Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng giải pháp kiểm thử tự động phần mềm
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
NGUYỄN THỊ HÒA
NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG GIẢI PHÁP
KIỂM THỬ TỰ ĐỘNG PHẦN MỀM
Ngành: Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: Quản lý Hệ thống thông tin
Mã số: Chuyên nghành đào tạo thí điểm
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐINH VĂN DŨNG
HÀ NỘI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, đây là kết quả nghiên cứu của tôi trong đó có sự giúp
đỡ rất lớn của thầy hướng dẫn và các đồng nghiệp ở cơ quan. Các nội dung nghiên
cứu và kết quả trong đề tài này hoàn toàn trung thực.
Trong luận văn, tôi có tham khảo đến một số tài liệu của một số tác giả đã
được liệt kê tại phần “Tài liệu tham khảo” ở cuối luận văn.
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Hòa
LỜI CẢM ƠN
Em xin chân thành cảm ơn đến Viện Công Nghệ thông tin, Đại học công nghệ, Đại
học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện cho em học tập và thực hiện luận văn này.
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Tiến Sĩ Đinh Văn Dũng, người đã tận tình
hướng dẫn em trong quá trình làm luận văn này.
Em xin cảm ơn quý Thầy Cô đã nhiệt tình giảng dạy cho chúng em trong những năm
học vừa qua.
Cuối cùng, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình cũng như bạn bè đã
luôn ủng hộ, động viên em để em có thể có điều kiện tốt nhất để học tập và nghiên cứu.
Hà Nội, tháng 12/2014
Nguyễn Thị Hòa – Lớp CIO 03
Viện Công nghệ thông tin – Đại học Quốc gia Hà Nội
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................................ 3
BẢNG CÁC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................................................... 5
DANH MỤC HÌNH VẼ ............................................................................................................. 6
DANH MỤC BẢNG BIỂU......................................................................................................... 7
MỞ ĐẦU .................................................................................................... …...1
1.1 Giới thiệu ..........................................................................................................4
1.2 Qui trình kiểm thử tự động.................................................................................8
1.3 Lợi ích và thách thức của kiểm thử tự động......................................................10
1.4 Thị trường kiểm thử tự động ............................................................................13
1.5 Tình hình nghiên cứu kiểm thử tự động............................................................16
1.6 Tình hình ứng dụng kiểm thử tự động ..............................................................18
2.2. Kiểm thử hướng dữ liệu (Data-driven testing)...................................................30
3.1. Mô tả đối tượng kiểm thử..................................................................................42
3.2.Yêu cầu tự động hóa kiểm thử ............................................................................44
3.3.Môi trường thử nghiệm ......................................................................................46
3.4.Thiết kế kiểm thử hướng dữ liệu và từ khóa........................................................49
3.5. Thử nghiệm và đánh giá kết quả........................................................................62
CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ......................................................................67
DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2 Tiến trình tự động hóa.................................................................................. 9
Hình 3: Tình hình áp dụng tự động hóa kiểm thử....................................................15
Hình 4: Các thế hệ khung kiểm thử tự động............................................................17
Hình 5: Kiểm thử hướng dữ liệu.............................................................................30
Hình 6: Dữ liệu kiểu kiểm thử hướng dữ liệu..........................................................31
Hình 7: Đọc dữ liệu từ tệp tin .................................................................................32
Hình 8: Kiểm thử hướng từ khóa ............................................................................34
Hình 9: Đưa các từ khóa ra thư viện ......................................................................35
Hình 10: Sử dụng các từ khóa ở mức cao................................................................36
Hình 19: Cấu trúc thư mục kiểm thử tự động..........................................................50
Hình 20: Dữ liệu kiểm thử cho bài kiểm thử...........................................................52
Hình 21: Xây dựng từ khóa mức cao ......................................................................54
Hình 22: Xây dựng bài kiểm thử từ các từ khóa......................................................56
Hình 24: Danh sách các từ khóa nghiệp vụ .............................................................59
Hình 25: Danh sách các từ khóa dùng chung ..........................................................60
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 4: Các mức ghi lại thông tin chi tiết...............................................................28
Bảng 11: Danh sách các từ khóa trong thư viện ......................................................57
Bảng 12: Danh sách các từ khóa nghiệp vụ.............................................................58
Bảng 14: Đánh giá kết quả kiểm thử tự động..........................................................66
MỞ ĐẦU
Sự cần thiết của đề tài
Chúng ta đã và đang chứng kiến sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của nghành
công nghiệp phần mềm trong vài thập kỉ qua. Nếu như trước đây, phần mềm máy
tính chỉ được sử dụng để tính toán khoa học kỹ thuật và xử lý dữ liệu, thì ngày nay,
nó đã được ứng dụng vào mọi mặt của đời sống hàng ngày của con người. Từ các
ứng dụng nhỏ để điều khiển các thiệt bị gia dụng như điện thoại, máy giặt, ti vi, tủ
lạnh đến các ứng dụng lớn hơn cho rất nhiều người dùng cùng sử dụng như hệ
thống quản lý doanh nghiệp, các hệ thống hướng dẫn giao thông, hệ thống quản lý
việc khám chữa bệnh. Có thể nói, công nghiệp phần mềm đã len lỏi đến từng ngóc
nghách nhỏ nhất của đời sống con người, đỏi hỏi chất lượng phần mềm ngày một
nâng cao hơn. Đồng nghĩa với việc cần phải kiểm thử phần mềm chặt chẽ để có thể
đảm bảo chất lượng của phần mềm.
