 trđ; Dự phòng 39.506 trđ

- Nguồn vốn: Vốn ODA theo Hiệp định tài trợ

ngày 13 tháng 7 năm 2011 giữa nước Cộng hòa

Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam với Hiệp hội Phát

triển Quốc tế và Hiệp định vay phụ giữa Bộ Tài

chính với Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước

Bình Phước.

- Tính toán thiết kế nền móng: uyết minh

tính toán thiết kế chỉ thực hiện kiểm tra các điều

kiện về cường độ, sức chịu tải của đất nền; thiếu

tính toán kiểm tra các điều kiện về ổn định theo

điều kiện trượt tại các hạng mục: Bể lắng, Bể lọc

và Bể chứa nước theo quy định tại Mục 4.7 Tính

nền theo sức chịu tải của TCVN 9362:2012 -Tiêu

chuẩn thiết kế nền nhà và công trình và Mục 2.3,

2.4 của TCVN 9379:2012 - Kết cấu xây dựng và nền

- Nguyên tắc cơ bản về tính toán;

(2). Dự án oát nước và xử lý nước thải thị xã

Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước, công suất 10.000m3/

ngày đêm:

- Mục đích đầu tư: Cải thiện điều kiện môi

trường đô thị tại TX Đồng Xoài thông qua, xử lý

nước thải và tăng cường nhận thức cộng đồng về

sức khỏe và vệ sinh; tăng cường tính lâu bền của

cơ sở hạ tầng và các dịch vụ đô thị tại tỉnh Bình

- Tính toán kết cấu: Vị trí Trạm bơm nước thô,

Trạm bơm cấp II và Nhà máy xử lý thuộc địa bàn

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN

Số 113 - tháng 3/2017 43

TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN

huyện Đồng Phú nằm trong phân vùng động đất

yếu với gia tốc nền 0.0742g nhưng Tư vấn thiết

kế không tổ hợp tải trọng và tính toán kiểm tra

lực động đất theo quy định tại Tiêu chuẩn quốc

gia TCVN 9386:2012 - iết kế công trình chịu

động đất.

qua các cơ quan hành chính cũng bố trí hố thu

nước thải như các tuyến đường dân sinh). Phần

đào tuyến ống qua các vị trí đường nhựa, vỉa hè

hiện hữu không thực hiện khảo sát kết cấu hiện

trạng cũ.

- Về thiết kế công nghệ xử lý: nước thải sau khi

qua nhà máy xử lý được xả thải trực tiếp vào Suối

Đăkrip thuộc khu vực, tuy nhiên chất lượng nước

thải sau khi xử lý không đáp ứng được các quy định

về điều kiện vệ sinh khi xả nước thải vào nguồn

nước mặt quy định tại Mục A.1.2 Phụ lục A (qui

định) Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7957: 2008 oát

nước - Mạng lưới và công trình bên ngoài - Tiêu

chuẩn thiết kế. Cụ thể các chỉ tiêu về độ ô nhiễm

như: độ PH; thông số BOD5(mg/l), COD(mg/l),

ô xi hòa tan (mg/l), N-NH4(mg/l), tổng phốtpho,

Coliform, MPN/100ml đều không đạt yêu cầu.

Các chỉ tiêu: hàm lượng cặn lơ lửng cho phép tăng

(mg/l), tổng nitơ (mg/l) không xác định được. Số

liệu chi tiết như sau:

(2) Dự án oát nước và xử lý nước thải thị xã

Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước, công suất 10.000m3/

ngày đêm:

- Giải pháp thiết kế gia cố thành vách hố đào

bằng cừ Larsen chưa phù hợp với kết quả khảo sát

địa chất và điều kiện thực tế khu vực chủ yếu là đất

cấp phối sỏi đỏ nên thực tế không sử dụng được

phương án thi công này, và làm tăng giá trị dự toán

công trình. Phần mạng lưới tuyến ống cấp 3: hồ sơ

thiết kế kỹ thuật thi công không có trắc dọc tuyến,

bình đồ một số vị trí không có kích thước chiều dài

ống, không thể hiện vị trí, loại hố ga; bình đồ thiết

kế mạng lưới tuyến ống cấp 3 nhiều vị trí không

phù hợp với thực tế do đó phải điều chỉnh trong

quá trình thi công (ví dụ như các tuyến đường đi

Hệ số điều

So với điều kiện cần

So với điều kiện đủ

Quy

chỉnh

định

Chỉ tiêu

về

nguồn

loại 2

kết

Mức

kết

Mức

Yêu

cầu

quả xử độ đáp

Yêu cầu

quả độ đáp

lý

ứng

xử lý

ứng

Độ PH

5,5-9

0,9

5,5-9

5-9

đạt

4,455-7,29 5-9 ko đạt

Hàm lượng cặn lơ

lửng cho phép tăng

không quá, mg/l

ko đạt

1,62

ko đạt

BOD5, mg/l

COD, mg/l

0,9

ko đạt

40,5

64,8

ko đạt

ô xi hòa tan không

ko đạt

nhỏ hơn,mg/l

N-NH4 không lớn

hơn, mg/l

0,9

8,1

ko đạt

Tổng nitơ, mg/l

Tổng phốtpho

0,9

24,3

4,86

ko đạt

Coliform,MPN/100

5000

0,9

0,9 10000 5000

đạt

4050

5000 ko đạt

Ghi chú: Ký hiệu:“X” thể hiện các chỉ tiêu mà Hồ sơ thiết kế không xác định được đối với nước thải sau khi

