Luận văn Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ XUÂN TRUNG
TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC THEO PHÁP LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, 2018
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGÔ XUÂN TRUNG
TỘI CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI
CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC THEO PHÁP LUẬT
HÌNH SỰ VIỆT NAM TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC NINH
Ngành: Luật Hình sự và tố tụng hình sự
Mã số : 8.38.01.04
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN TRÍ TUỆ
HÀ NỘI, 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các
kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào
khác. Các ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và
trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn là kết quả quá trình tìm tòi
nghiên cứu!
Ngƣời cam đoan
Ngô Xuân Trung
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
gây tổn hại cho sức khỏe người khác................................................................. 10
quy định của BLHS 2015................................................................................ 24
người khác trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh ........................................................... 42
Hội thẩm.......................................................................................................... 68
Tòa án.............................................................................................................. 69
chức trên địa bàn tỉnh...................................................................................... 69
phạm pháp luật ................................................................................................ 71
DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
Bộ luật hình sự
BLHS:
BLTTHS:
Tr:
Bộ luật tố tụng hình sự
Trang
TAND:
Tòa án nhân dân
DANH MỤC BẢNG
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm vừa qua, mặc dù Đảng và Nhà nước ta luôn quan
tâm và tăng cường lãnh đạo đối với các cơ quan tư pháp, kiên quyết đấu
tranh phòng chống các loại tội phạm nói chung và phòng chống tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nói riêng.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và sự mở rộng hợp tác giao lưu quốc tế thì tình hình tội
phạm nói chung và tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khoẻ của người khác nói riêng có nhiều diễn biến phức tạp, tính chất thủ
đoạn ngày càng manh động và liều lĩnh, vì vậy công tác dấu tranh phòng
chống loại tội phạm này luôn là vấn đề cần thiết đặt ra trong tiến trình
cải cách tư pháp của Nhà nước ta.
Trong công tác đấu tranh phòng, chống các tội xâm phạm tính
mạng, sức khỏe con người thì hoạt động xét xử của Tòa án nhân dân đối
với tội này là vô cùng quan trọng. Xét xử án hình sự trong đó có xét xử
tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác
để ra các bản án, các quyết định thể hiện tính nghiêm minh và sự công
bằng của pháp luật. Do vậy, tăng cường công tác áp dụng pháp luật trong
hoạt động xét xử các vụ án hình sự nói chung và các vụ án về tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác nói riêng
vừa là nhiệm vụ, trách nhiệm, vừa là đạo đức của cán bộ, công chức
trong hệ thống Tòa án, có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao hiệu
lực, hiệu quả của hoạt động xét xử.
Nghị quyết xác định cải cách tư pháp mà trọng tâm là hoạt động
xét xử, đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Thực hiện chủ
trương này, trong những năm qua hoạt động xét xử của hệ thống Tòa án
1
đã đạt được những kết quả tích cực. Chính sách, pháp luật về hình sự và
tố tụng hình sự đã từng bước được định hình và hoàn thiện, tạo điều kiện
cho các chủ thể tiến hành và tham gia tố tụng có được môi trường pháp
lý thuận lợi để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình, góp phần giữ
vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ kịp thời lợi ích của
Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tổ chức và
công dân.
Tỉnh Bắc Ninh chưa phải là địa bàn trọng điểm về tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác, nhưng với
đặc điểm là tỉnh tập trung nhiều khu công nghiệp với lượng công nhân từ
khắp các tỉnh, thành tập trung, lại nằm giáp gianh, hệ thống giao thông
thuận lợi cho việc giao thương với nhiều thành phố lớn như Hà Nội, Hải
Phòng, Quảng Ninh. Điều này, đã tạo điều kiện cho các loại tội phạm
phát triển, trong đó nổi cộm là tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khoẻ của người khác. Thực tiễn áp dụng pháp luật trong hoạt
động xét xử các vụ án hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn
hại cho sức khoẻ của người khác đã giúp phần quan trọng trong đấu
tranh phòng chống tội phạm. Tuy vậy, xét xử tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác của Tòa án nhân dân trong
tỉnh Bắc Ninh vẫn còn có những sai sót nhất định, ảnh hưởng đến uy tín
của hệ thống Tòa án, tác động tiêu cực đến lòng tin của nhân dân vào
công lý, ảnh hưởng đến việc đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung
và tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người
khác nói riêng.
BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) mới được thông qua và
có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, tuy nhiên qua nghiên cứu, nội dung quy
định của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
2
người khác đã phát sinh những điểm còn chưa rõ ràng, cần phải có văn
bản hướng dẫn để việc áp dụng trong thực tiễn được chính xác và thống
nhất.
Xuất phát từ những lý do trên, học viên đã chọn đề tài: “Tội cố ý
gây thương tích theo pháp luật việt nam từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh” để
làm để tài nghiên cứu cho luận văn Thạc sĩ.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Thời gian qua, giới nghiên cứu khoa học pháp lý ở nước ta đã quan
tâm, nghiên cứu về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe
cho người khác. Có thể kể đến Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
sức khỏe cho người khác được đề cập trong các giáo trình, sách pháp lý,
đề tài nghiên cứu như: Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật
hình sự (phần các tội phạm), Nxb. Đại học quốc gia Hà Nội, 2007; Cao
Thị Oanh - Lê Đăng Doanh (chủ biên), Bình luận khoa học Bộ luật hình
sự năm 2015, Nxb. Lao động, Hà Nội tháng 6-2016; Nguyễn Ngọc Hoà,
“Các tội xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con
người - So sánh giữa BLHS năm 1999 và BLHS năm 1985”, Tạp chí luật
học, số 1/2001; Đỗ Đức Hồng Hà, “Phân biệt tội giết người với tội cố ý
gây thương tích”, Tạp chí toà án nhân dân, số 3/2004, tr. 7 – 11; Nguyễn
Thị Minh Nguyệt, Đấu tranh phòng, chống tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe của người khác tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên
Huế, Luận văn thạc sĩ, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2002;
Đặng Thị Hương Dung, Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh trong
luật hình sự Việt Nam, Luận văn thạc sĩ, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà
Nội, năm 2015; Lê Đình Tĩnh, Các tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn
hại đến sức khỏe của người khác trong luật hình sự Việt Nam, Luận văn
3
thạc sĩ, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2014; Lương Minh
Phương, Áp dụng pháp luật trong xét xử sơ thẩm các tội xâm phạm tính
mạng, sức khoẻ con người của Toà án nhân dân ở tỉnh Bắc Ninh, Luận
văn thạc sĩ Luật học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí
Minh, Hà Nội, năm 2013.
Các công trình nghiên cứu nói trên đã đề cập đến tội cố ý gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác ở khía cạnh
tổng quát, đặt tội này trong tổng thể các tội xâm phạm tính mạng, sức
khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người. Bên cạnh đó những vấn đề
thực tiễn cùng những giải pháp kiến nghị dừng lại ở mức độ khá chung
chung và chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ
thống về loại tội này đặc biệt trong giai đoạn BLHS 2015 (sửa đổi, bổ
sung 2017) mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2018.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu của việc nghiên cứu đề tài là:
- Làm sáng tỏ Những vấn đề chung về tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác trong các giai đoạn lịch sử
gắn liền với Bộ luật hình sự.
- Phân tích nội dung, điểm mới quy định về tội cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác theo quy định của BLHS
2015 và thực tiễn xét xử loại tội phạm này trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh
thông qua các vụ án cụ thể.
- Đề xuất sự cần thiết ban hành văn bản hướng dẫn các quy định
của BLHS 2015 bảo đảm tính khả thi khi áp dụng trong thực tiễn xét xử
tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của người khác
được quy định trong Bộ luật hình sự hiện hành dưới tên gọi là Tội cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều
134 Bộ Luật hình sự 2015). Luận văn nghiên cứu và giải quyết những
vấn đề xung quanh chế định tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn
hại cho sức khỏe của người khác trong luật hình sự Việt Nam mà cụ thể
là trong BLHS năm 2015, kết hợp với việc nghiên cứu đánh giá tình
hình thực tiễn xét xử của Tòa án nhân dân hai cấp tỉnh Bắc Ninh và
những nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế để kiến nghị sự cần thiết
ban hành văn bản hướng dẫn các quy định của BLHS 2015 nhằm nâng
cao hiệu quả trong thực tiễn xét xử loại tội phạm này. Luận văn nghiên
cứu thực tiễn xét xử tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe của người khác trên phạm vi địa bàn tỉnh Bắc Ninh trong giai
đoạn 05 năm từ năm 2013 đến 2017. Tác giả qua tìm hiểu tình hình
nghiên cứu chung có thể tự nhận thấy rằng, có thể với công trình này có
lẽ là lần đầu tiên vấn đề tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
sức khỏe của người khác kể từ thời điểm BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung
2017) có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 được triển khai trên quy mô của
một luận văn Thạc sĩ. Do vậy, việc tìm ra hướng phát triển còn gặp nhiều
khó khăn cũng như việc tiếp cận các nguồn tài liệu còn hạn chế.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Cơ sở nghiên cứu đề tài là phương pháp luận triết học trong sự
nghiệp đổi mới, phát triển nền kinh tế thị trường và thực tiễn áp dụng.
