Luận văn Quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học các môn khoa học tự nhiên ở trường Trung học cơ sở huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Thanh Yến Nhi
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN CẦN GIUỘC, TỈNH LONG AN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Thanh Yến Nhi
QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN CẦN GIUỘC, TỈNH LONG AN
Chuyên ngành : Quản lí giáo dục
Mã số
: 814 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN THANH GIANG
Thành phố Hồ Chí Minh - 2020
LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến quý Thầy/Cô trong khoa
Khoa học giáo dục; phòng Sau đại học của Trường Đại học Sư phạm Thành
phố Hồ Chí Minh; QBQL, quý Thầy/Cô giáo ở các trường có cấp THCS trên
địa bàn huyện Cần Giuộc đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả trong suốt
quá trình học tập và thực hiện luận văn.
Đặc biệt, tác giả bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến Tiến sĩ
Nguyễn Thanh Giang - người Thầy đã giành nhiều thời gian, công sức, tận
tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình hoàn thành luận văn.
Do khả năng và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế nên luận văn không
tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được các ý kiến đóng góp chân
tình từ các thầy cô giáo và đồng nghiệp.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn!
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Thanh Yến Nhi
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
MỞ ĐẦU...........................................................................................................1
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề..........................................................................7
1.1.1. Thế giới................................................................................................7
1.1.2. Trong nước ..........................................................................................8
1.2. Các khái niệm cơ bản ...............................................................................10
1.2.2. Quản lí, quản lí nhà trường................................................................11
các môn khoa học tự nhiên..........................................................................12
nghiệp ................................................................................................23
học cơ sở..................................................................................................33
1.5.1. Yếu tố khách quan.............................................................................33
2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu ..............................................................37
2.1.2. Cơ sở vật chất ....................................................................................38
2.1.3. Chất lượng giáo dục ..........................................................................38
2.6.1. Ưu điểm .............................................................................................80
2.6.2. Hạn chế..............................................................................................80
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGH
CBQL
CNTT
CSVC
ĐHSP
ĐLC
:
Ban giám hiệu
: Cán bộ quản lí
: Công nghệ thông tin
:
Cơ sở vật chất
Đại học Sư phạm
Độ lệch chuẩn
Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
:
GD&ĐT
GV
HS
Học sinh
KHTN
PHHS
QL
Khoa học tự nhiên
Phụ huynh học sinh
Quản lí
QLGD
SL
Quản lí giáo dục
Số lượng
TB
Trung bình
TBDH
THCS
THPT
Thiết bị dạy học
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
TNPT HCM : Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
TTCM Tổ trưởng chuyên môn
:
DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 sẽ tạo ra sự thay đổi vô cùng to
lớn đối với ngành giáo dục trong việc đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu
mới của thời đại. Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hoá, lượng tri thức tăng
lên rất nhiều nhưng thời gian học tập trong nhà trường vẫn phải đảm bảo theo
quy định.Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong giảng dạy
rất cần thiết giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học ở các cấp học.
Trong đó, ứng dụng CNTT trong dạy học ở Trung học cơ sở (THCS) là hết
sức quan trọng vì sau khi kết thúc cấp THCS học sinh (HS) sẽ có những kiến
thức và kỹ năng nhất định để các em tiếp tục học cấp Trung học phổ thông
(THPT), trường dạy nghề hoặc trực tiếp tham gia lao động sản xuất. Nhận
thức được vai trò to lớn của ứng dụng CNTT, ngày 30/09/2008 Bộ Giáo dục
và Đào tạo đã ban hành chỉ thị số 55/CT-BGD&ĐT về tăng cường giảng dạy,
đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục: “Đẩy mạnh một cách hợp lý
việc triển khai và ứng dụng CNTT trong đổi mới phương pháp dạy học ở từng
cấp học, ngành học” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2008).
Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI về đổi mới đã nêu
rõ: “đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát
triển nguồn nhân lực với phát huy và ứng dụng khoa học công nghệ” (Đảng
Cộng sản Việt Nam, 2011). Việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong đổi mới
Giáo dục và Đào tạo đang trở thành một trong những yêu cầu hàng đầu hiện
nay. Vai trò to lớn của CNTT sẽ giúp ngành Giáo dục và Đào tạo ra nguồn
nhân lực đáp ứng được nhu cầu hội nhập quốc tế. Chính vì vậy, ngày
10/08/2018 Bộ Giáo dục và đào tạo tiếp tục ra chỉ thị số 2919/CT-BGD&ĐT
về nhiệm vụ chủ yếu năm học 2018 - 2019 của ngành Giáo dục: “Đẩy mạnh
ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lí giáo dục. Tiếp tục phát động GV
2
tham gia xây dựng bài giảng E-learning và đóng góp vào kho bài giảng E-
learning trực tuyến toàn ngành; triển khai các giải pháp học tập kết hợp và
học tập trực tuyến trong giáo dục; triển khai mô hình giáo dục điện tử, lớp học
thông minh ở những nơi có điều kiện; khuyến khích các cơ sở giáo dục sử
dụng các phần mềm trong dạy học” (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2018). Từ đó
cho thấy đội ngũ CBQL cần phải có những biện pháp quản lí ứng dụng CNTT
trong dạy học của GV ở các trường để đạt nhiệm vụ.