Kiểm thử phần mềm là khâu sống còn của sản phẩm trước khi đưa vào sử
dụng, góp phần quyết định sự thành công của dự án phần mềm. Tuy nhiên, kiểm thử
là một công việc tiêu tốn rất nhiều thời gian, tiền bạc, công sức. Nhất là đối với các
phần mềm lớn, chi phí này càng tăng lên gấp bội mỗi khi có sự thay đổi, nâng cấp
các chức năng của phần mềm. Mà điều này thì không thể tránh khỏi, phần mềm
luôn cần được thay đổi để đáp ứng yêu cầu ngày một cao hơn của người sử dụng.
Khi có sự thay đổi của phần mềm, đồng nghĩa ngoài việc kiểm thử chức năng mới,
các chức năng cũ cũng cần được kiểm tra kỹ càng để đảm bảo chúng vẫn hoạt động
tốt . Đó chính là hoạt động kiểm thử hồi qui.
Hiện tại, kiểm thử hồi qui tại các công ty nhỏ và vừa ở trong nước chủ yếu
được thực hiện bởi kiểm thử thủ công. Nhiều khi chức năng thay đổi nhỏ nhưng
phần cần thực hiện kiểm thử lại rất lớn, bên cạnh việc tốn kém chi phí, nhân lực,
cũng có khả năng có thể chậm tiến độ, bị lọt lỗi khi bàn giao sản phẩm. Do đó, luận
văn mong muốn đưa ra giải pháp tự động hóa kiểm thử nhằm giảm thiểu chi phí
1
kiểm thử, cả về thời gian, tiền bạc, con người, và giảm sự nhàm chán cho kiểm thử
viên mà vẫn đảm bảo được chất lượng của sản phẩm.
Với sự phát triển mạnh mẽ của phát triển phần mềm cũng như là kiểm thử
phần mềm hiện nay, có rất nhiều công cụ hỗ trợ cho kiểm thử tự động, mỗi công cụ
có thế có một số phương pháp luận khác nhau. Nhưng điều đó không đồng nghĩa
với việc lựa chọn công cụ bất kỳ nào cũng tốt, hoặc cứ áp dụng kiểm thử tự động là
có thể tiết kiệm chi phí và đảm bảo dự án sẽ thành công. Vì vậy luận văn mong
muốn đưa ra một cái nhìn tồng quan nhất trong việc nghiên cứu áp dụng tự động
hóa trong kiểm thử phần mềm hiện nay, các thế hệ công cụ kiểm thử tự động cũng
như nghiên cứu hai phương pháp luận tự động hóa kiểm thử hướng dữ liệu và
hướng từ khóa. Cuối cùng, luận văn sẽ áp dụng kiểm thử tự động trong kiểm thử
chức năng của phần mềm Ads Editor với công cụ Robot Framework.
Nội dung của luận văn
Với mục đích như trên, luận văn có những nội dung như sau:
Luận văn tổng hợp lý thuyết về kiểm thử phần mềm và kiểm thử tự động -
một giải pháp góp phần nâng cao năng suất, chất lượng hoạt động kiểm thử phần
mềm.
Luận văn mô tả phương pháp kiểm thử hướng dữ liệu và phương pháp kiểm
thử hướng từ khóa. Nền tảng lý thuyết này sẽ được thử nghiệm trong luận văn này.
Luận văn đã mô tả từng bước quá trình áp dụng kiểm thử hướng dữ liệu và
hướng từ khóa vào kiểm thử một hệ thống trong thực tế, góp phần giảm chi phí việc
kiểm thử một số sản phẩm phần mềm.