Bên cạnh đó, học viên còn đặc biệt coi trọng sử dụng các phương
pháp phân tích quy phạm; điển hình hoá, mô hình hóa các quan hệ xã
hội, tổng hợp, hệ thống, điều tra xã hội học, phương pháp lịch sử, so
sánh, phân tích, đánh giá để giải quyết các vấn đề của đề tài đặt ra.
5
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
Trên cơ sở kế thừa các công trình khoa học đã được công bố, Tác
giả tiếp tục nghiên cứu một cách hệ thống về những vấn đề lý luận và
thực tiễn làm rõ quy định về tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn
hại cho sức khỏe của người khác một cách thống nhất và thực sự khoa
học. Luận văn có những điểm mới sau đây:
- Là công trình nghiên cứu đầu tiên về tội phạm cố ý gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo quy định tại
BLHS 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) dưới hình thức luận văn Thạc
sĩ.
- Bổ sung vào cơ sở dữ liệu nghiên cứu về chế định tội phạm cố ý
gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác.
- Làm sáng tỏ vấn đề về lý luận và thực tiễn áp dụng quy định về
tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác góp phần giúp các cơ quan áp dụng pháp luật đặc biệt là Tòa án,
Viện Kiểm sát, Công an nhân dân có cái nhìn một cách tổng quát và toàn
diện loại tội phạm này.
7. Kết cấu của luận văn
Chương 1. Những vấn đề chung về tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe người khác trong luật hình sự Việt Nam
Chương 2. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe
người khác theo quy định của BLHS 2015 và thực tiễn xét xử trên địa
bàn tỉnh Bắc Ninh
Chương 3. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định của
BLHS về tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
người khác
6
Chƣơng 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỘI CỐ Ý GÂY
THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE
NGƢỜI KHÁC TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
1.1. Khái niệm và ý nghĩa của việc quy định tội cố ý gây thƣơng
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe ngƣời khác trong luật hình sự
Việt Nam
1.1.1. Khái niệm tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho
sức khỏe người khác
1.1.1.1. Khái niệm về tội phạm
1.1.1.2. Khái niệm về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe người khác
Sức khỏe là tài sản vô giá của mỗi con người. Có nhiều cách hiểu
khác nhau về sức khỏe. Theo cách hiểu thông thường, sức khỏe được
hiểu là tình trạng không có bệnh tật hoặc không có thương tật.
Xâm phạm sức khỏe con người được hiểu là thông qua sự tác động
làm cho người đó mất đi một phần hay toàn bộ sức lực có sẵn của chính
người đó làm họ khó khăn trong cử động, hoạt động so với trước khi họ
bị hành vi xâm hại tác động tới.
Trong đó, hành vi gây thương tích cho người khác được hiểu là
hành vi dùng sức mạnh vật chất tác động lên thân thể của con người, làm
cho con người có những thương tích nhất định như: vết bỏng, mất đi một
hoặc nhiều bộ phận trên cơ thể như mất bàn tay, cánh tay, bàn chân,... để
lại trạng thái bất thường.
Như vậy, có thể hiểu “tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác” là hành vi dùng sức mạnh vật chất tác
động lên thân thể của người khác làm cho người đó mất đi một phần
7
hoặc toàn bộ sức lực vốn có của họ được coi là tội phạm theo quy định
của Bộ luật hình sự.
1.1.2. Ý nghĩa của việc quy định tội cố ý gây thương tích hoặc
gây tổn hại cho sức khỏe người khác trong luật hình sự Việt Nam
Kế thừa quy định từ Điều 104 BLHS 1999, BLHS 2015 vẫn duy trì
tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác là tội danh độc lập tại Điều 134 BLHS 2015 đây là một biểu hiện
cụ thể của việc tôn trọng và bảo vệ quyền con người được ghi nhận tại
Hiến pháp 2013.
