Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu ứng dụng bộ điều khiển PID mờ trong điều khiển vị trí hệ thống quan trắc môi trường từ xa bằng quang phổ hồng ngoại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
------------------------------------
ĐẶNG QUỐC HƯNG
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG BỘ ĐIỀU KHIỂN PID MỜ
TRONG ĐIỀU KHIỂN VỊ TRÍ HỆ THỐNG QUAN TRẮC MÔI
TRƯỜNG TỪ XA BẰNG QUANG PHỔ HỒNG NGOẠI
Chuyên ngành: Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa
Mã số: 60520216
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT ĐIỀU KHIỂN
VÀ TỰ ĐỘNG HÓA
Đà Nẵng – Năm 2017
Công trình được hoàn thành tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. ĐOÀN QUANG VINH
Phản biện 1: TS. Nguyễn Quốc Định
Phản biện 2: TS. Nguyễn Hoàng Mai
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp
thạc sĩ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, họp tại Trường Đại học
Bách khoa – Đại học Đà Nẵng vào ngày 25 tháng 03 năm 2017.
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Trung tâm Học liệu, Đại học Đà Nẵng tại trường Đại học
Bách khoa.
Thư viện Khoa Điện, Trường Đại học Bách khoa – Đại học
Đà Nẵng.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU…………............................................................................1
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI............................................1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.....................................................1
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU .........................2
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU............................................2
5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ
TÀI.. .........................................................................................2
6. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN...............................................3
CHƯƠNG 1. QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG TỪ XA BẰNG
QUANG PHỔ HỒNG NGOẠI .....................................................4
MỞ ĐẦU CHƯƠNG ...............................................................4
1.1. TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ Ô NHIỄM
KHÔNG KHÍ TỪ XA ......................................................4
1.2. NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ QUAN
TRẮC MÔI TRƯỜNG TỪ XA........................................4
1.2.1. Tình hình nghiên cứu...........................................4
1.2.2. Cấu trúc hệ thống quan trắc từ xa........................4
1.2.3. Các sản phẩm thương mại ...................................4
1.3. NGHIÊN CỨU CỦA VIỆN VIELINA VỀ QUAN
TRẮC MÔI TRƯỜNG TỪ XA........................................5
1.3.1. Tình hình nghiên cứu...........................................5
1.3.2. Cấu trúc hệ thống.................................................5
1.3.3. Mô tả hệ thống.....................................................5
1.3.4. Chức năng của hệ thống ......................................5
1.3.5. Ứng dụng của hệ thống........................................5
1.4. VẤN ĐỀ ĐIỀU KHIỂN VỊ TRÍ HỆ THỐNG
QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG TỪ XA...........................5
KẾT LUẬN CHƯƠNG............................................................6
CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ CƠ CẤU QUAY QUÉT............................6
MỞ ĐẦU CHƯƠNG ...............................................................6
2.1. NHU CẦU ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT...........7
2.2. TỔNG QUAN VỀ ĐỘNG CƠ BƯỚC.............................7
2.2.1. Giới thiệu.............................................................7
2.2.2. Cấu tạo.................................................................7
2.2.3. Nguyên lý làm việc..............................................7
2.2.4. Điều khiển các động cơ bước thông dụng ...........7
2.3. THIẾT KẾ VÀ LỰA CHỌN THIẾT BỊ ..........................7
2.3.1. Thiết kế tổng thể phần cứng ................................7
2.3.2. Lựa chọn thiết bị..................................................7
2.3.3. Thiết kế mạch điều khiển.....................................8
2.4. GÁ LẮP, KẾT NỐI THIẾT BỊ ........................................8
2.4.1. Cài đặt và ghép nối ..............................................8
