Luận văn Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
ĐẶNG NGỌC ĐIỆP
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI
ĐỊNH CƯ TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Hà Nội, 2018
BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
ĐẶNG NGỌC ĐIỆP
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ
TÁI ĐỊNH CƯ TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 8850103
NGƯỜI HƯỚNG DẪN : TS. ĐÀO ĐỨC MẪN
Hà Nội, 2018
i
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Cán bộ hướng dẫn chính: TS. Đào Đức Mẫn
Cán bộ chấm phản biện 1: TS. Lưu Văn Năng
Cán bộ chấm phản biện 2: TS. Nguyễn Thị Khuy
Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại:
HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN THẠC SĨ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
Ngày 15 tháng 9 năm 2018.
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan:
Những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là hoàn toàn
trung thực, của tôi, không vi phạm bất cứ điều gì trong luật sở hữu trí tuệ và
pháp luật Việt Nam. Nếu sai, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Tác giả Luận văn
Đặng Ngọc Điệp
iii
LỜI CẢM ƠN
Được sự nhất trí của trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội,
Khoa Quản lý đất đai, tôi đã tiến hành làm luận văn “Đánh giá thực trạng và
đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ
và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội”.
Trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn ngoài sự cố gắng và nỗ lực của
bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các cán bộ tại nơi
thực tập cùng gia đình và bạn bè.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu; Ban Chủ nhiệm Khoa Quản
lý đất đai trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cùng toàn thể các
thầy cô giáo đã dạy dỗ, quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá
trình học tập và rèn luyện tại trường thời gian qua.
Đặc biệt để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tôi nhận được sự quan
tâm của giáo viên hướng dẫn – TS. Đào Đức Mẫn. Thầy đã tận tâm hướng dẫn,
giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này.
Tôi xin gửi lời cảm ơn đến ban lãnh đạo, các cán bộ Trung tâm Phát triển
quỹ đất quận Cầu Giấy - Thành phố Hà Nội, các cơ quan ban ngành có liên
quan đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm luận văn tốt nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Học viên thực hiện
Đặng Ngọc Điệp
iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN.................................................................................................iii
DANH MỤC HÌNH........................................................................................xi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1.1.1. Các khái niệm cơ bản.............................................................................. 4
Nhà nước thu hồi đất......................................................................................... 5
liền với đất......................................................................................................... 8
1.2.1. Hệ thống cơ sở pháp lý ......................................................................... 12
nhà nước thu hồi đất tại Việt Nam.................................................................. 16
thu hồi đất ở một số nước trên thế giới ........................................................... 24
thu hồi đất tại Việt Nam.................................................................................. 28
CỨU................................................................................................................ 34
2.1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ............................................................... 34
v
2.2. Nội dung nghiên cứu................................................................................ 34
2.2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu........................................................... 34
2.3. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................... 35
2.3.3. Phương pháp kế thừa............................................................................. 36
2.3.4. Phương pháp chuyên gia....................................................................... 36
3.1.1. Điều kiện tự nhiên................................................................................. 37
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội...................................................................... 39
3.1.3. Đánh giá chung ..................................................................................... 41
trên địa bàn quận Cầu Giấy............................................................................. 63
3.3.1. Các văn bản pháp lý.............................................................................. 63
vi
tại các dự án..................................................................................................... 78
3.4.6. Các chính sách hỗ trợ khác ................................................................... 92
3.4.7. Chính sách tái định cư........................................................................... 96
bồi thường, hỗ trợ và tái định cư..................................................................... 99
3.4.9. Đánh giá chung ................................................................................... 105
3.5.5. Các giải pháp khác .............................................................................. 111
PHỤ LỤC....................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
vii
THÔNG TIN LUẬN VĂN
Họ và tên: Đặng Ngọc Điệp
Lớp: CH2B.QĐ
Khóa: 2B (2016 – 2018)
Mã số: 8850103
Khoa: Quản lý đất đai
Trường: Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội
Cán bộ hướng dẫn: TS. Đào Đức Mẫn
Tên đề tài: Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả
công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa
bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Nội dung nghiên cứu:
- Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Tình hình quản lý sử dụng đất quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Tình hình chung về công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Đánh giá việc thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư qua một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành
phố Hà Nội.