Thứ nhất, Việc quy định cụ thể tội cố ý gây thương tích hoặc gây
tổn hại cho sức khỏe của người khác trong luật hình sự thể hiện quyết
tâm bảo vệ sức khỏe của con người một cách toàn diện triệt để. Sức khỏe
là vốn quý giá của con người, có câu nói: “Người có sức khỏe có một
trăm ước muốn, người không có sức khỏe chỉ có 1 ước muốn duy nhất:
đó là sức khỏe” hay nhà thơ Hoàng Trung Thông đã viết: “Bàn tay ta
làm nên tất cả; Có sức người sỏi đá cũng thành cơm” để nói lên tầm
quan trọng của sức khỏe. Cuộc sống con người có được khỏe mạnh,
thành công hay không phụ thuộc vào chính sức khỏe, do đó, sức khỏe
của mỗi con người là bất khả xâm phạm, không ai có quyền gây tổn hại,
gây thương tích cho thân thể của người khác trái pháp luật. Việc BLHS
quy định tội danh về việc cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác là cần thiết góp phần bảo vệ một cách triệt để
quyền con người.
Thứ hai, tạo cơ sở pháp lý cho cuộc đấu tranh phòng, chống các
hành vi xâm phạm đến sức khỏe của người khác. Bộ luật hình sự giữ một
vai trò hết sức quan trọng trong đấu tranh phòng, chống tội phạm nói
chung, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
8
khác nói riêng, bởi vì chỉ văn bản này mới quy định hành vi gây thương
tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là tội phạm và hình
phạt có thể áp dụng đối với người đã gây ra hành vi đó cao nhất có thể
lên tới tù chung thân. Việc Nhà nước quy định tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác và hình phạt được áp dụng
đối với người phạm tội là nhân danh ý chí của nhân dân, là sự thể hiện
thái độ của nhân dân (thông qua Nhà nước đối với tội phạm). Quy phạm
pháp luật hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
khỏe của người khác vừa có tính chất cấm chỉ, vừa có tính chất bắt buộc.
Quy phạm này, một mặt cấm người ta không được thực hiện hành vi gây
thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác bằng sự răn
đe áp dụng hình phạt đối với người phạm tội. Mặt khác, quy phạm pháp
luật hình sự này cũng buộc các cơ quan có trách nhiệm khi phát hiện có
dấu hiệu của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
người khác, thì phải điều tra, truy tố, xét xử một cách nghiêm minh,
buộc người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự.
Thứ ba, Vì thế bảo vệ con người tạo dựng một xã hội trong sạch và
lành mạnh cho sự phát triển của con người là nhiệm vụ quan trọng của
mỗi đất nước, đặc biệt là ở các đất nước hiện đại vấn đề con người càng
được quan tâm hơn bao giờ hết.
Thúc đẩy và bảo vệ quyền con người nói chung, bảo vệ nhân
phẩm, danh dự của con người nói riêng, là nhân tố quan trọng cho sự
phát triển bền vững, bảo đảm thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước.
Thứ tư, Bảo vệ sức khỏe của con người góp phần tích cực vào việc
phát triển kinh tế, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Việc pháp luật hình sự
hiện hành quy định tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức
9
khỏe của người khác góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe
của con người đồng thời góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế đất
nước, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn
xã hội.
1.2. Khái quát lịch sử pháp luật hình sự Việt Nam về tội cố ý
gây thƣơng tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe ngƣời khác
1.2.1. Giai đoạn trước năm 1945
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác đã được quy định trong Quốc triều hình luật (Luật hình triều Lê) là
Bộ luật hình chính thống và quan trọng nhất của triều đại nhà Lê nước
ta, tại các điều 465, 466, 467, 468, 469. Điều 465 quy định: “Đánh người
bằng chân tay không, thì bị xử phạt 60 trượng; bằng một vật gì thì xử
phạt 80 trượng; nặng hơn nữa thì biếm một tư; phạt tiền tổn thương và
tiền tạ như luật; đánh chết người thì phải tội đánh giết người. Xui người
ta đánh, dẫu mình không có mặt lúc đánh nhau, cũng xử một tội”. Hậu
quả gây thương tích là căn cứ để tăng hoặc giảm nhẹ hình phạt được quy
định cụ thể tại Điều 466:
Khi nào cố ý đánh thành thương vẫn không có ý đánh chết, mà hại
đến trí mạng, thời chánh phạm sẽ bị khổ sai từ 10 năm đến 15 năm, đồng
phạm hoặc tòng phạm sẽ bị khổ sai từ 6 năm đến 8 năm”. Đối với những
đối tượng bị cố ý gây thương tích là cha mẹ, ông bà... thì hình phạt sẽ bị
tăng nặng hơn và được quy định cụ thể tại Điều 294: “Người nào cố ý
đánh thành thương hoặc can những sự hành hung bạo hành khác, có
xâm phạm đến thân thể chồng, cha mẹ, ông bà, ông nhạc, bà nhạc, tôn
thuộc những người ấy sẽ bị khổ sai từ 6 năm đến 10 năm.