2.4.2. Lắp ráp tổng thể...................................................8
2.5. XÂY DỰNG PHẦN MỀM ĐIỀU KHIỂN ......................9
2.5.1. Tính toán góc bước..............................................9
2.5.2. Lưu đồ thuật toán.................................................9
2.5.3. Phần mềm điều khiển.........................................10
2.6. MỘT VÀI NHẬN XÉT KHI QUAN SÁT THỰC
NGHIỆM........................................................................10
KẾT LUẬN CHƯƠNG..........................................................11
CHƯƠNG 3. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN VÒNG KÍN CHO
ĐỘNG CƠ BƯỚC.......................................................................11
MỞ ĐẦU CHƯƠNG .............................................................11
3.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU......................................11
3.2. MÔ HÌNH HÓA HỆ ĐIỀU KHIỂN...............................12
3.2.1. Mô hình toán học...............................................12
3.2.2. Phương pháp biến đổi mô hình..........................13
3.3. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN VỊ TRÍ...........................14
3.3.1. Bộ điều khiển PID thông thường.......................14
3.3.2. Bộ điều khiển PID mờ .......................................14
3.4. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN DÒNG ĐIỆN.................15
3.5. MÔ
PHỎNG
HỆ
THỐNG
TRONG
SIMULINK/MATLAB VÀ ĐÁNH GIÁ .......................15
3.5.1. Tham số vật lý mô phỏng ..................................15
3.5.2. Mô phỏng hệ thống điều khiển vòng hở............16
3.5.3. Mô phỏng hệ thống điều khiển vòng kín...........16
3.5.4. Khả năng ứng dụng hệ thống vào thực tiễn.......16
KẾT LUẬN CHƯƠNG..........................................................20
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN........................................21
KẾT LUẬN .......................................................................21
HƯỚNG PHÁT TRIỂN ....................................................23
1
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Gần đây các nhà khoa học đã và đang phát triển các hệ thống
đo xa bằng phương pháp phân tích phổ hồng ngoại với quang phổ kế
biến đổi Fourier hồng ngoại FTIRS (Fourier Transform Infrared
Spectrometer) có thể được sử dụng trong điều kiện ngoài trời, cho
phép phát hiện và xác định các thành phần khí độc hại trong các đám
mây khí ô nhiễm. Tuy nhiên thiết kế ban đầu của các hệ thống quan
trắc môi trường từ xa này sử dụng cơ cấu quay quét được điều khiển
bằng tay quay 4-53220-6 đặt trên chân đế Tripod của hãng Quickset.
Vì điều chỉnh thủ công bằng tay quay nên rất khó dừng lại ở vị trí
mong muốn bởi chỉ cần một tác động nhẹ vẫn có thể tạo ra một sai
lệch khá lớn, trong khi các thiết bị quan trắc này lại đòi hỏi sự chính
xác cao độ. Thêm vào đó với cùng một số lượng điểm cố định được
đề ra trong vùng giám sát thì thời gian thao tác bằng tay quay của
mỗi lần quét hết cả vùng giám sát sẽ là khác nhau, làm cho hệ thống
không đạt yêu cầu tính ổn định về mặt thời gian thao tác.
Giải pháp được đề xuất là thay các tay quay bằng các động cơ
bước và bộ truyền động, đồng thời nghiên cứu ứng dụng bộ điều
khiển PID mờ để điều khiển cơ cấu quay quét sử dụng động cơ bước
này. Xuất phát từ lý do đó mà tác giả đã chọn đề tài “Nghiên cứu
ứng dụng bộ điều khiển PID mờ trong điều khiển vị trí hệ thống quan
trắc môi trường từ xa bằng quang phổ hồng ngoại” làm đề tài
nghiên cứu và thực hiện.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu thiết kế cơ cấu điều khiển thiết bị hai bậc tự do (cả
góc phương vị và góc ngẩng) nhằm hướng chính xác hệ thống
VISRAM đến các vị trí quan trắc khí thải đề ra với các yêu cầu:
2
- Cơ cấu quay được điều khiển bằng phần mềm.
- Thời gian đáp ứng phải đủ nhanh để thực hiện quét hết cả
vùng giám sát.
- Bước dịch chuyển quay quét phải đạt độ chính xác cao.
Nghiên cứu phương pháp điều khiển vòng kín cho động cơ
bước và ứng dụng bộ điều khiển PID mờ vào điều khiển định vị
chính xác hệ thống quan trắc.
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu: cơ cấu quay quét hai bậc tự do cho hệ
thống VISRAM bằng động cơ bước.
Phạm vi nghiên cứu:
- Việc điều hướng thiết bị chỉ giới hạn ở hai bậc tự do (góc
ngẩng và góc phương vị), mỗi bậc tự do được điều khiển một
cách độc lập.