qua xử lý.

44 Số 113 - tháng 3/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN

Nước thải sau xử lý của nhà máy xử lý nước

thải chỉ đáp ứng được yêu cầu tại Cột B Quy

chuẩn QCVN 14:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ

thuật Quốc gia về nước thải sinh hoạt do Bộ Tài

nguyên và Môi trường ban hành. Tuy nhiên, tại

Mục 1.1 Phạm vi điều chỉnh của Quy chuẩn QCVN

14:2008/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia

về nước thải sinh hoạt đã xác định rõ: “Quy chuẩn

này qui định giá trị tối đa cho phép của các thông

số ô nhiễm trong nước thải sinh hoạt khi thải ra

môi trường. Không áp dụng quy chuẩn này đối với

nước thải sinh hoạt thải vào hệ thống xử lý nước

thải tập trung”. Do đó, việc áp dụng Cột B của Quy

chuẩn QCVN 14:2008/BTNMT để xác định chỉ

tiêu nước xả ra nguồn nước mặt của Nhà máy xử lý

nước thải là không phù hợp.

10.000m3/ngày đã được Hội đồng thẩm định báo

cáo đánh giá tác động môi trường họp thẩm định

ngày 17/11/2010. Tại phiên họp, Hội đồng thẩm

định yêu cầu nước thải sau khi xử lý phải đạt QCVN

14:2008/BTNMT, cột A, đồng thời, theo quy định

tại Quyết định số 1469/QĐ-uBND ngày 21/6/2011

của uBND tỉnh Bình Phước về việc phân vùng tiếp

nhận nước thải và khí thải công nghiệp trên địa

bàn tỉnh Bình Phước quy định, suối Đăkrip (suối

Đá) nguồn tiếp nhận nước thải sau xử lý của dự án

là nguồn loại A (cột A). Như vậy, việc phê duyệt

báo cáo đánh giá tác động môi trường ban hành

theo Quyết định số 310/QĐ-uBND của uBND

tỉnh Bình Phước, phê duyệt hồ sơ thiết kế nhà máy

với công nghệ xử lý cũng như tiêu chuẩn xả thải

của nhà máy xử lý nước thải theo cột B, QCVN

14:2008/BTNMT- Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về

nước thải sinh hoạt cũng không phù hợp quy định.

Mặt khác, tại Công văn số 1500/

STNMT-CCBVMT ngày 29/10/2013 của Sở Tài

nguyên Môi trường tỉnh Bình Phước về nồng độ

Amoni trong nước thải sau xử lý của Nhà máy xử

lý nước thải Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước

Bình Phước đã xác định rõ: “Báo cáo đánh giá tác

động môi trường Dự án xây dựng hệ thống thoát

nước và xử lý nước thải thị xã Đồng Xoài công suất

3. Các sai sót về quản lý chi phí đầu tư

Qua kiểm toán chi phí đầu tư của 2 tiểu dự án,

Kiểm toán nhà nước Khu vực XIII đã phát hiện

và kiến nghị xử lý tài chính số tiền 13.121 triệu

đồng, trên tổng số giá trị được kiểm toán 481.036

triệu đồng, tương đương 2,73%. Trong đó, nguyên

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN

Số 113 - tháng 3/2017 45

TÖØ LYÙ LUAÄN ÑEÁN THÖÏC TIEÃN

Quốc tế theo quy định của WB, giá trị hợp đồng

355.864 uSD uSD tương đương khoảng 7.651 trđ.

Qua các tồn tại nêu trên, cho thấy chất lượng Tư

vấn thiết kế chưa cao, chưa tương xứng với chi phí

tư vấn mà Chủ đầu tư phải chi trả. So sánh với chi

phí theo định mức tư vấn thiết kế trong nước thì

chi phí thuê tư vấn nước ngoài cao hơn khoảng

206%. Đồng thời, Chủ đầu tư, Ban QLDA và đơn

vị thẩm tra, thẩm định chưa thực hiện đầy đủ trách

nhiệm trong quản lý dự án đầu tư, cũng như quản

lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.

nhân chênh lệch do sai khối lượng 11.946 triệu

đồng; sai đơn giá 936 triệu đồng, sai khác 238

triệu đồng. Kiến nghị thu hồi nộp ngân sách 209

triệu đồng; giảm thanh toán 780 triệu đồng; giảm

giá trị trúng thầu 11.068 triệu đồng và giảm khác

1.063 triệu đồng.

