Luận văn Biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá bằng công cụ tài chính phái sinh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ꢂÀO TꢃO
TRꢄꢅNG ꢂꢃI HꢆC KINH Tꢇ TP. HCM
-----------------
Hꢈ THꢉ KIM ÁNH
BIꢊN PHÁP PHÒNG NGꢋA RꢌI RO
Tꢍ GIÁ BꢎNG CÔNG Cꢁ TÀI CHÍNH
PHÁI SINH TꢃI NGÂN HÀNG
THꢄƠNG MꢃI Cꢏ PHꢐN Á CHÂU
LUꢑN VꢒN THꢃC Sꢓ KINH Tꢇ
TP. Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2011
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ꢂÀO TꢃO
TRꢄꢅNG ꢂꢃI HꢆC KINH Tꢇ TP. HCM
-----------------
Hꢈ THꢉ KIM ÁNH
BIꢊN PHÁP PHÒNG NGꢋA RꢌI RO
Tꢍ GIÁ BꢎNG CÔNG Cꢁ TÀI CHÍNH
PHÁI SINH TꢃI NGÂN HÀNG
THꢄƠNG MꢃI Cꢏ PHꢐN Á CHÂU
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 60.31.12
LUꢑN VꢒN THꢃC Sꢓ KINH Tꢇ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TRꢐN THꢉ MꢀNG TUYꢇT
TP. Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2011
- i -
MꢀC LꢀC
Mꢀc lꢀc
Danh mꢀc viꢁt tꢂt
Danh mꢀc bꢃng biꢄu
Lꢅi mꢆ ꢇꢈu
Chꢉơng 1: TꢊNG QUAN Vꢋ RꢌI RO Tꢍ GIÁ HꢎI ꢏOÁI VÀ CÔNG Cꢐ TÀI
CHÍNH PHÁI SINH...................................................................................................... 1
1.1 Rꢑi ro tꢒ giá và quá trình hình thành các công cꢀ phòng ngꢓa rꢑi ro ..................... 1
1.1.1 Tꢒ giá hꢔi ꢇoái.............................................................................................. 1
1.1.1.1
1.1.1.2
Khái niꢕm tꢒ giá hꢔi ꢇoái...................................................................... 1
Các nhân tꢔ ꢃnh hꢉꢆng ꢇꢁn tꢒ giá hꢔi ꢇoái........................................... 1
1.1.2 Rꢑi ro tꢒ giá.................................................................................................. 2
1.1.3 Phân tích rꢑi ro tꢒ giá ................................................................................... 2
1.1.3.1 Rꢑi ro tꢒ giá trong hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ ..................................................... 2
1.1.3.2 Rꢑi ro tꢒ giá trong hoꢖt ꢇꢗng xuꢘt nhꢙp khꢚu....................................... 3
1.1.3.3
Rꢑi ro tꢒ giá trong hoꢖt ꢇꢗng tín dꢀng .................................................. 4
1.1.4 Phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá............................................................................... 5
1.1.4.1 Các công cꢀ phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá ................................................... 5
1.1.4.2
Vai trò thꢛ trꢉꢅng các sꢃn phꢚm phái sinh ............................................ 5
1.2 Tꢜng quan vꢝ thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi .......................................................................... 6
1.2.1 Lꢛch sꢞ hình thành và phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi.................................. 6
1.2.2 Khái niꢕm thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi .................................................................... 6
1.2.3 ꢏꢟc ꢇiꢄm cꢑa thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi............................................................... 7
1.2.4 Chꢠc nꢡng cꢑa thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi............................................................. 7
1.2.5 Các nghiꢕp vꢀ trên thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi....................................................... 7
1.2.6 Thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi Viꢕt Nam.................................................................... 8
1.3 Thꢛ trꢉꢅng các sꢃn phꢚm phái sinh.......................................................................... 8
1.3.1 Công cꢀ phái sinh......................................................................................... 8
- ii -
1.3.2 Tài sꢃn cơ sꢆ................................................................................................. 8
1.3.3 Thꢛ trꢉꢅng kꢢ hꢖn......................................................................................... 8
1.3.3.1
1.3.3.2
1.3.3.3
Hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn................................................................................... 8
Sꢥ phát triꢄn cꢑa thꢛ trꢉꢅng kꢢ hꢖn..................................................... 10
Thꢛ trꢉꢅng kꢢ hꢖn OTC....................................................................... 10
1.3.4 Thꢛ trꢉꢅng giao sau .................................................................................... 10
1.3.4.1 Hꢣp ꢇꢤng giao sau............................................................................... 10
1.3.4.2 Sꢥ phát triꢄn cꢑa thꢛ trꢉꢅng giao sau .................................................. 11
1.3.4.3 Giao dꢛch giao sau có tꢜ chꢠc ............................................................. 11
1.3.5 Thꢛ trꢉꢅng hoán ꢇꢜi.................................................................................... 12
1.3.5.1 Hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi.............................................................................. 12
1.3.5.2 Sꢥ phát triꢄn cꢑa thꢛ trꢉꢅng hoán ꢇꢜi.................................................. 12
1.3.6 Thꢛ trꢉꢅng quyꢝn chꢦn............................................................................... 12
1.3.6.1
1.3.6.2
Hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn ......................................................................... 12
Sꢥ phát triꢄn cꢑa thꢛ trꢉꢅng quyꢝn chꢦn ............................................. 13
1.4 Chiꢁn lꢉꢣc phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá bꢧng các sꢃn phꢚm phái sinh....................... 14
1.4.1 Phòng ngꢓa rꢑi ro bꢧng hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn .................................................. 14
1.4.1.1
Vꢛ thꢁ mua ........................................................................................... 14
1.4.1.2 Vꢛ thꢁ bán ............................................................................................ 14
1.4.1.3 Nguyên tꢂc phòng ngꢓa....................................................................... 15
1.4.2 Phòng ngꢓa rꢑi ro bꢧng hꢣp ꢇꢤng giao sau................................................ 15
1.4.3 Phòng ngꢓa rꢑi ro bꢧng hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi............................................... 15
1.4.4 Phòng ngꢓa rꢑi ro bꢧng hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn .......................................... 16
1.4.4.1
Vꢛ thꢁ mua ........................................................................................... 16
1.4.4.2 Vꢛ thꢁ bán:........................................................................................... 17
1.5 Kinh nghiꢕm phòng ngꢓa rꢑi ro bꢧng công cꢀ phái sinh trên thꢁ giꢨi .................. 18