- Nghiên cứu quay quét hệ thống quang phổ kế hồng ngoại trên
chân đế Tripod với cơ cấu quay bằng tay 4-53220-6 của hãng
Quickset.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Khảo sát và thu thập thông tin từ thực tế.
- Phân tích và tổng hợp thông tin.
- Phân tích và thiết kế hệ thống.
- Phân tích và thi công phần cứng.
- Phân tích và xây dựng phần mềm.
- Mô phỏng kiểm nghiệm kết quả nghiên cứu.
- Kiểm thử, hiệu chỉnh và hoàn thiện hệ thống.
5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Ý NGHĨA KHOA HỌC:
- Mô hình hóa hệ điều khiển sử dụng động cơ bước, nêu ra và
3
làm rõ các nhược điểm khi điều khiển động cơ bước ở vòng
hở.
- Đề xuất kỹ thuật chuyển đổi vấn đề điều khiển mô hình phi
tuyến của động cơ bước trong hệ quy chiếu pha thành vấn đề
điều khiển tuyến tính trong hệ quy chiếu dòng điện.
- Nghiên cứu, thiết kế bộ điều khiển PID mờ cho động cơ bước
và thể hiện sự ưu điểm hơn so với bộ điều khiển PID thông
thường.
Ý NGHĨA THỰC TIỄN:
- Vấn đề điều khiển vị trí hệ thống quan trắc môi trường từ xa
đòi hỏi độ chính xác cao và thời gian đáp ứng đủ nhanh, luận
văn nhằm góp phần nâng cao độ chính xác định vị và rút ngắn
thời gian đáp ứng, đồng thời giảm nhân lực vận hành thiết bị.
- Cải tiến cơ cấu quay quét 4-53220-6, thay thế các tay quay
bằng các động cơ bước và bộ truyền động, tích hợp vào hệ
thống quan trắc mẫu VISRAM giúp hệ thống đáp ứng được
yêu cầu kỹ thuật đề ra ban đầu trong vấn đề điều khiển vị trí.
Sản phẩm của đề tài có khả năng được thương mại hóa với
hãng Quickset.
6. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Luận văn được chia làm 3 chương:
- Chương 1- Quan trắc môi trường từ xa bằng quang phổ hồng
ngoại: Giới thiệu các hệ thống quan trắc môi trường từ xa bằng
quang phổ kế biến đổi Fourier hồng ngoại. Đặt ra bài toán về
việc điều khiển vị trí quan trắc cho các hệ thống này.
- Chương 2 - Thiết kế cơ cấu quay quét: Trình bày việc cải tiến
lại cơ cấu quay quét tay quay 4-53220-6 của hệ thống
VISRAM bằng cách thay 2 tay quay định hướng PAN-TILT
4
bằng các động cơ bước và bộ truyền động. Đưa ra một số nhận
xét khi quan sát thực nghiệm.
- Chương 3 - Thiết kế bộ điều khiển vòng kín cho động cơ
bước: Tiến hành mô hình hóa hệ điều khiển và mô phỏng hệ
thống điều khiển vòng hở cho động cơ bước. Bộ điều khiển
PID mờ cho động cơ bước cũng đã được tiến hành nghiên cứu,
thiết kế và so sánh với bộ điều khiển PID thông thường.
Phần cuối cùng là kết luận và hướng phát triển của đề tài.
CHƯƠNG 1.
QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG TỪ XA BẰNG
QUANG PHỔ HỒNG NGOẠI
MỞ ĐẦU CHƯƠNG
Chương 1 trình bày tổng quan về việc đánh giá ô nhiễm không
khí từ xa và giới thiệu các hệ thống quan trắc môi trường từ xa bằng
quang phổ kế biến đổi Fourier hồng ngoại cả trong và ngoài nước.
Đồng thời đặt ra bài toán về việc điều khiển vị trí quan trắc cho các
hệ thống này.
1.1. TỔNG QUAN VỀ ĐÁNH GIÁ Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
TỪ XA
Phương pháp đo xa sử dụng quang phổ kế biến đổi Fourier
hồng ngoại để phát hiện và xác định từ xa các đám mây khí ô nhiễm.
