Tiểu luận môn Công nghệ bao bì đóng gói thực phẩm - Đề tài: Tìm hiểu bao bì trong công nghệ sản xuất thủy sản
BỘ CÔNG THƢƠNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HCM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
TIỂU LUẬN
MÔN: CÔNG NGHỆ BAO BÌ ĐÓNG GÓI THỰC PHẨM
ĐỀ TÀI
TÌM HIỂU BAO BÌ TRONG CÔNG
NGHỆ SẢN XUẤT THỦY SẢN
GVHD:
SVTH:
LỚP:
TP.HCM, Tháng….., Năm……
DANH SÁCH NHÓM
HỌ & TÊN
MÃ SINH VIÊN
ĐIỂM
2
MỤC LỤC
1. Khái niệm bao bì..................................................................................................4
2. Chứ ă .................................................................................................4
3. Tiêu chuẩ .................................................................................................4
3.2. Yêu cầu về marketing....................................................................................5
3.3. Yêu cầu bán hàng ..........................................................................................6
3.4. Yêu cầu củ ƣời mua hàng ........................................................................6
3.5. Yêu cầu theo tiêu chuẩ hà ƣớc.................................................................6
4.1. Sản phẩm truyền thống.....................................................................................7
4.2. Sả hẩm i trị i tă ..................................................................................8
4.3. Đồ hộp...............................................................................................................9
5. t iệu ......................................................................................................9
5.2.1. Plastic ....................................................................................................10
5.2.2. Thép tráng thiếc.....................................................................................16
5.2.3. Thủ ti h ...............................................................................................17
5.2.4. Màng ghép nhiều lớp.............................................................................18
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................20
3
1.
Khái niệm bao bì:
B à một i sả hẩm ô hiệ đặ iệt đƣợ để ói và hứ
đự , hằm ả vệ i trị sử ụ ủ hà hó , t điều kiệ thu ợi h việ v
hu ể , xế ỡ, ả quả và ti u thụ sả hẩm. Bao bì gồm nhiều lớp bao bọc, có thể
phủ kín toàn bộ hay chỉ bao bọc một phần sản phẩm.
2.
Chức n n bao bì
Chứa đựng: Đảm bảo số ƣợng và chất ƣợng, tránh những sự hƣ h i v t lý
gây ra do bị nén khi xếp chồ h v đ p trong thời i ƣu kh và v n chuyển.
Những gói thực phẩm đô nh ở ƣới đ ó thể bị hƣ h i nhiều hơ ữa nếu các
ô t ơ đƣợc thả trên một bề mặt cứng.
Bảo vệ:
- Tránh mất m t hƣơ vị và sự hấp thụ h th đổi của những mùi vị khác
l có thể xuất hiện khi thực phẩm hƣ đó ói mà đ m h đô .
- Để tránh sự khử ƣớc gây ra bởi sự thất th t hơi ƣớc qua thành bao bì hay
những nếp hàn ghép mí củ . Độ hao ẩm này lo i ƣớc khỏi bề mặt của thực
phẩm đô nh. Sự hao ẩm nghiêm trọ đƣợc gọi à “ h h”. Sự thất thoát lớp
ƣớc trên bề mặt có thể rất mỏ , hƣ ó thể ả h hƣở đến vẻ ngoài và chất ƣợng
cuối cùng của sản phẩm.
- Giới h n sự oxy hóa do không khí thâm nh p vào bao bì. Sự oxy hóa này
đƣợ đẩy m nh bởi những enzyme có trong thực phẩm.
- N ă hặn sự oxi hóa trong thực phẩm ó hàm ƣợng chất béo cao. Tố độ
oxy hóa có thể i tă ƣới tác dụng củ h s ũ hƣ hiệt độ. Nhiệt độ và ánh
s àm i tă h t tính enzym và nhữn phản ứng hóa họ , ũ hƣ i tă sự hƣ
hỏng thực phẩm bởi vi khuẩn.
Thông tin: Giới thiệu sản phẩm, thu hút ƣời tiêu dùng.
Tính thuận tiện: Phân phối, ƣu kh , quản lý, tiêu dùng.
3.
