Giáo trình mô đun Vận hành bảng điện - Nghề: Điện tàu thủy
CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẰNG HÀNG HẢI I
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: VẬN HÀNH BẢNG ĐIỆN
NGHỀ: ĐIỆN TÀU THỦY
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: ngày tháng năm 2017 của Hiệu trường
Trường Cao đẳng Hàng hải I
Năm 2017
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bꢀ nghiêm cꢁm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Điện tàu thủy ở trình độ
Cao đẳng, giáo trình Vận hành bảng điện là một trong những giáo trình mô đun
chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình chi tiết đã được Hiệu
trưởng nhà trường phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp
kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới
có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo,
nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong
sản xuꢁt đồng thời có tính thực tiễn cao.
Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 60
giờ gồm có 05 bài:
Bài 1: Vận hành bảng điện chính.
Bài 2: Vận hành bảng điện điện sự cố.
Bài 3: Vận hành bảng điện phụ.
Bài 4: Vận hành bảng điện chiếu sáng.
Bài 5: Vận hành bảng điện bờ.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo
nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rꢁt mong nhận được đóng góp ý
kiến của người sử dụng, người đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện
hơn sau thời gian sử dụng.
Hải Phòng, ngày tháng năm 2018
Tham gia biên soạn
Chủ biên Ths. Nguyễn Đức Thuần
3
MỤC LỤC
STT Nội dung
1. Lời giới thiệu
2. Mục lục
Trang
3. Danh mục ký hiệu, từ viết tắt, thuật ngữ chuyên ngành
4. Danh mục bảng, biểu và hình vẽ
5. Nội dung
Bài mở đầu
Bài 1: Vận hành bảng điện chính.
Bài 2: Vận hành bảng điện sự cố.
Bài 3: Vận hành bảng điện phụ.
Bài 4: Vận hành bảng điện chiếu sáng.
Bài 5: Vận hành bảng điện bờ.
6
14
19
26
37
6. Tài liệu tham khảo
4
Danh mục hình vẽ
STT
Tên hình vẽ
Trang
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Hình 1.1. Sơ đồ mặt trước bảng phân chia điện chính
Hình 1.2. Hình ảnh bảng điện chính
10
12
16
17
20
21
21
Hình 2.1. Sơ đồ cꢁu trúc nguồn điện sự cố
Hình 2.2. Hình ảnh bảng điện sự cố
Hình 3.1. Cꢁu trúc hệ thống mạch động lực
Hình 3.2. Cꢁu tạo thanh cái
Hình 3.3 Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh cái
không phân đoạn đơn giản
8.
9.
Hình 3.4. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh
cái không phân đoạn có cuộn cảm kháng
22
22
23
Hình 3.5. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh cái
không phân đoạn có máy phát điện cảng
10.
Hình 3.6. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh
cái, có thanh cái chính và thanh cái phụ
11.
12.
13.
Hình 3.7. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh cái phân
đoạn bằng cầu dao
23
24
24
Hình 3.8. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống thanh cái phân
đoạn bằng Aptômat
Hình 3.9. Sơ đồ nguyên lý một dây của hệ thống nhiều
thanh cái
14.
15.
Hình 3.10. Sơ đồ hệ thống phân chia điện năng hình xuyến.
25
25
Hình 3.11. Sơ đồ phân chia điện năng theo hình tia đơn
giản
16.
17.
Hình 3.12. Sơ đồ phân chia điện năng theo hình tia phức
tạp
26
27
Hình 4.1. Sơ đồ mạng điện tông quan chiếu sáng và sinh
hoạt
18.
19.
20.
21.
22.
Hình 4.2. Đꢂn chiếu sáng trực tiếp
Hình 4.3. Choa đꢂn bằng thủy tinh
Hình 4.4. Chao đꢂn hình cầu
29
29
29
30
30
Hình 4.5. Chao đꢂn bằng thủy tinh có lưới bảo vệ
Hình 4.6.Chao đꢂn hình chóp
5
23.
24.
