Tóm tắt Luận văn Tư tưởng về cán bộ trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc của Hồ Chí Minh với việc xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN TIẾN LỰC

TƯ TƯỞNG VỀ CÁN BỘ TRONG TÁC PHẨM

“SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC” CỦA HỒ CHÍ MINH

VỚI VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ

Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Mã số: 60 22 03 01

Đà Nẵng - Năm 2017

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: TS. PHẠM HUY THÀNH

Phản biện 1: PGS.TS. Nguyễn Thế Tư

Phản biện 2: PGS.TS. Ngô Văn Hà

Luận văn đã được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt

nghiệp Thạc sĩ Triết học họp tại trường Đại học Kinh tế, Đại

học Đà Nẵng vào ngày 20 tháng 08 năm 2017.

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện, Trường đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng.

1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Coi trọng và thường xuyên chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ,

đảng viên đủ đức, đủ tài là nhiệm vụ thường xuyên và nét nổi bật

trong công tác cán bộ của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sinh

thời, Hồ Chí Minh luôn luôn chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ

cán bộ vừa hồng, vừa chuyên để có đủ sức mạnh hoàn thành sự

nghiệp vẻ vang của Đảng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công

tác cán bộ có ý nghĩa to lớn đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam,

Người xác định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc” [38, tr. 269],

và “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”

[38, tr. 240].

Kế thừa tư tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà

nước ta rất coi trọng công tác cán bộ, luôn quan tâm xây dựng, phát

triển và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, trong các cơ quan, tổ

chức; coi cán bộ có vị trí chủ thể của sự nghiệp cách mạng nước ta do

Đảng lãnh đạo; đó là lực lượng then chốt bảo đảm cho sự thành công

của sự nghiệp cách mạng. Vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ cán

bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã được khẳng định rõ trong nhiều

Văn kiện của Đảng và văn bản pháp luật của Nhà nước.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng

(2006) chỉ rõ: "Xây dựng một xã hội dân chủ, trong đó cán bộ, đảng

viên và công chức thực sự là công bộc của nhân dân", và đưa ra giải

pháp: "Đổi mới chính sách cán bộ và công tác quản lý cán bộ, xây

dựng chế độ công vụ rõ ràng, minh bạch, đội ngũ cán bộ, công chức

có đủ phẩm chất và năng lực gắn với chế độ hưởng thụ thỏa đáng và

công bằng". Đặc biệt Bộ Chính trị khóa IX đã có Nghị quyết số 48-

2

NQ/TW ngày 24-5-2005 về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ

thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến 2020;

trong đó có chỉ ra “xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tổ chức, cán

bộ và hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước phù hợp với

mục tiêu, yêu cầu của cải cách hành chính nhà nước” và “ban hành

luật về công chức, công vụ; xác định rõ cơ quan, công chức nhà nước

chỉ được làm những gì pháp luật cho phép. Xây dựng tiêu chuẩn đạo

đức nghề nghiệp cho từng loại cán bộ, công chức và hệ thống tiêu

chuẩn đánh giá, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ, công chức”.

Những văn kiện đó của Đảng là cơ sở chính trị để Nhà nước

thể chế hóa thành pháp luật cụ thể, đáp ứng được yêu cầu xây dựng

và hoàn thiện hệ thống pháp luật cán bộ, công chức. Để thực hiện các

nghị quyết đó của Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy

phạm pháp luật như Pháp lệnh cán bộ, công chức năm 1998 (sửa đổi

năm 2000 và năm 2003) cùng hệ thống các văn bản hướng dẫn thi

hành, Quyết định 136/2001/QĐ-TTg ngày 17-9-2001 của Thủ tướng

Chính phủ phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà

nước giai đoạn 2001 đến 2010... Những văn bản này tạo tiền đề lý

luận và thực tiễn cho việc hình thành đội ngũ cán bộ, công chức trong

sạch vững mạnh, vừa hồng, vừa chuyên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Mặc dù vậy, trước những biến đổi nhanh chóng của thực tiễn