Cấu trúc của luận văn
Với mục tiêu xây dựng giải pháp tự động hóa cho kiểm thử hồi qui, luận văn
được chia làm bốn chương:
Chương I: Tổng quan kiểm thử tự động
Chương này giới thiệu về khái niệm kiểm thử, kiểm thử tự động, vai trò và lợi
ích khi ứng dụng kiểm thử tự động trong hoạt động kiểm thử phần mềm. Chương
này cũng trình bày các bước để tiếp cận kiểm thử tự động cũng như các vấn đề có
2
thể gặp phải trong quá trình áp dụng kiểm thử tự động.Ngoài ra cũng tổng hợp về
tình hình thị trường của kiểm thử tự động, tình hình nghiên cứu áp dụng kiểm thử tự
động hiện nay.
Chương II: Giải pháp kiểm thử tự động hướng dữ liệu và hướng từ khóa
Từ những nghiên cứu ở Chương I, chương này giới thiệu hai giải pháp kiểm
thử tự động hướng dữ liệu và hướng từ khóa.
Chương III: Thử nghiệm kiểm thử hướng dữ liệu và từ khóa
Chương này giới thiệu sơ lược với bạn đọc về phần mềm quản lý quảng cáo
trực tuyến Ads Editors. Lý do cần thiết phải xây dựng hệ thống kiểm thử tự động để
kiểm thử cho hệ thống Ads Editors. Đưa ra các bước xây dựng kiểm thử hướng dữ
liệu và hướng từ khóa trong việc áp dụng kiểm thử tự động chức năng “Post
changes/ Get changes”.
Chương IV: Kết luận và khuyến nghị
Trong chương này, chúng tôi sẽ tổng kết lại các kết quả và đóng góp mà việc
thực hiện đề tài đem lại. Ngoài ra, chúng tôi cũng đề xuất các phương hướng nghiên
cứu tiếp theo, nhằm giúp cho đề tài trở nên hoàn thiện hơn.
3
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN KIỂM THỬ TỰ ĐỘNG PHẦN MỀM
1.1 Giới thiệu
Khái niệm
Kiểm thử phần mềm là qui trình thực hiện một chương trình hay hệ thống với
được các yêu cầu về chức năng cũng như yêu cầu phi chức năng (tính tin cậy, tính
khả dụng, tính hiệu quả, khả năng bảo trì, bảo mật, tính di động) của phần mềm. Lỗi
phần mềm càng được tìm ra muộn, nhất là sau khi sản phẩm đã đến tay người dùng
thì càng tốn nhiều thời gian và tiền bạc để sửa lỗi. Do đó, kiểm thử phần mềm được
thực hiện ngay trong quá trình phát triển phần mềm.
Hiện nay, các công cụ hỗ trợ lập trình đã giúp tăng cải thiện năng suất làm việc
của các lập trình viên lên rất nhiều. Điều này dẫn đến tăng áp lực lên các kiểm thử
viên, những người thường đứng ở vị trí nút cổ chai trong việc bàn giao sản phẩm
phần mềm. Đòi hỏi kiểm thử viên phải kiểm thử nhiều hơn trong khoảng thời gian ít
hơn. Nên việc cần làm với các kiểm thử viên đó là tìm ra cách để vừa đảm bảo chất
lượng của phần mềm, đồng thời phải rút ngắn thời gian kiểm thử, đồng nghĩa với
việc tăng năng suất kiểm thử. Cũng giống như rất nhiều nghành nghề khác, khi nghĩ
đến việc tăng năng suất lao động, người ta nghĩ đến tự động hóa. Vậy kiểm thử tự
động là gì?
Kiểm thử tự động là quá trình thực hiện một cách tự động các bước trong một
kịch bản kiểm thử. Mục đích của kiểm thử tự động là giảm thiểu thời gian, công sức
và kinh phí, tăng độ tin cậy, tăng tính hiệu quả và giảm sự nhàm chán cho kiểm thử
viên trong quá trình kiểm thử phần mềm. [2]
Kiểm thử phần mềm hay kiểm thử kiểm thử phần mềm tự động có thể được
phân chia thành kiểm thử tĩnh và kiểm thử động, trong đó kiểm thử động bao gồm
kiểm thử chức năng và kiểm thử phi chức năng. Mỗi loại kiểm thử đều đóng vai trò
quan trọng trong đảm bảo chất lượng phần mềm, như kiểm thử tĩnh là thực hiện
kiểm thử ở giai đoạn sớm của quá trình phát triển phần mềm, phát hiện các lỗi trên
4
các tài liệu thiết kế, mã nguồn... Kiểm thử động được thực hiện khi mã nguồn được
thực thi, nhằm phát hiện ra các lỗi về chức năng như phần mềm có hoạt động như
thiết kế không, hoặc các lỗi phi chức năng như phần mềm có hoạt động như mong
muốn của người dùng không. Do có rất nhiều thuật ngữ liên quan đến kiểm thử và
kiểm thử tự động không thể giới thiệu hết trong phạm vi của luận văn. Nên luận văn
chỉ đề cập đến các khái niệm kiểm thử chức năng và kiểm thử hồi qui, tập trung vào
áp dụng kiểm thử tự động các chức năng ở trong giai đoạn kiểm thử hồi qui.
