Phân tích Carboxy - delta 9 - THC trong mẫu nước tiểu bằng sắc ký lỏng khối phổ (UPLC-MS/MS)
Tạp chí phân tích Hóa, Lý và Sinh học - Tập 25, Số 2/2020
PHÂN TÍCH CARBOXY - DELTA 9 - THC TRONG MẪU NƯỚC TIỂU
BẰNG SẮC KÝ LỎNG KHỐI PHỔ (UPLC-MS/MS)
Đến tòa soạn 25-11-2019
Đặng Đức Khanh, Nguyễn Thị Ngọc Minh
Viện Pháp y Quân đội
Phạm Đức Trọng, Nguyễn Xuân Trường
Viện Khoa học hình sự
SUMMARY
ANALYSIS OF CARBOXY - DELTA 9 – THC IN URINE SAMPLES USING
ULTRAPERFORMANCE LIQUID CHROMATOGRAPHY
TANDEM MASS SPECTROMETRY (UPLC-MS/MS)
The research reported the results of analysing Carboxy-delta 9-THC in urine samples of drivers using
ultraperformance liquid chromatography coupled to a triple quadrupole mass spectrometer (UPLC-
MS/MS). Concentrations of Carboxy-delta 9-THC in urine samples were varied from 16ng/ml to
185ng/ml. The UPLC-MS/MS operated in multiple reaction monitoring (MRM) mode with positive
ionization, analysis resulted in 10 minutes. Sample treatment using solid phase extraction with C18
gave recovery values more than 85%, the relative repeatability standard deviation value was lower
than 10%. The linear of Carboxy-delta 9-THC was tested in range from 10 to 500ng/ml in urine. The
limit of detection and limit of quantification of the proceduce were 2,7 and 8,9ng/ml, respectively.
Keywords: Carboxy-delta 9-THC, THC, LC-MS/MS, urine samples.
1. MỞ ĐẦU
chuyển hóa là Carboxy - delta 9 - THC trong
mẫu nước tiểu. Trong nghiên cứu có đưa ra kết
quả phân tích Carboxy - delta 9 - THC trong
một số mẫu nước tiểu của lái xe đã sử dụng cần
sa. Mẫu được lấy trong các đợt khám sức khỏe
và kiểm tra ma túy cho lái xe.
Cần sa tự nhiên là ma túy được sử dụng phổ biến ở
Việt Nam. Trong cây cần sa tự nhiên có
Tetrahydrocannabinol (THC) là chất có hoạt tính
chính. Cần sa tự nhiên thường được các đối tượng
sử dụng theo đường hít. Sau khi được hít vào cơ
thể thì THC được chuyển hóa nhanh thành
Carboxy - delta 9 - THC ở dạng liên kết với axít
glucuronic và đào thải chủ yếu qua nước tiểu.
Sắc ký lỏng siêu hiệu năng kết nối với detector
khối phổ nối tiếp 2 lần (UPLC-MS/MS) hiện
nay được xem là thiết bị hiện đại, có độ ổn
định, chính xác và độ nhạy cao. Do đó, lượng
mẫu dùng trong phân tích là rất ít.
2. THỰC NGHIỆM
2.1. Hóa chất, thiết bị nghiên cứu
Hóa chất chuẩn: Carboxy - delta 9 – THC
(THC-COOH) nồng độ 100µg/ml methanol và
chất nội chuẩn là Carboxy - delta 9 - THC - d9
(THC-COOH-d9) nồng độ 100µg/ml methanol
của hãng Cayman, lần lượt có CAS Number là
104874-50-2 và 136765-52-1.
Như vậy, UPLC-MS/MS là thiết bị rất hiệu quả
để xác định được đối tượng có sử dụng cần sa
hay không thông qua việc phân tích chất
Hóa chất phân tích gồm có: methanol, acetonitrile,
ethylacetat, n-hexan, diclomethan, axít clohydric,
natri acetat, axít formic, axít acetic, natri hydroxít,
51
nước loại ion, cột SPE C18 500mg, 3ml của hãng
supelco, Nitơ 99,999…
trình, mỗi điểm lặp lại thí nghiệm 6 lần lấy giá
trị trung bình.