10
Nếu cố ý đánh thành thương, hoặc làm những sự hành hung khác
với chú, bác, cô ruột, anh chị, người tội phạm ấy sẽ bị phạt giam từ 2
năm đến 5 năm.
Khi nào đánh thành thương hoặc hành hung mà thành ra phế tật,
thời về đoạn thứ nhất trong điều này sẽ bị khổ sai từ 11 năm đến 15
năm, về đoạn thứ hai điều này sẽ bị khổ sai từ 6 năm đến 10 năm” . Như
vậy, trong thời kỳ trước, cũng đã nhận thức và phân hóa trong đối tượng
bị gây thương tích là những người có quan hệ gần gũi, huyết thống như
ông bà, cha mẹ để có mức hình phạt nặng hơn so với đối tượng thông
thường.
Qua nội dung nêu trên cho thấy, vào thời kỳ trước năm 1945, các
qui định về tội cố ý gây thương tích đang còn đơn giản, chưa được cụ thể
hóa để cá thể hoá hình phạt đồng thời hình phạt lại mang tính chất tra
tấn, nhục hình gây đau đớn về thể xác cho con người.
1.1.2. Giai đoạn từ cách mạng tháng 8 năm 1945 đến trước khi
pháp điển hóa Bộ luật hình sự năm 1985
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác được qui định trong Thông tư số 442-TTg ngày 19/1/1955 của Thủ
tướng Chính phủ về việc trừng trị một số tội phạm, lần đầu tiên quy định
tại khoản 3:
- Đánh bị thương : phạt tù từ 3 tháng đến 5 năm.
- Đánh bị thương có tổ chức hoặc gây thành cố tật hay chết người
có thể phạt đến 20 năm.
Thuật ngữ “cố ý gây thương tích” lần đầu tiên xuất hiện trong
Công văn số 452 ngày 10/8/1970 của Tòa án nhân dân Tối cao. Công văn
này mặc dù chưa đưa ra định nghĩa pháp lý của khái niệm tội cố ý gây
thương tích, nhưng đã hướng dẫn phân biệt giữa giết người chưa đạt với
11
cố ý gây thương tích: “Giữa giết người chưa đạt khi phương pháp giết
người là gây thương tích như bắn, chém, bóp cổ... với cố ý gây thương
tích, mặt khách quan rất giống nhau: cũng đều có những hành vi gây
thương tích cho người khác và không có hậu quả chết người. Nhưng mặt
chủ quan thì khác nhau và do đó, mức độ nguy hiểm cho xã hội thì rất
khác nhau: một bên can phạm mong muốn cho hành vi của mình gây hậu
quả làm chết người nhưng hậu quả đó không xảy ra ngoài ý muốn của y;
một bên can phạm chỉ muốn gây thương tích và cũng không hề muốn có
hậu quả chết người... Nếu xác định được rằng, can phạm chú ý có những
hành vi ít nguy hiểm, ít khả năng gây chết người, thông thường nên định
tội là cố ý gây thương tích”
Trong Sắc luật số 03-SL ngày 15/3/1976 quy định tội phạm và
hình phạt của Hội đồng Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền
Nam Việt Nam, tại Điều 5 - Tội xâm phạm đến nhân thân và nhân phẩm
của công dân đã quy định: Phạm tội cố ý gây thương tích thì bị phạt tù từ
3 tháng đến 5 năm. Trường hợp nghiêm trọng thì bị phạt tù đến 10 năm;
Phạm tội cố ý gây thương tích nặng thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm,
trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tù đến 20 năm. Thông
tư số 03-BTP/TT ngày 20/4/1976 của Bộ Tư pháp Chính phủ cách mạng
lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã cụ thể hóa quy định trên như
sau: “Cố ý gây thương tích là hành vi cố ý xâm phạm đến thân thể người
khác với ý định làm cho thân thể người đó bị tổn thương. Trong tội cố ý
gây thương tích, bị cáo chỉ có ý định làm cho người khác bị thương, mà
không hề có ý định cũng như không hề mong muốn làm cho nạn nhân
chết. Có trường hợp tuy bị cáo chỉ cố ý gây thương tích, nghĩa là chỉ có
ý định làm cho người khác bị thương, nhưng do vết thương quá nặng nên
đã làm cho nạn nhân chết. Trường hợp này không coi là tội cố ý giết
12
người mà vẫn coi là tội cố ý gây thương tích, nhưng là trường hợp cần
xử lý nặng”.
