Bài giảng Kỹ năng ra quyết định (Mới nhất)
KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH
•
I/ KHÁI NIỆM CHUNG
1. Khái niệm
•
Ra quyết định liên quan đến giải quyết vấn đề và giải quyết vấn đề
cần phải ra quyết định. Vì vậy không cần thiết phải tách hai từ này
ra. Chúng ta sẽ đồng thời xem xét việc giải quyết vấn đề và việc ra
quyết định.
•
Nhà quản trị luôn luôn ra quyết định, và ra quyết định là một trong
những kỹ năng chủ yếu của nhà quản trị. Bạn luôn luôn được mời ra
quyết định và thực hiện quyết định. Chất lượng và kết quả của quyết
định của bạn có khả năng ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nhân
viên và tổ chức của bạn. Điều chủ yếu là bạn phải biết tối đa hóa
khả năng ra quyết định của bạn nếu bạn muốn trở thành một thà
quản trị thực sự có hiệu quả.
2. Phân loại:
•
Quyết định theo chuẩn : các quyết định có tính hằng
ngày, dựa vào qui trình có sẵn, đã hình thành tiền lệ.
•
•
Quyết định cấp thời.
Quyết định có chiều sâu : cần suy nghĩ, ra kế hoạch.
•
Ví dụ
Chuyến bay đến trễ. Giám đốc hãng hàng không Vietnam
Airlines phải gặp hành khách và quyết định xem nên để
họ chờ / cho họ về nhà. (cấp thời)
Mua 1 máy in cho cô thư ký đánh máy vi tính. (theo chuẩn)
Mua 10 máy vi tính cho các nhân viên gồm 6 kỹ sư & 4 cô
thư ký. (có chiều sâu)
2.1 Quyết định theo chuẩn
•
Quyết định theo chuẩn bao gồm những quyết định hàng ngày theo lệ
thường và có tính chất lặp đi lặp lại. Giải pháp cho những quyết định
loại này thường là những thủ tục, luật lệ và chính sách đã được quy
định sẵn. Quyết định loại này tương đối đơn giản do đặc tính lặp đi
lặp lại của chúng. Bạn có khuynh hướng ra những quyết định này
bàng cách suy luận logic và tham khảo các qui định có sẵn. Vấn đề có
thể phát sinh nếu bạn không thực hiện theo đúng các qui tắc sẵn có.
•
Dĩ nhiên là có những quyết định theo chuẩn không được trực tiếp giải
quyết bằng những qui trình của tổ chức. Nhưng bạn vẫn có khuynh
hướng ra những quyết định loại này gần như một cách tự động. Vấn
đề thường chỉ nẩy sinh nếu bạn không nhạy cảm và không biết tác
động đúng lúc. Một lời cảnh giác cho bạn : không nên để những
quyết định theo chuẩn trở thành những chứng cứ biện hộ cho những
quyết định cẩu thả hoặc tránh né.
2.2 Quyết định cấp thời
•
Quyết định cấp thời là những quyết định đòi hỏi tác động
nhanh và chính xác và cần phải được thực hiện gần như
tức thời.
•
•
Đây là loại quyết định thường nảy sinh bất ngờ không
được báo trước và đòi hỏi bạn phải chú ý tức thời và trọn
vẹn.
Tình huống của quyết định cấp thời cho phép rất ít thời
gian để hoạch định hoặc lôi kéo người khác vào quyết
định.
2.3 Quyết định có chiều sâu
•
Quyết định có chiều sâu thường không phải là những quyết định có
thể giải quyết ngay và đòi hỏi phải có kế hoạch tập trung, thảo luận
và suy xét. Đây là loại quyết định thường liên quan đến việc thiết lập
định hướng hoạt động hoặc thực hiện các thay đổi. Chúng cũng là
những quyết định gây ra nhiều tranh luận, bất đồng và xung đột.
Những quyết định có chiều sâu thường đòi hỏi nhiều thời gian và
những thông tin đầu vào đặc biệt. Điểm thuận lợi đối với quyết định
loại này là bạn có nhiều phương án và kế hoạch khác nhau để lựa
chọn.
