Bài giảng Kỹ năng lãnh đạo - Chương 5: Trí thông minh, trí tuệ cảm xúc và năng lực lãnh đạo

TRÍ THÔNG MINH, TRÍ TUỆ CẢM XÚC

VÀ NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO

Chương 5

PGS.TS Nguyễn Trường Sơn

4/24/2013 4:05 PM

1

Câu hỏi nghiên cứu

 Trí thông minh là gì? Trí thông minh ảnh hưởng đến năng lực

lãnh đạo thế nào?

 Trí thông minh có rèn luyện được hay không?

 Trí tuệ cảm xúc là gì?

 Tại sao càng ngày người ta càng nhấn mạnh trí tuệ cảm xúc

trong lãnh đạo?

 Phát triển trí tuệ cảm xúc thế nào?

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

2

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh và năng lực lãnh đạo

 Trí thông minh là gì?

 Thuyết ba nhân tố về trí thông minh.

 Trí thông minh và năng lực lãnh đạo.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

3

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh

 Khái niệm

 Trí thông minh phản ánh tính hiệu quả toàn diện của một người trong các hoạt

động được điều khiển bởi những suy nghĩ.

 Những người thông minh

 Học hỏi nhanh hơn.

 Đưa ra các giả định, suy luận và kết luận tốt hơn.

 Có lối giải thích thuyết phục hơn và có những chiến lược để cách giải thích của họ trở

nên thực tế hơn.

 Có thể đưa ra những giải pháp cho các vấn đề tốt hơn.

 Có thể nhìn thấy mối tương quan giữa những thứ chính yếu và thứ yếu trong các quyết

định của họ.

 Nhanh chân hơn.

 …

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

4

4/24/2013 4:05 PM

Một số biểu hiện quan hệ giữa trí thông minh

và năng lực lãnh đạo

 Một nhà lãnh đạo thông minh hơn thường sẽ thành công hơn

trong việc ảnh hưởng tới nhóm để hoàn thành mục tiêu hơn

những nhà lãnh đạo kém thông minh.

 Có rất nhiều người thông minh nhưng lại là những nhà lãnh

đạo kém.

 Có nhiều người kém thông minh hơn những người khác nhưng

lại là những nhà lãnh đạo tuyệt vời!

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

5

4/24/2013 4:05 PM

Thuyết ba nhân tố về trí thông minh

Trí thông

minh phân

tích

TRÍ

THÔNG

MINH

Trí thông

minh thực

tiễn

Trí thông

minh sáng

tạo

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

6

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh phân tích

 Khái niệm

 Là khả năng giải quyết các vấn đề nói chung và có thể được đánh giá bằng cách sử

dụng những bài kiểm tra chuẩn về khả năng trí óc. (IQ)

 Một số biểu hiện của người lãnh đạo có trí thông minh phân tích

cao

 Học tập rất nhanh,

 Học tốt ở trường,

 Có thể nhìn thấy những mối liên kết giữa các vấn đề,

 Có khả năng đưa ra những suy luận, giả thiết và kết luận chính xác dù chỉ dựa vào

những thông tin mới, lạ.

 …

 Trí thông minh phân tích quan trọng thế nào đối với nhà lãnh đạo?

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

7

4/24/2013 4:05 PM

Olivia Manning – 12 tuổi - ở Liverpool

 Chỉ số IQ là 162 trong khi mức IQ

trung bình trên thế giới chỉ là 100.

 Không những thế, chỉ số IQ của

Olivia còn cao hơn cả Einstein và

Stephen Hawking đến hai điểm,

đưa Olivia lọt vào nhóm 1% những

người thông minh nhất thế giới.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

8

4/24/2013 4:05 PM

Kim Ung-Yong,

IQ 210, được Kỷ lục

Guinness công nhận là

người có IQ cao nhất

thế giới. Năm lên 4

ông đã có thể nói được

4 thứ tiếng. Và cũng

năm 4 tuổi ông đã

được học dự thính đại

học.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

9

4/24/2013 4:05 PM

Sir Andrew Wiles

IQ 170, người chứng minh được vấn đề toán nan

giải nhất thế giới, “định lý cuối cùng của

Fermat”.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

10

4/24/2013 4:05 PM

 Trí thông minh phân tích cao luôn là một tài sản quý của người lãnh đạo.