Hình 4.7. Đꢂn chiếu sáng phản xạ
30
32
Hình 4.8. Sơ đồ nguyên lý lý cꢁp nguồn cho hệ thống chiếu
sáng
25.
26.
27.
28.
29.
Hình 4.9. Sơ đồ nguyên lý của mạng điện chiếu sáng sự cố
Hình 4.10. Sơ đồ mô tả vꢀ trí và màu của các đꢂn tín hiệu
Hình 5.1. Ngăn bảng điện bờ
33
35
38
41
41
Hình 5.2. Sơ đồ cꢁu trúc cꢁp nguồn điện bờ
Hình 5.3. Hộp đꢁu nối điện bờ
6
Danh mục bảng, biểu
STT
Tên bảng, biểu
Trang
11
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Bảng 1.1. Điện trở cách điện tối thiểu
Bảng 1.2. Bảng kết quả đo điện trở cách điện các bảng điện
Bảng 1.3. Các thông số của máy phát điện cần kiểm tra
Bảng 1.4. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ quá tải
Bảng 1.5. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ thꢁp áp
Bảng 1.6. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ ngắn mạch
Bảng 2.1. Điện trở cách điện tối thiểu
11
12
13
13
13
18
Bảng 2.2. Kết quả kiểm tra các thiết bꢀ
19
Bảng 2.3. Bảng kết quả thử hoạt động thiết bꢀ chỉ báo
19
10 Bảng 4.1. Lập bảng Kết quả kiểm tra hệ thống chiếu sáng
36
7
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Vận hành bảng điện
Mã mô đun: MĐ 6520228.24
Thời gian thực hiện mô đun: 60 giờ; (Lý thuyết 20 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo
luận, bài tập: 36 giờ; Kiểm tra: 04 giờ)
I. Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vꢀ trí: Mô đun được bố trí sau khi học xong môn học máy điện.
- Tính chꢁt:
+ Vận hành bảng điện là nhiệm vụ quan trọng của nghề điện tàu thủy. Mô đun
này nhằm trang bꢀ cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về cꢁu tạo và
nguyên lý làm việc bảng điện.
+ Vận hành bảo quản, bảo dưỡng và sửa chữa được những hỏng của bảng điện
và một số khí cụ điện theo đúng quy trình với độ tin cậy cao. Cùng với sử dụng trang
thiết bꢀ, vật tư, với thời gian hợp lý, đảm bảo được an toàn và vệ sinh công nghiệp.
II. Mục tiêu của mô đun:
- Về kiến thức: Cꢁu tạo và nguyên lý phân chia của bảng phân chia điện;
- Về kỹ năng: Vận hành chính xác và an toàn của bảng phân chia điện;
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Có kiến thức tổng hợp về bảng phân chia
điện để vận hành an toàn và hiệu quả.
III. Nội dung mô đun:
8
BÀI 1: VẬN HÀNH BẢNG ĐIỆN CHÍNH
Mã bài: MĐ.6520228.24.01
Giới thiệu:
Nguồn năng lượng điện trên tàu biển do máy phát điện đồng bộ ba pha tạo
ra, số lượng máy phát trên tàu có ít nhꢁt từ 02 chiếc. Máy phát điện có thể làm
việc độc lập hoặc làm việc song song tùy thuộc vào chế độ hoạt động của tàu.
Bảng phân chia điện chính là nơi tập trung năng lượng điện từ các máy phát đưa
đến thanh cái của bảng điện và từ đó được phân chia cho các phụ tải hay các
bảng điện phụ.
Mục tiêu của bài:
- Trình bày được nhiệm vụ, cꢁu tạo và các yêu cầu của bảng phân chia
điện chính;
- Vận hành được bảng phân chia điện chính;
- Đảm bảo an toàn, tin cậy và vệ sinh công nghiệp.
Nội dung chính:
1. Nhiệm vụ bảng phân chia điện chính
Bảng phân chia điện chính là nơi tập trung năng lượng điện từ các máy
phát đưa đến thanh cái của bảng điện và từ đó được phân chia cho các phụ tải
hay các bảng điện phụ. Bảng phân phối điện chính phải đáp ứng các yêu cầu về
độ tin cậy thuận tiện cho sử dụng, khai thác tính kinh tế cao.