Kiểm thử chức năng
Giống như tên gọi của nó, kiểm thử chức năng đảm bảo rằng các chức năng
của phần mềm sẽ hoạt động đúng như yêu cầu trong đặc tả phần mềm, Chức năng
của phần mềm là những gì mà nó được xây dựng để có thể làm được. Vậy kiểm thử
chức năng sẽ là kiểm tra xem phần mềm có thể làm được các yêu cầu có trong đặc
tả hay ca sử dụng (use cases). Có thể có một số chức năng mà cũng được giả sử sẽ
thỏa mãn mặc dù không được nhắc đến trong tài liệu nhưng được ngầm hiểu bởi
kiểm thử viên. Kiểm thử chức năng có thể được thực hiện ở tất cả các mức kiểm
thử: kiểm thử đơn vị, kiểm thử tích hợp, kiểm thử hệ thống, kiểm thử chấp nhận…
Dựa theo tiêu chuẩn ISO 9126, kiểm thử chức năng có thể tập trung vào tính
phù hợp (suitability), tính tương tác (interoperability), tính bảo mật (security), tính
chính xác (accuracy) và tính tuân thủ (compliance).
Trong đó tính phù hợp đó là khả năng phần mềm có thể cung cấp các tập hợp
các chức năng phù hợp cho một tác vụ cụ thể và mục tiêu người dùng. Tính tương
tác đó là khả năng phần mềm có thể tương tác với một hoặc nhiều thành phần cụ thể
hoặc hệ thống. Tính bảo mật là khả năng phần mềm có thể ngăn chặn truy cập trái
phép, dù vô tình hay cố ý các chương trình và dữ liệu. Tính chính xác là khả năng
của phần mềm có thể cung cấp các quyền hay những đồng thuận về kết quả hoặc
ảnh hưởng với mức độ cần thiết của độ chính xác.
Kiểm thử chức năng có thể thực hiện theo hai xu hướng: Dựa trên yêu cầu
hoặc dựa trên qui trình nghiệp vụ.
5
Kiểm thử chức năng dựa trên yêu cầu sử dụng đặc tả của hệ thống là tài liệu cơ
bản để thiết kế các bài kiểm thử. Một cách bắt đầu tốt đó là sử dụng bảng mục lục
của tài liệu đặc tả để liệt kê ra danh sách các đầu mục cần thực hiện kiểm thử (hoặc
không kiểm thử). Chúng ta cần đánh độ ưu tiên cho các bài kiểm thử để đảm bảo
rằng những phần yêu cầu quan trọng nhất chắc chắn được thực hiện kiểm thử.
Kiểm thử dựa trên qui trình nghiệp vụ sử dụng kiến thức liên quan đến qui
trình nghiệp vụ. Qui trình nghiệp vụ miêu tả kịch bản sử dụng chức năng hàng ngày
của hệ thống. Sử dụng tài liệu ca sử dụng rất phù hợp cho việc tạo các bài kiểm thử
theo hướng nghiệp vụ. [3]
Một cách tổng quát, kiểm thử chức năng có thể được hoàn thành trong hai
vào. Sau đó kết quả đầu ra của phần mềm và sự thay đổi trong trạng thái của phần
mềm được so sánh với kết quả mong muốn mà đã được định nghĩa từ trước. Trong
Hình 1: Kiểm thử chức năng ở góc nhìn tổng quan (High level view)
Kiểm thử hồi qui
Như đã nói ở trên, khi xây dựng một phiên bản mới của hệ thống như sửa lỗi,
thêm chức năng, chúng ta có thể vô tình gây ra các lỗi mới. Nhiều khi có thay đổi
rất nhỏ nhưng cũng gây ra vấn đề rất lớn ngoài sức tưởng tượng của đội phát triển.