Trong những năm qua, ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường
THCS trên địa bàn huyện Cần Giuộc được quan tâm nhất định. Các trường đã
nỗ lực, sáng tạo ứng dụng CNTT trong giảng dạy của GV và học tập của HS.
Bên cạnh đó, quản lí (QL) ứng dụng CNTT trong dạy học của GV dạy các môn
khoa học tự nhiên (KHTN) vẫn còn nhiều bất cập và thiếu biện pháp khả thi.
Đặc biệt, dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 xảy ra kéo dài
trong năm 2020 dẫn đến tình trạng học sinh (HS), sinh viên không thể đến
trường. Chính vì lí do đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến khích các trường
tiến hành dạy học trực tuyến cho HS. GV không chỉ soạn bài để lên lớp, mà
còn phải tiếp cận với các ứng dụng CNTT mới để dạy học trực tuyến. Việc
ứng dụng CNTT trong dạy học đã có những bước phát triển mới, dạy học trực
tuyến đang được quan tâm rất nhiều. CBQL tại các trường THCS cần đẩy
mạnh những biện pháp cụ thể trong hoạt động QL để tạo bước chuyển biến
trong việc ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN nâng cao hiệu quả
giảng dạy.
Với lý do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lí hoạt động ứng dụng
công nghệ thông tin trong dạy học các môn khoa học tự nhiên ở trường
trung học cơ sở huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An”.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ kết quả nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng về ứng dụng
3
CNTT, QL ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS, đề xuất các biện
pháp QL nhằm tăng cường hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn
KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN ở trường
THCS.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN
ở trường THCS huyện Cần Giuộc.
4. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, các trường THCS huyện Cần Giuộc đã đạt được một số thành
tựu trong hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN; tuy
nhiên vẫn còn hạn chế về công tác QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học các môn KHTN. Nếu xây dựng và sử dụng tốt các biện pháp QL hoạt
động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN thì chất lượng dạy học
và hiệu quả QL ở trường THCS huyện Cần Giuộc sẽ được nâng cao, đáp ứng
được yêu cầu đổi mới căn bản Giáo dục và Đào tạo.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ứng dụng CNTT trong dạy học và QL
ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN ở trường THCS.
- Đánh giá thực trạng quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học các môn
KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc.
- Đề xuất một số biện pháp quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học các
môn KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc trong giai đoạn hiện nay.
6. Phạm vi nghiên cứu
Huyện Cần Giuộc có 14 trường có cấp THCS (trong đó có 2 trường cấp
4
Tiểu học & THCS; 1 trường cấp THCS&THPT). Trong phạm vi đề tài nghiên
cứu, tác giả khảo sát thực tế việc QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học các môn Vật lí, Hóa học và Sinh học tại 14 trường trong năm học 2018 -
2019.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Cơ sở phương pháp luận
7.1.1. Quan điểm hệ thống - cấu trúc: Ứng dụng CNTT và QL hoạt động
ứng dụng CNTT gồm rất nhiều yếu tố liên quan với nhau; chúng tác động và
phụ thuộc lẫn nhau. Sự phát triển của yếu tố này là cơ sở cho sự phát triển của
các yếu tố khác. Hệ thống các biện pháp QL ứng dụng CNTT trong dạy học
các môn KHTN tại trường THCS luôn vận động và phát triển theo từng giai
đoạn phát triển của Giáo dục và Đào tạo.
7.1.2. Quan điểm lịch sử - logic: Luận văn nghiên cứu QL hoạt động ứng
dụng CNTT trong dạy học ở nhiều giai đoạn với những mốc thời gian khác
nhau và logic của hoạt động QL. Những kinh nghiệm nghiên cứu trên thế giới
và Việt Nam về QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS
đã cho thấy ưu điểm, hạn chế của những biện pháp đã sử dụng. Trên cơ sở kế
thừa những ưu điểm và khắc phục những hạn chế ở các biện pháp đang sử
dụng, đề xuất các biện pháp mới về QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học các môn KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc.