1.2. NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI VỀ QUAN TRẮC MÔI
TRƯỜNG TỪ XA
1.2.1. Tình hình nghiên cứu
1.2.2. Cấu trúc hệ thống quan trắc từ xa
1.2.3. Các sản phẩm thương mại
Đa số các hệ thống thương mại đều có giá rất cao.
5
1.3. NGHIÊN CỨU CỦA VIỆN VIELINA VỀ QUAN TRẮC
MÔI TRƯỜNG TỪ XA
1.3.1. Tình hình nghiên cứu
Nhóm nghiên cứu của Viện VIELINA – Bộ Công Thương đã
tiến hành đề xuất và thực hiện đề tài “Nghiên cứu thiết kế chế tạo hệ
thống phát hiện và giám sát các loại khí độc hại thải ra môi trường
bằng phương pháp phân tích phổ hồng ngoại” và tạo ra hệ thống
VISRAM (Vietnam System for Remote Atmospheric Monitoring - Hệ
thống quan trắc môi trường không khí từ xa của Việt Nam).
1.3.2. Cấu trúc hệ thống
1.3.3. Mô tả hệ thống
1.3.4. Chức năng của hệ thống
1.3.5. Ứng dụng của hệ thống
1.4. VẤN ĐỀ ĐIỀU KHIỂN VỊ TRÍ HỆ THỐNG QUAN TRẮC
MÔI TRƯỜNG TỪ XA
Đối với các hệ thống quan trắc môi trường từ xa thì vấn đề
điều khiển vị trí hướng thiết bị đến chính xác đối tượng cần quan trắc
là điều kiện tiên quyết, quyết định đến kết quả của phép đo. Tuy
nhiên theo thiết kế ban đầu ở hầu hết các hệ thống này, quang phổ kế
được đặt trên chân đế Tripod của hãng Quickset và được điều khiển
thông qua cơ cấu quay quét tay quay 4-53220-6.
Luận văn hướng đến việc cải tiến lại cơ cấu quay quét này với
giải pháp được đề xuất là thay 2 tay quay định hướng PAN-TILT
bằng các động cơ bước và bộ truyền động. Tuy nhiên cơ cấu quay
quét sau khi thiết kế và đưa vào thực nghiệm vẫn còn một số nhược
điểm do vẫn đang hoạt động ở chế độ vòng hở. Do đó, vấn đề nghiên
cứu kỹ thuật điều khiển động cơ bước ở dạng vòng kín ứng dụng lý
thuyết mờ để xác định và hiệu chỉnh tham số của bộ điều khiển PID
6
nhằm định vị chính xác, giảm độ quá điều chỉnh và dao động chuyển
tiếp cũng như thời gian xác lập trở nên thiết thực và rất quan trọng.
Hình 1.1. Định vị thủ công bằng cơ cấu quay quét tay quay 4-53220-
6 của VISRAM
KẾT LUẬN CHƯƠNG
Chương 1 đã đưa ra những hạn chế trong vấn đề điều khiển vị
trí quan trắc của các hệ thống quan trắc môi trường từ xa sử dụng cơ
cấu quay quét tay quay 4-53220-6. Đồng thời định hướng việc cải
tiến cơ cấu quay quét này với giải pháp đề xuất là thay 2 tay quay
định hướng PAN-TILT bằng các động cơ bước và bộ truyền động.
CHƯƠNG 2.
THIẾT KẾ CƠ CẤU QUAY QUÉT
MỞ ĐẦU CHƯƠNG
Dựa vào cấu trúc thực tế của hệ thống VISRAM, tác giả luận
văn khảo sát, lựa chọn các thiết bị phù hợp, đồng thời cũng thiết kế,
lắp ráp các thiết bị lại với nhau thành cơ cấu quay quét cải tiến tích
7
hợp vào hệ thống VISRAM. Sau đó tính toán thiết kế và xây dựng
phần mềm điều khiển để thử nghiệm cơ cấu quay quét đã cải tiến.
2.1. NHU CẦU ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
Hệ thống quay quét có 2 trục quay được thiết kế cải tiến từ
điều khiển trục quay bằng tay quay thành điều khiển trục quay bằng
động cơ bước + Mạch điều khiển + Giao diện trên máy tính.