2. Cấu tạo
Bảng phân chia điện chính được làm bằng thép và để thuận lợi cho việc
lắp ráp và sửa chữa cũng như vận hành, bảng phân chia điện chính được chia
thành nhiều ngăn (panel).
a. Ngăn máy phát:
Ngăn máy phát là nơi tập trung năng lượng từ các máy phát điện đưa đến,
số lượng của ngăn máy phát trên bảng phân chia điện chính đúng bằng số lượng
máy phát có ở trên tàu.
b. Ngăn điều khiển:
Để thuận lợi cho việc vận hành các máy phát với nhau, trên bảng phân
chia điện chính người ta có bố trí thêm một ngăn điều khiển. Ngăn điều khiển
được bố trí nằm giữa các ngăn máy phát và chỉ có một ngăn điều khiển.
c. Ngăn phụ tải:
Ngăn phụ tải thường được bố trí các phụ tải trong cùng một nhóm, số
lượng của ngăn phụ tải phụ thuộc vào số phụ tải có ở trên tàu và mức độ điện
khí hoá trên tàu
Ví dụ mô tả tổng quát mặt trước một bảng phân chia điện chính:
Bảng điện chính này có 8 ngăn (8 panel). Trong đó ngăn 2,4 là ngăn máy
9
phát, máy phát điện số 1 và máy phát điện số 2. Ở ngăn máy phát gồm có đồng
hồ đo dòng điện, đồng hồ đo điện áp, đồng hồ đo công suꢁt, đồng hồ đo tần số
cho từng máy phát. Có các nút điều chỉnh, tăng giảm tần số, tăng giảm điện áp,
các nút đóng mở áp tô mát máy phát, nút sꢁy máy phát, các đꢂn chỉ báo .... vv
Ngăn 3 là ngăn điều khiển, tại đây có thiết bꢀ kiểm tra thời điểm hoà đồng
bộ đó là các đꢂn chỉ báo hay đồng bộ kế, có công tắc chuyển mạch đóng, ngắt
thiết bꢀ kiểm tra hoà đồng bộ ...vv
Ngăn 1, 5,6 là ngăn cung cꢁp cho các phụ tải động lực, có thể điều khiển
trực tiếp hoặc cꢁp điện cho các bảng điện phụ. Tại đây có lắp đặt đồng hồ đo
dòng điện để kiểm tra dòng điện của một nhóm phụ tải hay của một phụ tải quan
trọng, các áp tô mát đóng ngắt điện cho các phụ tải.
Ngăn 7,8 là ngăn cꢁp điện có điện áp 220 vôn cho mạch chiếu sáng và
một số phụ tải sử dụng điện áp 220 vôn
Ngoài ra trên bảng điện chính còn có các đồng hồ hoặc hệ thống các đꢂn
kiểm tra điện trở cách điện của hệ thống.
Hình 1.1. Sơ đồ mặt trước bảng phân chia điện chính
3. Các thiết bị trên bảng phân chia điện chính, yêu cầu kỹ thuật của bảng
phân chia điện chính
3.1. Phân loại
Theo cꢁu tạo bảng phân chia điện chính được phân chia thành:
- Cꢁu tạo kín: Đó là bảng điện có cꢁu trúc nhằm che các thiết bꢀ, tránh cho
con người chạm vào phần tử có điện, nhưng không có khả năng chống nước lọt
vào;
10
- Cꢁu trúc chống tia nước: Đó là bảng điện chống được tia nước lọt vào
dưới góc 45 độ hay từ trên cao rơi xuống;
- Cꢁu trúc kín nước: Đó là bảng điện kín nước hoàn toàn.
3.2. Các thiết bị trong bảng phân chia điện chính
- Các đồng hồ đo điện được lắp đặt trong bảng phân chia điện chính:
+ Am pe kế: Để đo dòng điện tải ở các pha khác nhau của máy phát, trên
bảng phân chia điện có lắp đặt đồng hồ am pe kế. Nếu trên bảng điện chính có
lắp đặt một đồng hồ am pe kế (A) thì phải có công tắc chuyển mạch, công tắc
chuyển mạch được lắp đặt ngay dưới đồng hồ đo.