7.1.3. Quan điểm thực tiễn: Quan điểm này đòi hỏi nghiên cứu dựa trên
phân tích, đánh giá thực trạng QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học
các môn KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An trong năm
2018 - 2019. Xây dựng cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của luận văn giúp đi
đúng hướng giải quyết và cải thiện chất lượng giáo dục bằng các biện pháp
QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học các môn KHTN ở trường
THCS.
5
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phân tích, tổng hợp, khái quát các nội dung về ứng dụng CNTT và QL
hoạt động ứng dụng CNTT các môn KHTN ở trường THCS.
- Phân loại, hệ thống hóa lý thuyết, nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của
các cấp QL từ trung ương đến địa phương; sách, báo và tạp chí; báo cáo tổng
kết năm học của các trường THCS ở Phòng Giáo dục và Đào tạo để nhận
định, đánh giá về thực trạng công tác QL hoạt động ứng dụng CNTT trong
dạy học, xây dựng cơ sở pháp lý và lý luận của đề tài.
7.3. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.3.1.Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thông qua các phiếu trưng
cầu ý kiến của HS, GV, tổ trưởng chuyên môn (TTCM) và CBQL; để thu thập
thông tin về thực trạng ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS. Đồng
thời, tác giả sử dụng phương pháp này để khảo sát tính cần thiết và khả thi
của các biện pháp.
7.3.2.Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp với lãnh đạo HT,
PHT, TTCM để làm rõ vấn đề về QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học tại nhà trường.
7.3.3. Phương pháp quan sát sư phạm: Phương pháp này để quan sát các
hoạt động dạy học của GV và HS ở 14 trường THCS huyện Cần Giuộc. Trực
tiếp đi dự một số giờ dạy có ứng dụng CNTT; rút ra được những nhận xét về
công tác QL hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học.
7.3.4. Phương pháp thống kê ứng dụng trong nghiên cứu khoa học xã
hội và giáo dục để xử lý số liệu bằng phần mềm thống kê: Sử dụng toán thống
kê trung bình và độ lệch chuẩn để xử lý số liệu điều tra.
8. Cấu trúc luận văn
- Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:
6
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ
thông tin trong dạy học các môn KHTN ở trường THCS.
Chương 2. Thực trạng quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học các môn KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc, tỉnh Long
An.
Chương 3. Biện pháp quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học các môn KHTN ở trường THCS huyện Cần Giuộc, tỉnh Long
An.
7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG ỨNG
DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC CÁC
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Thế giới
Trong bất kỳ thời đại hay quốc gia nào, giáo dục luôn là lĩnh vực được
xem trọng. Đầu thế kỷ XXI đến nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4
đã tạo ra sự thay đổi vô cùng to lớn đối với ngành giáo dục trong việc đào tạo
ra nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu mới của thời đại. Việc ứng dụng CNTT và
truyền thông vào trong giáo dục có thể đem lại giá trị to lớn cho quá trình dạy
học.
Trên thế giới, tại các nước có nền giáo dục phát triển như: Anh,
Singapo, Mỹ đã có rất nhiều chính sách đổi mới giáo dục được xây dựng trên
nền tảng ứng dụng CNTT và QL ứng dụng CNTT một cách hiệu quả vào
trong dạy học.
- Ở Anh, Chương trình Microelectrics Education Program được thực
hiện vào năm 1980. Mục đích của chương trình là làm thế nào để máy tính có
thể sử dụng ở các trường học tại Anh.
- Ở Singapo, giáo dục của đất nước này là một trong những nền giáo
dục được ứng dụng CNTT tiên tiến bậc nhất thế giới. Singapo đã tập trung
thực hiện kế hoạch tích hợp công nghệ vào giáo dục từ năm 1997.
- Ở Mỹ, việc ứng dụng CNTT trong dạy học đã không còn xa lạ và
được sự ủng hộ của xã hội. Chính phủ nước này cũng có rất nhiều chính sách
trợ giúp và mang lại hiệu quả rất cao về chất lượng giáo dục. Kế hoạch công
nghệ giáo dục quốc gia 2010 (gọi tắt là NETP) kêu gọi chuyển đổi mang tính
cách mạng. Nó thúc đẩy hệ thống giáo dục ở tất cả các cấp. Kế hoạch nhận ra
rằng công nghệ là cốt lõi của hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống hàng
Tải về để xem bản đầy đủ
147 trang
15821
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Quản lí hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học các môn khoa học tự nhiên ở trường Trung học cơ sở huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_quan_li_hoat_dong_ung_dung_cong_nghe_thong_tin_tron.pdf