2.2. TỔNG QUAN VỀ ĐỘNG CƠ BƯỚC
2.2.1. Giới thiệu
2.2.2. Cấu tạo
2.2.3. Nguyên lý làm việc
2.2.4. Điều khiển các động cơ bước thông dụng
2.3. THIẾT KẾ VÀ LỰA CHỌN THIẾT BỊ
2.3.1. Thiết kế tổng thể phần cứng
Hình 2.1. Mô hình thiết kế phần cứng cơ cấu quay quét
2.3.2. Lựa chọn thiết bị
02 động cơ bước lai hai pha (4 dây), góc bước 1,8 độ, VEXTA
C014S-9212K, xuất xứ Nhật Bản, là cơ cấu chấp hành dẫn động các
trục tạo ra góc quay mong muốn là số nguyên lần góc bước.
02 bộ truyền động Rino Ondrives PF30-30ANM, xuất xứ Mỹ,
chia nhỏ góc quay của trục động cơ với tỉ số truyền động 1:30.
8
02 driver M6600 sử dụng IC Driver là TB6600HQ/HG chính
hãng Toshiba, xuất xứ Nhật Bản, cấp nguồn công suất cho động cơ.
2.3.3. Thiết kế mạch điều khiển
Gồm: khối nguồn cung cấp, khối giao tiếp, khối điều khiển và
khối điều khiển trung tâm. Cấp xung điều khiển cho driver M6600,
dùng PIC 18F4550, giao tiếp với máy tính qua cổng USB 2.0.
2.4. GÁ LẮP, KẾT NỐI THIẾT BỊ
2.4.1. Cài đặt và ghép nối
2.4.2. Lắp ráp tổng thể
Hình 2.2. Gá lắp cơ cấu quay quét vào hệ thống VISRAM
9
2.5. XÂY DỰNG PHẦN MỀM ĐIỀU KHIỂN
2.5.1. Tính toán góc bước
Độ phân giải góc quay:
1
1
VISRAM 1,8*
*
0,006
độ ( 0,1mrad)
(2.1)
(2.2)
30 10
Với góc lấy mẫu IFOV là 0,3-0,5 mrad thì bước góc n:
IFOV
n
35
VISRAM
2.5.2. Lưu đồ thuật toán
Bắt đầu
Thiết lập tham số
ban đầu
Xác định:
Bước góc
Kiểm tra kết nối
thiết bị quay quét
Không
Thiet_bi_san_sang
?
Có
Nhận lệnh
Lệnh
?
2
3
Có
1
Xác lập
khung quay quét
Quay thủ công
Quay quét
Định dạng
khung hình
Tiếp tục
?
Không
Kết thúc
Hình 2.3. Lưu đồ thuật toán tổng thể
10
2.5.3. Phần mềm điều khiển
Module phần mềm điều khiển cơ cấu quay quét được viết bằng
C#, có chức năng điều khiển độc lập vị trí của máy quang phổ theo 2
phương khác nhau: Góc ngẩng (TILT): up (lên) – down (xuống) và
Góc phương vị (PAN): left (trái) – right (phải).
Thời gian thao tác dịch chuyển giữa hai vị trí cũng được cải
thiện bằng cách tăng góc quay mỗi bước tương ứng với số xung nhập
vào ô nhập liệu. Quá trình điều khiển thiết bị được hiển thị trên màn
hình giám sát nhờ camera quan sát được gắn vào hệ thống VISRAM.
2.6. MỘT VÀI NHẬN XÉT KHI QUAN SÁT THỰC NGHIỆM
Kết quả đạt được của cơ cấu quay quét cải tiến:
- Có thể điều chỉnh góc ngẩng 60 độ và góc phương vị 360 độ
(theo giới hạn thực tế của cơ cấu quay quét thiết bị)
- Có khả năng đạt được độ chính xác rất cao 0,006 độ/bước
( 0,1 mrad) theo tính toán thiết kế đáp ứng được yêu cầu kỹ
thuật đề ra ban đầu (góc lấy mẫu 0,3-0,5 mrad) của hệ thống
VISRAM.