Thiết bị sắc ký lỏng siêu hiệu năng kết nối
detetector 2 lần khối phổ của hãng Bruker.
Cột phân tích Ultra II C18 kích thước 100 x
21mm, kích thước hạt 1,9µm của hãng
RESTEK.
2.5. Đánh giá độ thu hồi và độ lặp lại của
quy trình phân tích mẫu
Độ thu hồi của quy trình chiết pha rắn được
khảo sát trực tiếp trên mẫu nước tiểu blank
thêm THC-COOH ở 3 nồng độ là 15, 250,
450ng/ml, mỗi mẫu thực hiện lặp lại 6 lần.
Dịch rửa giải chiết pha rắn được thêm 50ng IS
bằng với lượng IS có trong mẫu chuẩn so sánh.
Kết quả độ thu hồi so sánh trực tiếp với mẫu
chuẩn có cùng hàm lượng. Độ lặp lại của quy
trình phân tích mẫu được đánh giá dựa trên giá
trị RSD của 6 lần phân tích lặp ở mỗi nồng độ.
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
2.2. Quy trình xử lý mẫu
Mẫu nước tiểu trước khi phân tích LC-MS/MS
được xử lý theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị mẫu trước khi chạy cột chiết
pha rắn: Lấy 1ml nước tiểu đã ly tâm loại cắn
vào ống vial 2ml có sẵn 50ng chất nội chuẩn.
Thêm 50µl dung dịch 40% NaOH. Lắc vortex
5 phút, ủ trong tủ ấm ở nhiệt độ 60oC trong
thời gian 30 phút. Sau khi làm lạnh mẫu, thêm
khoảng 100µl dung dịch axít acetic đặc để đưa
mẫu về môi trường pH = 3-4.
3.1. Kết quả khảo sát điều kiện phân tích
UPLC-MS/MS
Kết quả phân tích được thực hiện trên hệ thống
sắc ký lỏng siêu hiệu năng với detector khối
phổ triple quadrupole của hãng Bruker. Kiểu
phân tích thực hiện theo chế độ ion hóa phun
điện tử (ESI) bắn phá ion dương.
Bước 2: Chạy cột chiết pha rắn: Hoạt hóa cột
bằng 3ml methanol, 3ml nước và 1ml dung
dịch đệm acetat pH=3. Rửa tạp chất bằng 2ml
nước loại ion, 2ml hỗn hợp dung dịch 0,1M
axít HCl : ACN tỷ lệ 95:5, sau đó làm khô cột
trong thời gian 5 phút. Rửa giải chất phân tích
bằng 6ml hỗn hợp dung dịch n-hexan :
ethylacetat tỷ lệ 50:50. Dịch chiết được làm
bay hơi dung môi đến còn khoảng 100µl trước
khi phân tích trên LC-MS/MS.
Thực hiện phân tích mẫu chuẩn THC-COOH
và chất nội chuẩn THC-COOH-d9 có nồng độ
1000ng/m methanol theo chế độ full scan đã
xác định lựa chọn precursor ion cho THC-
COOH là 345 m/z và THC-COOH-d9 là 354
m/z. Tiếp theo sẽ tiến hành phân tích theo chế
độ production để xác định mảnh phổ, từ đó lựa
chọn mảnh ion để phân tích theo chế độ MRM
(Multiple Reaction Monitoring). Chế độ MRM
được áp dụng để phân tích đánh giá độ ổn định
của thiết bị, khảo sát khoảng tuyến tính và quy
trình xử lý mẫu. Kết quả khảo sát đã đưa ra
được điều kiện phân tích UPLC-MS/MS chế
độ MRM như sau:
2.3. Khảo sát độ chọn lọc của thiết bị
Độ chọn lọc của thiết bị LC-MS/MS được phân
tích trên mẫu nước tiểu blank của 10 người khác
nhau được chuẩn bị theo đúng quy trình xử lý mẫu
ở mục 2.2 không có chất nội chuẩn.