công cuộc đổi mới toàn diện đất nước cùng với quá trình hội nhập

quốc tế; với quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã

hội chủ nghĩa; với việc đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện

đại hóa đất nước, đã ảnh hưởng sâu sắc đến vấn đề cán bộ. Hạn chế

đó được Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII chỉ ra, đó là: Nhiều cán

bộ, đảng viên, trong đó có người đứng đầu chưa thể hiện tính tiên

phong, gương mẫu; còn biểu hiện quan liêu, cửa quyền, chưa thực sự

3

sâu sát thực tế, cơ sở.Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo

đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị

đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham

nhũng, lãng phí, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ, đảng viên vẫn còn

nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy

nhà nước. Thực tiễn đó đòi hỏi phải nghiên cứu cơ sở lý luận, thực

tiễn của vấn đề cán bộ, tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân; từ đó đề

ra phương hướng và giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức

vừa có phẩm chất đạo đức, vừa có trình độ năng lực, bảo đủ đức đủ

tài, thực sự là công bộc của nhân dân, đáp ứng yêu cầu của quá trình

đổi mới toàn diện đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Vì những lý do trên, tác giả chọn nội dung “Tư tưởng về cán bộ

trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc của Hồ Chí Minh với việc xây

dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ

Triết học, chuyên ngành Triết học tại Đại học Kinh tế Đà Nẵng.

2. Mục tiêu và nhiệm vụ của luận văn

Làm rõ những tư tưởng về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối

làm việc” của Hồ Chí Minh, luận văn đề xuất các phương hướng và

giải pháp vận dụng tư tưởng của Người vào việc xây dựng đội ngũ

cán bộ ở nước ta hiện nay

Để thực hiện mục tiêu trên, nhiệm vụ của luận văn là:

- Phân tích hoàn cảnh ra đời và mục đích và kết cấu của tác

phẩm; tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối

làm việc”.

- Phân tích và đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra trong

quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp vận dụng tư

tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong quá trình xây dựng đội ngũ cán

bộ ở nước ta hiện nay

4

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu những tư tưởng

cơ bản về cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Hồ Chí

Minh và sự vận dụng vào xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay.

- Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát và xử lý số liệu từ năm 2010

đến nay

4. Phƣơng pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa biện chứng

duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử; ngoài ra luận văn còn sử dụng

kết hợp một số phương pháp nghiên cứu khác như: phương pháp kết

hợp logich và lịch sử; phương pháp phân tích và tổng hợp...

5. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Xung quanh tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” và tư tưởng Hồ

Chí Minh về cán bộ đã có một số công trình nghiên cứu dưới nhiều

góc độ khác nhau. Có những công trình đi sâu vào nghiên cứu toàn

bộ nội dung tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”. Có những công trình đi

sâu vào nghiên cứu toàn bộ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán

bộ và công tác cán bộ, đồng thời cũng có công trình chỉ đi vào nghiên

cứu một khía cạnh trong công tác cán bộ dưới dạng chuyên đề, luận

văn thạc sỹ, các bài đăng trên các báo, tạp chí, sách, kỷ yếu hội thảo

khoa học. Đó là những nguồn tư liệu quý báu giúp tôi kế thừa trong

quá trình nghiên cứu, hoàn thiện đề tài của mình, trong đó bao gồm:

Thứ nhất, hướng nghiên cứu về quan niệm và vai trò của đội

ngũ cán bộ: tiêu biểu là đề tài "Luận cứ khoa học cho việc nâng cao

chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa,

hiện đại hóa đất nước" do các tác giả Nguyễn Phú Trọng và Trần

Xuân Sầm (đồng chủ biên), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2001. Trong tác phẩm trên cơ sở các quan điểm lý luận và tổng kết

5

thực tiễn, các tác giả đã phân tích, lý giải, hệ thống hóa các căn cứ

khoa học của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đặc biệt là đội

ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp, từ đó đưa ra những kiến nghị

về phương hướng, giải pháp nhằm củng cố, phát triển đội ngũ này cả

về chất lượng, số lượng và cơ cấu cho phù hợp với yêu cầu của sự

nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhìn

chung, các vấn đề về lý luận về quan niệm và vai trò của cán bộ

mang tính lịch sử trong tác phẩm vẫn giữ nguyên giá trị. Tuy nhiên,

thực tiễn đất nước, thời đại và thực trạng công tác cán bộ hiện nay

đòi hỏi cần phải bổ sung và hoàn thiện.

