Bài giảng Quản trị học - Bài 6: Lãnh đạo

BÀI 6

LÃNH ĐẠO

1

v2.0014101214

TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP

• Nguyễn Văn Anh, chủ tịch công ty bảo hiểm nhân thọ BM. lớn thứ ba

trong nước. Tuy kết quả kd tăng nhưng BM vẫn rớt từ vị trí thứ 3 xuống vị

trí thứ 6;

• BGĐ kết luận: 2 PCT phụ trách kinh doanh trong hai lĩnh vực cấp vùng và

cấp quận không có năng lực;

• Ông Anh: Muốn được đào tạo lại thành QT giỏi, hoặc thay thế họ;

• Nhà lãnh đạo? Nhà lãnh đạo giỏi?

• Bài học này sẽ giúp bạn phân biệt nhà lãnh đạo với những người nhân viên

khác, các yêu cầu và phẩm chất cần có của các nhà lãnh đạo và các phong

cách lãnh đạo hiệu quả.

2

v2.0014101214

MỤC TIÊU

Kết thúc bài học viên cần biết:

• Giái thích được khái niệm về chức năng lãnh

đạo và vai trò của nó;

• Nắm rõ các nội dung của công tác lãnh đạo;

• Hiểu được tầm quan trọng của yếu tố con

người trong một tổ chức doanh nghiệp;

• Nắm rõ các lý thuyết về nhu cầu, động lực,

động cơ thúc đẩy con người làm việc;

• Hiểu được các phương pháp quản lý và phong

cách lãnh đạo.

3

v2.0014101214

HƯỚNG DẪN HỌC

Học viên cần:

• Ôn lại Bài 1 – Tổng quan về quản lý/quản trị để có hiểu kỹ hơn về các khái

niệm tổ chức, hiệu quả, các chức năng quản lý,…

• Quản trị học, Nguyễn Hải Sản, Nhà xuất bản thống kê, 1998: Chương 10:

Thúc đẩy nhân viên; Chương 11: Các thuyết về lãnh đạo;

• Những vấn đề cốt yếu của quản lý, Vũ Thiếu, Nhà xuất bản khoa học, 1999:

Phần 5: Lãnh đạo để có thêm các kiến thức về lập kế hoạch và để có thể

hoàn thành bài tập thực hành và trả lời các câu hỏi ôn tập của bài;

• Thảo luận với giáo viên và học viên về các vấn đề chưa nắm rõ.

4

v2.0014101214

NỘI DUNG

Bài học này sẽ đề cập đến các nội dung sau:

• Khái niệm và vai trò của công tác lãnh đạo;

• Các lý thuyết về nhu cầu, động cơ, động lực thúc đẩy;

• Các phương pháp lãnh đạo;

• Các phong cách lãnh đạo.

5

v2.0014101214

1. KHÁI NIỆM VỀ LÃNH ĐẠO TRONG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG

CỦA TỔ CHỨC

• Khái niệm và bản chất của chức

năng lãnh đạo;

• Nội dung của chức năng lãnh đạo.

6

v2.0014101214

1.1. KHÁI NIỆM VÀ BẢN CHẤT CỦA CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO

Khái niệm về công tác lãnh đạo:

• Là quá trình tác động của người

quản lý đến các nhân viên sao

cho họ thực sự nhiệt tình, chủ

động, sáng tạo;

• Muốn lãnh đạo tốt thì các nhà

quản lý phải hiểu được yếu tố

con người, các nhu cầu, các

động cơ và động lực thúc đẩy họ

làm việc từ đó tìm cách tác động

tốt nhất đến quá trình làm việc

của mọi người.

7

v2.0014101214

1.2. NỘI DUNG CỦA CHỨC NĂNG LÃNH ĐẠO

• Nhận thức đúng về yếu tố con

người trong hoạt động của tổ chức;

• Nghiên cứu về các mối quan hệ

trong tổ chức, tạo môi trường

thuận lợi để các cá nhân, bộ phận

có thể phối hợp với nhau;

• Lựa chọn phương pháp lãnh đạo

phù hợp;

• Hình thành phong cách lãnh đạo

phù hợp với tổ chức;

• Xây dựng văn hoá của tổ chức.

8

v2.0014101214

2. YẾU TỐ CON NGƯỜI TRONG TỔ CHỨC

• Hiểu rõ các đặc tính của từng cá nhân

để có thể sắp xếp họ vào những vị trí

công tác phù hợp nhất.

• Các cá nhân không đơn thuần chỉ là

thành viên của doanh nghiệp mà họ còn

là thành viên của nhiều hệ thống tổ

chức xã hội.

• Muốn lãnh đạo tốt các nhà quản lý phải

biết cách dung hoà các lợi ích.

• Nhân cách con người cũng là yếu tố cần

chú ý, để đạt được mục tiêu thì không

nên xúc phạm đến nhân cách của nhân

viên cấp dưới.