•
Quyết định có chiều sâu bao gồm quá trình chọn lọc, thích ứng, và
sáng tạo hoặc đổi mới. Việc chọn lọc từ những phương án của quyết
định cho phép đạt được sự thích hợp tốt nhất giữa quyết định sẽ
được thực hiện và một số giải pháp đã được đem thực nghiệm. Tính
hiệu quả của bạn tùy thuộc vào việc bạn chọn quyết định, quyết
định này phải được chấp thuận nhiều nhất, sinh lợi và hiệu quả nhất.
2.3 Quyết định có chiều sâu
•
Quá trình thích ứng buộc bạn phải biết kết hợp những giải pháp đã
được thực nghiệm với một số giải pháp mới và sáng tạo hơn. Bạn
phải có khả lăng kiểm tra và rút ra những bài học kinh nghiệm trên
những công việc đã thành công và kết hợp điều đó với một chút cải
tiến.
•
•
Các quá trình đổi mới buộc bạn phải có những am hiểu đầy đủ
những diễn tiến phức tạp và sáng tạo khi ra quyết định. Bạn cần đến
những kỹ năng này để giải quyết những tình huống quan trọng, thông
thường là khó hiểu và không thể dự đoán trước được, những tình
huống này đòi hỏi phải có những giải pháp mới.
Quyết định có chiều sâu là loại quyết định có thể làm gia tăng (hoặc
làm giảm giá trị) hình ảnh và tính hiệu quả về mặt quản tri của bạn.
II. Mô hình ra quyết định
1. Xác định vấn đề.
2. Phân tích nguyên nhân
3. Đưa ra các phương án / giải pháp
4. Chọn giải pháp tối ưu.
5. Thực hiện quyết định.
6. Đánh giá quyết định.
1. Xác định vấn đề
•
Giai đoạn đầu tiên khi ra quyết định là phải nhận ra được
rằng vấn đề đang tồn tại đòi hỏi một quyết định.
•
•
Trước khi bạn bắt đầu quá trình ra quyết định, hãy chắc
chắn là quyết định mà bạn sắp đưa ra thật sự là quyết
định mà bạn phải làm. Nếu không là như vậy thì bạn hãy
để mặc vấn đề.
Bạn thường nghĩ rằng đã là một nhà quản trị thì mọi
người rất rộng lượng chia sẽ các vấn đề cùng với bạn, và
nếu có thể, họ sẽ cất dỡ gánh nặng của những vấn đề
ấy!
1.1 Nhận biết vấn đề
•
Tìm xem có những khác biệt nào giữa thực tế đang tồn tại
và điều mà bạn cho là “tiêu biểu”.
•
•
Xem xét nối quan hệ nhân - quả.
Hỏi ý kiến những người trong cương vị để đưa ra được
những triển vọng khác nhau hoặc để hiểu biết đúng bản
chất của tình huống ra quyết định.
•
Xem xét tình huống từ những góc độ khác nhau.
1.1 Nhận biết vấn đề
•
Phải cởi mở khi chấp nhận rằng thậm chí bạn có thể là
một phần của nguyên nhân gây ra vấn đề.
•
•
Quan tâm theo dõi kết quả công việc nếu như nó không
diễn ra như kế hoạch.
Chú ý các vấn đề xảy ra có tình chất lặp đi lặp lại. Điều
này thường cho thấy là chúng ta chưa hiểu vấn đề một
cách đầy đủ.
1.1 Nhận biết vấn đề
•
Vấn đề có thể được nhận biết sớm hơn nhờ :
•
Lắng nghe và quan sát nhân viên để biết được những lo ngại của họ
đối với công việc, công ty và những cảm nghĩ của họ đối với các
đồng nghiệp và ban quản lý.
•
•
Để ý đến hành vi không bình thường hoặc không nhất quán; điều này
phản ánh một số vấn đề còn che đậy bên dưới.
Nếu được, tiếp tục nắm bắt các thông tin về những việc mà đối thủ
hoặc người khác đang làm.