2.4. Khảo sát khoảng tuyến tính, giới hạn phát
hiện và giới hạn định lượng của quy trình
Giá trị LOD và LOQ của quy trình được thực
hiện trên mẫu nước tiểu blank thêm chuẩn có
nồng độ giảm dần. Giá trị LOD được tính khi
S/N = 3 và LOQ = 3,3 LOD.
Pha động: A: axít acetic 0,1% trong nước loại
ion, B: Acetonitrile.
Chương trình pha động gradient: B tăng từ 30%
đến 80% trong thời gian từ 0 đến 5 phút, giữ 80%
trong thời gian 1 phút, B giảm từ 80% xuống
30% trong thời gian 0,5 phút, giữ 30% trong thời
gian 3,5 phút. Tổng thời gian phân tích là 10
phút. Nhiệt độ duy trì cột phân tích là 400C.
Tốc độ dòng: 0,4ml/phút
Khoảng tuyến tính được khảo sát dựa vào 6
điểm chuẩn trong khoảng nồng độ THC-
COOH từ 10 đến 500ng/ml nước tiểu. Đường
chuẩn được xây dựng dựa trên 6 điểm có hàm
lượng (10; 25; 50; 150; 300; 500ng; THC-
COOH-d9 trong mỗi điểm là 50ng) được pha
trong 1ml dung dịch mẫu nước tiểu blank, tiến
hành xử lý mẫu và phân tích theo đúng quy
Vòng bơm mẫu: 2µl.
Điều kiện khối phổ như sau:
52
Bảng 1. Điều kiện khối phổ
tR
Kiểu phân
Precursor ion
Năng lượng
(eV)
TT
1
Chất
Product ion (m/z)
tích
m/z
345
7,82
7,76
15
THC-COOH
MRM
MRM
327,0100 298,756
336,2100 308,249
354
15
THC-COOH-d9
3.2. Kết quả khảo sát đánh giá độ ổn định
của thiết bị
Độ ổn định của thiết bị được khảo sát đánh giá
ở 3 điểm có hàm lượng của THC-COOH ở giá
trị thấp, trung bình, cao trong khoảng tuyến
tính khảo sát lần lượt 15; 250; 450ng, nồng độ
chất nội chuẩn trong mỗi mẫu là 50ng/ml. Kết
quả chỉ ra trong bảng 2 cho thấy giá trị độ lệch
chuẩn RSD < 3% khi thống kê ở 2 yếu tố là
thời gian lưu và tỷ lệ diện tích pic của THC-
COOH chia cho nội chuẩn.
Hình 1: Sắc ký đồ chuẩn THC-COOH
(m/z 298,7) và IS (m/z 336,2; 308,2).
Bảng 2. Kết quả khảo sát độ ổn định của thiết bị UPLC-MS/MS phân tích ở chế độ MRM
Tên chất Tỷ lệ hàm lượng THC- Số liệu thống kê thời gian Số liệu thống kê tỷ lệ diện tích pic
COOH/IS (ng)
0,3
lưu (tR)
tRtrung bình = 8,341
SD = 0,1019
của THC-COOH / IS
Tỷ lệ Strung bình = 0,3308
SD = 0,0078
RSD = 1,23
RSD = 2,36
tRtrung bình = 8,295
SD = 0,0762
Tỷ lệ Strung bình = 5,9436
SD = 0,1003
THC-
COOH
5,0
9,0
RSD = 0,92
RSD = 1,68
tRtrung bình = 8,318
SD = 0,0783
Tỷ lệ Strung bình = 10,8147
SD = 0,2739
RSD = 0,94
RSD = 2,53
3.3. Kết quả khảo sát độ chọn lọc của
phương pháp phân tích
Kết quả khảo sát trên 10 mẫu nước tiểu blank
của 10 người không sử dụng ma túy cho thấy
độ chọn lọc rất tốt, không có pic tạp xuất hiện
trùng với pic của chất chuẩn và nội chuẩn. Kết
quả đại diện chỉ ra trên hình 2.