Kết quả đạt được:
Quận Cầu Giấy là một quận nội thành của thành phố Hà Nội với hệ thống
giao thông cũng như hệ thống kết cấu hạ tầng đô thị được đầu tư phát triển đồng
bộ và ngày càng hoàn thiện. Trong những năm qua, kinh tế - xã hội của quận
có những bước phát triển mạnh mẽ và ảnh hưởng nhiều tới tình hình sử dụng
đất của quận.
Theo số liệu thống kê đất đai năm 2017, quận Cầu Giấy có tổng diện tích
đất tự nhiên là 1.231,70 ha, bao gồm: 16,80 ha đất nông nghiệp (chiếm 1,36%),
1.134,04 ha đất phi nông nghiệp (chiếm 92,07%) và 80,86 ha đất chưa sử dụng
(chiếm 6,57%). Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về đất đai
được quận thực hiện tốt và đồng bộ.
viii
Từ năm 2014 đến nay, quận Cầu Giấy đã thực hiện thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư nhiều dự án, trong đó có cả những dự án trọng điểm của
Thành phố. Việc lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
được thực hiện theo đúng trình tự thủ tục quy định. Quá trình triển khai thực
hiện các dự án thu hồi đất trên địa bàn quận Cầu Giấy ngoài các dự án đảm bảo
đúng tiến độ bàn giao mặt bằng thì vẫn còn một số dự án chậm tiến độ bàn giao
mặt bằng do nhiều nguyên nhân.
Luận văn tiến hành nghiên cứu 02 dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, đó
là: Dự án Đường Vành đai 2 (đoạn Nhật Tân – Cầu Giấy) với diện tích cần thu
hồi là 56.075 m2, thời gian thực hiện dự án từ năm 2008 đến năm 2015 và Dự
án Đường Trần Đăng Ninh kéo dài với diện tích cần thu hồi là 8.123,2 m2, thời
gian thực hiện dự án từ năm 2014 đến năm 2017. Bên cạnh những kết quả khả
quan đạt được thì công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại các
dự án trên còn một số mặt tồn tại, hạn chế cả về khách quan cũng như chủ quan.
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy cũng như toàn thành phố
thì cần đẩy mạnh thực hiện các nhóm giải pháp về chế độ chính sách và tổ chức
thực hiện một cách chính xác và linh hoạt, đảm bảo sự tuân thủ pháp luật cũng
như lợi ích của người dân và tiến độ của dự án.
ix
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT
1
Chữ viết tắt
Chú giải
BTGPMB
BTHT
: Bồi thường giải phóng mặt bằng
: Bồi thường, hỗ trợ
: Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
: Bộ Tài nguyên và Môi trường
: Giấy chứng nhận
2
3
BTHT&TĐC
BTNMT
GCN
4
5
6
GPMB
HĐND
LĐĐ
: Giải phóng mặt bằng
: Hội đồng nhân dân
: Luật Đất đai
7
8
9
NXB
: Nhà xuất bản
10
11
12
TĐC
: Tái định cư
TNMT
UBND
: Tài nguyên và Môi trường
: Uỷ ban nhân dân
x
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 3.1. Diện tích, cơ cấu đất nông nghiệp năm 2017 của quận Cầu Giấy . 52
Bảng 3.2. Diện tích, cơ cấu đất phi nông nghiệp năm 2017 của quận Cầu
Giấy ................................................................................................................. 53
Bảng 3.3. Diện tích đất thu hồi tại 2 dự án ..................................................... 80
Bảng 3.4. Các mức hỗ trợ về đất nông nghiệp................................................ 82
Bảng 3.5. Giá đất ở bồi thường cho dự án Đường vành đai 2 tại các vị trí trên
các con đường thuộc phường Nghĩa Đô ......................................................... 84
Bảng 3.6. Giá đất ở và hệ số điều chỉnh giá đất cụ thể tại các vị trí đường Trần
Đăng Ninh ....................................................................................................... 85
Bảng 3.7. Giá đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp đường Trần Đăng Ninh
......................................................................................................................... 86
Bảng 3.8. Kết quả bồi thường, hỗ trợ về đất................................................... 86
Bảng 3.9. Kết quả bồi thường, hỗ trợ về tài sản trên đất ................................ 91