Tác phẩm "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán

bộ" của tác giả Bùi Đình Phong, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002. Trong

tác phẩm, tác giả Bùi Đình Phong đã đề cập các vấn đề cơ bản và có

tính hệ thống theo chủ đề của tác phẩm. Trước hết, là kết quả nghiên

cứu về Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công

tác cán bộ qua ba thời kỳ: trước năm 1945, 1945 - 1954, 1955 - 1969.

Hai là, sách đã kiến giải những vấn đề cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí

Minh về vai trò, vị trí của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng và yêu

cầu của Hồ Chí Minh đối với người cán bộ cách mạng. Ba là tác giả

đã đề cập và phân tích sáu nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí

Minh về công tác cán bộ. Trên cơ sở những vấn đề trên, tác giả đề

cập vấn đề thứ tư là vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và

công tác cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại

hóa đất nước.

Thứ hai, hướng nghiên cứu về công tác xây dựng cán bộ: tiêu

biểu là các đề tài, tác phẩm như: Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ đề

tài khoa học cấp nhà nước KX.02, do GS Đặng Xuân Kỳ làm chủ

nhiệm. “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong sạch, vững

6

mạnh” của các tác giả Phạm Ngọc Anh và Bùi Đình Phong đồng chủ

biên, Nxb Lý luận chính trị (2005). Tác phẩm này trình bày tập trung

quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản

trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Nội dung xây dựng Đảng trong

sạch, vững mạnh và sự vận dụng tư tưởng đó trong công cuộc xây

dựng chỉnh đốn Đảng ở nước ta hiện nay. Trong tác phẩm, vấn đề

cán bộ và công tác cán bộ cũng được bàn đến nhưng chỉ tiếp cận một

phần ở phương diện xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Ngoài ra còn Nhiều bài viết đăng trên các tạp chí khoa học có

đề cập đến vấn đề này như: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo và

huấn luyện cán bộ của PGS,TS. Dương Ngọc Xuân, Tạp chí Xây

dựng Đảng số 7, 2003; Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” với xây

dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay của tác giả Hoàng Quốc

Đạt, Tạp chí Cộng sản số 89, 2005; Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

về công tác cán bộ trong tình hình hiện nay của Trần Thế Quảng,

Tạp chí Kiểm tra tháng 7 năm 2005; . . . Những công trình đi trước là

những nguồn tư liệu và gợi mở quý giúp tác giả tiếp thu có chọn lọc

để phục vụ cho luận văn của mình, nhiều bài viết đăng trên các tạp

chí khoa học hoặc nhiều công trình, luận văn, luận án khác có đề cập

ít nhiều tới vấn đề này. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có một công

trình nào đi sâu gắn kết tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong tác

phẩm “Sửa đổi lối làm việc” với việc vận dụng xây dựng đội ngũ

cán bộ ở nước ta hiện nay.

6. Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung

chính của Luận văn này gồm 3 chương, 6 tiết.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung

chính của Luận văn này gồm 3 chương, 6 tiết.

7

MỞ ĐẦU

Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong tác phẩm

“Sửa đổi lối làm việc”.

Chương 2: Thực trạng xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện

nay và những vấn đề đặt ra

Chương 3: Vận dụng tư tưởng hồ chí minh về cán bộ với việc

xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

8

CHƢƠNG 1

TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ TRONG TÁC PHẨM

“SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”

1.1. HỒ CHÍ MINH VỚI TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”

1.1.1. Hoàn cảnh ra đời và mục đích của tác phẩm

Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” được ra đời trong hoàn cảnh

đất nước: Sau thành công của Cách mạng tháng Tám, chính quyền

cách mạng đã về tay nhân dân do Đảng lãnh đạo. Sau hơn hai năm

cầm quyền dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng đứng đầu là Chủ

Tịch Hồ Chí Minh cách mạng Việt Nam đã phát huy những thuận lợi,

đưa đất nước vượt ra khỏi tình trạng ngàn cân treo sợi tóc.