+ Vôn kế: Để đo điện áp của máy phát và điện áp của ngăn phụ tải chiếu
sáng, trên bảng phân chia điện chính được lắp đặt đồng hồ Vôn kế (V). Nếu trên
bảng phân chia điện chính được lắp đặt một đồng hồ vôn kế thì phải có công tắc
chuyển mạch, công tắc chuyển mạch được lắp đặt ngay phía dưới đồng hồ đo.
+ Tần số kế: Để đo tần số nguồn điện của máy phát, trên bảng điện chính
được lắp đặt đồng hồ tần số kế như vậy trên mỗi ngăn máy phát đều có một
đồng hồ tần số (Hz).
+ Oát kế: Để đo công suꢁt tác dụng của máy phát, trên bảng phân chia
điện chính có lắp đặt đồng hồ Oát kế, như vậy mỗi một máy phát điện đều có
một đồng hồ Oát kế (KW).
+ Đồng bộ kế: Để kiểm tra các điều kiện hoà đồng bộ và kiểm tra thời
điểm đóng cầu dao máy phát vào lưới khi các máy phát điện đồng bộ công tác
song song với nhau trên bảng phân chia điện chính có lắp đặt đồng hồ đồng bộ
kế.
+ Mêgôm kế: Để đo điện trở cách điện giữa các pha khác nhau và cách
điện các pha với vỏ tàu, trên bảng điện chính có lắp đặt đồng hồ Mêgôm kế
(MΩ). Công tắc chuyển mạch được lắp đặt ngay phía dưới đồng hồ.
+ Pha kế: Để đo góc lệch pha giữa điện áp và cường độ dòng điện, tức là
đo hệ số công suꢁt cosφ của phụ tải.
- Các thiết bꢀ đóng ngắt và bảo vệ:
+ Aptômát: Để đóng ngắt máy phát và đóng ngắt cho các phụ tải, trên
bảng phân chia điện chính có lắp đặt các Aptômat. Đây là thiết bꢀ vừa dùng để
đóng ngắt vừa là thiết bꢀ bảo vệ.
+ Rơle dòng điện ngược: Để bảo vệ máy phát khỏi bꢀ công suꢁt ngược,
trong trạm phát điện một chiều người ta dùng rơ le dòng điện ngược.
+ Rơ le công suꢁt ngược: Để bảo vệ máy phát điện khỏi bꢀ công suꢁt
ngược trong trạm phát điện xoay chiều người ta dùng rơ le công suꢁt ngược. Nếu
trên tàu không bố trí các máy phát làm việc song song thì trên bảng điện chính
11
không bố trí loại rơ le này.
+ Các cầu chì: Để bảo vệ ngắn mạch cho các máy phát và cho các phụ tải.
+ Núm điều chỉnh dòng kích từ để điều chỉnh điện áp phát ra của máy
phát.
+ Công tắc chuyển mạch để: Phân đoạn thanh cái; Điều khiển động cơ séc
vô để thay đổi lượng nhiên liệu vào động cơ Diezen truyền động cho máy phát
phục vụ cho việc điều chỉnh tần số khi hoà đồng bộ và khi phân tải cho máy
phát; Đưa thiết bꢀ kiểm tra hoà đồng bộ vào hoạt động; Chuyển mạch trong các
đồng hồ đo.
- Các thiết bꢀ khác:
+ Bộ điều chỉnh điện áp tự động;
+ Biến dòng dùng cho đo lường;
+ Biến áp dùng cho đo lường;
+ Các đꢂn chỉ báo trạng thái máy phát đang hoạt động hay máy phát
dừng; các đꢂn để hòa song song các máy phát.