6
Để tránh những sự việc đáng tiếc này xảy ra, chúng ta cần kiểm thử lại phần mềm
để đảm bảo chức năng đã chạy tốt vẫn tiếp tục chạy tốt.
Khi phiên bản mới của phần mềm không còn hoạt động như trước chúng ta nói
là phiên bản mới hồi qui với bản trước đó. Phiên bản mới không hồi qui tức là nó
vẫn giữ được các tính năng là một yêu cầu chất lượng cơ bản. Các hoạt động kiểm
thử tập trung vào vấn đề hồi qui được gọi là kiểm thử hồi qui. Đúng ra chúng ta cần
kiểm tra phiên bản mới không hồi qui về phiên bản cũ, nhưng thuật ngữ kiểm thử
hồi quy đã phổ biến nên chúng ta dùng thuật ngữ này. Kiểm thử hồi qui được minh
họa như hình dưới đây.
Hình 2: Kiểm thử hồi qui
Phương pháp đơn giản để kiểm thử hồi quy là chạy lại tất cả các ca kiểm thử
của phiên bản trước. Tuy nhiên việc kiểm lại toàn bộ này rất tốn kém và không tầm
thường. Các bài kiểm thử trước đó có thể không chạy lại được với phiên bản mới
của phần mềm mà không sửa đổi gì. Chạy lại toàn bộ các bài kiểm thử là rất tốn
kém và nhiều phần trong đó là không cần thiết. Một bộ kiểm thửu chất lượng tốt
phải được duy trì xuyên suốt các phiên bản của hệ thống.
Thay đổi trong phiên bản phần mềm mới có thể tác động tới khuôn dạng của
đầu vào và đầu ra, và các bài kiểm thử có thể cần các thay đổi tương ứng để chạy
được. Ngay cả việc sửa đổi một cách đơn giản của cấu trúc dữ liệu, chẳng hạn như
bổ xung các trường có thể làm cho các bài kiểm thử trước đây không chạy được
7
nữa. Hơn nữa một số bài kiểm thử có bị lỗi thời, khi các tính năng của phần mềm đã
thay đổi hoặc bị loại bỏ khỏi phiên bản mới. Các khung hỗ trợ để dịch đặc tả kiểm
thử thành bài kiểm thử sẽ giúp giảm ảnh hưởng của thay đổi định dạng của đầu vào
và đầu ra. Các đặc tả bài kiểm thử và các mệnh đề về kết quả mong đợi mà phản
ánh tính đúng của bài kiểm thử và tránh các chi tiết cụ thể sẽ giảm một phần lớn
công sức kiểm thử khi có thay đổi nhỏ. Các bộ kiểm thử chất lượng cao có thể được
duy trì qua các phiên bản của phần mềm bằng việc xác định và loại bỏ các bài kiểm
thử lỗi thời và phát hiện và đánh dấu thích hợp các bài kiểm thử dư thừa. Ca kiểm
thử đi cùng một đường đi trong chương trình là dư thừa với tiêu chuẩn kiểm thử cấu
trúc, nhưng bài kiểm thử cùng một phân hoạch lại là dư thừa với kiểm thử dựa trên
lớp tương đương. Việc dư thừa là do nhiều người cùng làm hoặc do chương trình bị
thay đổi gây ra. Các bài kiểm thử dư thừa không ảnh hưởng đến tính đúng, sai, mà
chỉ ảnh hưởng đến chi phí kiểm thử. Các bài kiểm thử lỗi thời cần phải loại bỏ, vì
chúng ta không còn cần chúng còn những ca kiểm thử dư thừa chúng ta có thể giữ, vì
chúng giúp phần mềm phát triển trong tương lai đảm bảo chất lượng hơn, tuy nhiên
nếu chúng gây ra chi phí kiểm thử lớn quá mức cần thiết thì có thể loại bỏ. Một cách
tiếp cận khác đó là thực hiện loại bỏ cả những bài kiểm thử mà không gặp lỗi trong
một thời gian dài, mặc dù cần phải xem xét cẩn trọng hướng tiếp cận này. [5]
Để góp phần nâng cao hiệu quả kiểm thử hồi qui có thể vừa kết hợp kỹ thuật
lựa chọn các bài kiểm thử như đã nói ở đây, cùng với việc thực hiện các bài kiểm
thử một cách tự động. Tuy nhiên, trong phạm vi của luận văn này, sẽ chỉ tập trung
vào việc thực thực thi các bài kiểm thử trong kiểm thử hồi qui một cách tự động.