Tiêu chuẩn bao bì
3.1. Yêu cầu bảo vệ sản phẩm và bảo vệ môi trường
Khô độ và tƣơ hợp với từng lo i sản phẩm : điểm quan trọng nhất trong
sản xuất là sự t à khô độc. Nếu thực phẩm đƣợc chế biế khô độc thì không
thể để cho thực phẩm bị nhiễm độc bởi bao bì. Sự nhiễm độc có thể do bản thân bao bì
mang chất độc hay do sự tƣơ t , hản ứng giữa thực phẩm và si h độc. Ví
dụ: trong bao bì chất dẻo có các phụ i hƣ u môi, mực in, chất hóa dẻ thƣờng
chứa các kim lo i nặ hƣ: P , M , As, à hững tác nhân làm thực phẩm bị nhiễm
độ , h trƣờng hợp thực phẩm đồ hộp sinh H2S nó sẽ phản ứng với lớp thiếc hay oxit
thiếc t o ra SnS, muối Fe2+, H2 làm cho thực phẩm sẫm mầu và có mùi tanh. Phải đảm
bảo vệ sinh: Bao bì phải đảm bảo không bị nhiễm bẩn bởi các tác nhân v t lý, hóa học,
sinh học từ môi trƣờ ài àm hƣ hỏng sản phẩm thiệt h i cho nhà sản xuất và ảnh
hƣở đến sức khỏ ƣời tiêu dùng. Ví dụ: ánh sáng, oxy không khí, các chất từ xă
dầu. B ũ hải bảo vệ sản phẩm không bị h t , rơi vãi r môi trƣờng làm ô
nhiễm môi trƣờng. Các yêu cầu đó hụ thộc nhiều vào cách thức bao gói, tình tr ng vệ
4
si h tr ô đ n bao gói gồm vệ sinh phòng ốc, bụi, gió, công nhân, vi trùng. Do
v y cần phải làm tốt công tác này. Giữ độ ẩm và chất béo thực phẩm: Bao bì phải bảo
vệ khô àm th đổi độ ẩm thực phẩm. độ ầm ổ định thì không những giữ đƣợc
giá trị cảm quan cao nhất mà ò đảm bảo sự ổ đị h khô hƣ hỏ đối với thực
phẩm khô. Cấu trúc thực phẩm thƣờng chịu ả h hƣởng m nh mẽ củ độ ẩm. Trong
trƣờng hợp thực phẩm đƣợc bảo quả àm khô th độ ẩm quyết định tính ổ định
của thực phẩm. Trƣờng hợp ngo i lệ ở h tƣơi, trứng thì bao bì cần sự thoát ầm do sự
hô hấp sinh ra.
Giữ khí và mùi:
+ Mùi hấp dẫn của thực phẩm cầ đƣợc bảo vệ khô th t r ài để ổ định
đƣợc lâu dài phẩm chất. Tuy nhiên các lo i v t liệu đơ thuần sẽ khô đủ kí để giữ
mùi, do v y khi chọn bao bì cần kết hợp một số lo i v t liệu thích hợ để có thể đ
ứ đƣợc yêu cầu. Ví dụ: sản phẩm trà, à h đƣợc giữ trong bao bì nhiều lớp
(xelophan/PE/giấy/keo/lớp nhôm/PE)
+ Bao bì còn phải không thấm mùi từ bên ngoài vào thực phẩm.
+ Một số lo i thực phẩm cần sự vắng mặt của oxy hay sự hiện diện của một số
nồ độ thích hợp CO2, N2O bao bì cần phải có khả ă ảo vệ ă sự thấm của các
khí này.
+ Bao bì phải không sinh ra mùi có thể làm biế đổi mùi của thực phẩm, ví dụ
plastic chứa các dung môi, các chất phụ gia có phân tử nhỏ để làm thoát ra một ƣợng
nhỏ chất mang mùi làm ả h hƣở đến chất ƣợng thực phẩm. Bảo vệ tính nguyên vẹn
của sản phẩm : Yêu cầu à để thông tin với khách hàng sự đảm bảo phẩm chất bên
trong của bao bì là nguyên vẹ hƣ sử dụ h đ h tr sản phẩm có chất ƣợng
kh . Để đảm bảo tính nguyên vẹn của sản phẩm ƣời ta sử dụng các biện pháp in ấn.
Bảo vệ sản phẩm khi va ch m: v n chuyển thực phẩm thƣờng có va ch m đổ vỡ,
hƣ hỏng sản phẩm. Bao bì phải đủ sức chịu lự , đệm lót hoặc t o cấu trúc hình
d ng thích hợ h hé i tă khả ă hịu va ch m của sản phẩm.