3.3. Các yêu cầu của bảng phân chia điện chính
- Phía trước và phía sau của bảng phân chia điện chính phải có lối đi và
trên đó phải có một lớp cao su cách điện nhằm bảo đảm an toàn cho người vận
hành;
- Các thiết bꢀ bố trí trên bảng phân chia điện chính phải hợp lý, các nút ꢁn
và các tay điều khiển không được đặt cao quá 1,7 mét và không thꢁp dưới 0,3
mét để thuận tiện cho người vận hành;
- Phía trước và phía sau của bảng điện chính phải được chiếu sáng đầy đủ
đảm bảo không nhầm lẫn khi vận hành;
- Phía trước và phía sau của bảng phân chia điện chính phải có tay vꢀn
bằng gỗ làm chỗ dựa cho người vận hành khi sóng to gió lớn.
4. Vận hành khai thác bảng phân chia điện chính
4.1. Vận hành ngăn máy phát và ngăn điều khiển
Bước 1: Trước khi vận hành ngăn máy phát và ngăn điều khiển ta phải
kiểm tra cách điện toàn bộ các ngăn phụ tải và được xách đꢀnh như sau:
- Mỗi mạch thiết bꢀ điện động lực và chiếu sáng phải có điện trở cách điện
không nhỏ hơn trꢀ số nêu ở Bảng 1.1 khi đo giữa các dây dẫn với nhau và giữa
dây dẫn với mát.
- Điện trở cách điện của các mạch thông tin nội bộ phải phù hợp với các
yêu cầu từ (1) đến (3) sau:
(1) Với mạch có điện áp từ 100 V trở lên thì phải có điện trở cách điện không
nhỏ hơn 1 M khi đo giữa các dây dẫn với nhau và giữa dây dẫn với mát;
12
(2) Với mạch có điện áp nhỏ hơn 100 V thì điện trở cách điện tối thiểu là 1/3
M;
(3) Khi tiến hành việc thử , ở (1) và (2) trên thì có thể ngắt một vài hoặc toàn
bộ khí cụ ra khỏi mạch.
Bảng 1.1. Điện trở cách điện tối thiểu
Tải
Điện trở cách điện (M)
Đến 5 A
2
Đến 10 A
Đến 25 A
Đến 50 A
Đến 100 A
Đến 200 A
Trên 200 A
1
0,4
0,25
0,1
0,05
0,025
Bước 2: Khi điện trở cách điện đảm bảo với kết quả đo điện trở cách điện các
bảng điện ta vận hành ngăn máy phát và ngăn điều khiển.
Bảng 1.2. Bảng kết quả đo điện trở cách điện các bảng điện
Tên Bảng điện
Bảng điện chính
Giá trị đo MΏ Tiêu chuẩn Kết luận
Bảng điện máy lái 1, máy lái 2
Bảng điện máy lạnh
Bảng điện cẩu xuồng cứu sinh
Bảng điện tại buồng lái
Bảng điện chiếu sáng
Bảng điện chiếu sáng sự cố 24V
Bảng điện chiếu sáng
Bước 3: Kiểm tra, theo dõi các thông số trên ngăn máy phát và ngăn điều
khiển
Bước 4: Điều chỉnh các thông số máy phát trong phạm cho phép
13
Bảng 1.3. Các thông số của máy phát điện cần kiểm tra
STT
Thông số máy phát
điện
Kiểm
Chỉ thị Báo
Bảo vệ
Ghi
chú
tra
x
động
1. 1Điện áp
x
x
x
x
-
-
x
-
x
x
x
x
x
x
-
2. 2Dòng tải
x
3. 3Tần số
x
4. 4Công suꢁt
x
x
x
-
5. 5Công suꢁt ngược
6. 6Cách điện
x
x
-
7. 7Nhiệt độ cuộn dây stato
x
-
x
Hình 1.2. Hình ảnh bảng điện chính
4.2. Vận hành ngăn phụ tải
- Bước 1: Kiểm tra đồng hồ Mêgôm (M) đo điện trở cách điện giữa các
pha phụ tải với mát (vỏ tàu).
- Bước 2: Kiểm tra áp tô mát khống chế các phụ tải.
- Bước 3: Kiểm tra đồng hồ điện áp trên bảng điện chiếu sáng cꢁp điện
cho hệ thống sinh hoạt.