4. Các tồn tại trong lập, thẩm định dự toán

Dự toán một số hạng mục lắp đặt thiết bị công

nghệ không lập theo quy định về dự toán thiết

bị, mà lập theo dự toán xây lắp; một số hạng mục

không có trong định mức đơn giá hiện hành, Chủ

đầu tư vận dụng định mức đơn giá mà không lập

định mức đơn giá mới trình cấp có thẩm quyền phê

duyệt, ban hành để áp dụng; một số vật tư thiết bị

không có trong thông báo giá của tỉnh Bình Phước,

chủ đầu tư áp dụng đơn giá của nhà cung cấp nhưng

không thực hiện thẩm định giá là chưa đáp ứng đầy

đủ quy định về quản lý chi phí đầu tư theo Điều 15

và Điều 16 của Nghị định 112/2009/NĐ-CP ngày

14/12 /2009 của Chính phủ về quản lý chi phí đầu

tư xây dựng công trình và làm tăng giá trị dự toán,

số tiền 1.497 triệu đồng. Một số hạng mục lắp đặt,

dự toán chưa áp dụng định mức điều chỉnh theo

Quyết định số 1173/QĐ-BXD ngày 26/12/2012 của

Bộ Xây dựng làm tăng giá trị dự toán 2,2 tỷ đồng.

Với kết quả kiểm toán hai Tiểu dự án nói trên,

chưa thể có một bức tranh tổng thể đối với Dự án

Cấp nước và Nước thải đô thị, tuy nhiên cũng đã

bộc lộ những bất cập trong việc quản lý chất lượng

tư vấn thiết kế, trong lập, thẩm định và phê duyệt

thiết kế, dự toán. Ngoài hai Tiểu dự án tại Đồng

Xoài, còn có 6 Tiểu dự án tại các tỉnh khác nhau

nhưng có cùng thể chế trong đầu tư xây dựng. Để

có cái nhìn toàn diện hơn, cần có một chuyên đề

kiểm toán chuyên sâu về loại hình dự án này, nhằm

phát hiện những bất cập trong quản lý dự án, quản

lý chi phí đầu tư, và có các kiến nghị phù hợp đối

với các cấp ngành, Chính phủ để điều chỉnh, nhằm

sử dụng tiết kiệm, hiệu quả vốn đầu tư của Nhà

nước, nhất là đối với vốn vay.

5. Đánh giá chất lượng tư vấn thiết kế và dự toán

Tại Dự án Mở rộng hệ thống cấp nước thị xã

Đồng Xoài, công tác Khảo sát kỹ thuật, chuẩn bị

thiết kế chi tiết và HSMT xây dựng do nhà thầu

Công ty TNHH Tư vấn Kunwa Enginneering thực

hiện tại Gói thầu Tư vấn số BPWS-01 với hình thức

hợp đồng trọn gói. Nhà thầu tư vấn được lựa chọn

qua đấu thầu tư vấn Quốc tế theo quy định của

WB, giá trị hợp đồng 324.559 uSD, tương đương

6.978 trđ; Dự án oát nước và xử lý nước thải thị

xã Đồng Xoài, Công việc dịch vụ tư vấn lập chiến

lược vệ sinh môi trường, cập nhật nghiên cứu khả

thi, khảo sát kỹ thuật, chuẩn bị thiết kế chi tiết

và HSMT xây dựng do nhà thầu Công ty TNHH

Dohwa Engineering thực hiện tại Gói thầu Tư vấn

số BPWW-03 với hình thức hợp đồng trọn gói.

Nhà thầu tư vấn được lựa chọn qua đấu thầu tư vấn

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7957:2008

oát nước - mạng lưới và công trình bên

ngoài-Tiêu chuẩn thiết kế (Drainage and

sewerage - External Networks and Facilities

- Design Standard);

2. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 14:2008

BTNMT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về

nước thải sinh hoạt (National technical

regulation on domestic wastewater);

3. Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9386:2012 iết

kế công trình chịu động đất (Design of

structures for earthquake resistances);

4. Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9362:2012

Tiêu chuẩn thiết kế nền nhà và công trình

(Speciﬁcations for design of foundation for

buildings and structures).

46 Số 113 - tháng 3/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN

5 trang yennguyen 13840 Free

Download

Bạn đang xem tài liệu "Một số lưu ý khi kiểm toán dự án cấp nước và nước thải đô thị", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

mot_so_luu_y_khi_kiem_toan_du_an_cap_nuoc_va_nuoc_thai_do_th.pdf