Chꢉơng 2: THꢩC TIꢪN ÁP DꢐNG CÔNG Cꢐ PHÁI SINH PHÒNG NGꢫA RꢌI
RO Tꢍ GIÁ TꢬI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU .................................................... 20
2.1
Giꢨi thiꢕu sơ lꢉꢣc vꢝ Ngân hàng Á Châu ........................................................ 20
2.1.1 Lꢛch sꢞ hình thành và phát triꢄn................................................................. 20
- iii -
2.1.3 Các sꢃn phꢚm dꢛch vꢀ chính....................................................................... 22
2.1.4 Các thành tꢥu ꢇꢖt ꢇꢉꢣc trong thꢅi gian vꢓa qua ........................................ 22
2.1.5 ꢏꢛnh hꢉꢨng phát triꢄn trong thꢅi gian sꢂp tꢨi:........................................... 23
2.2
Chính sách tꢒ giá và nhꢭng tác ꢇꢗng ꢇꢁn tình hình kinh tꢁ Viꢕt Nam............. 24
2.2.1 Tác ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá cꢔ ꢇꢛnh ....................................................................... 24
2.2.2 Tác ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá thꢃ nꢜi có quꢃn lý – giai ꢇoꢖn khꢑng hoꢃng tài chính
tiꢝn tꢕ Châu Á tháng 07/1997 – ꢇꢁn 2006................................................................ 24
2.2.3 Tác ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá ꢇꢁn kinh tꢁ Viꢕt Nam thꢅi kꢢ sau hꢗi nhꢙp ............... 26
2.3
Sꢥ phát triꢄn cꢑa thꢛ trꢉꢅng phái sinh Viꢕt Nam ............................................. 30
2.3.1 Giao dꢛch kꢢ hꢖn ........................................................................................ 30
2.3.2 Giao dꢛch hoán ꢇꢜi ..................................................................................... 32
2.3.3 Giao dꢛch quyꢝn chꢦn................................................................................. 33
2.4
Khꢃo sát ꢇánh giá mꢠc ꢇꢗ vꢙn dꢀng công cꢀ phái sinh vào quá trình quꢃn trꢛ
rꢑi ro tꢒ giá cꢑa các doanh nghiꢕp Viꢕt Nam .............................................................. 35
2.5
Thꢥc tiꢮn áp dꢀng công cꢀ phái sinh trong viꢕc phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá tꢖi NH
TMCP Á Châu ............................................................................................................. 40
2.5.1 Hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn ........................................................................................ 40
2.5.1.1
Giao dꢛch kꢢ hꢖn ngoꢖi tꢕ.................................................................... 40
2.5.1.2 Cách xác ꢇꢛnh tꢒ giá kꢢ hꢖn ................................................................ 41
2.5.2 Hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi..................................................................................... 43
2.5.2.1 Giao dꢛch hoán ꢇꢜi ngoꢖi tꢕ ................................................................ 43
2.5.2.2 Cách xác ꢇꢛnh tꢒ giá hoán ꢇꢜi............................................................. 45
2.5.3 Hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn ................................................................................ 46
2.5.3.1
2.5.3.2
Giao dꢛch quyꢝn chꢦn ngoꢖi tꢕ............................................................ 46
Phí quyꢝn chꢦn ngoꢖi tꢕ ...................................................................... 47
2.6
Nhꢭng thành tꢥu ꢇꢖt ꢇꢉꢣc trong viꢕc vꢙn dꢀng công cꢀ phái sinh phòng ngꢓa
rꢑi ro tꢒ giá tꢖi ACB .................................................................................................... 48
2.6.1 Giao dꢛch kꢢ hꢖn ........................................................................................ 48
2.6.2 Giao dꢛch hoán ꢇꢜi ..................................................................................... 49
2.6.3 Giao dꢛch quyꢝn chꢦn................................................................................. 49
- iv -
2.7
Nhꢭng hꢖn chꢁ trong quá trình áp dꢀng các sꢃn phꢚm phái sinh ꢇꢄ phòng ngꢓa
rꢑi ro tꢒ giá................................................................................................................... 49
2.7.1 Nhꢭng hꢖn chꢁ cꢑa giao dꢛch kꢢ hꢖn ......................................................... 49
2.7.2 Nhꢭng hꢖn chꢁ cꢑa giao dꢛch hoán ꢇꢜi ...................................................... 50
2.7.3 Nhꢭng hꢖn chꢁ cꢑa viꢕc phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng giao sau ngoꢖi tꢕ................ 51
2.7.4 Nhꢭng hꢖn chꢁ cꢑa giao dꢛch quyꢝn chꢦn.................................................. 51
2.7.5 Nhꢭng hꢖn chꢁ khác trong viꢕc phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng phái sinh................. 52
Chꢉơng 3: GIꢯI PHÁP ꢏꢰY MꢬNH VIꢱC PHÒNG NGꢫA RꢌI RO Tꢍ GIÁ
BꢲNG CÔNG Cꢐ TÀI CHÍNH PHÁI SINH............................................................. 54
3.1
3.2
ꢏꢛnh hꢉꢨng phát triꢄn công cꢀ phái sinh trong tꢉơng lai ................................ 54
ꢏiꢝu kiꢕn ꢇꢄ phát triꢄn công cꢀ phái sinh ngoꢖi hꢔi tꢖi ACB.......................... 55
3.2.1 Vꢝ khách quan............................................................................................ 55
3.2.2 Vꢝ phía ACB .............................................................................................. 56
3.2.3 Vꢝ phꢉơng tiꢕn, thiꢁt bꢛ.............................................................................. 57
3.3
Giꢃi pháp phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng công cꢀ phái sinh ngoꢖi hꢔi............................ 57
3.3.1 Nâng cao vai trò cꢑa công cꢀ phái sinh trong viꢕc phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá
ꢇꢔi vꢨi doanh nghiꢕp................................................................................................ 57
3.3.2 Giꢃi pháp phát triꢄn nghiꢕp vꢀ công cꢀ phái sinh ꢠng dꢀng phòng ngꢓa rꢑi
ro tꢒ giá tꢖi ACB ...................................................................................................... 59
3.3.2.1
Tìm hiꢄu nhu cꢈu cꢑa khách hàng....................................................... 59
3.3.2.2 Marketing sꢃn phꢚm............................................................................ 59
3.3.2.3 Giꢃi pháp vꢝ con ngꢉꢅi ....................................................................... 60
3.3.2.4 Giꢃi pháp vꢝ công nghꢕ....................................................................... 61
3.3.2.5
3.3.2.6
hꢣp lý
Giꢃi pháp vꢝ sꢃn phꢚm ........................................................................ 62
Xây dꢥng chiꢁn lꢉꢣc kinh doanh và chiꢁn lꢉꢣc khách hàng mꢗt cách
............................................................................................................. 64
3.3.3 Giꢃi pháp dành cho khách hàng sꢞ dꢀng công cꢀ phái sinh ..................... 65
3.3.3.1
3.3.3.2