1.2 Qui trình kiểm thử tự động
Kiểm thử tự động sẽ được sử dụng khi dự án không đủ tài nguyên (thời gian,
nhân lực và chi phí), như sau khi sản phẩm được sửa đổi, nâng cấp cần phải thực
hiện kiểm thử hồi qui để chắc chắn rằng việc sửa đổi nâng cấp không làm ảnh
hưởng đến các chức năng đã có của sản phẩm. Ngoài ra, kiểm thử tự động cũng
được lựa chọn khi phải kiểm tra khả năng vận hành của sản phẩm trong các môi
trường đặc biệt mà nếu dùng kiểm thử thủ công sẽ rất khó khăn để thực hiện như là
8
đo tốc độ xử lý, xác định khả năng chịu tải tối đa, kiểm tra cơ chế an ninh, an toàn,
lặp đi lặp lại một số thao tác trong thời gian dài…
Việc kiểm thử tự động thì tốn kém hơn kiểm thử thủ công rất nhiều nếu chỉ
thực hiện một lần. Để đạt được lợi ích, kiểm thử tự động cần phải được lựa chọn và
thực thi một cách cẩn thận theo một tiến trình cụ thể.
Trước khi thực hiện kiểm thử tự động, kỹ sư kiểm thử và người quản lý phải
có hiểu biết rõ ràng về kiểm thử tự động, bao gồm nhu cầu, mục tiêu, lợi ích, các
vấn đề và thách thức.
Theo Douglas Hoffman, một tiến trình hiệu quả để thực hiện tự động hóa kiểm
thử bao gồm các bước như ở hình dưới đây [6]
Lập kế hoạch tự
động hóa
Thiết kế hệ thống
tự động
Phát triển hệ
thống
Lựa chọn và đánh giá
các công cụ tự động
Giới thiệu và triển
khai hệ thống
Rà soát lại và
đánh giá
Hình 3 Tiến trình tự động hóa
Bước 1: Lập kế hoạch tự động hóa. Đây là bước khởi tạo. Mục đích chính
của bước này là lập kế hoạch xác định các đối tượng cần phải tự động, mục đích,
chiến lược, yêu cầu, lịch trình, kinh phí. Trong thực tế, kế hoạch tự động hóa
thường được tạo cho một sản phẩm, hoặc một dòng sản phẩm ngay ở giai đoạn đầu
của tiến trình phát triển phầm mềm.
Bước 2: Thiết kế kiểm thử tự động. Mục tiêu chính của bước này là tạo ra
một giải pháp tự động hóa chi tiết, phù hợp với yêu cầu và mục tiêu trong kế hoạch
đã vạch ra. Bao gồm 2 nhiệm vụ chính. Thứ nhất là xác định và lựa chọn các công
cụ có sẵn (các sản phẩm thương mại hoặc tự làm) để hỗ trợ tiến trình tự động hóa.
9
Để thực hiện nhiệm vụ này, người tự động hóa cần phải có thông tin hướng dẫn và
đánh giá về công cụ được lựa chọn. Thứ hai là thiết kế giải pháp tự động hóa.
Bước 3: Phát triển công cụ kiểm thử tự động. Ở bước này, sẽ thực hiện
phát triển công cụ dựa theo giải pháp tự động hóa đã đưa ra. Điểm mấu chốt ở bước
này là phải chắc chắn rằng công cụ đã được phát triển là đáng tin cậy và dễ sử dụng,
có tài liệu hướng dẫn tốt. Rất nhiều dự án tự động kiểm thử đã thất bại bởi vì chất
lượng kém và tài liệu không tốt.
Bước 4: Triển khai công cụ tự động. Giống như một sản phẩm thương
mại, công cụ tự động và các lợi ích của nó cần phải được giới thiệu và triển khai sử
dụng cho một sản phẩm nào đó. Ở bước này, việc đào tạo cho người dùng và hỗ trợ
họ là thiết yếu.
Bước 5: Rà soát lại (review) và đánh giá. Bất cứ khi nào một công cụ mới
được triển khai, thì đều phải tiến hành rà soát lại để xác định các vấn đề và hạn chế
của công cụ, đánh giá các tính năng mà nó cung cấp. Kết quả của việc rà soát này là
bài học cho các lần triển khai về sau.
1.3 Lợi ích và thách thức của kiểm thử tự động
1.3.1 Lợi ích
Dưới đây là một số lợi ích của kiểm thử tự động 69[7]:
Kiểm thử hồi qui cho một phiên bản mới của chương trình. Điều này là
hiển nhiên, đặc biệt là trong điều kiện các chương trình thường xuyên bị thay đổi.