Song bên cạnh những thuận lợi trên, thì cuộc kháng chiến

chống thực dân Pháp mà nhân dân cả nước đang tiến hành, bước vào

giai đoạn trường kỳ đầy khó khăn, gian. Sau Cách mạng Tháng Tám,

do nước ta là nước thuộc địa và phong kiến lâu đời, nên đã có một bộ

phận cán bộ, đảng viên tự mãn thành tích, sao nhãng rèn luyện đạo đức

cách mạng, dẫn đến thoái hóa biến chất, tạo nguy cơ cho cách mạng.

Mặt khác, khi rà soát lại đội ngũ cán bộ Chính phủ do dân ta

bầu, thông qua Tổng tuyển cử 1946, đã có một bộ phận trình độ và

năng lực chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ mới của cách mạng.

Đó là những nguyên nhân cơ bản để Người viết “Sửa đổi lối làm

việc” nhằm nâng cao đạo đức cách mạng, trình độ và năng lực lãnh

đạo cách mạng cho đội ngũ cán bộ nhà nước ta - Nhà nước của dân,

do dân và vì dân.

1.1.2. Kết cấu của tác phẩm

Tác phẩm có sáu phần được đánh dấu từ I đến VI bao

9

gồm :I. Phê bình và sửa chữa ; II. Mấy điều kinh nghiệm ; III. Tƣ

cách và đạo đức cách mạng ; IV. Vấn đề cán bộ ; V. Cách lãnh

đạo ; VI. Chống thói ba hoa

1.2. TƢ TƢỞNG VỀ CÁN BỘ TRONG TÁC PHẨM

1.2.1. Quan niệm đạo đức chuẩn mực đạo đức của cán bộ

trong tác phẩm

Theo Hồ Chí Minh đạo đức là gốc của người cách mạng.

Trong tác phẩm "Sửa đổi lối làm việc", chuẩn mực đạo đức của

người cán bộ, đảng viên chân chính được Hồ Chí Minh khái quát vào

năm phẩm chất cốt lõi là: nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm.

1.2.2. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về huấn luyện cán bộ

Theo Hồ Chí Minh muốn có cán bộ tốt thì Đảng phải làm tốt

công tác huấn luyện cán bộ, “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của

Đảng”[38, tr. 269]. Theo Người, huấn luyện cán bộ phải toàn diện,

đồng thời phải chuyên sâu và có phương pháp khoa học.

Xuất phát từ điều kiện, hoàn cảnh đất nước, từ yêu cầu kháng

chiến kiến quốc nên bên cạnh yêu cầu huấn luyện nghề nghiệp, người

cán bộ cách mạng còn cần phải được huấn luyện chính trị, huấn

luyện lý luận và huấn luyện văn hóa.

1.2.3. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về sử dụng cán bộ

Hồ Chí Minh nêu ra sáu giải pháp có ý nghĩa to lớn để xây

dựng đội ngũ cán bộ: Phải biết rõ cán bộ; Phải cất nhắc cán bộ một

cách cho đúng; Phải khéo dùng cán bộ; Phải phân phối cán bộ

cho; Phải giúp cán bộ cho đúng; Phải giữ gìn cán bộ .

1.2.4. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về lựa chọn cán bộ

Tiêu chuẩn xác định lựa chọn cán bộ theo Hồ Chí Minh, đó

phải là những người rất trung thành và hăng hái trong công việc, luôn

luôn quan hệ mật thiết với dân chúng, có thể phụ trách giải quyết các

10

vấn đề trong những hoàn cảnh khó khăn, luôn giữ đúng kỷ luật. Có

như thế, thì nhân dân mới tin cậy cán bộ và nhận cán bộ đó là người

lãnh đạo của họ.

1.2.5. Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về chỉ đạo, nâng cao, kiểm

tra, cải tạo và giúp đỡ cán bộ

Trong tác phẩm, Người đề ra năm cách cần quán triệt trong

xây dựng đội ngũ cán bộ: Cách thứ nhất là chỉ đạo. Cách thứ hai là

luôn bồi dưỡng cán bộ, nâng cao tư tưởng, trình độ lý luận và cách

làm việc cho họ. Cách thứ ba là thường xuyên kiểm tra để giúp họ rút

kinh nghiệm, sửa chữa khuyết điểm, phát triển ưu điểm. Cách thứ tư

là khi họ sai lầm thì dùng cách thuyết phục giúp họ sửa chữa, cải tạo.