Bảng 3.10. Kết quả thực hiện các loại hỗ trợ khác ......................................... 95
Bảng 3.11. Kết quả thực hiện chính sách tái định cư dự án đường Vành đai
2....................................................................................................................... 97
Bảng 3.12. Kết quả thực hiện chính sách tái định cư dự án đường Trần Đăng
Ninh kéo dài .................................................................................................... 99
Bảng 3.13. Đánh giá của người dân trong việc xác định đối tượng được bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư......................................................................... 100
Bảng 3.14. Đánh giá của người dân về giá bồi thường, hỗ trợ..................... 101
Bảng 3.15. Đánh giá của người dân về chính sách hỗ trợ và tái định cư ..... 102
Bảng 3.16. Đánh giá của người dân về trình tự thực hiện và trách nhiệm của
các cấp, các ngành......................................................................................... 104
xi
DANH MỤC HÌNH
Hình 3.1. Sơ đồ Địa giới hành chính quận Cầu Giấy ..................................... 38
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Cơ cấu kinh tế quận Cầu Giấy năm 2017................................... 39
Biểu đồ 3.2. Cơ cấu sử dụng đất quận Cầu Giấy năm 2017........................... 56
Biểu đồ 3.3. Cơ cấu các loại đất bị thu hồi tại 2 dự án................................... 81
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, có vai trò, ý nghĩa đặc biệt đối với
quá trình phát triển kinh tế - xã hội và hoạt động sống của con người. Sự phát
triển của các ngành kinh tế cùng với áp lực gia tăng dân số làm cho nhu cầu sử
dụng đất vào các mục đích phi nông nghiệp ngày càng tăng, nhất là khi quá
trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước diễn ra mạnh mẽ. Để có mặt bằng
thực hiện các dự án phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, cơ sở hạ tầng…
việc thu hồi đất là một quá trình tất yếu, có tính quy luật.
Thu hô
̀
i đâ
́
t, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những nôi
̣
dung của công tac quan ly nha nươc vê
̀
đât đai, được quy định cụ thể trong Luật
́
̉
́
́
̀
́
Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành. Hoạt động này được thực hiện
thường xuyên hàng năm trên địa bàn cả nước, nhất là các địa phương có quá
trình công nghiệp hóa, đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ. Trong những năm qua, công
tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã có những đóng góp tích cực
vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước,
song trong thực tiễn triển khai cũng còn gặp nhiều khó khăn làm ảnh hưởng
đến tiến độ và thời gian thi công của các công trình, gây nhiều thiệt hại cung
̃
như anh hương đời sống người dân có đất bị thu hồi; một số địa phương tổ chức
̉
̉
thực hiện công tác thu hồi, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chưa tốt, dẫn đến
khiếu kiện, khiếu nại, gây bức xúc trong dư luận.
Luật Đất đai năm 2013 ra đời, UBND Thành phố Hà Nội đã ban hành các
Quyết định về các nội dung thuộc thẩm quyền của UBND Thành phố Hà Nội
về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành
phố. Từ khi triển khai Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 15/9/2016 của Ban
Thường vụ Thành ủy về "Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác bồi thường, hỗ
trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai
2
đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo", công tác giải phóng mặt bằng trên
địa bàn Thành phố Hà Nội đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, do
nhiều nguyên nhân khiến công tác này còn bộc lộ hạn chế, bất cập và cần sự
chủ động, tích cực tháo gỡ từ nhiều cấp, ngành.
