Bài giảng Khoa học quản lý - Chương 2: Khái lược lịch sử tư tưởng quản lý - Nguyễn Xuân Phong
CHƯƠNG 2: KHÁI LƯỢC LỊCH SỬ
TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ
Nguyễn Xuân Phong
1
KẾT CẤU CHƯƠNG 2
I. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI CỔ ĐẠI
1.1. Hy Lạp- La Mã cổ đại
1.2. Trung Quốc cổ đại
II. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI TRUNG CỔ
III. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI CẬN ĐẠI
IV. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ XHCN
2
VAI TRÒ CỦA VIỆC NGHÊN CỨU LỊCH SỬ
TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ
- Cung cấp một bức tranh tổng thể về quỏ trỡnh
phỏt triển của cỏc tư tưởng quản lý để hỡnh
thành khoa học quản lý
- Nhận thức đầy đủ về khoa học này, tiếp thu cú
chọn lọc cỏc cỏch tiếp cận, cỏc quan điểm
khỏc nhau về quản lý
- Tránh trùng lặp.
- Để vận dụng vào thực tiễn, chỉ đạo hoạt động
thực tiễn trong điều kiện đổi mới ở Việt Nam
3
I. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI CỔ ĐẠI
1.1. Hy Lạp, La Mó cổ đại
Vài nét về xã hội Hy Lạp- La Mã cổ đại:
- Đồ sắt phổ biến
- Sản xuất hàng hoá
- Thương mại phát triển
- Phõn hoỏ xó hội, phõn cụng lao động xó hội (chõn
tay, trớ úc)
- Quan điểm, tư tưởng phát triển
4
1.1. Hy Lạp-La Mã cổ đại
1.1.1. Xôcrát (469-399
TCN)
- Nhà quản lý là người
phải uyên thâm về
nhiều phương diện,
kể cả việc thực thi
công việc.
- Tính toàn năng của
5
quản lý.
1.1. Hy Lạp-La Mã cổ đại
1.1.2. Platôn (427-
347TCN)
- Quản lý của NN đối với
xã hội:
- Pháp lý
- Hành chính
- Tư pháp
- Ngoại giao
6
1.1. Hy Lạp-La Mã cổ đại
1.1.2. Platôn (427-
347TCN)
- Ông xây dựng nhà
nước lý tưởng:
- Quản lý nhà nước
này là những nhà triết
học, nhà thông thái;
- Bảo vệ nhà nước là
các chiến binh;
- Nuôi sống nhà nước
là dân tự do.
7
1.1. Hy Lạp-La Mã cổ đại
1.1.3. Arixtốt (384-322
TCN)
‐ Nhµ n-íc dïng quyÒn
lùc ®Ó quản lý xã hội.
- Nhà nước quản lý xã
hội thể hiện trên 3
ph-¬ng diÖn:
‐ LËp ph¸p;
‐ Hµnh ph¸p;
‐ Ph©n xö.
8
1.2. Trung Quốc cổ đại
Tư tưởng quản lý xuất hiện thời Xuân Thu- Chiến
Quốc (770 – 403 - 221 TCN):
- Đồ sắt ra đời
- Nhà Chu thống trị thiên hạ theo mô hình thái
dương hệ
- Các nước chư hầu không chịu phục tùng Chu,
mang quân tôn tính lẫn nhau
- Xã hội nổi lên nhiều mâu thuẫn các nhà tư
tưởng đã xuất hiện để bảo vệ lợi ích giai cấp
mình
- Âm dương, ngũ hành, nho, pháp, mặc, đạo,
9
tung hoành, danh, tiểu thuyết, tạp gia.