Qua nghiên cứu Thông tư này, thấy rõ những nội dung chủ yếu sau
đây:
- Lần đầu tiên trong lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam, cơ quan có
thẩm quyền đưa ra được định nghĩa pháp lý của khái niệm tội cố ý gây
thương tích.
Quy định tội cố ý gây thương tích với hai khung hình phạt khác
nhau:
+ Khung 1: Phạt tù từ 3 tháng đến 5 năm (Cấu thành cơ bản) được
áp dụng cho trường hợp chỉ gây thương tích mà không có tình tiết tăng
nặng định khung hình phạt.
+ Khung 2: Phạt tù đến 20 năm (Cấu thành định khung tăng nặng)
được áp dụng trong trường hợp có các tình tiết tăng nặng định khung
hình phạt.
Nghiên cứu các quy định về tội cố ý gây thương tích trong giai
đoạn này, có thể rút ra một số nhận xét sau:
Thứ nhất, việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật hình sự quy
định tội cố ý gây thương tích còn nhiều hạn chế: trật tự cũng như nội
dung ban hành văn bản không đúng thẩm quyền (Thông tư của Thủ
tướng ban hành có những nội dung đáng lẽ phải do Quốc hội qui định).
Thứ hai, quy định về tội cố ý gây thương tích trong Thông tư số
442-TTg và Sắc luật số 03-SL còn đơn giản, chưa thể hiện sự phân hóa
cao trách nhiệm hình sự, về hình thức chỉ có hai khung hình phạt, các
tình tiết định khung tăng nặng hình phạt còn đơn giản, thiếu nhiều tình
tiết như: dùng hung khí nguy hiểm hoặc thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều
người, có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm...
13
1.1.3. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự Việt Nam năm
1985 đến trước khi pháp điển hóa Bộ luật hình sự Việt Nam năm 1999
Ngày 27 tháng 6 năm 1985, Bộ luật hình sự đầu tiên của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được kỳ họp thứ 9 Quốc hội
khóa VII thông qua, được công bố bởi lệnh của Hội đồng Nhà nước ngày
9 tháng 7 năm 1985 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1 tháng 1 năm
1986. Trong Bộ luật này, tội cố ý gây thương tích được quy định cùng
với tội cố ý gây tổn hại cho sức khỏe của người khác tại Điều 109. Quy
định tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác có nội dung như sau:
a) Gây thương tích nặng hoặc gây tổn hại nặng cho sức khỏe của
người khác; b) Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ
của nạn nhân; c) Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm; d) Gây
thương tích cho nhiều người hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của nhiều
người.
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người
khác được quy định tại Điều 109 Bộ luật hình sự năm 1985 so với nội
dung trong Điều 5 Sắc luật 03-SL/76 và các văn bản pháp luật hình sự
quy định tội này trước đó, đã có một bước tiến bộ rất lớn cả về nội dung
và kỹ thuật lập pháp. Cụ thể là:
Thứ nhất, tội danh đã được xác định rõ, đó là tội cố ý gây thương
tích cho sức khỏe của người khác và tội cố ý gây tổn hại cho sức khỏe
của người khác. Đây là điều mà các văn bản trước đó chưa thể hiện
được.
Thứ hai, các tình tiết định khung tăng nặng hình phạt được quy
định cụ thể và rõ ràng hơn. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho sức khỏe của người khác trên thực tế có nhiều tình tiết khách quan,
14
Tải về để xem bản đầy đủ
83 trang
14960
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo pháp luật hình sự Việt Nam từ thực tiễn tỉnh Bắc Ninh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_toi_co_y_gay_thuong_tich_hoac_gay_ton_hai_cho_suc_k.pdf