- Bước 4: Kiểm tra đồng hồ đo dòng điện ở các phụ tải công suꢁt lớn (tùy
theo mỗi phụ tải mà trên đồng hồ đo dòng điện có giá trꢀ đꢀnh mức).
14
4.3. Vận hành thử chức năng bảo vệ máy phát
4.3.1. Thử chức năng bảo vệ quá tải của máy phát
- Bước 1: Xác đꢀnh dòng điện đꢀnh mức của máy phát ( In : dòng điện
đꢀnh mức của máy phát).
- Bước 2: Lập bảng thử kết quả thử chức năng bảo vệ quá tải
Bảng 1.4. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ quá tải
Thời gian
đặt (giây)
20
Thời gian
Tên máy phát
≥ 110% In (A)
thực (giây)
Máy phát số 1
Máy phát số 2
20
- Bước 3: Khi cho máy phát nhận tải 110% In mà thiết bꢀ bảo vệ quá tải
ngắt bảo vệ với thời gian cho phép 20 giây. Kết luận thiết bꢀ bảo vệ hoạt động
tốt.
4.3.2. Thử chức năng bảo vệ thấp áp của máy phát
- Bước 1: Xác đꢀnh điện áp đꢀnh mức của máy phát ( Un : điện áp đꢀnh
mức của máy phát).
- Bước 2: Kiểm tra đảm bảo bảo vệ trong giới hạn giá trꢀ điện áp < 50%
Un với bảng thử kết quả thử chức năng bảo vệ thꢁp áp
Bảng 1.5. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ thꢁp áp
Thời gian
đặt (ms)
400
Thời gian
Tên máy phát
< 50% Un (V)
thực (ms)
Máy phát số 1
Máy phát số 2
400
- Bước 3: Khi cho máy phát điện áp đạt 50% Un mà thiết bꢀ bảo vệ thꢁp áp
ngắt bảo vệ với thời gian cho phép 400 ms. Kết luận thiết bꢀ bảo vệ hoạt động tốt.
4.3.3. Thử chức năng bảo vệ ngắn mạch của máy phát
- Bước 1: Xác đꢀnh dòng điện đꢀnh mức của máy phát ( In : dòng điện
đꢀnh mức của máy phát). Chức năng bảo vệ ngắn mạch được thử bằng cách tạo
tín hiệu giả từ thiết bꢀ tạo tín hiệu dòng.
- Bước 2: Kiểm tra đảm bảo bảo vệ trong giới hạn giá trꢀ dòng ngắn mạch
≥ 300% In (A) với bảng thử kết quả thử chức năng bảo vệ ngắn mạch.
Bảng 1.6. Bảng kết quả thử chức năng bảo vệ ngắn mạch
Thời gian
đặt (ms)
300
Thời gian
Tên máy phát
≥ 300% In (A)
thực (ms)
Máy phát số 1
Máy phát số 2
300
15
- Bước 3: Khi cho máy phát có tín hiệu giả từ thiết bꢀ tạo tín hiệu dòng ≥
300% In (A) mà thiết bꢀ bảo vệ ngắn mạch ngắt bảo vệ với thời gian cho phép
300 ms. Kết luận thiết bꢀ bảo vệ hoạt động tốt.
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập của bài.
- Yêu cầu đánh giá vể kiến thức:
+ Trình bày nhiệm vụ, cꢁu tạo của bảng điện chính
+ Nêu được các yêu cầu của bảng phân chia điện chính
+ Trình bày được các thiết bꢀ trong bảng phân chia điện chính
+ Giải thích được các đồng hồ đo lắp đặt trên bảng phân chia điện chính.
- Yêu cầu đánh giá về kỹ năng:
+ Vận hành được ngăn máy phát và năng điều khiển của bảng điện chính.
+ Vận hành được ngăn phụ tải của bảng điện chính.
+ Vận hành thử chức năng bảo vệ máy phát (bảo vệ quá tải, bảo vệ thꢁp
áp, bảo vệ ngắn mạch).