Hình 2: Sắc ký đồ (m/z 298,7) mẫu blank
53
3.4. Kết quả khảo sát khoảng tuyến tính,
LOD, LOQ của thiết bị
Khoảng tuyến tính thể hiện mối tương quan
tuyến tính giữa tỷ lệ lượng chất THC-COOH
và THC-COOH-d9 với tỷ lệ diện tích píc
tương ứng. Kết quả khảo sát được thể hiện
trong bảng 3.
Phương trình hồi quy được xây dựng là Y =
1,1938 X – 0,0285 với R2 = 0,9996. Trong đó:
Y là tỷ lệ diện tích píc. X là tỷ lệ lượng chất
của THC-COOH/IS. Giới hạn phát hiện của
quy trình là 2,7 và 8,9ng/ml nước tiểu.
Bảng 3. Số liệu khảo sát khoảng tuyến tính
Hình 3: Sắc ký đồ phân tích mẫu nước tiểu
thực tế có THC-COOH.
Tỷ lệ lượng THC- Tỷ lệ diện tích pic
4. KẾT LUẬN
TT
COOH/IS
THC-COOH/IS
Nghiên cứu đã đưa ra quy trình phân tích định
tính, định lượng Carboxy - delta 9 - THC trong
mẫu nước tiểu bằng thiết bị UPLC-MS/MS có
sử dụng chất nội chuẩn là Carboxy - delta 9 -
THC - d9. Thiết bị phân tích có độ chính xác
cao, thời gian phân tích nhanh 10 phút 1 mẫu.
Quy trình xử lý mẫu sử dụng cột C18 có độ thu
hồi cao trên 85%, dễ tự động hóa. Giới hạn
định lượng tìm được là 8,9ng/ml nước tiểu.
Kết quả phân tích cho thấy 6 mẫu nước tiểu có
Carboxy - delta 9 – THC có nồng độ trong
khoảng từ 16 đến 185ng/ml.
1
2
3
4
5
6
0,2
0,5
1,0
3,0
6,0
0,1345
0,6903
1,1939
3,5217
7,0205
11,9792
10,0
3.5. Đánh giá độ thu hồi và độ lặp lại của
quy trình phân tích mẫu
Kết quả đánh giá cho thấy quy trình chiết pha
rắn có độ thu hồi mẫu cao ở cả 3 nồng độ
nghiên cứu, độ thu hồi càng cao khi nồng độ
THC-COOH trong mẫu nước tiểu cao. Kết quả
khảo sát độ thu hồi và độ lặp lại chỉ ra trong
bảng 4.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Marc J Rumpler (2014), “Quantitative
analysis
of
11-nor-9-carboxy-
tetrahydrocannabinol (THC-COOH) in urine
by LC-MS/MS following a simple filtration”,
Journal of Chromatography B; 957,77-83.
2. Stephanson N, et al. (2008), “Accurate
identification and quantification of 11-nor-
delta(9)-tetrahydrocannabinol-9-carboxylic
acid in urine drug testing: evaluation of a direct
high efficiency liquid chromatographic-mass
Bảng 4. Kết quả khảo sát độ thu hồi
và độ lặp lại
Độ lệch
chuẩn (RSD)
Lượng thêm
vào (ng/ml)
Độ thu
hồi (%)
TT
1
2
3
15
250
450
87,5
94,6
95,2
8,6
7,8
7,1
spectrometric
method”,
Journal
of
Chromatography
B
analytical technology
biomedical life science, 2008 august 1.
871(1),101-108.
3. UCT, Inc (2008), “Solid phase extraction
application manual”, 27.
4. Wolfgang Weinmann et al. (2000),
“Simultaneous determination of THC-COOH
and THC-COOH-glucuronide in urince
samples by LC/MS/MS”, Forensic science
international,113(1-3), 381-387
3.6. Kết quả phân tích mẫu thực tế
Mẫu nước tiểu giám định của các lái xe được
lấy trực tiếp vào ống nghiệm, bảo quản lạnh từ
0 đến 4oC và phân tích ngay trong ngày. Mẫu
được phân tích theo đúng quy trình tại mục
2.2. Kết quả phân tích cho thấy 6 mẫu nước
tiểu có THC-COOH nồng độ trong khoảng từ
16 đến 185ng/ml. Hình 3 là sắc ký đồ phân tích
mẫu nước tiểu thực tế có THC-COOH.