Giả thiết rằng các bài kiểm thử đã tồn tại và đã được chạy tự động ở một phiên bản
trước đó, thì ở các phiên bản tiếp theo, chỉ cần lựa chọn các bài kiểm thử phù hợp
và một chút chi phí cho việc hướng dẫn sử dụng công cụ là có thể thực hiện được
việc kiểm thử.
Chạy được nhiều bài kiểm thử và thường xuyên hơn. Với việc kiểm thử
tự động, sẽ có nhiều bài kiểm thử được thực hiện trong khoảng thời gian ít hơn, và
do đó các bài kiểm thử cũng được thực hiện thường xuyên hơn. Điều này sẽ làm
tăng cường tính tin cậy của hệ thống.
10
Cho phép hoàn thành kiểm thử đối với các bài kiểm thử mà rất khó hoặc
không thể khi thực hiện bằng tay. Ví dụ: việc cố gắng hoàn thành đúng như thực tế
một bài kiểm thử của hệ thống với 200 người dùng cùng trực tuyến (Online) có thể
không thực hiện được nếu thực hiện kiểm thử bằng tay. Nhưng 200 người dùng này
có thể được giả lập bằng các công cụ kiểm thử tự động. Khi kiểm thử bằng tay, kết
quả mong muốn thường là những nội dung rõ ràng mà người kiểm thử có thể quan
sát. Tuy nhiên, có những thuộc tính rất khó để có thể xác nhận theo cách bình
thường. Ví dụ đối tượng GUI (Graphical User Interface) có thể gây ra một sự kiện
nào đó, mà ảnh hưởng của nó không được thể hiện ra ngay lập tức. Nhưng nếu sử
dụng công cụ kiểm thử thì ta có thể kiểm tra được sự kiện như vậy.
Sử dụng tài nguyên (Resources) tốt hơn. Tự động hóa giúp nâng cao độ
chính sác và giải tỏa tinh thần cho người thực hiện kiểm thử. Giúp kiểm thử viên có
có nhiều thời gian hơn cho việc lập kế hoạch, thiết kế bài kiểm thử…Mặt khác, với
kiểm thử tự động thì máy kiểm thử có thể được sử dụng để chạy kiểm thử vào
những lúc rảnh rỗi.
Đảm bảo tính nhất quán của kiểm thử. Kiểm thử tự động sẽ được thực
hiện lặp đi lặp lại một cách chính xác ở tất cả các lần kiểm thử (ít nhất là dữ liệu đầu
vào sẽ không bị thay đổi, kết quả đầu ra thì có thể khác nhau do thời gian thực hiện).
Điều này tạo ra sự nhất quán giữa các lần kiểm thử, điều rất khó đạt được nếu thực hiện
bằng tay. Các bài kiểm thử giống nhau có thể được thực hiện trên các phần cứng, hệ
điều hành hoặc cơ sở dữ liệu khác nhau. Điều này tạo nên sự nhất quán về chất lượng
trên các nền tảng khác nhau của sản phẩm. Điều rất khó đạt được nếu thực hiện kiểm
thử bằng tay (kiểm thử thủ công). Việc áp dụng chế độ kiểm thử tốt có thể đảm bảo các
tiêu chuẩn phù hợp cho kiểm thử và phát triển. Ví dụ, công cụ kiểm thử có thể được sử
dụng để kiểm tra cùng một loại tính năng đã được thực hiện theo cùng một cách ở tất
cả các ứng dụng hoặc chương trình khác nhau.
Tái sử dụng các bài kiểm thử. Có thể thực hiện kiểm thử nhiều lần mà
không mất chi phí để quyết định cái gì sẽ được kiểm thử, thiết kế bài kiểm thử, xây
dựng các bài kiểm thử hay đảm bảo tính chính xác của kiểm thử.
11
Rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm. Khi mà các bài kiểm thử được
kiểm thử tự động, nó có thể được thực hiện lặp đi lặp lại một cách nhanh chóng, vì
vậy sẽ rút ngắn được thời gian kiểm thử. Và qua đó cũng có thể rút ngắn được thời
gian phát triển sản phẩm và đưa sản phẩm ra thị trường (điều này còn tùy thuộc vào
việc khắc phục lỗi, tính khả dụng của chương trình)
Tăng tính tin cậy. Khi một số lượng lớn các bài kiểm thử tự động được
thực hiện thành công, nó sẽ tăng cường mức độ đảm bảo rằng hệ thống sẽ được phát
hành mà không có vấn đề gì.
Tóm lại, với kiểm thử tự động, chúng ta có thể thực hiện kiểm thử với chi phí
ít hơn, và chất lượng, năng suất cao hơn.