Từ năm 2014 đến nay, quận Cầu Giấy đã thực hiện thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư nhiều dự án, trong đó có cả những dự án trọng điểm của
Thành phố. Việc lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
được thực hiện theo đúng trình tự thủ tục quy định. Quá trình triển khai thực
hiện các dự án thu hồi đất trên địa bàn quận Cầu Giấy ngoài các dự án đảm bảo
đúng tiến độ bàn giao mặt bằng thì vẫn còn một số dự án chậm tiến độ bàn giao
mặt bằng do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, việc thực hiện đề tài “Đánh giá thực
trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy,
thành phố Hà Nội” là rất cần thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Đánh giá việc thực hiện công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác thu
hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu
Giấy, thành phố Hà Nội.
3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
* Ý nghĩa khoa học
Việc đánh giá công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư qua
một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy có ý nghĩa thiết thực góp phần tìm ra
giải pháp nhằm hỗ trợ giải quyết các vấn đề tồn tại, đảm bảo lợi ích của người
dân có đất bị thu hồi và đẩy nhanh tiến độ các công tác này tại dự án.
3
* Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở thực tiễn, có thể dùng làm tài liệu
tham khảo cho các sinh viên, học viên cao học cũng như những nhà quản lý,
đơn vị thi công trong việc học tập, nghiên cứu, ban hành và thực hiện chính
sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện
các dự án trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
4
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Cơ sở lý luận của công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
1.1.1. Các khái niệm cơ bản
a. Thu hồi đất
Ngược lại với giao đất, cho thuê đất là những hình thức pháp lý làm hình
thành một quan hệ pháp luật đất đai, thì thu hồi đất lại làm chấm dứt quan hệ
pháp luật đất đai. Theo Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Nhà nước thu hồi
đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà
nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm
pháp luật về đất đai”.
Theo Khoản 1 Điều 16 Luật Đất đai 2013, Nhà nước quyết định thu hồi
đất trong các trường hợp:
- Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội
vì lợi ích quốc gia, công cộng;
- Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai;
- Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả
lại đất, có nguy cơ đe dọa tính mạng con người.
b. Bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất
Theo Từ điển Tiếng Việt thì “bồi thường” là trả lại tương xứng giá trị hoặc
công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác.[23]
Còn theo Khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Bồi thường về đất là việc Nhà
nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử
dụng đất”. Và “giải phóng mặt bằng” là quá trình thu hồi đất của Nhà nước từ
các chủ thể sử dụng đất để lấy mặt bằng thi công xây dựng các công trình.
Việc bồi thường thiệt hại này có thể vô hình hoặc hữu hình (bồi thường
bằng tiền, bằng vật chất khác,…) có thể do các quy định của pháp luật điều tiết,
hoặc do thỏa thuận giữa các chủ thể.
5
c. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
Trên thực tế, ngoài các khoản bồi thường thiệt hại nói trên thì còn có một
hình thức bồi thường khác gọi là hỗ trợ, việc hỗ trợ tương xứng với giá trị hoặc
công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác.
Theo Khoản 14 Điều 3 Luật Đất đai 2013: “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi
đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống,
sản xuất và phát triển”.
d. Tái định cư
Tái định cư là những chính sách, biện pháp của Nhà nước nhằm thông qua
các hoạt động hỗ trợ để giúp đỡ những người bị thu hồi đất nằm trong diện phải
di dời khi có dự án đầu tư, đến nơi ở mới được ổn định đời sống, ổn định sản
xuất để phát triển kinh tế xã hội.[14] Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm
nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh
chịu vì sự phát triển chung.
Hiện nay ở nước ta, khi nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì
người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau:
- Bồi thường bằng nhà ở.
- Bồi thường bằng giao đất ở.
- Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở.