Nâng cao nhꢙn thꢠc cꢑa doanh nghiꢕp vꢝ phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá .. 65
Thành lꢙp bꢗ phꢙn tham mꢉu vꢝ tài chính có kiꢁn thꢠc sâu vꢝ các giao
dꢛch phái sinh ngoꢖi tꢕ.......................................................................................... 66
- v -
3.3.3.3
Thꢥc hiꢕn viꢕc phân tích, phán ꢇoán và dꢥ báo sꢥ biꢁn ꢇꢗng cꢑa thꢛ
trꢉꢅng vꢝ tꢒ giá hꢔi ꢇoái ...................................................................................... 66
Các kiꢁn nghꢛ vꢳ mô vꢝ phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng công cꢀ phái sinh ...................... 66
3.4
3.4.1 Hoàn thiꢕn khung pháp lý ꢇꢔi vꢨi viꢕc thꢥc hiꢕn các giao dꢛch ngoꢖi hꢔi
phái sinh ................................................................................................................... 66
3.4.2 Hꢉꢨng dꢴn vꢝ hꢖch toán kꢁ toán công cꢀ phái sinh................................... 67
3.4.3 Phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng giao sau ngoꢖi tꢕ ....................................................... 67
3.4.4 Khꢂc phꢀc nhꢭng hꢖn chꢁ và ngꢡn ngꢓa sꢞ dꢀng phái sinh không ꢇúng
mꢀc ꢇích................................................................................................................... 68
3.4.5 Nꢨi lꢵng vai trò ꢇiꢝu hành cꢑa Nhà Nꢉꢨc vào thꢛ trꢉꢅng.......................... 69
3.5
Các kiꢁn nghꢛ vꢳ mô vꢝ chính sách tꢒ giá và ꢇiꢝu hành thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi tꢕ cꢑa
Ngân hàng Nhà nꢉꢨc ................................................................................................... 69
3.5.1 Phꢔi hꢣp chính sách tꢒ giá và lãi suꢘt ........................................................ 69
3.5.2 Chính sách tiꢝn tꢕ ....................................................................................... 70
3.5.3 Thꢥc hiꢕn ꢇa ngoꢖi tꢕ ................................................................................. 70
3.5.4 Ngân hàng Nhà nꢉꢨc cꢈn có nhꢭng dꢥ báo chính xác hơn vꢝ nhu cꢈu và xu
hꢉꢨng biꢁn ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá...................................................................................... 71
3.5.5 Hoàn thiꢕn thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi ................................................................. 72
3.5.5.1 Hꢉꢨng tꢨi chính sách tꢒ giá cân bꢧng cung cꢈu.................................. 72
3.5.5.2
Hoàn thiꢕn và phát triꢄn thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi tꢕ liên ngân hàng
(INTERBANK).................................................................................................... 73
3.5.5.3
3.5.5.4
Nâng cao vai trò cꢑa NHNN trên Vinaforex....................................... 74
Hình thành công ty môi giꢨi ngoꢖi hꢔi ............................................... 74
Kꢁt luꢙn
Tài liꢕu tham khꢃo
Phꢀ lꢀc
DANH MꢀC VIꢁT TꢂT
ACB
Ngân hàng Á Châu
EXCHANGE
FOREX
FORWARD
FUTURE
NHTM
Thꢛ trꢉꢅng tꢙp trung
Thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi
Giao dꢛch có kꢢ hꢖn
Giao dꢛch giao sau
Ngân hàng thꢉơng mꢖi
Ngân hàng trung ꢉơng
Ngân hàng nhà nꢉꢨc
Giao dꢛch quyꢝn chꢦn
Thꢛ trꢉꢅng phi tꢙp trung
Giao dꢛch giao ngay
Giao dꢛch hoán ꢇꢜi
NHTW
NHNN
OPTION
OTC
SPOT
SWAP
TMCP
Thꢉơng mꢖi cꢜ phꢈn
Thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi Viꢕt Nam
VINAFOREX
DANH MꢀC BꢃNG BIꢄU
Sꢅ
NꢆI DUNG
Bꢃng 1.1
Bꢃng 2.1
Bꢃng 2.2
Bꢃng 2.3
Bꢃng 2.4
Bꢃng 2.5
Bꢃng 2.6
Bꢃng 2.7
Bꢃng 2.8
Bꢃng 2.9
Tiêu chuꢚn hóa hꢣp ꢇꢤng giao sau ꢆ thꢛ trꢉꢅng Chicago
Mꢗt vài chꢶ tiêu kinh tꢁ giai ꢇoꢖn khꢑng hoꢃng (1997 – 1999)
Mꢗt vài chꢶ tiêu kinh tꢁ giai ꢇoꢖn sau khꢑng hoꢃng (2000 – 2002)
Mꢗt vài chꢶ tiêu kinh tꢁ giai ꢇoꢖn 2003 - 2006
Mꢗt vài chꢶ tiêu kinh tꢁ giai ꢇoꢖn 2007 - 2010
Mꢠc gia tꢡng tꢒ giá giao dꢛch có kꢢ hꢖn
Tꢜng hꢣp doanh sꢔ hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn tꢓ nꢡm 2006 – 2010
Tꢜng hꢣp doanh sꢔ hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi tꢓ nꢡm 2007 – 2010
Biꢄu phí giao dꢛch hoán ꢇꢜi cꢑa NHNN
Tꢜng hꢣp doanh sꢔ hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn tꢓ nꢡm 2008 – 2010
Biꢄu ꢇꢤ 2.1 Tꢜng hꢣp các chꢶ sꢔ tài chính cꢑa ACB tꢓ 2005 – 2010
Biꢄu ꢇꢤ 2.2 Nguꢤn gꢔc ngoꢖi tꢕ sꢞ dꢀng trong thanh toán
Biꢄu ꢇꢤ 2.3 Mꢠc ꢇꢗ nhꢙn thꢠc cꢑa doanh nghiꢕp vꢝ rꢑi ro tꢒ giá
Biꢄu ꢇꢤ 2.4 Tꢒ lꢕ sꢞ dꢀng các loꢖi công cꢀ tài chính phái sinh
Biꢄu ꢇꢤ 2.5 Mꢠc ꢇꢗ thꢉꢅng xuyên sꢞ dꢀng công cꢀ phái sinh
Sơ ꢇꢤ 2.1
Sơ ꢇꢤ tꢜ chꢠc ngân hàng TMCP Á Châu
LꢇI Mꢈ ꢉꢊU
====ꢀ====
1. Lý do nghiên cꢋu:
Sau gia nhꢙp WTO, Viꢕt Nam tꢓng bꢉꢨc thꢥc hiꢕn tꢥ do hóa thꢉơng mꢖi,
tꢥ do hóa tài chính, tꢥ do hóa ꢇꢈu tꢉ. Tiꢁn trình tꢥ do hóa tꢘt yꢁu dꢴn ꢇꢁn nhiꢝu cơ
hꢗi cꢷng nhꢉ thách thꢠc ꢇꢔi vꢨi nꢝn kinh tꢁ nói chung và các doanh nghiꢕp nói
riêng, trong ꢇó có vꢘn ꢇꢝ rꢑi ro vꢝ tꢒ giá.
Xuꢘt nhꢙp khꢚu cꢑa các nꢉꢨc tꢡng lên nhanh chóng vꢝ kim ngꢖch và ꢇa
dꢖng hóa vꢝ cơ cꢘu tiꢝn tꢕ, trong khi ꢇó thꢛ trꢉꢅng tài chính lꢖi biꢁn ꢇꢗng khôn
lꢉꢅng, làm phát sinh rꢑi ro tꢒ giá cho nhꢭng nhà kinh doanh xuꢘt nhꢙp khꢚu khi có
các khoꢃn thu, chi bꢧng các ꢇꢤng tiꢝn khác nhau.
Thꢥc tꢁ cho thꢘy là tꢒ giá có thꢄ biꢁn ꢇꢗng tꢡng hoꢟc giꢃm, làm cho nhà
kinh doanh xuꢘt nhꢙp khꢚu có thꢄ phát sinh lãi hoꢟc lꢸ. Tuy nhiên, hꢦ lꢖi không
thꢄ lꢉꢅng hꢁt ꢇꢉꢣc ꢇiꢝu này. Kꢢ vꢦng cꢑa các nhà kinh doanh xuꢘt nhꢙp khꢚu là tꢒ
giá ꢇꢉꢣc ꢜn ꢇꢛnh hoꢟc ꢇꢉꢣc xác ꢇꢛnh trꢉꢨc ꢇꢄ hꢦ tꢙp trung vào thꢥc hiꢕn thꢉơng
mꢖi, ꢇꢃm bꢃo lꢣi nhuꢙn.
Tꢓ nꢡm 1998, NHNN ꢇã bꢂt ꢇꢈu cho phép thꢥc hiꢕn giao dꢛch kꢢ hꢖn và
giao dꢛch hoán ꢇꢜi ꢇꢄ phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá, nhꢉng ꢇꢁn nꢡm 2002, mꢗt sꢔ ít các
tꢜ chꢠc tín dꢀng mꢨi bꢂt ꢇꢈu triꢄn khai các nghiꢕp vꢀ này. Tuy nhiên, do nhꢭng
hꢖn chꢁ tꢓ phía ngꢉꢅi sꢞ dꢀng, ngꢉꢅi cung cꢘp và cꢃ ngꢉꢅi hoꢖch ꢇꢛnh chính sách
mà ꢇꢁn nay doanh sꢔ giao dꢛch cꢑa các thꢛ trꢉꢅng này vꢴn còn tꢉơng ꢇꢔi thꢘp. Vì
thꢁ trong tꢉơng lai, chúng ta cꢈn hoàn thiꢕn các biꢕn pháp phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá
ꢇꢄ phát triꢄn mꢗt nꢝn kinh tꢁ vꢭng mꢖnh mà trong ꢇó, công cꢀ tài chính phái sinh
ꢇꢉꢣc xem là mꢗt giꢃi pháp hiꢕu quꢃ trong viꢕc phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá. ꢏó cꢷng
là lý do ꢇꢄ tôi chꢦn vꢘn ꢇꢝ nghiên cꢠu “Biꢀn pháp phòng ngꢁa rꢂi ro tꢃ giá bꢄng
công cꢅ tài chính phái sinh tꢆi ngân hàng thưꢇng mꢆi cꢈ phꢉn Á Châu” làm nꢗi
dung cꢑa luꢙn vꢡn.
2. ꢉꢌi tưꢍng nghiên cꢋu:
ꢏꢝ tài hꢉꢨng ꢇꢁn viꢕc phát triꢄn nghiꢕp vꢀ phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá bꢧng
công cꢀ tài chính phái sinh tꢖi Ngân hàng TMCP Á Châu cho các khách hàng có
quan hꢕ giao dꢛch cꢷng nhꢉ khách hàng tiꢝm nꢡng cꢑa ngân hàng Á Châu, ꢇꢄ
khách hàng chꢑ ꢇꢗng hơn trꢉꢨc nhꢭng rꢑi ro do sꢥ biꢁn ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá mang lꢖi
thông qua viꢕc sꢞ dꢀng công cꢀ tài chính phái sinh.