3.2. Yêu cầu về marketing
Màu sắc của bao bì cần bắt mắt và phù hợp với yêu cầu sản phẩm bên trong: ích
màu sắc gồm màu nền, màu của các biểu tƣợng, hình ảnh, chữ viết. Chúng ta chọn
màu cho từng phần trên sao cho khi kết hợp l i nó có ả h hƣởng tốt đế t m ý ƣời
tiêu dùng.
Kiểu dáng kích cỡ cần thích hợp và thẫm mỹ: Yếu tố à ò i qu đến sự
tiêu hao v t liệu bao bì trên một đơ vị sản phẩm, tiêu hao không gian chứa trong kho,
hay không gian v n chuyển.
Yêu cầu thông tin trực tiếp lên sản phẩm: Bao bì cầ đƣợc in ấ ài để
giới thiệu sản phẩm, nhà sản xuất chịu trách nhiệm trƣớ ƣời tiêu thụ và trƣớc pháp
lu t về sản phẩm của mỉnh. Các thông tin có thể in trực tiếp hoặc dán nhãn in trên bao
bì gồm: tên sản phẩm, tên công ty, trọ ƣợng tị h, hƣơ h hế biến, cách bảo
5
quản, cách sử dụng,giá trị i h ƣỡng, h n sử dụng, giá cả, cách xác nh n về ISO,
HACCP, ơ quan đă ký hất ƣợng.
3.3. Yêu cầu bán hàng
Bao bì và hình thức bao gói phải t điều kiện thu n lợi nhất cho việc: v n
chuyển, bảo quản và mua bán.
Bao bì sử dụng cần phải:
+ Dễ nhặt lên và cầm trên tay
+ Kích cỡ vừa vào tủ, giá, tủ l nh
+ Lƣợng của một đơ vị sản phẩm phù hợp với nhu cầu ƣời tiêu dùng
+ Giá cả phải hợp lý và phù hợp với sản phẩm bên trong
3.4. Yêu cầu của người mua hàng
Các ký, mã hiệu trên bao bì
+ Phải hi đầ đủ các ký hiệu, mã hiệu.
+ Phải thể hiệ thô ti hƣ i sản phẩm, nhà sản xuất,chất ƣợng, số ƣợng,
giá cả.
+ Phải rõ rà khô khó đọc, khó hiểu h ƣời tiêu dùng
+ Phải ấ tƣợ để ƣời mua dễ nh n ra sản phẩm cho những lần sau.
Hấp dẫ đƣợc sự chú ý: phải kết hợp hài hòa giữa màu sắc, hình ảnh và chữ
viết.
Màu sắc: có màu nền, màu của các biểu tƣợng, hình ảnh, chữ viết.
Sự quen thuộc của bao bì iú h ƣời mua nh n ra sản phẩm.
Sự thu n tiện, thu n lợi trong bảo quản,v n chuyền và sử dụng.
3.5. Yêu cầu theo tiêu chuẩn nhà nước
TCVN 4736; TCVN4869-89; TCVN 4870-89; TCVN 5117-90; TCVN 4291-
86;
TCVN 5513-1991; TCVN 4736-89; TCVN 5512-1991 về một số lo i bao bì và
qu định đ ƣờng chất ƣợng trong khâu bao gói.
Tiêu chuẩn an toàn vệ sinh v t liệu bao bì chứ đựng thực phẩm đƣợc ban hành
tr “ h mục tiêu chuẩn vệ si h đối với ƣơ thực thực phẩm “ th qu ết định số
067/ 1998/QĐ-BYT của Bộ trƣởng bộ y tế ngày 4/4/1994.
6
4.3. Đồ hộp
5.
V iệu bao bì
5.1. êu c u ề iệu bao bì h y ản
- Chịu đƣợc nhiệt độ thấp.
- Có thể chịu đƣợc cả nhiệt độ cao (Những sản phẩm cho vào lò vi ba và những
sản phẩm sẽ đƣợ đu sôi tr ).
- Khô độc và không làm cho thực phẩm có mùi vị l .
- N ă hặn đƣợc sự thất thoát hay xâm nh p củ hơi ƣớc và không khí.
- Có thể ơ iới hóa, tự động hóa trong việc chế t và đó ói.
- Có thể trang trí lên bề mặt v t liệu.
- Không biế đổi khi tan giá, v n chuyển, phân phối.
5.2. Mộ ố o i iệu h n d n ron bao bì h y ản
Những lo i v t liệu thƣờ tr thủ sả ồm: Giấ , sti ,
hôm, thủ ti h. N ƣời t ũ ó thể ghép lớp các lo i v t liệu trên thành màng ghép
nhiều lớp hoặc kết hợp các lo i v t liệu khác nhau trong cùng một bao bì.