Cách thứ năm là giúp đỡ họ điều kiện sinh sống đầy đủ mà làm việc.

Tuỳ theo hoàn cảnh mà giúp họ giải quyết vấn đề gia đình.

1.2.6. Trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ cần phải

biết các nguyên tắc trong chính sách cán bộ: Hiểu biết cán bộ,

khéo dùng cán bộ, cất nhắc cán bộ, thƣơng yêu cán bộ, phê bình

cán bộ

Biết cán bộ tức là đánh giá đúng phẩm chất và năng lực của

cán bộ.

Dùng cán bộ là dùng người, nghĩa là sử dụng cán bộ phải “tùy

tài mà dùng người”, giao cho cán bộ những công việc phù hợp với

năng lực của họ.

Về “cất nhắc cán bộ”, Hồ Chí Minh cho rằng, việc “Cất nhắc

cán bộ, phải vì công tác, tài năng, vì cổ động cho đồng chí khác thêm

hăng hái.

Về “Yêu thương cán bộ”, đây là quan điểm thể hiện tính nhân

văn sâu sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, tính

11

nhân văn ấy được hình thành từ chính thực tế tiến hành công tác cán

bộ trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng.

“Phê bình cán bộ” tức là thái độ ứng xử đối với cán bộ khi họ

có sai lầm, khuyết điểm. Đối với vấn đề phê bình cán bộ, quan điểm

của Hồ Chí Minh xác định: “Người đời ai cũng có khuyết điểm. Có

làm việc thì có sai lầm” [38, tr. 283].

12

TIỂU KẾT CHƢƠNG 1

Ra đời từ đầu những năm kháng chiến nhưng những tư tưởng

của Hồ Chí Minh về cán bộ, công tác cán bộ trong tác phẩm “Sửa đổi

lối làm việc” có giá trị lý luận và thực tiễn vô cùng lớn lao. Trong suốt

70 năm qua, tư tưởng của Người trong tác phẩm vẫn luôn là những

nguyên tắc chỉ đạo đối với công tác cán bộ của Đảng. Nhờ vậy mà

trong mọi điều kiền, hoàn cảnh, mọi thời kỳ cách mạng, Đảng ta vẫn

xây dựng được đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài để đảm đương sự nghiệp

cách mạng của Đảng, của dân tộc. Đến nay, tư tưởng của Hồ Chí Minh

về cán bộ và công tác cán bộ vẫn mang đầy đủ tính lý luận, tính khoa

học và tính thời sự sâu sắc, vẫn là những chỉ dẫn hết sức quan trọng để

Đảng ta triển khai trong công tác cán bộ; góp phần đấu tranh gạt bỏ

những tiêu cực trong việc tạo nguồn, quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo,

bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ của Đảng hiện nay.

13

CHƢƠNG 2

THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ Ở NƢỚC TA

HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA

2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CÁN BỘ, CÔNG TÁC CÁN BỘ Ở

NƢỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

2.1.1. Các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác cán bộ ở nƣớc

ta hiện nay

- Tác động của kinh tế thị trường

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là cơ sở

hiện thực xã hội có tác động rất lớn đến sự phát triển nhân cách

người cán bộ, đảng viên, với những biểu hiện tích cực như: tính

quyết đoán, năng động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Bên

cạnh mặt tích cực, kinh tế thị trường cũng tạo ra nhiều tác động tiêu

cực đến nhân cách, đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

- Tác động của hội nhập quốc tế

Những thách thức từ mặt trái của hội nhập quốc tế đang tác

động vào mọi mặt của đời sống, trong đó có các tổ chức đảng, vào

đội ngũ cán bộ, công chức. Tác động đó, đã gây nhiều trở ngại cho

công tác đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ cán bộ hiện nay,

làm ảnh hưởng tới hiệu quả và năng lực đội ngũ cán bộ.