3. Phương pháp nghiên cꢋu:
Trên cơ sꢆ phân tích nguꢤn gꢔc cꢑa rꢑi ro tꢒ giá ꢇꢔi vꢨi hoꢖt ꢇꢗng kinh
doanh cꢑa doanh nghiꢕp, chính sách ꢇiꢝu hành tꢒ giá cꢑa NHNN trong thꢅi gian
qua, ꢇꢝ tài thꢥc hiꢕn phꢉơng pháp thu thꢙp, so sánh, phân tích kꢁt hꢣp vꢨi khꢃo sát
chꢦn mꢴu ꢇánh giá nhꢙn thꢠc cꢑa doanh nghiꢕp vꢝ vꢘn ꢇꢝ rꢑi ro tꢒ giá, công cꢀ tài
chính phái sinh, nhu cꢈu và các hình thꢠc doanh nghiꢕp ꢇã và ꢇang sꢞ dꢀng ꢇꢄ
phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá. Tꢓ ꢇó hꢉꢨng ꢇꢁn viꢕc sꢞ dꢀng công cꢀ tài chính phái
sinh nhꢉ là mꢗt biꢕn pháp phòng ngꢓa rꢑi ro tꢔt nhꢘt, ꢇꢤng thꢅi hoàn thiꢕn thꢛ
trꢉꢅng phái sinh ngoꢖi tꢕ nhꢧm khuyꢁn khích các doanh nghiꢕp áp dꢀng phòng
ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá.
4. Ý nghꢎa ꢏꢐ tài:
a. ꢉꢌi vꢑi khách hàng.
- Phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá: Là biꢕn pháp ꢇꢄ bꢃo toàn thu nhꢙp và chi phí. Vꢨi
mꢗt chi phí chꢘp nhꢙn ꢇꢉꢣc, các giao dꢛch ngoꢖi hꢔi phái sinh (forward, swap,
future, option) giúp các doanh nghiꢕp có hoꢖt ꢇꢗng liên quan ꢇꢁn ngoꢖi tꢕ cꢔ
ꢇꢛnh chi phí và bꢃo toàn lꢣi nhuꢙn, tránh ꢃnh hꢉꢆng bꢆi sꢥ biꢁn ꢇꢗng cꢑa tꢒ
giá.
- Chꢑ ꢇꢗng nguꢤn ngoꢖi tꢕ ꢇꢄ thanh toán hàng nhꢙp khꢚu: ꢏꢔi vꢨi hoꢖt ꢇꢗng
nhꢙp khꢚu, các doanh nghiꢕp cꢈn ngoꢖi tꢕ ꢇꢄ thanh toán tiꢝn hàng. Nꢁu không
chuꢚn bꢛ trꢉꢨc nguꢤn ngoꢖi tꢕ thì doanh nghiꢕp có thꢄ lâm vào tình trꢖng thiꢁu
hꢀt ngoꢖi tꢕ hoꢟc không có ngoꢖi tꢕ ꢇꢄ thanh toán, kꢁt quꢃ là không nhꢙn ꢇꢉꢣc
hàng nhꢙp khꢚu hoꢟc phꢃi chꢛu mꢗt khoꢃn chi phí tꢡng thêm do chꢙm thanh
toán, hoꢟc phꢃi mua ngoꢖi tꢕ vꢨi tꢒ giá cao hơn nhiꢝu. Nhꢭng nguy cơ ꢇó
doanh nghiꢕp ꢇꢝu có thꢄ tránh ꢇꢉꢣc bꢧng cách sꢞ dꢀng các giao dꢛch ngoꢖi hꢔi
phái sinh ꢇꢄ chꢑ ꢇꢗng nguꢤn ngoꢖi tꢕ, ꢇꢃm bꢃo có ngoꢖi tꢕ ꢇꢄ thanh toán tiꢝn
hàng nhꢙp khꢚu.
- Kinh doanh trên cơ sꢆ chênh lꢕch tꢒ giá: Doanh nghiꢕp có thꢄ khai thác chiꢝu
hꢉꢨng biꢁn ꢇꢗng có lꢣi cꢑa tꢒ giá ꢇꢄ thu lꢣi nhuꢙn. Mꢗt quyꢝn chꢦn mua hay
bán (kiꢄu Mꢹ) có thꢄ ꢇꢉꢣc thꢥc hiꢕn trꢉꢨc ngày ꢇáo hꢖn nꢁu tꢒ giá giao ngay
trên thꢛ trꢉꢅng cao hơn hay thꢘp hơn tꢒ giá quyꢝn chꢦn vꢨi dꢥ báo rꢧng tꢒ giá
có xu hꢉꢨng biꢁn ꢇꢗng ngꢉꢣc chiꢝu trong tꢉơng lai.
- Tꢖo công cꢀ bꢃo hiꢄm rꢑi ro ngoꢖi hꢔi cho các hoꢖt ꢇꢗng kinh doanh ꢇꢟc thù:
Các doanh nghiꢕp cung cꢘp sꢃn phꢚm cho thꢛ trꢉꢅng thꢁ giꢨi thông qua hoꢖt
ꢇꢗng ꢇꢘu thꢈu sꢺ có nguꢤn thu ngoꢖi tꢕ nhꢉng không chꢂc chꢂn vì còn phꢀ
thuꢗc vào kꢁt quꢃ ꢇꢘu thꢈu. Trong trꢉꢅng hꢣp này, mꢗt giao dꢛch quyꢝn chꢦn
bán ngoꢖi tꢕ sꢺ rꢘt thích hꢣp ꢇꢄ bꢃo toàn khoꢃn lꢣi nhuꢙn nꢁu doanh nghiꢕp
trúng thꢈu cung cꢘp sꢃn phꢚm.
b. ꢉꢌi vꢑi ngân hàng
- Kiꢄm soát nguꢤn vꢔn khꢃ dꢀng: Các NHTM có thꢄ thꢥc hiꢕn các giao dꢛch
hoán ꢇꢜi ngoꢖi tꢕ vꢨi NHNN ꢇꢄ ꢇiꢝu tiꢁt lꢉꢣng ngoꢖi tꢕ khꢃ dꢀng tꢖi ngân hàng
phꢀc vꢀ cho hoꢖt ꢇꢗng kinh doanh cꢑa mình. Ngoài ra, các NHTM còn có thꢄ
ký kꢁt các hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi ngoꢖi tꢕ vꢨi nhau nhꢧm sꢞ dꢀng nguꢤn ngoꢖi tꢕ
hiꢕn có mꢗt cách hiꢕu quꢃ.
- Tꢖo liên kꢁt vꢨi khách hàng: Nhꢅ ꢇáp ꢠng ꢇꢉꢣc nhꢭng nhu cꢈu cꢈn thiꢁt cꢑa
khách hàng nên các giao dꢛch hꢔi ꢇoái phái sinh trꢆ thành mꢗt cꢈu nꢔi quan
trꢦng giꢭa ngân hàng và khách hàng. Cꢈu nꢔi ꢇó lꢖi càng chꢂc chꢂn hơn khi
thông qua các giao dꢛch này ngân hàng thꢥc hiꢕn viꢕc bán chéo các sꢃn phꢚm,
dꢛch vꢀ cꢑa mình cho khách hàng. Khách hàng sꢺ rꢘt hài lòng khi ꢇꢉꢣc phꢀc vꢀ
vꢨi mꢗt gói các sꢃn phꢚm, dꢛch vꢀ chꢘt lꢉꢣng cao.
- Tꢡng thu nhꢙp cho ngân hàng: Các giao dꢛch ngoꢖi hꢔi phái sinh mang lꢖi cho
các NHTM nguꢤn thu thông qua phí và chênh lꢕch tꢒ giá hoái ꢇꢔi. Ngoài ra,
viꢕc bán chéo sꢃn phꢚm cꢷng ꢇem lꢖi nguꢤn thu không nhꢵ cho các ngân hàng
nꢁu khai thác mꢗt cách triꢕt ꢇꢄ.