9
5.2.1. Plastic
Hình: CTHH một số loại plastic thường dùng
5.2.1.1. Polyethylene (PE):
Tỷ lệ sử dụng so với tổ ƣợng plastic cao nhất: 40 – 50 % / ăm.
PE trùng hợp từ khí ethylene CH2=CH2.
Điều kiện trùng hợp:
- P = 1000 – 3000 at (Áp suất cao h n chế sự t o m ch nhánh quá lớn gây sự sắp
xếp không tr t tự của các m ch và t o nên nhiều vùng cấu trú vô định hình làm giảm
tính bề ơ và tí h hống thấm)
- to = 100 – 300 oC (to > 300oC sẽ gây thoái hóa m ch polymer)
Có thể mang nhánh hoặc không. Sự phát sinh m ch nhánh àm ă ản sự phát
triể độ dài m h hí h. X định m ch nhánh bằ hƣơ h qu hổ hồng
ngo i. M ch chính hay m h h h qu ài đều ă ản sự kết ti h h đó rắn
hoàn toàn khối PE, ở i i đ n làm nguội. Các vùng có cấu trú khô định hình
thƣờng ở giữa khối PE. Các vùng có khả ă t o cấu trúc kết tinh là những vùng chứa
m ch polymer không quá dài.
Màng PE khi bị chiếu x sẽ có biế đổi:
- à hơ , độ trong suốt hơ .
- Trở nên cứ và ò hơ .
o
- Chịu nhiệt tốt hơ ( hịu đƣợc 105 C trong thời
gian dài, 230 oC trong thời gian ngắn)
Độ dày:
- Tấm: 25 – 100 μm
Hình: Màng PE
- Màng phủ bên ngoài: 10 – 20 μm
Khả ă i ấn trên bề mặt không cao, dễ bị nhòa nét in do màng PE có thể bị kéo
dãn.
Thấm khí, hƣơ => Thực phẩm hấp thu mùi vị l , mất giá trị cảm quan.
Có thể pha thêm phụ gia vào PE: TiO2 (t độ đục), C (t màu đ ă hặn ánh
sáng thấ đƣợ ), t h trƣợt, chất làm ch m cháy hoặc chất màu.
5.2.1.2. Ethylene vinyl acetate (EVA):
E A à m r đồng trùng hợp của ethylene và vinyl acetate, tỷ lệ phối trộn có
ả h hƣởng lớ đến tính chất EVA.
Tỷ lệ vinyl acetate : ethylene trong EVA làm chất t o màng khoảng 1 – 20 %:
- 7 – 8 % : Tính chất giống LPDE.
- 15 – 20 % : Tính chất giố P C hƣ ẻ hơ => D àm mà .
So sánh tính chất với LDPE:
- Nhiệt độ hàn ghép mí thấ hơ .
- Độ bề ơ hơ .
- Tính chống thấm hơi ƣớc và khí thấ hơ .
- C đặ tí h đƣợc ổ định ở nhiệt độ thƣờng.
- Tính chất trƣợt thấp (hệ số ma sát cao) => Phải tă th m hất phụ gia của tác
h trƣợt để t độ láng bóng bề mặt.
- Có thể hàn nhiệt hƣ với nhiệt độ hơ P C.
- Khả ă i tốt.
- Dễ bị hƣ hỏng ở nhiệt độ cao.
- Tính mềm dẻ hơ .
- Không gây ô nhiễm môi trƣờ khi hƣ hỏng cấu trúc.
5.2.1.3. Polypropylene (PP):
Phƣơ h tr hợp PP từ cao su
rắn hoặc từ dầu lỏng ở áp suất cao hiệu
quả không cao: Xảy ra sự nối kết không
tr t tự cho ra 1 lo i cao su hoặc 1 chất hƣ
dầu nhờn.
Phƣơ h tr hợp của Natta với
xúc tác l p thể đặc hiệu Ziegler trên
monomer propylene CH2=CH-CH3 ƣới
áp suất khoảng 100 at và nhiệt độ thấp:
Trùng hợ đƣợc PP có trọ ƣợng phân
tử cao với cấu trúc l p thể không nhánh.
Xú t đƣợc tách khỏi PP bằng dd
HCl nồ độ thấp trong methyl alcohol. Sau
Hình: Một số cấu trúc không gian khác
đó PP đƣợc rửa s ch bằ ƣớ để tách
i , hƣ cất hơi ƣớ để tách t p chất dễ
của PP
hơi, àm khô, đ é và t o viên.