54
Tạp chí phân tích Hóa, Lý và Sinh học - Tập 25, Số 2/2020
TÍNH CHẤT SIÊU TỤ ĐIỆN HÓA CỦA VẬT LIỆU MANGAN ĐIOXIT
PHA TẠP NIKEN OXIT TỔNG HỢP THEO PHƯƠNG PHÁP SOL-GEL
Đến tòa soạn 19-1-2020
Nguyễn Thị Lan Anh, Đặng Ngọc Định, Bùi Thị Thơi, Mạc Đình Thiết
Trường Đại học Công nghiệp Việt Trì
SUMMARY
ELCTROCHEMISTRY SUPERCAPACITOR PROPERTIES OF MANGANESE
DIOXIDE DOPING NIKEL OXIDE ARE SNTHESIZED BY SOL-GEL METHOD
In this study, manganese dioxide material doped with nickel oxide are synthesized by sol-gel method.
Electrochemical properties of the synthesized material was studied using cyclic oltammetry (CV) in 0.5
M Na2SO4 aqueous electrolyte. Results showed that manganese dioxide doped with nickel oxide exhibits
a specific capacitance of 362 F/g. After 1000 cycle tests, material maintain 79.8% of its initial specific
capacitance.
Keywords: supercapacitor, manganese dioxide, doped nickel oxide, sol-gel method
1. MỞ ĐẦU
phương pháp khác nhau, tính dẫn điện và hoạt
tính điện hóa tương đối tốt, làm việc được
trong môi trường trung tính nên rất thân thiện
với môi trường. Tuy nhiên, mangan đioxit
chưa hoàn toàn đáp ứng được các yêu cầu kỹ
thuật của vật liệu siêu tụ do dung lượng riêng
và tuổi thọ chưa cao. Để cải thiện nhược điểm
này của vật liệu có nhiều hướng nghiên cứu
khác nhau như thay đổi kỹ thuật chế tạo [4,7]
hoặc pha tạp với kim loại chyển tiếp [5,8].
Trong bài báo này, chúng tôi trình bày kết quả
nghiên cứu tính chất siêu tụ điện hóa của vật
liệu mangan đioxit pha tạp niken oxit tổng hợp
theo phương pháp sol-gel.
Gần đây, siêu tụ được xem là thiết bị tích trữ
năng lượng hứa hẹn rất hiệu quả do khả năng
phóng nạp nhanh, dòng phóng lớn, rất an toàn
khi sử dụng và thân thiện với môi trường.
Chúng có thể được sử dụng trong lưu trữ năng
lượng tái tạo, thiết bị điện tử bỏ túi và các
phương tiện di động sử dụng điện như xe đạp,
xe hơi, xe bus, cần cẩu,… [ 1,3-8 ].
Rutini oxit là vật liệu rất thích hợp cho việc
chế tạo điện cực siêu tụ vì nó có dung lượng
riêng lớn (C > 700 F/g) và cửa sổ điện thế rộng
(khoảng 1,4 V). Tuy nhiên, vật liệu này có
nhược điểm là giá thành đắt, độc hại đối với
môi trường và con người, mặt khác tụ điện làm
từ rutini oxit yêu cầu làm việc trong môi
trường điện ly axit mạnh nên khó có thể
thương mại hoá được. Do đó, việc tìm vật liệu
thay thế Rutini oxit là rất cần thiết.
2. THỰC NGHIỆM
2.1. Hóa chất
Các hóa chất được sử dụng nghiên cứu có độ
sạch PA, do hãng Merck (Đức) sản xuất như:
KCl, HCl, Ni(CH3COO)2.4H2O, Mn(NO3)2,
axit citric (C6H8O7.H2O), poli etylen glycol
(PEG) và điện cực niken.