- Nâng cao nꢡng lꢥc kinh doanh: Sꢞ dꢀng tꢔt các giao dꢛch hꢔi ꢇoái phái sinh
giúp ngân hàng kiꢄm soát nguꢤn vꢔn khꢃ dꢀng bꢧng ngoꢖi tꢕ mꢗt cách hiꢕu
quꢃ, tꢖo liên kꢁt tꢔt vꢨi khách hàng và tꢖo nhiꢝu cơ hꢗi bán chéo sꢃn phꢚm. Tꢘt
cꢃ nhꢭng yꢁu tꢔ ꢇó tꢖo thành mꢗt chuꢸi liên kꢁt nhân quꢃ giúp nâng cao hiꢕu
quꢃ kinh doanh cho ngân hàng.
5. Cꢒu trúc ꢏꢐ tài:
Ngoài phꢈn mꢆ ꢇꢈu và kꢁt luꢙn, cꢘu trúc ꢇꢝ tài gꢤm 3 chꢉơng:
- Chưꢇng 1: Tꢜng quan vꢝ rꢑi ro tꢒ giá hꢔi ꢇoái và công cꢀ tài chính phái sinh.
- Chưꢇng 2: Thꢥc tiꢮn áp dꢀng công cꢀ phái sinh phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá tꢖi
NHTM Á Châu.
- Chưꢇng 3: Giꢃi pháp ꢇꢚy mꢖnh viꢕc phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá bꢧng công cꢀ tài
chính phái sinh.
- 1 -
Chương 1: TꢓNG QUAN Vꢔ RꢕI RO Tꢖ GIÁ HꢅI ꢉOÁI VÀ CÔNG
Cꢀ TÀI CHÍNH PHÁI SINH
1.1 Rꢗi ro tꢘ giá và quá trình hình thành các công cꢙ phòng ngꢚa rꢗi ro
1.1.1 Tꢘ giá hꢌi ꢏoái
1.1.1.1 Khái niꢛm tꢘ giá hꢌi ꢏoái
Hꢔi ꢇoái là sꢥ chuyꢄn ꢇꢜi tꢓ mꢗt ꢇꢤng tiꢝn này sang mꢗt ꢇꢤng tiꢝn khác. Sꢥ
chuyꢄn ꢇꢜi này xuꢘt phát tꢓ nhu cꢈu thanh toán giꢭa các cá nhân, công ty, tꢜ chꢠc
giꢭa hai quꢔc gia khác nhau và dꢥa trên mꢗt tꢒ lꢕ nhꢘt ꢇꢛnh giꢭa hai ꢇꢤng tiꢝn, tꢒ
giá ꢇó gꢦi là tꢒ giá hꢔi ꢇoái (hay còn gꢦi là tꢒ giá).
Tꢃ giá hꢊi ꢋoái giꢌa hai ꢋꢍng tiꢎn chính là giá cꢏ ꢋꢍng tiꢎn này ꢋưꢐc tính
bꢄng mꢑt sꢊ ꢋꢇn vꢒ ꢋꢍng tiꢎn kia.
1.1.1.2 Các nhân tꢌ ꢜnh hưꢝng ꢏꢞn tꢘ giá hꢌi ꢏoái
Cꢷng nhꢉ giá cꢃ hàng hóa, tꢒ giá thꢉꢅng xuyên biꢁn ꢇꢗng trên thꢛ trꢉꢅng và chꢛu sꢥ
tác ꢇꢗng cꢑa nhiꢝu yꢁu tꢔ. Mꢗt sꢔ yꢁu tꢔ cơ bꢃn tác ꢇꢗng lên tꢒ giá:
- Tình hình lꢆm phát trong và ngoài nưꢓc: tꢒ giá và lꢖm phát có mꢔi quan hꢕ
tꢒ lꢕ thuꢙn vꢨi nhau. Nꢁu lꢖm phát trong nꢉꢨc cao hơn lꢖm phát ꢆ nꢉꢨc
ngoài, hàng hóa trong nꢉꢨc sꢺ trꢆ nên ꢇꢂt ꢇꢵ hơn so vꢨi hàng hóa nꢉꢨc
ngoài. ꢏiꢝu này sꢺ dꢴn ꢇꢁn sꢥ gia tꢡng nhu cꢈu hàng hóa nhꢙp ngoꢖi và sꢥ
sꢀt giꢃm cꢈu nꢗi ꢇꢛa. Sꢥ dꢛch chuyꢄn này sau ꢇó dꢛch chuyꢄn sang thꢛ trꢉꢅng
ngoꢖi hꢔi làm tꢡng cꢈu và giꢃm cung ngoꢖi tꢕ. Kꢁt quꢃ là ngoꢖi tꢕ lên giá so
vꢨi nꢗi tꢕ hay làm tꢡng tꢒ giá.
- Tình hình thay ꢋꢈi lãi suꢔt nꢑi tꢀ và ngoꢆi tꢀ: tꢒ giá và lãi suꢘt ꢇꢤng nꢗi tꢕ có
xu hꢉꢨng tꢒ lꢕ nghꢛch. Nꢁu lãi suꢘt trong nꢉꢨc tꢡng tꢉơng ꢇꢔi so vꢨi lãi suꢘt
ngoꢖi tꢕ thì tài sꢃn tài chính nꢗi ꢇꢛa trꢆ nên hꢘp dꢴn các nhà ꢇꢈu tꢉ hơn tài
sꢃn tài chính nꢉꢨc ngoài. ꢏiꢝu này khiꢁn các nhà ꢇꢈu tꢉ phꢃi tái cꢘu trúc lꢖi
danh mꢀc ꢇꢈu tꢉ ꢇꢉa ꢇꢁn hꢕ quꢃ là dòng vꢔn chꢃy ra khꢵi thꢛ trꢉꢅng vꢔn
nꢉꢨc ngoài và chꢃy vào thꢛ trꢉꢅng vꢔn nꢗi ꢇꢛa. Kꢁt quꢃ là tꢡng cung và giꢃm
- 2 -
cꢈu ngoꢖi tꢕ làm cho ꢇꢤng tiꢝn trong nꢉꢨc lên giá so vꢨi ngoꢖi tꢕ hay tꢒ giá
giꢃm.
- Tꢊc ꢋꢑ tꢕng trưꢖng kinh tꢗ tưꢇng ꢋꢊi: nꢁu tꢔc ꢇꢗ tꢡng trꢉꢆng kinh tꢁ trong
nꢉꢨc cao hơn tꢔc ꢇꢗ tꢡng trꢉꢆng kinh tꢁ nꢉꢨc ngoài thì nhꢙp khꢚu tꢡng
trꢉꢆng nhanh hơn xuꢘt khꢚu. Cꢈu ngoꢖi tꢕ tꢡng nhanh hơn cung làm cho tꢒ
giá tꢡng.
- Vai trò cꢂa chính phꢂ hay sꢘ can thiꢀp cꢂa Ngân hàng Trung ưꢇng: Chính
phꢑ thông qua Ngân hàng trung ꢉơng can thiꢕp vào thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi
bꢧng cách mua vào hoꢟc bán ra mꢗt khꢔi lꢉꢣng ngoꢖi tꢕ lꢨn nhꢧm làm thay
ꢇꢜi cung cꢈu và tac ꢇꢗng ꢇꢁn tꢒ giá.
- Tác ꢋꢑng cꢂa nhiꢎu yꢗu tꢊ khác như: tình hình kinh tꢁ chính trꢛ, kꢢ vꢦng và
sꢥ tꢘn công cꢑa nhà ꢇꢈu cơ, giá vàng, giá dꢈu trên thꢛ trꢉꢅng quꢔc tꢁ, tình
hình thu hút kiꢝu hꢔi….
1.1.2
Rꢗi ro tꢘ giá
Rꢑi ro tꢒ giá là rꢑi ro phát sinh do sꢥ biꢁn ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá làm ꢃnh hꢉꢆng
ꢇꢁn giá trꢛ kꢢ vꢦng trong tꢉơng lai.