9

v2.0014101214

2. YẾU TỐ CON NGƯỜI TỔ CHỨC (tiếp theo)

Khi xem xét yếu tố con người trong

doanh nghiệp cần tránh một số

khuynh hướng sai lầm dưới đây:

• Sự nhận thức có chọn lọc;

• Sự nhận thức bị tác động của các

ấn tượng;

• Sự nhận thức của các nhà quản lý

cũng có thể rơi vào sự định kiến;

• Sự nhận thức của các nhà quản lý

có thể rơi vào sự quy kết.

10

v2.0014101214

3. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA LÃNH ĐẠO

• Sự thỏa mãn là biểu hiện của con

người về niềm hạnh phúc do sự

hoàn thành công việc mang lại;

• Các nhu cầu: Là một cảm giác

thôi thúc mạnh mẽ do sự thiếu

hụt về một mặt nào đó trong đời

sống con người;

• Động lực thúc đẩy: Là những yếu

tố thúc đẩy con người thực hiện

công việc;

• Động cơ: Là một xu thế để thỏa

mãn một mong muốn (đạt được

một kết quả) hoặc một mục tiêu.

11

v2.0014101214

3.1. LÝ THUYẾT NHU CẦU CỦA MASLOW

Phát triển

Nhu cầu

bậc cao

Nhu cầu

tự hoàn

thiện

Nhu cầu tự trọng

Quan hệ

Nhu cầu hội nhập

Nhu cầu

bậc thấp

Tồn tại

Nhu cầu an toàn

Nhu cầu sinh lý học

12

v2.0014101214

3.2. LÝ THUYẾT HAI YẾU TỐ CỦA HEIZBERG

5. Thử thách trong công việc, sự thừa nhận và

khả năng phát triển

Yếu tố

động lực

4. Thành tích và trách nhiệm

3. Chính sách của doanh nghiệp

2. Sự giám sát và điều kiện làm việc

1. Tiền lương và cuộc sống riêng tư

Yếu tố

duy trì

13

v2.0014101214

3.3. MÔ HÌNH ĐỘNG CƠ ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY CỦA PORTER

VÀ LAWLER

Giá trị các

phần thưởng

Phần thưởng

Khả năng

thực hiện

nhiệm vụ

theo nhận thức

Phần thưởng

nội tại

Sự thực hiện

nhiệm vụ

Sự nỗ lực

Sự thoả mãn

Phần thưởng

bên ngoài

Sự hiểu biết

về nhiệm vụ

Sự nỗ lực do

nhận thức

14

v2.0014101214

4. CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO

• Phân biệt người quản trị và người

lãnh đạo;

• Phương pháp lãnh đạo;

• Phong cách lãnh đạo.

15

v2.0014101214

4.1. PHÂN BIỆT NGƯỜI QUẢN TRỊ VÀ NGƯỜI LÃNH ĐẠO

Sự khác biệt giữa người lãnh đạo và người quản lý:

• Người lãnh đạo (leaders) có thể do

• Người quản lý (managers) được

bổ nhiệm, hoặc là người nổi bật

bổ nhiệm cho một vị trí.

lên từ một nhóm làm việc.

• Khả năng gây ảnh hưởng của họ

• Người lãnh đạo có khả năng ảnh

dựa trên quyền hạn chính thức có

hưởng đến người khác không chỉ

được từ vị trí đó.

nhờ những quy định của quyền

hạn chính thức.

Mọi người quản lý có nên là người

lãnh đạo hay không?

Và ngược lại, mọi người lãnh đạo có

nên là người quản lý hay không?

16

v2.0014101214

4.1. PHÂN BIỆT NGƯỜI QUẢN TRỊ VÀ NGƯỜI LÃNH ĐẠO

(tiếp theo)

Trực cảm

Tự hiểu mình

Có tầm nhìn

NGƯỜI LÃNH ĐẠO NĂNG ĐỘNG

Kỹ năng

thống nhất

giá trị

Phân quyền

17

v2.0014101214

4.2. PHƯƠNG PHÁP LÃNH ĐẠO

Là cách thức tác động đến các nhân viên mà người ta cho rằng nó sẽ có hiệu

quả lớn nhất trong việc phát huy sự nhiệt tình chủ động, sáng tạo của mọi

thành viên.

• Phương pháp kinh tế;

• Phương pháp hành chính tổ chức;

• Phương pháp giáo dục tư tưởng.

Trên thực tế, sử dụng kết hợp cả ba phương pháp

trên

18

v2.0014101214

4.3. CÁC PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO

• Các phong cách lãnh đạo dựa

trên quyền lực;

• Các phong cách lãnh đạo theo

trường phái hành vi.

19

v2.0014101214

4.3.1 PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO THEO QUYỀN LỰC

• Phong cách quyết đoán – áp chế (chuyên quyền);

• Phong cách quyết đoán – nhân từ;

• Phong cách quản lý theo tham vấn;

• Phong cách quản lý theo nhóm mục tiêu (MBO) (Mỹ).

Các phong cách quản lý từ trên xuống dưới mức độ

tham gia của các nhà quản lý cấp dưới tăng dần lên.

20

v2.0014101214