11
Cấu trúc không gian của PP gồm 4 lo i:
- Atactic
- Isotactic
- Syndiotactic
- Stereoblock
M ch PP có cấu trúc d ng xoắ hƣ ò x ( ấu t o cis-trans), không có m ch
nhánh.
Trong quá trình chế t o m h PP đã đƣợc kéo giãn theo chiều ài => Có xu hƣớng
t o vùng kết tinh cao => Tính chống thấm khí, hơi rất cao, cứng vững, tính chịu nhiệt
cao. Màng PP có thể giãn theo chiều ngang, tuy hệ số giãn không cao.
Màng trong suốt, độ bóng bề mặt cao, khi bị vò cho tiế th h hơ PE.
Tỷ trọng thấp 0.885 – 0.905 g/cm3
Tính chịu nhiệt:
- Tonc = 132 – 149 oC => Có thể thanh trùng.
o
- To = - 18 C => Không dùng làm bao bì thủy sản l h đô (Nhiệt độ trung
min
tâm các sản phẩm thủy sản l h đô hải đ t tới - 18 oC)
- Tohàn = 140 oC => Khó hà kí hơ PE
Tính chống thấm khí, hơi tốt, chống thấm chất béo tốt.
Tính bề ơ , kh ứng vững, không mềm dẻ hƣ PE, khô ị kéo giãn dài
=> Đƣợc chế t o thành sợi, dệt thà h đự ƣơ thực.
Khả ă i ấn cao, rõ nét.
5.2.1.4. Polyvinyl Chloride:
Trùng hợp từ các monomer vinyl chloride CHCl-CH2 (VCM), ở áp suất thấp. Có
thể trùng hợp ở cả 2 vị trí đầu của nối đôi.
Mà P C đƣợc sản xuất th hƣơ h đ é và thổi thành màng qua khe.
Tỷ trọng 1.4 g/cm3, hơ PE và PP => Tố 1 ƣợng lớ P C để có 1 diện tích
mà độ dày so với PE và PP.
VCM ả h hƣởng thầ ki h, u thƣ => Lƣợng VCM trong sản phẩm PVC
đƣợc khống chế < 1 ppm (mức an toàn).
Giá thành thấ P C hơ m r tr hợp khác.
Lo i P C đã đƣợc dẻo hóa bởi phụ gia sẽ bị biến tính cứng dòn sau 1 thời gian =>
Trong thực phẩm chỉ dùng lo i PVC không dẻo hóa:
- Sản phẩm PVC không dẻ hó thƣờng bị giảm màu và mất màu khi gia nhiệt
đến gần nhiệt độ chế t o => phải cho thêm chất ổ định.
- Chống thấm hơi, ƣớc kém hơ PE, PP.
- Tính chống thấm khí, chống dầu mỡ khá cao => Bao bì chứa thực phẩm có hàm
ƣợng béo cao.
- Không bị hƣ hỏng bởi acid và kiềm.
- Bị phá hủy bởi 1 số dung môi hữu ơ, đặc biệt là clorofom và ketone.
- Mà P C ó khu h hƣớ đó thà h khối tƣơ t tĩ h điện giữa
chúng.
12
5.2.1.5. Polyvinylidene chloride (PVDC):
PVDC là copolymer trùng hợp từ monomer vinylidene chloride C(Cl)2 – CH2
(VDC) và 1 lo i m m r kh hƣ vi h ri ( CM), m th r t (MA),
acrylonitrile (AN).
Đƣợc dùng phổ biến làm bao bì thực phẩm (khoảng 81 ngàn tấ / ăm tr thế giới)
PVDC/VCM trong suốt, mềm dẻo, bề ơ học, bám dính tốt, tính chống thấm khí
cao.
Tính chịu nhiệt:
- Tonc = 135 oC => Có thể thanh trùng.
- Tomin = - 18 oC
- Tohàn = 121 – 148 oC
Ứng dụng: PVDC/MA hoặc PVDC/AN có tính chống thấm khí cao => Làm lớp
che phủ bên ngoài nhiều lo i v t liệu khác, PVDC làm màng bọc rau quả, các thực
phẩm tƣơi sống bảo quản l nh hoặc một số thực phẩm ă iề hƣ hô m t, thịt
nguội… tí h m í h tốt, mềm dẻo.