Rꢑi ro tꢒ giá có thꢄ phát sinh trong nhiꢝu hoꢖt ꢇꢗng khác nhau cꢑa doanh
nghiꢕp. Nhìn chung, bꢘt cꢠ hoꢖt ꢇꢗng nào mà dòng tiꢝn vào và dòng tiꢝn ra phát
sinh bꢧng nhꢭng loꢖi tiꢝn tꢕ khác nhau ꢇꢝu chꢠa ꢇꢥng nguy cơ rꢑi ro tꢒ giá. ꢏꢔi vꢨi
mꢗt doanh nghiꢕp, dòng tiꢝn thꢉꢅng phát sinh tꢓ ba nhóm hoꢖt ꢇꢗng chính: hoꢖt
ꢇꢗng kinh doanh, hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ và hoꢖt ꢇꢗng tài trꢣ. Do ꢇó, rꢑi ro tꢒ giá thꢉꢅng
tác ꢇꢗng vào dòng tiꢝn cꢑa ba nhóm hoꢖt ꢇꢗng này.
1.1.3
Phân tích rꢗi ro tꢘ giá
1.1.3.1 Rꢗi ro tꢘ giá trong hoꢟt ꢏꢠng ꢏꢡu tư
Rꢑi ro tꢒ giá trong hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ thꢉꢅng phát sinh ꢇꢔi vꢨi công ty ꢇa quꢔc gia
hoꢟc ꢇꢔi vꢨi các nhà ꢇꢈu tꢉ tài chính có danh mꢀc ꢇꢈu tꢉ ꢇa dꢖng hóa trên bình diꢕn
quꢔc tꢁ.
Chꢻng hꢖn Unilever hay P&G là nhꢭng công ty ꢇa quꢔc gia có mꢟt tꢓ rꢘt sꢨm
trên thꢛ trꢉꢅng Viꢕt Nam. Khi ꢇꢈu tꢉ vào Viꢕt Nam, Unilever phꢃi bꢵ vꢔn ra
- 3 -
bꢧng ngoꢖi tꢕ (USD) ꢇꢄ thiꢁt lꢙp nhà máy, nhꢙp khꢚu nguyên vꢙt liꢕu ꢇꢄ sꢃn
xuꢘt. Phꢈn lꢨn sꢃn phꢚm sꢃn xuꢘt ꢇꢝu là sꢃn phꢚm tiêu dùng trên thꢛ trꢉꢅng Viꢕt
Nam nên ꢇꢉơng nhiên doanh thu bꢧng Viꢕt Nam ꢇꢤng (VND). Nꢁu nhꢉ ꢇꢖi bꢗ
phꢙn chi phí cꢑa Unilever phát sinh bꢧng ngoꢖi tꢕ (ngoꢖi trꢓ tiꢝn lꢉơng cho nhân
công và cán bꢗ quꢃn lý Viꢕt Nam) trong khi doanh thu ꢇꢖi bꢗ phꢙn bꢧng Viꢕt
Nam ꢇꢤng (ngoꢖi trꢓ doanh thu xuꢘt khꢚu sang nꢉꢨc thꢠ ba) thì Unilever phꢃi
ꢇꢔi mꢟt thꢉꢅng xuyên vꢨi rꢑi ro tꢒ giá. Nꢁu USD lên giá so vꢨi VND thì chi phí
sꢃn xuꢘt sꢺ tꢡng tꢉơng ꢇꢔi so vꢨi doanh thu. Sꢥ gia tꢡng này trong chꢓng mꢥc
nào ꢇó làm cho lꢣi nhuꢙn giꢃm ꢇi nghiêm trꢦng và có thꢄ làm ꢇꢃo lꢗn kꢁt quꢃ
kinh doanh.
Ngoài nhꢭng ꢃnh hꢉꢆng ꢇꢁn hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ trꢥc tiꢁp, rꢑi ro tꢒ giá còn có thꢄ ꢃnh
hꢉꢆng ꢇꢁn hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ gián tiꢁp, tꢠc là ꢇꢈu tꢉ trên thꢛ trꢉꢅng tài chính.
Chꢻng hꢖn, viꢕc ꢇꢈu tꢉ ra nꢉꢨc ngoài trên thꢛ trꢉꢅng chꢠng khoán cꢑa mꢗt quꢔc
gia khác ꢇòi hꢵi các nhà ꢇꢈu tꢉ phꢃi thꢥc hiꢕn chuyꢄn ꢇꢜi nꢗi tꢕ sang ngoꢖi tꢕ
cꢑa quꢔc gia ꢇó ꢇꢄ giao dꢛch bꢧng tꢒ giá mua ngoꢖi tꢕ cꢑa ngân hàng nꢉꢨc
ngoài. ꢏꢁn thꢅi ꢇiꢄm chꢘm dꢠt hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ, nhà ꢇꢈu tꢉ phꢃi bán lꢖi ngoꢖi
tꢕ ꢇꢄ mua nꢗi tꢕ chuyꢄn vꢝ nꢉꢨc theo tꢒ giá bán cꢑa ngân hàng nꢉꢨc ngoài công
bꢔ. Trꢉꢅng hꢣp ngân hàng nꢉꢨc ngoài ꢇiꢝu chꢶnh tꢒ giá theo hꢉꢨng giꢃm giá
ꢇꢤng nꢗi tꢕ, tꢡng giá ꢇꢤng ngoꢖi tꢕ thì nhà ꢇꢈu tꢉ phꢃi chꢛu mꢗt khoꢃn lꢸ khi
chuyꢄn ꢇꢜi, ꢇó là chꢉa kꢄ ꢇꢁn chênh lꢕch giá mua bán mà nhà ꢇꢈu tꢉ phꢃi gánh
chꢛu (nꢁu bꢵ qua cꢜ tꢠc).
1.1.3.2 Rꢗi ro tꢘ giá trong hoꢟt ꢏꢠng xuꢒt nhꢢp khꢣu
Có thꢄ nói xuꢘt nhꢙp khꢚu ꢇꢉꢣc xem là hoꢖt ꢇꢗng nhꢖy cꢃm nhꢘt ꢇꢔi vꢨi sꢥ
biꢁn ꢇꢗng cꢑa tꢒ giá hꢔi ꢇoái so vꢨi các hoꢖt ꢇꢗng khác. Sꢥ thay ꢇꢜi cꢑa tꢒ giá
ngoꢖi tꢕ so vꢨi nꢗi tꢕ làm thay ꢇꢜi giá trꢛ kꢢ vꢦng cꢑa các khoꢃn thu hoꢟc chi ngoꢖi
tꢕ trong tꢉơng lai khiꢁn cho hiꢕu quꢃ hoꢖt ꢇꢗng xuꢘt nhꢙp khꢚu bꢛ ꢃnh hꢉꢆng ꢇáng
kꢄ.
- 4 -
Trên thꢥc tꢁ, các nhà xuꢘt nhꢙp khꢚu chꢶ có thꢄ biꢁt ꢇꢉꢣc tꢒ giá giao dꢛch cꢑa ngày
hôm nay (ngày ký hꢣp ꢇꢤng xuꢘt nhꢙp khꢚu) nhꢉng không thꢄ chꢂc chꢂn ꢇꢉꢣc tꢒ
giá trong tꢉơng lai (ngày ꢇáo hꢖn hꢣp ꢇꢤng).
- ꢏꢔi vꢨi nhà xuꢘt khꢚu, vào ngày ꢇáo hꢖn, nꢁu tꢒ giá tꢡng, thì ngoài viꢕc thu
ꢇꢉꢣc lꢣi nhuꢙn tꢓ hoꢖt ꢇꢗng xuꢘt khꢚu, công ty còn kiꢁm ꢇꢉꢣc lꢣi nhuꢙn tꢓ sꢥ
tꢡng giá cꢑa ꢇꢤng ngoꢖi tꢕ. Nꢁu tꢒ giá giꢃm xuꢔng thì doanh thu kꢢ vꢦng cꢑa
hꢣp ꢇꢤng xuꢘt khꢚu sꢺ giꢃm ꢇi và có thꢄ gây ra lꢸ nꢁu giá ngoꢖi tꢕ xuꢔng quá
mꢖnh.