- Tác động của quá trình xây dựng, chỉnh đốn Đảng ở nước ta

hiện nay

Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ đại hội nhấn mạnh: Xây

dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách, một mặt

khẳng định sức mạnh chính trị to lớn của Đảng trong cải tạo cái cũ,

xây dựng cái mới đối với các lĩnh vực đời sống xã hội; mặt khác,

đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện thoái hóa, biến chất của

14

một bộ phận cán bộ, đảng viên, đi ngược lại lợi ích, nguyện vọng

của nhân dân.

2.1.2. Thực trạng xây dựng đội ngũ cán bộ ở nước ta hiện nay

a. Những kết quả đạt được trong quá trình xây dựng đội ngũ

cán bộ ở nước ta hiện nay và nguyên nhân của nó

Về xây dựng chuẩn mực đạo đức cán bộ.

Việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của nhiều cán bộ, đảng

viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu các cấp, các

ngành đã tạo một cách nhìn mới, tích cực hơn trong nhân dân về đội

ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Nội dung học tập và

làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã được đưa vào sinh hoạt

thường xuyên của tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể. Việc đưa vào

sinh hoạt thường kỳ cả chi bộ đã làm cho sinh hoạt chi bộ có nội

dung thiết thực, cụ thể hơn, gắn với tình hình và nhiệm vụ của từng

địa phương, đơn vị. Việc đưa nội dung đạo đức Hồ Chí Minh vào đào

tạo, bồi dưỡng cán bộ đã nhận được sự ủng hộ của cán bộ, đảng viên.

Về công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ.

Đội ngũ cán bộ được tăng cường cả về số lượng và chất lượng.

Ở Trung ương, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cao cấp có bước

chuyển rõ rệt về cả trình độ chuyên môn và trình độ chính trị. Công

tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được tăng cường với nhiều hình thức

đa dạng hơn; nội dung, phương pháp đào tạo từng bước được đổi

mới, kết hợp giữa học lý luận với nâng cao kỹ năng thực hành.

Về công tác tổ chức cán bộ.

Công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược được quan tâm chỉ

đạo, triển khai tích cực và gắn với nhiệm vụ chính trị, lấy quy hoạch

cấp dưới làm cơ sở cho quy hoạch cấp trên, thực hiện quy hoạch

“mở” và “động”; xây dựng quy hoạch cấp uỷ làm cơ sở quy hoạch

15

các chức danh cán bộ lãnh đạo đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc

và các đoàn thể.

Nguyên nhân của những thành tựu đó: Đảng ta đã nhận thức

đúng về vị trí, vai trò của công tác cán bộ trong xây dựng Đảng. Các

cấp ủy, tổ chức đảng và đông đảo cán bộ, đảng viên có nhận thức

đúng về ý nghĩa, tầm quan trọng và tính cấp thiết của công tác cán bộ

trong thời kỳ mới. Các chủ trương, cơ chế, chính sách của Đảng và

Nhà nước đối với công tác cán bộ và bản thân đội ngũ cán bộ không

ngừng được xây dựng, bổ sung và hoàn thiện

b. Những hạn chế trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ ở

nước ta hiện nay và nguyên nhân của nó

Về chuẩn mực đạo đức cán bộ.

Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đánh giá, hiện nay vẫn còn

tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một

bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ

phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu

cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ

trong bộ máy nhà nước.

Về công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ.

Việc đào tạo cán bộ, công chức ở nhiều nơi chưa gắn với quy

hoạch và yêu cầu nhiệm vụ của từng ngành, từng cấp, từng cơ quan,

đơn vị, đặc biệt là chưa phù hợp với cán bộ, công

Về công tác tổ chức cán bộ.

Trong công tác cán bộ còn bất cập ở một số khâu, như: tuyển

dụng, quy hoạch, chính sách đãi ngộ, sử dụng và đánh giá có nơi, có

lúc làm chưa tốt, chưa thực sự xuất phát từ năng lực công tác, đã làm

16

giảm động lực học tập và phát huy hiệu quả học tập của cán bộ, công

chức, viên chức sau khi được đào tạo, bồi dưỡng. Nhiều khuyết điểm,

yếu kém trong công tác tổ chức cán bộ chậm được khắc phục. Chậm

đổi mới phương pháp và quy trình đánh giá, bổ nhiệm, miễn nhiệm,

từ chức đối với cán bộ.