16
BÀI 2: VẬN HÀNH BẢNG ĐIỆN SỰ CỐ
Mã bài: MĐ.6520228.24.02
Giới thiệu:
Nguồn năng lượng điện trên tàu biển do máy phát điện đồng bộ ba pha tạo
ra, số lượng máy phát trên tàu có ít nhꢁt từ 02 chiếc. Tuy nhiên trong trường hợp
bꢁt khả kháng hoặc sửa chữa máy phát điện chính ngừng hoạt động thì máy phát
điện sự cố sẽ hoạt động. Bảng điện sự cố là nơi tập trung năng lượng điện từ
máy phát điện sự cố đưa đến thanh cái của bảng điện sự cố và từ đó được phân
chia cho các phụ tải quan trọng.
Mục tiêu của bài:
- Hiểu được nhiệm vụ, cꢁu trúc và yêu cầu của bảng điện sự cố;
- Vận hành được bảng điện sự cố;
- Đảm bảo an toàn, tin cậy và vệ sinh công nghiệp.
Nội dung chính:
1. Nhiệm vụ
Trên tàu thuỷ vꢁn đề an toàn cho con tàu, hàng hoá và tính mạng của con
người rꢁt được quan tâm trong thiết kế. Khi con tàu không hoàn toàn chủ động
hoạt động được do trạm phát điện chính bꢀ mꢁt điện thì phải có tổ máy phát điện
sự cố cung cꢁp điện năng cho các phụ tải quan trọng nhꢁt. Các tổ máy phát điện
sự cố phải đặt ở nơi thuận tiện và nằm trên mớn nước của tàu. Các tổ máy phát
điện sự cố phải tự động khởi động khi trạm phát chính bꢀ mꢁt điện, yêu cầu sau
45 giây máy phát điện chính bꢀ mꢁt điện, tổ máy sự cố phải khởi động cung cꢁp
điện cho bảng điện sự cố.
Động cơ lai máy phát điện sự cố phải là động cơ Diesel được làm mát tự
nhiên hoặc cưỡng bức bằng hệ thống quạt gió.
Tổ máy phát điện sự cố phải có năng lượng sẵn sàng có thể hoạt động liên
tục 24 giờ. Đối với tàu khách tối thiểu là 36 giờ. Nếu dùng điện sự cố bằng ác
quy thì dung lượng của ắc quy phải đảm bảo đủ dung lượng cung cꢁp liên tục
với thời gian là 4 giờ đồng hồ.
Tuỳ theo công suꢁt của tổ máy phát điện sự cố mà các phụ tải có thể được
cung cꢁp là:
- Chỉ báo góc lái hoặc điện cho máy lái;
- Tay chuông truyền lệch;
- Hệ thống thông tin liên lạc điện vô tuyến;
- Hệ thống thiết bꢀ dẫn đường ra đa, máy đo sâu, thiết bꢀ đꢀnh vꢀ;
- Ánh sáng sự cố;
- Hệ thống tín hiệu báo động chung;
17
- Bơm cứu hoả, bơm cứu đắm (nếu có thể).
2. Cấu trúc
Cꢁu trúc của hệ thống nguồn điện sự cố được mô tả bởi sơ đồ sau:
Hình 2.1. Sơ đồ cấu trúc nguồn điện sự cố
- Emergency Generator: Máy phát điện sự cố;
- Main switchboard: Bảng điện chính;
- Transformer 440/220V: Máy biến áp hạ áp 440/220V;
- Steering gear: nguồn điện cung cꢁp hệ thống máy lái;
- Emergency lighting: nguồn điện chiếu sáng sự cố;
- Battery: Ăcquy
- Battery charging: Hệ thống nạp điện ăcquy.
3. Các đặc điểm, yêu cầu của bảng điện sự cố
Trên tàu thuỷ ngoài trạm phát điện chính còn có các nguồn năng lượng
khác, được sử dụng trong trường hợp trạm phát chính hoàn toàn không có khả
năng cꢁp điện, thì nguồn điện này được sử dụng để cꢁp nguồn cho những phụ tải
quan trọng và cần thiết nhꢁt đảm bảo thoát nhanh khỏi sự cố và liên lạc với các
tàu khác cũng như với bờ, hiện nay thường có 2 nguồn khác ngoài nguồn chính
là nguồn điện:
18
- Nguồn điện sự cố từ máy phát sự cố;
- Nguồn điện sự cố lꢁy từ ắcqui, nguồn điện sự cố này chỉ cꢁp cho một số
thiết bꢀ thông tin liên lạc và hệ thống đꢂn sự cố để thoát hiểm từ buồng máy lên
boong.