1.1 Nhận biết vấn đề
•
Một khi bạn nhận biết được vấn đề hoặc tình huống
“thực”, và hiểu rthững nguyên nhân của nói thì bạn phải
đưa ra một trong những quyết định đầu tiên của bạn.
Quyết định xem có phải :
•
Không làm gì cả hay không (việc quyết định “không đưa
ra quyết định gì cả” cũng là một quyết định).
•
•
•
Chỉ quan sát vấn đề và trở lại vấn đề vào một ngày khác.
Thử kiểm tra vấn đề.
Cứ tiến tới tìm kiếm một giải pháp và đưa ra nhiều quyết
định hơn.
1.2 Những khó khăn trong giai đoạn xác định
vấn đề
•
Thành kiến thiên lệch do nhận thức :
Bảo thủ
Ảnh hưởng chính trị bởi người khác
Mô hình trí năng : mỗi người nhận thức vấn đề với một
khía cạnh khác nhau.
•
Kỷ năng phân tích kém :
Không rõ những gì đang xảy ra hay gán cho cho nó 1 vấn
đề gì đó.
Thiếu thời gian.
Tình huống phức tạp.
Coi giải pháp là vấn đề.
1.3 Xác định vấn đề một cách hiệu quả
•
Ý thức được những hạn chế về mặt nhận thức.
Xem xét các mối quan hệ nhân quả.
Thảo luận tình huống với các đồng sự.
Xem xét vấn đề dưới nhiều góc độ khác nhau.
Có đầu óc cởi mở, thậm chí chấp nhận rằng đôi khi chính
bạn là một phần nguyên nhân của vấn đề.
•
•
•
•
•
•
Theo dõi kết quả công việc, kịp thời phát hiện những bất
thường khi việc không diễn ra theo như kế hoạch.
Sử dụng công nghệ thông tin.
2. Phân tích các nguyên nhân
•
Tập hợp các dữ liệu về tình huống.
Xác định phạm vi vấn đề.
•
•
•
Ước lượng hậu quả của vấn đề.
Xem xét những hạn chế có thể có ảnh hưởng đến các giải
pháp của vấn đề.
2. Phân tích các nguyên nhân
•
Tập hợp dữ liệu về tình huống
•
Điều rày đòi hỏi khả năng phân biệt giữa sự kiện và ý
kiến. Đặc biệt trong các vấn đề giữa các cá nhân với
nhau, ý kiến của mọi người có thể rất mạnh mẽ và bị ảnh
hưởng bởi xúc cảm.
•
Bạn cần phải thu thập và tổ chức dữ liệu thích hợp cho
vấn đề. Trên thực tế bạn sẽ không thể nào tập hợp được
mọi thông tin mà bạn muốn, do đó bạn phải biết ưu tiên
chọn cái gì là quan trọng nhất.
2. Phân tích các nguyên nhân
•
Xác định phạm vi của vấn đề
•
•
Bạn hãy xem xét ai và cái gì có liên quan. Đó vấn đề có khả năng ảnh
hưởng đến toàn bộ tổ chức hoặc chỉ một vài thành viên ?
Đó là một vấn đề giữa các cá nhân với nhau, một vấn đề về hệ thống
hoặc một vấn đề thuộc nhóm ? Các nhân tố như vậy có thể có ảnh
hưởng tới nguồn lực mà bạn cấp cho việc tìm kiếm giải pháp.
•
Chẳng hạn, nếu vấn đề đe dọa sự tồn tại của tổ chức của bạn và đe
dọa mất tiền thì bạn rõ ràng sẽ phải bỏ nhiều nguồn tài nguyên đáng
kể vào việc giải quyết nguyên nhân này. Xác định phạm vi của vấn
đề cũng sẽ giúp xác định được những người có liên quan.
2. Phân tích các nguyên nhân
•
Xác định hậu quả của vấn đề
•
Quyết định những hậu quả có thể có của vấn đề để thấy
có phải phân tích thêm nữa hoặc nhận thêm nguồn lực
nữa hay không ?
20 trang
24321
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Kỹ năng ra quyết định (Mới nhất)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_ky_nang_ra_quyet_dinh_moi_nhat.pdf