- Cải thiện đáng kể thời gian thao tác cũng như nhân lực vận
hành thiết bị.
Tuy nhiên, một số vấn đề sau đây cũng đã được nhận thấy
trong suốt quá trình thực nghiệm:
- Có độ quá điều chỉnh cao và xuất hiện những dao động trong
quá trình chuyển động. Biên độ dao động càng lớn khi hệ
thống được điều khiển ở chế độ toàn bước.
- Động cơ bước có thể bị mất bước khi tần số kích xung lớn.
- Thời gian xác lập lớn và tăng dần khi góc quay mong muốn
càng lớn.
Những điều này nằm trong số những nguyên nhân làm giảm
11
độ chính xác của việc phân tích phổ và gia tăng thời gian xử lý tín
hiệu, do đó làm giảm độ tin cậy của kết quả đo bằng phương pháp
quan trắc. Vì vậy, tác giả luận văn đã tiến hành nghiên cứu kỹ thuật
điều khiển động cơ bước ở dạng vòng kín nhằm khắc phục những
nhược điểm nêu trên.
KẾT LUẬN CHƯƠNG
Nhờ có cơ cấu quay quét cải tiến, hệ thống VISRAM đã đáp
ứng được yêu cầu kỹ thuật về góc lấy mẫu, nâng cao độ chính xác về
vị trí quan trắc, cải thiện đáng kể thời gian thao tác cũng như nhân
lực vận hành thiết bị. Tuy nhiên thực nghiệm cũng nảy sinh một số
vấn đề đối với loại động cơ bước lai 2 pha đã sử dụng, như có độ quá
điều chỉnh cao, xuất hiện những dao động với biên độ nhỏ trong quá
trình chuyển động, có thể bị mất bước khi tần số kích xung lớn hay
thời gian xác lập lớn. Vì vậy, cần nghiên cứu kỹ thuật điều khiển
động cơ bước ở dạng vòng kín nhằm khắc phục những nhược điểm
nêu trên.
CHƯƠNG 3.
THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN VÒNG KÍN CHO
ĐỘNG CƠ BƯỚC
MỞ ĐẦU CHƯƠNG
Tiến hành mô hình hóa hệ điều khiển và thực hiện mô phỏng
hệ thống điều khiển vòng hở cho động cơ bước để làm rõ các nhược
điểm đã nêu ở chương 2. Đồng thời đề xuất bộ điều khiển PID mờ
cho động cơ bước ở vòng kín, so sánh và làm nổi bật tính ưu việc so
với bộ điều khiển PID thông thường.
3.1. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Đề xuất một kỹ thuật điều khiển cho phép động cơ bước định
12
vị chính xác tại một góc quay mong muốn bất kỳ. Nghiên cứu kỹ
thuật điều khiển động cơ bước ở dạng vòng kín nhằm giảm độ quá
điều chỉnh và dao động chuyển tiếp cũng như thời gian xác lập.
3.2. MÔ HÌNH HÓA HỆ ĐIỀU KHIỂN
3.2.1. Mô hình toán học
Đối tượng điều khiển là hệ thống động cơ bước và toàn bộ
thiết bị liên kết với trục động cơ thông qua cơ cấu truyền động. Áp
dụng định luật Kirchhoff, định luật II Newton, thực hiện các phép
biến đổi toán học, mô hình toán học của đối tượng điều khiển có thể
được biểu diễn trong hệ quy chiếu pha (a, b) như sau:
- Phương trình điện:
dia
dib
(3.1)
L
v Ri K sin N ;
L
v Ri K cos N
a
a
m
b
b
m
dt
dt
- Phương trình cơ:
d
dt
d
dt
(3.2)
; Jeq
K i sin N K i cos N K
m a
m
b
v
Hình 3.1. Mô hình hóa đối tượng điều khiển trong hệ quy chiếu (a, b)
Đây là hệ thống phi tuyến với hai đầu vào điều khiển va , vb và
4 đầu ra là các biến trạng thái ia , ib , , . Việc phát triển luật điều
khiển trực tiếp trong hệ quy chiếu pha (a, b) cho hệ thống phi tuyến
13
đa đầu vào - đa đầu ra (MIMO) này không phải dễ dàng.