Hình: Màng PVDC
13
5.2.1.6. Polyethylene terephthalate (PET, Mylar, Milinex, Hoslaphane,
Terphane):
PET thuộc nhóm polyester là lo i copolymer từ tr ƣ iữa ethylene glycol
và dimethyl terephthalate (DMT) hoặ i t r hth i (TPA) ƣới áp suất thấp, với
ethylene glycol là chất nền khởi đầu cho quá trình trùng hợp.
Mà PET đị h hƣớng 2 chiều: tính trong suốt, tính bề ơ và mềm dẻ tă .
Tỷ trọng; 1,4
Bề ơ: hịu đƣợc lực xé, lực va ch m, chịu mài mò , độ cứng vững cao.
Trơ với môi trƣờng thực phẩm.
Trong suốt.
Không bị hƣ hỏng bởi dung môi hữu ơ.
Chống thấm khí CO2 và O2 tốt hơ fi , hống thấm dầu mỡ tốt.
Tính chịu nhiệt:
- To hƣ hỏng cấu trúc PET là 225 oC.
- Ở 200oC, cấu trúc hóa học m h PET khô đổi, ở 66 – 100 oC tính chống thấm
khí hơi khô đổi hƣ ở t mềm dẻo ≥ 70 oC có thể làm biến d ng co rút màng PET.
- Tomin = - 70 oC.
Ứng dụng: Chai lọ ƣớc giải khát có gas, màng làm bao bì chứa thực phẩm cần
chống oxy hóa.
Hình: Hộp đựng bằng PET
PETG (PET và 6% cyclohexane dimethanol): chịu nhiệt 115 – 121 oC => bao
bì thực phẩm cần gia nhiệt trƣớ khi ă , h i i ần thanh trùng.
CPET (PET kết tinh nhanh): chịu nhiệt > 100oC => bao bì thực phẩm cần gia
nhiệt trƣớ khi ă .
14
PET vô định hình: Tƣơ tự PET đã đị h hƣớng.
5.2.1.7. Polystyrene (PS):
Trùng hợp từ styrene C6H5-CH=CH2 với xúc tác khởi đầu của 1 peroxide ở áp suất
o
thấp trong khoảng nhiệt độ 105 – 190 C. PS à m r vô định hình, phân tử ƣợng
từ 40000 – 220000.
Tính chất:
- Trong suốt.
- Tính cứng vững cao, dòn.
- Tính bề ơ về va ch m, mài mòn, xé rách kém PC.
- Tnc = 88oC.
- Tính chống thấm ƣớc tốt.
- Tính chống thấm khí, hơi kém.
Ứng dụ : PS đị h hƣớng 2 chiều tă tí h hống thấm, tính bề ơ hƣ ò và
cứng nên không dùng làm bao bì 1 lớ . PS đƣợc thổi, d p thành các khay chứ đựng
trứng, bánh, các lo i thịt tƣơi sống bày bán trong vòng 12h ở nhiệt độ 2 – 4 oC, thứ ă
ă iền, làm lớp lót cửa sổ cho các bao bì ngoài d ng có thể nhìn thấy v t phẩm bên
trong.
HIPS: copolymer giữ st r và su đƣợc cải thiện tính bề ơ, iảm độ
trong suốt, i thà h tă , ó thể đ é với m r kh để t o v t liệu ghép
nhiều lớp d ng màng hay tấm để tă tí h ứng vững.
EPS: trộn hexane hoặc khí N2 vào PS ở tr th i hũ tƣơ , rồi gia nhiệt, đ
ép thành bao bì. PS foam có tính xốp, ko cứng giòn, có thể có phụ gia TiO2 cản quang,
tỷ trọng rất thấp => bao bì thực phẩm sử dụng trong 24h hoặ ă iền, v t liệu chêm ló
5.2.1.8. Polyamide (PA, Nylon):
Tr ƣ từ 1 lo i acid hữu ơ và 1 mi .
Tỷ trọng: 1.13
Tính chịu nhiệt:
- Tomax = 220 oC
- Tomin = -70 oC
- To > 100 oC : bị biến d ng do giãn nở nhiệt => Chịu đƣợc To thanh trùng 100oC
trong thời gian ngắn.
- Tohàn không cao => Khả ă hà hiệt tốt, có thể hàn ghép mí nylon bằng
hƣơ h hà tần.
Tr , hơi mờ đụ hƣ LDPE.
Tính bề ơ ý cao: chịu va ch m, chống trầ xƣớc, mài mòn, xé rách, thủng bao
bì.