Mangan đioxit là vật liệu hứa hẹn cho siêu tụ,
nó đang được nhiều nhà khoa học quan tâm bởi
có một số ưu điểm nổi bật đó là nguồn nguyên
liệu phong phú trong tự nhiên, tương đối rẻ,
cách chế tạo đơn giản và có thể theo nhiều
2.2. Thiết bị
Một số thiết bị được sử dụng nghiên cứu gồm:
Máy khuấy từ, máy spin-coating, cân phân tích
55
có độ chính xác ± 10-5g (BP 211D, Đức), tủ
sấy, lò nung (Memmert, Đức) và máy
Potentiostate ImeX6.
phóng.
3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
3.1. Đặc trưng CV và dung lượng riêng của
vật liệu
2.3. Tổng hợp vật liệu và chế tạo điện cực
Vật liệu mangan đioxit pha tạp niken oxit được
tổng hợp theo phương pháp sol-gel từ dung
dịch Mn(NO3)2 0,5 M và Ni(CH3COO)2 0,5 M.
Các dung dịch được trộn theo tỉ lệ
[Mn2+]/[Ni2+] là 4/1, tương ứng với pha tạp
20% Ni.
3.1.1. Ảnh hưởng của khoảng điện thế quét
tuần hoàn
Hình 1 biểu diễn đường cong quét thế tuần
hoàn (CV) của vật liệu mangan đioxit pha tạp
niken oxit trong dung dịch Na2SO4 0,5 M tại
tốc độ quét 25 mV/s ở các khoảng điện thế
quét: 0 ÷ 0,8; -0,1 ÷ 0,9; -0,2 ÷ 1,0 và -0,3 ÷
1,1 V.
Quá trình tổng hợp vật liệu điện cực được thực
hiện như sau: khuấy đều hỗn hợp gồm axit
citric và poli etylen glycol trong bình nón
khoảng 5 phút, sau đó cho dung dịch chứa hỗn
hợp gồm Mn2+, Ni2+ vào và đun hồi lưu gia
nhiệt ở 60 ÷ 70 oC, khuấy liên tục trong 24 giờ,
duy trì pH = 5 - 6 bằng dung dịch amoniac.
Sử dụng kỹ thuật phủ quay, phủ lần lượt ba lớp
màng sol-gel lên điện cực nền niken, mỗi lần
30 giây ở các tốc độ quay lần lượt là 400
vòng/phút, 600 vòng/phút, 800 vòng/phút.
Giữa mỗi lần phủ lấy mẫu ra sấy sơ bộ ở 80 oC
trong 2 giờ. Sau đó các mẫu được nung ở 200
2
1m
0
-1
-2
-0.3
0.0
0.3
0.6
0.9
1.2
E(V) vs. SCE
o
o
o
oC, 300 C, 400 C và 500 C trong 2 giờ, tốc
độ nâng nhiệt 2 oC/phút. Sản phẩm thu được là
các vật liệu điện cực mangan đioxit pha tạp
niken oxit có khối lượng 0,5 mg.
Hình 1. Đường cong CV của vật liệu mangan
đioxit pha tạp niken oxit ở khoảng điện thế
quét khác nhau
2.4. Nghiên cứu tính chất điện hóa
Tại khoảng điện thế 0 ÷ 0,8 V và -0,1 ÷ 0,9 V
đường CV có dạng chữ nhật đối xứng nhau,
giống với đường phóng nạp đặc trưng của tụ
điện lí tưởng, chứng tỏ vật liệu hoạt động có
tính thuận nghịch điện hóa, có thể ứng dụng
làm vật liệu cho siêu tụ. Với khoảng điện thế
rộng hơn từ -0,2 ÷ 1 V và -0,3 ÷ 1,1 V trên
đường CV xuất hiện các cặp pic bất đối xứng.
Ở đây phạm vi quét thế của vật liệu bị giới hạn
trong một khoảng nhất định là do điện thế phân
hủy và điện thế oxi hóa khử của quá trình
chuyển Mn+4 thành Mn+2 và Mn+4 thành Mn+7.
Nếu điện thế lớn hơn hai giá trị này sẽ xảy ra
hai phản ứng Mn+4 → Mn+2 và Mn+4 → Mn+7.