3.2.2. Phương pháp biến đổi mô hình
Ý tưởng chủ đạo là sử dụng phép biến đổi Park chuyển đổi mô
hình đối tượng điều khiển trong hệ quy chiếu pha (a, b) sang hệ quy
chiếu dòng điện (d, q) đơn giản hóa vấn đề hơn.
did
dt
R
1
R
1
id Niq vd id
NLi v
d
q
L
R
L
L
L
(3.3)
di
K
1
R
1
q
iq Nid m vq iq
NLi K v
q
d
m
dt
d
dt
L
L
L
Kv
L
L
d Km
;
iq
dt
Jeq
Jeq
Sử dụng kỹ thuật tuyến tính hóa chính xác:
vdlin NLiq vd ; vqlin NLid Km vq
(3.4)
Các biểu thức được sử dụng để bù các đại lượng phi tuyến:
vdcom NLiq ; vqcom NLid Km
(3.5)
Mô hình đối tượng điều khiển được đơn giản hóa:
diq
did
Km
Kv
Jeq
R
1
R
1
d
dt
d
dt
id vdlin
;
iq vqlin
;
;
iq
(3.6)
dt
L
L
dt
L
L
Jeq
Hình 3.2. Mô hình hóa đối tượng điều khiển trong hệ quy chiếu (d, q)
Đây là hệ thống tuyến tính với hai đầu vào điều khiển vdlin ,vqlin
14
và 4 đầu ra là các biến trạng thái id , iq , , . Các bộ điều khiển cho
hệ thống cơ và hệ thống điện được thiết kế một cách độc lập trong hệ
quy chiếu dòng điện (d, q). Sau đó, tác giả sử dụng phép biến đổi
Park ngược để suy ra luật điều khiển trong hệ quy chiếu pha (a, b)
Hình 3.3. Mô hình bù phi tuyến
3.3. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN VỊ TRÍ
Hình 3.4. Cấu trúc điều khiển cho hệ thống cơ nghiên cứu
3.3.1. Bộ điều khiển PID thông thường
Hình 3.5. Cấu trúc của bộ điều khiển PID thông thường
3.3.2. Bộ điều khiển PID mờ
Hình 3.6. Cấu trúc của bộ điều khiển PID mờ
15
Đồng nhất hóa các đại lượng tương đương giữa bộ điều khiển
PID mờ đề xuất và bộ điều khiển PID thông thường:
Kp GCE.GCU GU.GE; Ki GCU.GE; Kd GU.GCE
(3.7)
Do đó, chúng ta cũng có thể suy ra giá trị hệ số của bộ điều
khiển PID mờ từ các tham số của bộ điều khiển PID thông thường:
K p
K p2 4.Ki .Kd
Ki
Kd
(3.8)
GCE GE.
.Ki ; GCU
; GU
2
GE
GCE
3.4. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN DÒNG ĐIỆN
Hình 3.7. Cấu trúc điều khiển cho hệ thống điện nghiên cứu
Hệ thống điện được điều khiển là hệ thống bậc 1, bộ điều
được thiết kế phải đảm bảo đáp ứng đủ nhanh hơn nhiều
khiển
Ci
s
so với đáp ứng của hệ thống cơ, có thời gian xác lập nhỏ, không có
độ quá điều chỉnh và có sai lệch tĩnh bằng 0. Đối với vòng lặp điều
khiển cho hệ thống điện, bộ điều khiển PI được lựa chọn, các tham
số được tính toán thông qua các phương pháp như đã nêu ra trong
phần 3.3.1.
3.5. MÔ PHỎNG HỆ THỐNG TRONG SIMULINK/MATLAB
VÀ ĐÁNH GIÁ
3.5.1. Tham số vật lý mô phỏng
Động cơ bước lai hai pha VEXTA C014S-9212K :
Tải về để xem bản đầy đủ
29 trang
15960
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu ứng dụng bộ điều khiển PID mờ trong điều khiển vị trí hệ thống quan trắc môi trường từ xa bằng quang phổ hồng ngoại", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_nghien_cuu_ung_dung_bo_dieu_khien_pid_mo_tr.pdf