Tính chống thấm khí, hơi tốt, có thể giảm 3 lần khi nylon hút ẩm tối đ => Làm
bao bì hút chân không hoặ ă ản sự thấm khí, h th t hƣơ .
Tính chống thấm ƣớc kém, ả h hƣở đến tính bề ơ ý => Sấy khô nylon.
Không bị t động của acid yếu, kiềm yếu hƣ ị hƣ hỏng với acid và kiềm nồng
độ cao.
15
Không bị hƣ hỏng bởi chất béo, tính chống thấm béo cao.
Không có tính cứng vững => Chỉ làm bao bì d ng màng, túi.
Khả ă i ấn tốt, không cần xử lý bề mặt trƣớc khi in.
Nylon 6 và nylon 6,6: PA bán kết tinh.
o
Nylon 6: Tr ƣ từ caprolactam ở 225 C. Bền nhiệt, vẫn giữ tính mềm
o
dẻo khi gia nhiệt > 100 C, dễ hàn dán nhiệt và t mà đú ằ hƣơ h đ
ép với các lo i nhựa nhiệt dẻo khác => sử dụng phổ biến nhất. dù tính quang họ và ơ
học kém so với nylon 6,6.
Nylon 6,6: Tr ƣ từ hexamethylene diamine và acid adipic ở 260 oC.
BON (Nylon 6 định hướng 2 chiều): Tă độ trong suốt, độ bóng láng bề mặt,
tă khả ă hống thấm khí, hơi, tă tí h ề ơ về khả ă hố xé r h, đ m
thủng, mài mòn.
5.2.2. Thép rán hiếc
Bao bì kim lo i thép tráng thiếc: thép tráng thiếc có thành phần chính là sắt, và
các phi kim, kim lo i kh hƣ hàm ƣợ ≤ 2,14%; M ≤ 0,8%; Si ≤ 0,4%; P
≤ 0,05%; S ≤ 0,05%. Có hững kim lo i thép có tỉ lệ cacbon nhỏ 0,15% - 0,5%. Hàm
ƣợng cacbon lớ th khô đảm bảo tính dẻ i mà ó tí h ò (điể h h hƣ ).
Để làm bao bì thực phẩm, thép cầ ó độ dẻ i để có thể dát mỏng thành tấm có
bề dày 0,15 - 0,5 mm. D đó, u ầu tỷ lệ cacbon trong thép vào khoảng 0,2%.
Lớp thiếc: Phủ bên ngoài 2 mặt lớp thép. Lớp thiếc có tác dụng chố ă mò .
Chiều dày: 0,1 –0,3 mm, tùy thuộc vào lo i thực phẩm đó hộp. Mặt trong có thể dày
hơ , ó hủ sơ .
Thép ó màu x m đ khô ó độ dày bóng bề mặt, có thể bị ă mò tr
môi trƣờng axit, kiềm. Khi đƣợc tráng thiếc thì thiếc có bề mặt sáng bóng. Tuy nhiên
thiếc là kim lo i ƣỡng tính (giống Al) nên dễ tác dụng với axit, kiềm, đó t ần
tráng lớ sơ v i.
Lớp sơn vecni có những tác dụng sau:
N ă ừa phản ứng hóa học giữa sản phẩm và bao bì làm hỏng sản phẩm.
N ă ừa sự biến mùi, biến màu của thực phẩm.
N ă sự biến màu bên trong hộ đối với sản phẩm giàu sunphua.
Dẫ điện tốt trong quá trình hàn.
Chất ôi trơ tr qu tr h t o thành hộp của hộp 2 mảnh.
Bảo vệ lớ sơ mặt ngoài bao bì khỏi trầ xƣớc.
Yêu cầu đối với lớp sơn vecni:
Khô đƣợc gây mùi l cho thực phẩm, không gây biến màu thực phẩm.
Không bong tróc khi va ch m ơ học.
Không bị phá hủy khi đu ó , th h tr .
Có độ mềm dẻ để trải khắp bề mặt đƣợc phủ.
16
Độ dày của lớp vecni phải đồ đều, khô để lộ thiếc.
Hình: Bao bì thép tráng thiếc
5.2.3. Th y inh
Bao bì thủy tinh luôn là lựa chọn số một cho nhiều sản phẩm, bởi tính kinh tế, mỹ
thu t, không gây h i và có khả ă t i hế.
Sản xuất bao bì thủ ti h để cung cấp cho thị trƣờ tr ƣớc và thế giới à ĩ h vực
đầy tiềm ă .