 Khi khoảng cách về trí thông minh phân tích giữa người lãnh đạo và người phục

tùng quá lớn thì giao tiếp giữa họ giảm đi, có thể trở thành vật cản khiến khó hiểu

nhau.

 Mối tương quan giữa trí thông minh phân tích và sự thành công trong lãnh đạo

không nhiều như chúng ta vẫn nghĩ.

 Những tình huống quen thuộc hoặc ít thay đổi, hoặc những tình huống cần có kiến

thức chuyên sâu thì trí thông minh thực tiễn đóng vai trò quan trọng hơn trí thông

minh phân tích.

 Những tình huống căng thẳng người lãnh đạo có trí thông minh phân tích cao

nhưng ít kinh nghiệm thường hiệu quả lãnh đạo thấp hơn những người lãnh đạo

kém thông minh hơn nhưng có kinh nghiệm.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

11

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh thực tiễn

 Khái niệm

 Trí thông minh thực tiễn chỉ khả năng biết cách thích ứng, định hướng hoặc

chọn lựa những tình huống mới để đáp ứng nhanh nhu cầu. Chỉ khả năng biết

một việc nào đó nên được làm như thế nào và cách để thực hiện chúng.

 Đối với nhà lãnh đạo

 Trí thông minh thực tiễn là rất quan trọng, giải thích cho khả năng của nhà

lãnh đạo biết làm gì và làm thế nào khi đối mặt với những tình huống lãnh đạo

cụ thể.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

12

4/24/2013 4:05 PM

Một số điểm lưu ý trí thông minh thực tiễn

 Trí thông minh thực tiễn có liên quan nhiều đến kiến thức và

kinh nghiệm hơn trí thông minh phân tích.

 Trí thông minh thực tiễn dường như mang tính khoanh vùng.

 Nhà lãnh đạo có trí thông minh thực tiễn cao có khả năng bù

đắp cho trí thông minh phân tích thấp của họ.

 Trong những tình huống mới, lạ trí thông minh phân tích hữu

ích và quan trọng hơn nhiều so với trí thông minh thực tiễn.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

13

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh sáng tạo

 Khái niệm

 Trí thông minh sáng tạo là khả năng tạo ra những sản phẩm vừa mới

lại vừa lạ. Sáng tạo những sản phẩm và quy trình mới và hữu ích.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

14

4/24/2013 4:05 PM

Các thành tố cấu thành trí thông minh sáng tạo

Khả năng tổng

hợp

Giúp người lãnh đạo nhìn nhận sự việc theo cách mới, hoặc nhận ra

được mối liên hệ mới giữa những khái niệm hoặc những vấn đề có

vẻ không liên quan gì với nhau.

Trí thông minh

phân tích

Giúp người lãnh đạo đánh giá được tính hiệu quả của những giải

pháp có thể có để giải quyết vấn đề

Trí thông minh

Những giải pháp mới thường dựa trên những kiến thức, kinh nghiệm

thực tiễn

có liên quan.

Cách tư duy

Con người thích điều chỉnh, bổ sung vào những gì vốn đã tồn tại

hoặc bắt đầu lại hoàn toàn mới với những giải pháp mới.

Các đặc điểm tính Tính thận trọng thấp, tính sẵn sàng trải nghiệm cao và tính tiên

cách

phong đều có liên quan đến khả năng sáng tạo

Động lực bên

trong

Thường có xu hướng đưa ra nhiều giải pháp sáng tạo hơn khi vấn đề

cần giải quyết tỏ ra thú vị đối với họ.