- ꢏꢔi vꢨi nhà nhꢙp khꢚu, vào ngày ꢇáo hꢖn, nꢁu tꢒ giá tꢡng lên, công ty vꢴn phꢃi
thanh toán sꢔ ngoꢖi tꢕ nhꢉ ꢇã cam kꢁt nhꢉng sꢔ nꢗi tꢕ ꢇꢄ mua ngoꢖi tꢕ tính theo
tꢒ giá ngày ꢇáo hꢖn lꢨn hơn nhiꢝu so vꢨi sꢔ nꢗi tꢕ dꢥ kiꢁn so vꢨi tꢒ giá tꢖi ngày
ký hꢣp ꢇꢤng. Ngꢉꢣc lꢖi, nꢁu tꢒ giá giꢃm xuꢔng, sꢔ tiꢝn dùng ꢇꢄ mua ngoꢖi tꢕ sꢺ
ít hơn so vꢨi dꢥ kiꢁn ban ꢇꢈu.
Nhꢉ vꢙy, chúng ta có thꢄ thꢘy ꢇꢔi vꢨi hoꢖt ꢇꢗng xuꢘt khꢚu, công ty có kꢢ vꢦng tꢒ
giá tꢡng và ꢇꢔi vꢨi hoꢖt ꢇꢗng nhꢙp khꢚu, các doanh nghiꢕp thꢉꢅng kꢢ vꢦng ꢆ tꢒ giá
giꢃm.
1.1.3.3 Rꢗi ro tꢘ giá trong hoꢟt ꢏꢠng tín dꢙng
Bên cꢖnh rꢑi ro tꢒ giá trong hoꢖt ꢇꢗng ꢇꢈu tꢉ và hoꢖt ꢇꢗng xuꢘt khꢚu, rꢑi ro
tꢒ giá còn xuꢘt hiꢕn trong hoꢖt ꢇꢗng tín dꢀng, mà rõ nhꢘt là các khoꢃn tín dꢀng
bꢧng ngoꢖi tꢕ. Viꢕc vay ngoꢖi tꢕ vꢨi lãi suꢘt thꢘp là cơ hꢗi cho các doanh nghiꢕp tiꢁt
kiꢕm chi phí. Tuy nhiên, trong thꢅi gian dài, các doanh nghiꢕp còn phꢃi chú ý ꢇꢁn
yꢁu tꢔ tꢒ giá.
Tꢖi ngày ꢇáo hꢖn, các doanh nghiꢕp vay nꢣ bꢧng ꢇꢤng ngoꢖi tꢕ phꢃi ꢇꢃm bꢃo
trꢃ nꢣ vay bꢧng chính loꢖi ngoꢖi tꢕ ꢇó cho ngân hàng cꢘp tín dꢀng. ꢏiꢝu ꢇó cꢷng có
nghꢳa là các doanh nghiꢕp này sꢺ phꢃi mua ngoꢖi tꢕ vꢨi mꢗt tꢒ giá chꢉa ꢇꢉꢣc xác
ꢇꢛnh trꢉꢨc trong tꢉơng lai. Cꢷng nhꢉ các nhà nhꢙp khꢚu, sꢥ tꢡng giá cꢑa ꢇꢤng ngoꢖi
tꢕ tꢖi ngày ꢇáo hꢖn ꢇòi hꢵi doanh nghiꢕp phꢃi chi nhiꢝu hơn sꢔ nꢗi tꢕ so vꢨi tꢒ giá
ngày giꢃi ngân ꢇꢄ mua ngoꢖi tꢕ, và ngꢉꢣc lꢖi khi tꢒ giá giꢃm.
- 5 -
1.1.4
Phòng ngꢚa rꢗi ro tꢘ giá
1.1.4.1 Các công cꢙ phòng ngꢚa rꢗi ro tꢘ giá
Trꢉꢨc nhꢭng bꢘt ꢜn cꢑa tꢒ giá và ꢃnh hꢉꢆng cꢑa rꢑi ro tꢒ giá ꢇꢁn tình hình
hoꢖt ꢇꢗng cꢑa các doanh nghiꢕp, thꢛ trꢉꢅng ꢇã phꢃn ꢠng lꢖi bꢧng cách hình thành
các sꢃn phꢚm phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá. Công cꢀ ꢇꢉꢣc ꢇꢝ cꢙp ꢇꢁn trong viꢕc phòng
ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá là các công cꢀ tài chính phái sinh: hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn, hꢣp ꢇꢤng
giao sau, hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi và hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn.
Hꢣp ꢇꢤng kꢢ hꢖn ꢇã tꢤn tꢖi trong hàng thꢙp niên qua, nhꢉng chꢶ ꢇꢁn ꢇꢈu thꢙp
niên 1970 thì công cꢀ này mꢨi chính thꢠc ꢇꢉꢣc tin tꢉꢆng. Vꢝ cơ bꢃn, thꢛ trꢉꢅng hꢣp
ꢇꢤng ngoꢖi hꢔi kꢢ hꢖn là thꢛ trꢉꢅng liên ngân hàng, do ꢇó nhiꢝu công ty ꢇꢔi mꢟt vꢨi
rꢑi ro tꢒ giá do không thꢄ tꢙn dꢀng lꢣi ích cꢑa thꢛ trꢉꢅng này.
ꢏꢄ ꢇáp ꢠng lꢖi nhu cꢈu này ngày càng nhiꢝu hơn, thꢛ trꢉꢅng tài chính ꢇã ꢇáp
ꢠng bꢧng viꢕc cho ra ꢇꢅi hꢣp ꢇꢤng giao sau vꢝ tꢒ giá. Tháng 05/1972, thꢛ trꢉꢅng
tiꢝn tꢕ quꢔc tꢁ cꢑa Sàn giao dꢛch hàng hóa Chicago CME bꢂt ꢇꢈu giao dꢛch hꢣp
ꢇꢤng giao sau vꢨi ꢇꢤng bꢃng Anh, ꢇô la Canada, mark ꢏꢠc, yên Nhꢙt, franc Thꢀy
Sꢹ và franc Pháp.
Công cꢀ hoán ꢇꢜi tiꢝn tꢕ ꢇã xuꢘt hiꢕn tiꢁp sau ꢇó. Hꢣp ꢇꢤng hoán ꢇꢜi giꢭa
WB và IBM vào tháng 08/1981 ꢇã ꢇꢉꢣc thꢓa nhꢙn rꢗng rãi là buꢜi ra mꢂt công
chúng cꢑa sꢃn phꢚm hoán ꢇꢜi tiꢝn tꢕ.
Hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn ngoꢖi tꢕ ra ꢇꢅi ngay sau sꢃn phꢚm hoán ꢇꢜi. Tháng
12/1982, Sàn giao dꢛch chꢠng khoán Philadelphia cho ra ꢇꢅi hꢣp ꢇꢤng quyꢝn chꢦn
ꢇꢤng bꢃng Anh, sau ꢇó là ꢇô la Canada, mark ꢏꢠc, yên Nhꢙt, franc Thꢀy Sꢹ vào
tháng 1 và tháng 2/1983.
1.1.4.2 Vai trò thꢤ trưꢥng các sꢜn phꢣm phái sinh
- Quꢃn trꢛ rꢑi ro: thꢛ trꢉꢅng sꢃn phꢚm phái sinh cho phép các nhà ꢇꢈu tꢉ muꢔn
làm giꢃm rꢑi ro cꢑa mình chuyꢄn giao cho nhꢭng ngꢉꢅi khác sꢼn sàng chꢘp
nhꢙn nó. Thꢛ trꢉꢅng này rꢘt hiꢕu quꢃ trong viꢕc phân phꢔi lꢖi rꢑi ro giꢭa các nhà
ꢇꢈu tꢉ phù hꢣp vꢨi khꢚu vꢛ rꢑi ro cꢑa tꢓng ngꢉꢅi, do ꢇó mà các nhà ꢇꢈu tꢉ sꢺ
sꢼn sàng cung cꢘp nhiꢝu vꢔn hơn cho thꢛ trꢉꢅng tài chính.