B đó ói ần trở thành thời trang, là cách thức thể hiện phong cách và các
lhachs hàng ngày nay luôn bị chi phối bởi trà ƣu thời tr đó. Giố hƣ ất cứ
trà ƣu à , màu sắc, hình dáng và cách phối màu của các chi tiết nhỏ nhất th đổi
theo thị hiếu khách hàng và sở thích trong cuộc sống. Nhữ th đổi trong xu thế tiêu
ũ ẫn tới sự th đổi tr i đó ói.
u nh c iểm chức n n c a bao bì h y inh
Ưu điểm:
Có khả ă hố xu thấm tốt.
T ảm i s h sẽ và t à .
S trọ và ị h ãm.
Khô ị h rỉ và hầu hƣ khô ị ă mò .
Có thể h thấ thự hẩm đƣợ hứ đự tr .
Phầ ớ thủ ti h ó khả ă t i sử ụ và t i hế.
17
Nhược điểm:
Giò ễ vỡ.
Chịu hiệt và hịu ự kém.
Á h s ó thể xu qu .
B thủ ti h thƣờ ó khối ƣợ ặ hơ i khác.
Mã h vỡ thủ ti h u hiểm h ƣời.
Thủ ti h khô tự h hủ .
Chức năng: B thủ ti h thể hiệ rõ hất hất ă ủ :
Chứ ă ả vệ.
Chứ ă thô ti .
Chứ ă m k ti .
Chứ ă sử ụ .
Chứ ă h hối.
Chứ ă sả xuất.
Chứ ă môi trƣờ .
Chứ ă vă hó .
Ph hợ với thự hẩm ỏ .
5.2.4. M n hép nhiều ớp
Thực tế không có lo i v t liệu nào có thể đ ứ đầ đủ mọi tính chất yêu cầu
cần thiết hƣ: độ kí , độ thấm khí, độ bề ké , độ bề ơ, độ trong suốt, sáng bóng,
chống thấm dầu, chố tĩ h điện, dễ in ấn, có thể thanh trùng, tiệt tr … thế,
màng ghép nhiều lớ đƣợc chế t o và nhanh chóng chiếm ƣu thế. Màng nhiều lớp
đƣợc ghép bằng thiết bị đ é , và đƣợc chế t th 2 hƣơ h :
Ép dán nhiệt:
- Nhiều mà đƣợc chế t o trên những thiết bị riêng, ghép l i với nhau bằng
hƣơ h é hiệt khi các màng là các polymer có cấu trú ơ ản (monomer)
tƣơ tự nhau, phổ biế à sti fi hƣ PP và PE.
- Ghép các lớp PE với nhau: LLDPE làm lớp ngoài, LLPE làm lớp trong =>
Mà tă tí h ề ơ, ễ hàn kín, dễ in bao bì.
Dùng chất kết dính:
Chất kết í h à PE đồng trùng hợ : E A, EPA, i m r…, tổ ƣợng
chất kết dính của các lớp rất nhỏ, khoảng 15 – 20 % khối ƣợng các màng chính, có thể
có chiều dày rất nhỏ khoả 3 μm.
18
Đ số các màng ghép dùng chất kết í h đều ó hé hôm để ă h s
thấ đƣợc hoặc tia tử ngo i, hoặc ghép lớp giấy kraft có tính dễ xếp nế , tă độ dày,
tính cứng vững của bao bì
Ghép lớ PE tr để t o khả ă hà hiệt tốt. Màng LDPE hay
LLDPE ũ ó thể đƣợc phủ ngoài nhằm mụ đí h hống thấm hơi ƣớc, chố ƣớt
bao bì.
PE ghép với nylon làm bao bì thực phẩm l h đô IQF hút h khô , mà
co bọc thực phẩm hâm nóng trong lò viba.
LLDPE ghép với EVA làm màng co bọc thực phẩm.
Phủ PVC bên ngoài các lớ mà kh àm tă tí h hống thấm khí.
Màng OPP ghép ngoài cùng các bao bì d ng túi nhằm xé, mở dễ dàng, in ấn tốt,
t độ bóng ca.
19
20 trang
25880
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tiểu luận môn Công nghệ bao bì đóng gói thực phẩm - Đề tài: Tìm hiểu bao bì trong công nghệ sản xuất thủy sản", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tieu_luan_mon_cong_nghe_bao_bi_dong_goi_thuc_pham_de_tai_tim.pdf