SƠ ĐỒ LỊCH SỬ TRUNG QUỐC
Tam hoàng Ngũ đế Hạ Ân (Thương) Chu Tần Hán
- XXI
- XVII
-XII
-221
- 206
220
Hán Tam quốc Tấn
Nam Bắc Triều Tuỳ Đường
220
265
420
589
618
907
Ngũ đại thập quốc Tống Nguyên Mông Minh Thanh
907
960
1279
1368
1644
1911
10
a.Nho gia- quản lý xã hội bằng đạo đức
Khổng tử: thuyết “Nhân - Lễ - Chính danh”
- Nhân: ái nhân
- Lễ: hình thức của nhân
- Chính danh: con đường để đạt được điều
nhân
Mạnh tử: Thuyết tính thiện
Quan hệ vua - tôi
11
b. Pháp gia – Pháp trị
- Tuân Tử: Thuyết tính ác
- Quản Trọng, Thương Ưởng, Thận Đáo,
Thân Bất Hại.
- Hàn Phi Tử
Pháp - Thuật - Thế
12
c. Mặc gia- Kiêm ái trị
Mặc Tử (Mặc Địch)
Kiêm tương ái, giao tương lợi
13
d. Đạo gia – Vô vi trị
Lão Tử
Trang Tử
Quản lý mà không quản lý đấy mới là quản
lý
14
II. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI TRUNG CỔ
Chúa trời sáng tạo trời đất và muôn loài.
Nhà nước phong kiến quản lý xã hội
Đạo Ki tô quản lý về mặt tinh thần
Sản xuất kém phát triển và chủ yếu theo lối
tự cấp, tự túc
Tư tưởng về quản lý hầu như không được
bàn đến.
Khoa học làm nô lệ cho thần học
15
III. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI
CẬN ĐẠI
- Chủ nghĩa tư bản ra đời, nền sản xuất phát
triển
- Yêu cầu đặt ra phải phát triển mạnh mẽ lý
thuyết quản lý
- Các học thuyết quản lý xuất hiện vô cùng
phong phú
16
III. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI CẬN ĐẠI
3.1. Thuyết quản lý theo khoa học (F.W.Taylor‐Mỹ)
3.2. Thuyết hành chính (Henry Fayol-Pháp)
3.3. Trường phái quan hệ con người:
- Mary Parker Follet (Mỹ)
- Elton Mayo (Úc)
3.4. Thuyết tổ chức trong QL (C.I. Barnard-Mỹ)
3.5.Thuyết hành vi trong QL (D.M. Gregor-Mỹ)
3.6. Thuyết văn hóa trong QL:
- Thuyết Z của W.Ouchi-Nhật
- Thomas J.Peters&Robert H.Waterman (Mỹ)
3.7. Thuyết QL tổng hợp và thích nghi của Peter
17
Drucker (Áo).
III. TƯ TƯỞNG QUẢN LÝ THỜI
CẬN ĐẠI
3.1. Thuyết quản lý theo khoa học cña
Frederick Winslow Taylor (Mü)
- TriÕt lý qu¶n lý:
B¶n chÊt con ng-êi lµ theo ®uæi lîi Ých
kinh tÕ
Thiªn tÝnh con ng-êi muèn lµm viÖc
nhÑ nhµng, theo ý thÝch
Chủ muốn lợi nhuận cao, thợ muốn
18
lương cao
-
Phương
pháp
quản lý
+ Cải tạo quá trình QL thành tự QL
+ Tiêu chuẩn, định mức hoá công
việc
+ Chuyên môn hoá lao động
+ Thưởng phạt hợp lý
19
Nhận
xét:
- Ưu điểm:
Tư tưởng quản lý đáp ứng yêu cầu quản lý
xí nghiệp trong sự phát triển của đại công
nghiệp TBCN. Thúc đẩy việc tăng năng
suất
- Hạn chế:
Quan niệm phiến diện và máy móc về con
người (con người kinh tế, vị lợi).
20
Tải về để xem bản đầy đủ
72 trang
71440
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng Khoa học quản lý - Chương 2: Khái lược lịch sử tư tưởng quản lý - Nguyễn Xuân Phong", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_khoa_hoc_quan_ly_chuong_2_khai_luoc_lich_su_tu_tuo.pdf