1.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất
a. Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai
và tổ chức thực hiện các văn bản đó
Đất đai là đối tượng quản lý phức tạp, luôn biến động theo sự phát triển
của nền kinh tế - xã hội. Để thực hiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về đất
đai đòi hỏi các văn bản pháp luật mang tính ổn định cao và phù hợp với tình
hình thực tế.[2]
6
Ở nước ta, sau khi ban hành Luật Đất đai 1987, 1993, 2003 đã ba lần Quốc
hội ban hành luật sửa đổi, bổ sung các quy đinh của Luật Đất đai vào các năm
1998, 2001, 2009 và Nhà nước ban hành Luật Đất đai 2013 nhằm đáp ứng yêu
cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Theo đó, chính sách bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư cũng luôn được Chính phủ không ngừng hoàn thiện, sửa
đổi cho phù hợp với yêu cầu thực tế triển khai.Với những đổi mới về pháp Luật
Đất đai, thời gian qua công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã đạt được
kết quả đáng khích lệ, cơ bản đáp ứng được nhu cầu về mặt bằng cho việc phát
triển các dự án đầu tư. Tuy nhiên, do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của
pháp Luật Đất đai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
đã gặp nhiều khó khăn và cản trở. Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành
các văn bản quy phạm về quản lý, sử dụng đất đai có sức ảnh hưởng rất lớn đến
công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Bên cạnh đó ban hành các văn bản quy phạm về quản lý, sử dung đất đai,
việc tổ chức thực hiện các văn bản đó cũng có vai trò quan trọng. Kết quả kiểm
tra thi hành Luật Đất đai của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy UBND
các cấp đều có ý thức quán triệt việc thực thi pháp luật đất đai nhưng nhận thức
về các quy định của pháp luật nói chung còn yếu, ở cấp cơ sở còn rất yếu. Từ
đó dẫn đến tình trạng có nhầm lẫn việc áp dụng pháp luật trong giải quyết giao
đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận,
thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, giải quyết tranh chấp, khiếu nạn,
tố cáo. Trong khi đó việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, quy định của các cơ
quan có trách nhiệm chưa thật sát sao. Tại nhiều địa phương, đang tồn tại tình
trạng nể nang, trọng tình hơn chấp hành quy định pháp luật trong giải quyết các
mỗi quan hệ về đất đai. Cán bộ, công chức địa chính, Chủ tịch UBND cấp xã
nói chung chưa làm tốt nhiệm vụ phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời những
hành vi vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn. Đó là nguyên nhân làm giảm
7
hiệu lực thi hành pháp luật, gây mất lòng tin ở người dân cũng như các nhà đầu
tư và đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.[2]
b. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Đất đai nằm trong nhóm tài nguyên hạn chế của Việt Nam, nhưng lại là
điều kiện không thể thiếu được trong mọi quá trình phát triển. Vì vậy, việc sử
dụng thật tốt nguồn tài nguyên đất không chỉ quyết định tương lại của nền kinh
tế đất nước mà còn là sự đảm bảo cho mục tiêu ổn định chính trị và phát triển
xã hội. Quy hoạch sử dụng đất được xem là một giải pháp tổng thể định hướng
cho quá trình phái triển và quyết định tương lai của nền kinh tế. Thông qua quy
hoạch sử dụng đất, nhà nước can thiệp vào các quan hệ đất đai, khắc phục
những nhược điểm do lịch sử để lại hay giải quyết những vấn đề mà quá trình
phát triển đang đặt ra.[16]
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tác động tới chính sách bồi thường
đất đai trên hai khía cạnh:
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những căn cứ quan trọng
nhất để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất mà
theo quy định của Luật Đất đai, việc giao đất, cho thuê đất chỉ được thực hiện
khi đã có quyết định thu hồi đất đối với người đang sử dụng đất đó.
- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng
tới giá đất chuyển nhượng từ đó tác động đến giá đất bồi thường.
c. Đăng ký đất đai và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở
và tài sản khác gắn liền với đất
Theo quy định của nước ta, đất đai là một trong các tài sản phải đăng ký
quyền sử dụng; người sử dụng đất phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm
quyền và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và
tài sản khác gắn liền với đất (GCN). Trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái
định cư GCN là căn cứ để xác định đối tượng được bồi thường, loại đất và diện
Tải về để xem bản đầy đủ
131 trang
11920
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số dự án trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_danh_gia_thuc_trang_va_de_xuat_giai_phap_nang_cao_h.pdf