1.3.2Thách thức của kiểm thử tự động
Bên cạnh những lợi ích của kiểm thử tự động, cũng có rất nhiều thách thức và
điểm yếu. Hầu hết các dự án tự động bị thất bại do các mong muốn thiếu thực tế,
thiếu thực hành, các giả thiết đặt ra không chuẩn hoặc các vấn đề về kỹ thuật.
Một vấn đề về kỹ thuật đối với một kỹ sư kiểm thử đó là phải xác định nên tự
động hóa cái gì. Các thất bại phổ biến nhất thường là cố gắng thực hiện tự động hóa
quá nhiều. Không thể thực hiện tự động hết tất cả các hoạt động kiểm thử hay các
bài kiểm thử. Luôn luôn có một số hoạt động kiểm thử mà thực hiện thủ công dễ
hơn rất nhiều so với kiểm thử tự động, hoặc hoạt động đó rất khó để có thể tự động
hóa. Các kiểm thử mà được tiến hành rất ít, hoặc các kiểm thử mà kết quả của nó rất
dễ được xác nhận khi kiểm thử thủ công, nhưng lại rất khó khi tự động, hoặc phần
mềm được kiểm thử không ổn định, hay khi thực hiện kiểm thử tính khả dụng.
Thực hiện tự động hóa kiểm thử quá sớm không phải là một ý kiến hay, bởi vì
đặc tả của phần mềm thường có xu hướng thay đổi nhiều lần trong giai đoạn phát
triển. Trong trường hợp xấu nhất, kết quả sẽ là có rất nhiều các kiểm thử tự động mà
rất khó để bảo trì.
Chỉ đơn giản mua một công cụ tự động không đảm bảo đạt được các lợi ích,
giống như chỉ mua một máy tập thể hình sẽ không đảm bảo rằng bạn sẽ giảm cân và
12
có thân hình như ý muốn. Mỗi tổ chức cần đầu tư công sức và thời gian để có thể
đạt được các lợi ích từ kiểm thử tự động.
Có rất nhiều rủi ro khi các công cụ hỗ trợ kiểm thử được sử dụng, không kể đó
là công cụ nào, các rủi ro bao gồm:
Đặt ra mong muốn sử dụng công cụ không thực tế
Đánh giá quá thấp thời gian, giá thành và công sức phải bỏ ra khi bắt đầu
áp dụng công cụ tự động
Đánh giá thấp các công sức cần thiết để bảo trì các tài sản kiểm thử mà
được sinh tự động từ công cụ
Phụ thuộc quá mức vào công cụ.
Kỳ vọng không thực tế có lẽ là một trong những rủi ro lớn nhất khi sử dụng
công cụ tự động. Các công cụ cũng chỉ là phần mềm và chúng ta đều biết rằng bất
kỳ phần mềm nào cũng có rất nhiều vấn đề. Định hướng rõ ràng về mục tiêu sử
dụng của công cụ và các mục tiêu đó phải thực tế là vô cùng quan trọng để đạt được
thành công khi tự động hóa kiểm thử.
Rõ ràng, công cụ không phải là phép màu. Chúng có thể hoàn thành tốt công
việc mà chúng được thiết kế để làm, hoặc ít nhất là có thể hoàn thành, nhưng chúng
không làm được tất cả. Một công cụ có thể giúp đỡ, nhưng không thể thay thế được
sự thông minh cần thiết để biết cách sử dụng công cụ một cách tốt nhất, và làm sao
để đánh giá việc sử dụng hiện tại cũng như trong tương lai của công cụ. Ví dụ, công
cụ thực thi kiểm thử (Test excecution tool) không thể thay thế được công việc thiết
kế kịch bản kiểm thử và không thể thay thế được toàn bộ các hoạt động kiểm thử -
Một số hoạt động mà kiểm thử thủ công sẽ tốt hơn kiểm thử tự động, như là những
bài kiểm thử mà mất rất nhiều thời gian để tự động nhưng lại không phải tiến hành
1.4 Thị trường kiểm thử tự động
Trên thế giới
Một nghiên cứu thị trường được thực hiện trong tháng 11 & tháng 12 năm
2012 ở một số nước ở Bắc Mỹ và châu Âu về xu hướng kiểm thử tự động cho hệ
13
Tải về để xem bản đầy đủ
94 trang
22360
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Nghiên cứu và ứng dụng giải pháp kiểm thử tự động phần mềm", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_nghien_cuu_va_ung_dung_giai_phap_kiem_thu_tu_dong_p.pdf