Yếu tố bên ngoài

Áp lực về thời gian, nhóm ổn định, mối quan hệ trong nhóm lỏng

lẻo… có thể dẫn đến khả năng sáng tạo cao.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

15

4/24/2013 4:05 PM

Một số nhận định từ các kết quả nghiên cứu về

trí thông minh

 Trí thông minh phân tích

 Hầu hết những nhà lãnh đạo đều sở hữu trí thông minh phân tích cao hơn những

người khác.

 Những nhà lãnh đạo thông minh thường là những nhà lãnh đạo giỏi hơn.

 Những nhà lành đạo thông minh hơn thường học hỏi tốt hơn từ những kinh

nghiệm của mình.

 Trí thông minh thực tiễn

 Cực kỳ quan trọng đối với lãnh đạo.

 Nhà lãnh đạo có trí thông minh thực tiễn cao thường giải quyết vấn đề hiệu quả

hơn trong những tình huống căng thẳng.

 Thành phần dễ thay đổi nhất

 Trí thông minh sáng tạo

 Đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp.

 Giúp có những ý tưởng mới để cải thiện tình hình.

 Điều quan trọng của người lãnh đạo là phải biết làm thế nào để kích thích và điều

khiển năng lực sáng tạo của người khác.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

16

4/24/2013 4:05 PM

Trí thông minh – Kinh nghiệm – Sự căng thẳng

Là tính hiệu quả toàn diện

của một người trong các

Trí thông minh

hoạt động được điều khiển

bởi những suy nghĩ.

Kết quả của những xung đột, sự

Những mẫu hành vi quen thuộc,

lo lắng về kết quả công việc và

Hiệu quả

những kiến thức đã học và tích

đánh giá thành tích, làm xáo trộn

Của lãnh

lũy được, những kỹ năng cần có

cảm xúc, làm giảm mức độ tập

đạo

trong việc giải quyết vấn đề một

cách hiệu quả

trung khi giải quyết vấn đề

Kinh

nghiệm

Sự căng

thẳng

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

17

4/24/2013 4:05 PM

Các tình huống

KINH NGHIỆM

TRÍ THÔNG MINH SỰ CĂNG THẲNG

DỰ DOÁN

HIỆU QUẢ

TT

1

Nhiều

Thấp

Cao

Thấp

Cao

2

3

4

Nhiều

Thấp

Không cao

Cao

Không cao

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

18

4/24/2013 4:05 PM

Một số dự đoán

 Dự đoán thứ nhất

 Những nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm nhưng trí thông minh thấp thì vẫn có

khả năng tác động đến nhóm với hiệu quả cao trong những tình huống căng thẳng

cao.

 Kinh nghiệm của nhà lãnh đạo có thể trở thành rào cản đối với thành tích của

nhóm trong những tình huống căng thẳng thấp.

 Dự đoán thứ hai

 Nhà lãnh đạo có kinh nghiệm cao, có xu hướng cố chấp, áp dụng sai những giải

pháp cũ cho các vấn đề mới mặc dù những vấn đề mới này cần các giải pháp mới

sáng tạo hơn.

 Kinh nghiệm rất có ích trong những tình huống căng thẳng nhưng

lại trở thành vật cản của nhóm trong tình huống không căng thẳng.

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

19

4/24/2013 4:05 PM

Phát triển trí tuệ của một nhà lãnh đạo

Tư duy đꢀc lập

Tư tưꢁng cꢁi mơ

Tư duy hê thống

Ưu thế cꢂ nhân

Chương 4 – Trí thông minh , trí tuệ cảm xúc và lãnh đạo

20

4/24/2013 4:05 PM

Bài giảng Kỹ năng lãnh đạo - Chương 5: Trí thông minh, trí tuệ cảm xúc và năng lực lãnh đạo - Nguyễn Trường Sơn