- 6 -
- Tꢜng hꢣp tꢘt cꢃ các thông tin vào mꢗt dꢖng thꢔng nhꢘt, phꢃn ánh giá cꢃ giao
ngay cꢑa mꢗt loꢖi tài sꢃn riêng biꢕt, là cơ sꢆ cꢑa mꢗt hꢣp ꢇꢤng giao sau.
- Cung cꢘp công cꢀ hꢸ trꢣ cho hoꢖt ꢇꢗng quꢃn trꢛ rꢑi ro, các thông tin hiꢕu quꢃ ꢇꢄ
hình thành giá, giꢃm chi phí, nâng cao tính thanh khoꢃn, bán khꢔng và làm cho
thꢛ trꢉꢅng trꢆ nên hiꢕu quꢃ hơn.
1.2 Tꢦng quan vꢐ thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
1.2.1
Lꢤch sꢧ hình thành và phát triꢨn thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
Thꢅi kꢢ sơ khai: cách ꢇây khoꢃn 4000 nꢡm, thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi bꢂt ꢇꢈu hình
thành ꢆ dꢖng sơ khai bꢧng viꢕc sꢞ dꢀng nhꢭng ꢇꢤng xu có tem dán cꢑa ngân hàng,
cꢑa nhà buôn, nhà vua… ꢇꢄ thanh toán cho các giao dꢛch hàng hóa, dꢛch vꢀ giꢭa
các quꢔc gia. Tiꢁp theo là sꢥ xuꢘt hiꢕn cꢑa tiꢝn mꢟt và dꢖng hꢸn hꢣp giꢭa tiꢝn mꢟt
và tín dꢀng.
Thꢅi kꢢ ꢇꢖi chiꢁn thꢁ giꢨi thꢠ nhꢘt và cuꢗc ꢇꢖi suy thoái: thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi
hꢔi bꢛ gián ꢇoꢖn và bꢘt ꢜn sau thꢁ chiꢁn thꢠ nhꢘt và trꢆ thành ꢇꢔi tꢉꢣng ꢇꢈu cơ quy
mô lꢨn vì các giao dꢛch thꢉơng mꢖi quꢔc tꢁ kéo theo viꢕc mua hay bán ngoꢖi tꢕ
thꢉꢅng có mꢠc ꢇꢗ rꢑi ro cao.
Thꢅi kꢢ sau ꢇꢖi chiꢁn thꢁ giꢨi lꢈn thꢠ hai: ꢇô la Mꢹ dꢈn thay thꢁ vai trò chꢑ
ꢇꢖo cꢑa ꢇꢤng bꢃng Anh, các chính phꢑ bꢂt ꢇꢈu có sꢥ can thiꢕp sau hơn vào thꢛ
trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi, thꢛ trꢉꢅng dꢈn ꢜn ꢇꢛnh và tꢒ giá cꢑa hꢈu hꢁt các ꢇꢤng tiꢝn ꢇꢉꢣc
neo cꢔ ꢇꢛnh và chꢶ dao ꢇꢗng trong biên ꢇꢗ hꢽp.
1.2.2
Khái niꢛm thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
Nꢁu hiꢄu mꢗt cách tꢜng quát, thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi là bꢘt cꢠ nơi ꢇâu diꢮn ra
viꢕc mua, bán các ꢇꢤng tiꢝn khác nhau.
Nꢁu hiꢄu theo nghꢳa hꢽp, thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi là nơi mua, bán ngoꢖi tꢕ giꢭa
các ngân hàng (thꢛ trꢉꢅng Interbank), vì trên thꢥc tꢁ, hoꢖt ꢇꢗng mua, bán ngoꢖi tꢕ
xꢃy ra chꢑ yꢁu giꢭa các ngân hàng (chiꢁm khoꢃn 85% doanh sꢔ giao dꢛch). Phꢈn
còn lꢖi là các giao dꢛch ngoꢖi tꢕ giꢭa ngân hàng – khách hàng hoꢟc khách hàng vꢨi
khách hàng.
- 7 -
1.2.3
ꢉꢩc ꢏiꢨm cꢗa thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
- Không nhꢘt thiꢁt tꢙp trung tꢖi vꢛ trí ꢇꢛa lý hꢭu hình nên nó còn ꢇꢉꢣc gꢦi là thꢛ
trꢉꢅng không gian.
- ꢏây là thꢛ trꢉꢅng toàn cꢈu. Do sꢥ chênh lꢕch vꢝ múi giꢅ giꢭa các khu vꢥc trên
thꢁ giꢨi nên các giao dꢛch diꢮn ra suꢔt 24/24.
- Trung tâm cꢑa thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi là thꢛ trꢉꢅng liên ngân hàng vꢨi các thành
viên chꢑ yꢁu là các NHTM, các nhà môi giꢨi ngoꢖi hꢔi và các NHTW.
- Sꢆ dꢳ các giao dꢛch ngoꢖi tꢕ có thꢄ ꢇꢉꢣc thꢥc hiꢕn liên tꢀc là nhꢅ vào các
phꢉơng tiꢕn thông tin liên lꢖc hiꢕn ꢇꢖi: ꢇiꢕn thoꢖi, fax, mꢖng vi tính, telex.
- Do thꢛ trꢉꢅng có tính toàn cꢈu và hoꢖt ꢇꢗng hiꢕu quꢃ, cho nên các tꢒ giá niêm
yꢁt trên các thꢛ trꢉꢅng khác nhau hꢈu nhꢉ không có sꢥ chênh lꢕch lꢨn.
- ꢏây là mꢗt thꢛ trꢉꢅng rꢘt nhꢖy cꢃm vꢨi các sꢥ kiꢕn chính trꢛ, kinh tꢁ, xã hꢗi, tâm
lý… nhꢘt là chính sách tiꢝn tꢕ cꢑa các nꢉꢨc phát triꢄn.
1.2.4
Chꢋc nꢪng cꢗa thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
- Phꢀc vꢀ cho các khách hàng thꢥc hiꢕn giao dꢛch thꢉơng mꢖi quꢔc tꢁ. ꢏây ꢇꢉꢣc
xem là chꢠc nꢡng cơ bꢃn cꢑa thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi.
- Giúp luân chuyꢄn các khoꢃn ꢇꢈu tꢉ, tín dꢀng quꢔc tꢁ, các giao dꢛch tài chính
quꢔc tꢁ khác cꢷng nhꢉ giao lꢉu giꢭa các quꢔc gia.
- Thông qua thꢛ trꢉꢅng tꢒ giá ꢇꢉꢣc hình thành thông qua quy luꢙt cung cꢈu.
- Là nơi ꢇꢄ NHNN tiꢁn hành can thiꢕp tꢒ giá theo chiꢝu hꢉꢨng có lꢣi cho nꢝn
kinh tꢁ.
- Là nơi kinh doanh và cung cꢘp các công cꢀ phòng ngꢓa rꢑi ro tꢒ giá bꢧng các
hꢣp ꢇꢤng nhꢉ kꢢ hꢖn, hoán ꢇꢜi, quyꢝn chꢦn, tꢉơng lai.
1.2.5
Các nghiꢛp vꢙ trên thꢤ trưꢥng ngoꢟi hꢌi
Cꢡn cꢠ vào tính chꢘt giao dꢛch trên thꢛ trꢉꢅng ngoꢖi hꢔi và nꢗi dung kinh
doanh, ngꢉꢅi ta chia các nghiꢕp vꢀ kinh doanh ngoꢖi hꢔi thành hai nghiꢕp vꢀ cơ
bꢃn: nghiꢕp vꢀ sơ cꢘp (các giao dꢛch giao ngay) và nghiꢕp vꢀ phái sinh (các giao
dꢛch kꢢ hꢖn, hoán ꢇꢜi, quyꢝn chꢦn, tꢉơng lai) ꢇꢉꢣc giao dꢛch trên thꢛ trꢉꢅng tꢙp
trung (sꢆ giao dꢛch) và thꢛ trꢉꢅng phi tꢙp trung.
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá bằng công cụ tài chính phái sinh tại Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
luan_van_bien_phap_phong_ngua_rui_ro_ty_gia_bang_cong_cu_tai.pdf