Hạn chế trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ có nhiều

nguyên nhân, nhƣng nguyên nhân chủ yếu là do: Tác động từ

khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới sau sự sụp đổ của

Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu; từ mặt trái của

kinh tế thị trường, những hoạt động lợi dụng sự phát triển của khoa

học công nghệ thông tin, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Công tác

giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên chưa được coi

trọng đúng mức.Việc nghiên cứu, sửa đổi, ban hành cơ chế, chính

sách, luật pháp về công tác cán bộ còn chậm, chưa thích ứng với nền

kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa…

2.2. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG CÔNG TÁC XÂY

DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ Ở NƢỚC TA HIỆN NAY THEO TƢ

TƢỞNG HỒ CHÍ MINH

2.2.1. Quá trình hội nhập quốc tế và kinh tế thị trƣờng đòi

hỏi ngày càng cao đối với phẩm chất đạo đức và năng lực ngƣời

cán bộ với sự xuống cấp đạo đức của cán bộ nƣớc ta hiện nay

Toàn cầu hóa tạo điều kiện cho cán bộ, đảng viên tiếp thu văn

minh nhân loại, học tập và ứng dụng những thành tựu của khoa học

công nghệ, tạo điều kiện cho họ vững bước hơn trong quá trình hội

nhập. Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng làm nảy sinh nhiều tiêu cực và tệ

nạn xã hội. Một bộ phận cán bộ, đảng viên đang bị ảnh hưởng bởi lối

17

sống “tây hóa”, xem nhẹ các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc,

một bộ phận cán bộ có lối sống hưởng thụ, ích kỷ, đặt cái riêng trên

cái chung, đặt lợi ích cá nhân trước lợi ích của tập thể, chối bỏ trách

nhiệm với cộng đồng, sống không có lý tưởng, ước mơ và hoài bão.

2.2.2. Các nguyên tắc trong xây dựng đội ngũ cán bộ mặc

dù đƣợc đề cao nhƣng thực tiễn lại diễn ra rất nhiều bất cập

Những bất cập trong xây dựng đội ngũ cán bộ

Thứ nhất, do buông lỏng quản lý, kiểm tra giám sát đối với

cán bộ, đảng viên đã tạo ra những kẻ hở những hành vi nhũng nhiễu,

ách tắc, trì trệ, gây phiền hà cho các tổ chức và nhân dân.

Thứ hai, chưa đánh giá đúng nâng cao năng lực chuyên môn

và phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên.

Thứ ba, vấn đề bảo đảm đời sống cho cán bộ vẫn còn nhiều

bất cập, thực hiện lộ trình tăng tiền lương chưa đúng và chưa kịp thời

để nâng cao đời sống cho cán bộ, đảng viên.

Thứ tư, việc đẩy mạnh cuộc vận động “Học tập và làm theo

tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”cho cán bộ vẫn còn nhiều nơi chưa

gắn với công việc, chưa đi vào chiều sâu.

18

TIỂU KẾT CHƢƠNG 2

Công cuộc đổi mới xây dựng đất nước theo định hướng xã hội

chủ nghĩa ở nước ta trong hơn 30 năm qua, đã đạt được nhiều thành

tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực xây dựng đội ngũ

cán bộ. Cùng với quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa gắn với hội nhập quốc tế trong bối cảnh thời

đại đang có nhiều biến đổi nhanh chóng và sâu sắc đã ảnh hưởng

không nhỏ đến chuẩn mực đạo đức cán bộ, huấn luyện và đào tạo cán

bộ, công tác tổ chức cán bộ trong thời gian qua. Khắc phục những

hạn chế, bất cập đó, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ dưới sự lãnh

đạo của Đảng, Nhà nước đã đạt những thành quả quan trọng, chất và

lượng đội ngũ cán bộ được tăng cường, từng bước đáp ứng yêu cầu

của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.