Theo quy đꢀnh của đăng kiểm thì các tàu cỡ khoảng từ 6 7 ngàn tꢁn trở
lên, thường được trang bꢀ máy phát sự cố, máy phát sự cố phải hoàn toàn được
tự động khởi động và tự đóng lên thanh cái của bảng điện sự cố nếu nguồn điện
chính bꢀ mꢁt trong thời gian không quá 10s. Máy phát sự cố và bảng điện sự cố
phải được đặt trên mớn nước.
Máy phát sự cố cꢁp nguồn tới bảng điện sự cố, từ bảng điện sự cố chỉ cꢁp
nguồn cho một số phụ tải rꢁt quan trọng đã được tính toán xác đꢀnh trên một số
tàu nhꢁt đꢀnh. Ví dụ: Máy lái, bơm cứu đắm và thiết bꢀ vô tuyến điện.
Trong chế độ công tác bình thường bảng điện sự cố được cꢁp nguồn từ
bảng điện chính.
Các tàu chở khách dù to hay nhỏ đều phải có máy phát sự cố.
Hình 2.2. Hình ảnh bảng điện sự cố
19
4. Vận hành bảng điên sự cố
- Bước 1: Trước khi vận hành bảng điện sự cố ta phải kiểm tra cách điện
toàn bộ các phụ tải được bảng điện sự cố cung cꢁp và được xác đꢀnh như sau:
+ Mỗi mạch thiết bꢀ điện động lực và chiếu sáng phải có điện trở cách
điện không nhỏ hơn trꢀ số nêu ở Bảng 1.1 khi đo giữa các dây dẫn với nhau và
giữa dây dẫn với mát.
+ Điện trở cách điện của các mạch thông tin nội bộ phải phù hợp với các
yêu cầu từ (1) đến (3) sau:
(1) Với mạch có điện áp từ 100 V trở lên thì phải có điện trở cách điện không
nhỏ hơn 1 M khi đo giữa các dây dẫn với nhau và giữa dây dẫn với mát;
(2) Với mạch có điện áp nhỏ hơn 100 V thì điện trở cách điện tối thiểu là 1/3
M;
(3) Khi tiến hành việc thử , ở (1) và (2) trên thì có thể ngắt một vài hoặc toàn
bộ khí cụ ra khỏi mạch.
Bảng 2.1. Điện trở cách điện tối thiểu
Tải
Điện trở cách điện (M)
Đến 5 A
2
Đến 10 A
Đến 25 A
Đến 50 A
Đến 100 A
Đến 200 A
Trên 200 A
1
0,4
0,25
0,1
0,05
0,025
- Bước 2: Khi điện trở cách điện đảm bảo với kết quả đo điện trở cách
điện các phụ tải được bảng điện sự cố cung cꢁp.
+ Thử kiểm tra xác nhận tꢁt cả các công tắc, bộ ngắt mạch, thiết bꢀ đi kꢂm
trong bảng điện sự cố, các thiết bꢀ bảo vệ phù hợp theo tiêu chuẩn.
+ Thử kiểm tra xác nhận bảng điện 24VDC tự động cung cꢁp nguồn cho
hệ thống điện sự cố khi nguồn chính bꢀ mꢁt và sẽ tự động ngắt khi nguồn chính
được phục hồi.
+ Nguồn điện do ăcquy cung cꢁp đảm bảo dung lượng trong quá trình
khai thác thỏa mãn quy phạm; buồng chứa ác quy được trang bꢀ các thiết bꢀ điện
đúng tiêu chuẩn.
20
Tải về để xem bản đầy đủ
44 trang
17702
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình mô đun Vận hành bảng điện - Nghề: Điện tàu thủy", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_mo_dun_van_hanh_bang_dien_nghe_dien_tau_thuy.pdf