Nhưng do Mn+2 và Mn+7 tồn tại ở dạng hợp
chất tan trong dung dịch nên khi có sự chuyển
hóa thành hai dạng này thì phản ứng phóng nạp
của vật liệu điện cực làm siêu tụ không còn
tính thuận nghịch [6]. Ngoài ra, trong khoảng
Tính chất điện hóa của vật liệu mangan đioxit
pha tạp niken oxit được nghiên cứu bằng
phương pháp quét thế vòng tuần hoàn (CV)
thực hiện trên máy Potentiostate ImeX6, dung
dịch điện ly Na2SO4 0,5 M, hệ bình điện hóa
gồm điện cực làm việc là các màng mangan
đioxit pha tạp niken oxit, điện cực đối là lưới
Platin (Pt), điện cực so sánh là calomel bão hoà
(SCE). Dung lượng riêng của vật liệu được
I.t
m.E
C
tính theo công thức:
(1); Trong
đó: C- dung lượng riêng (F/g); I- cường độ
dòng phóng, nạp trung bình (A); ∆t- khoảng
thời gian quét một chu kỳ (s); ∆E- khoảng quét
thế (V); m- khối lượng của vật liệu (g). Hiệu
Q
= p ×100%
suất culong của vật liệu:
(2);
Qn
Trong đó: Qn- điện lượng nạp, Qp- điện lượng
56
điện thế 0 ÷ 0,8 V và -0,1 ÷ 0,9 V chỉ xảy ra
quá trình các cation Na+ di chuyển ra vào giữa
các lớp hoặc trong cấu trúc đường hầm của vật
liệu. Khi phân cực cho vật liệu vượt khỏi
khoảng điện thế -0,1 ÷ 0,9 V, điện trường đủ
mạnh để các cation trong dung dịch sẽ khuếch
tán sâu và cài vào bên trong các hốc bát diện
hoặc hốc tứ diện trong mạng tinh thể của oxit.
Khi đó xảy ra phản ứng Faraday, và các pic
xuất hiện đó chính là pic của quá trình cài và
khử cài cation Na+ từ mạng tinh thể của oxit.
Như vậy, để đảm bảo đặc tính siêu tụ, vật liệu
mangan đioxit pha tạp niken oxit sẽ được
nghiên cứu trong điều kiện khống chế điện thế
phân cực khoảng 0 ÷ 0,8 V.
Bảng 1. Dung lượng riêng của vật liệu mangan
đioxit pha tạp niken oxit ở các tốc độ quét thế
khác nhau
Tốc độ quét thế
Dung lượng riêng
(mV/s)
(F/g)
5
417
362
353
298
239
25
50
100
200
Bảng 1 cho thấy khi tăng tốc độ quét thế từ 5 - 200
mV/s dung lượng riêng của vật liệu giảm từ 417 F/g
xuống 239 F/g. Điều này có thể giải thích là do sự
tích trữ năng lượng của vật liệu chủ yếu từ phản ứng
Faraday nên nếu quét thế quá nhanh các ion chỉ
khuếch tán được vào lớp bề mặt bên ngoài của điện
cực, không đủ thời gian để khuếch tán vào sâu bên
trong của toàn bộ khối vật liệu làm cho phản ứng
Faraday sẽ bị kìm hãm dẫn đến dung lượng riêng
của vật liệu bị giảm xuống. Bên cạnh đó tốc độ quét
quá nhanh còn làm cho các ion không kịp khuếch
tán ra khỏi vật liệu để đi vào dung dịch. Kết quả là
gây ra sự tắc nghẽn bên trong cấu trúc đường hầm
hoặc cấu trúc lớp của vật liệu. Tuy nhiên, trong
khoảng tốc độ quét từ 5 mV/s ÷ 200 mV/s dung
lượng riêng của vật liệu vẫn lớn, vật liệu vẫn cho
khả năng phóng nạp khá tốt, đáp ứng được chế độ
làm việc nhanh của siêu tụ [8].
3.1.2. Ảnh hưởng của tốc độ quét thế
Hình 2 biểu diễn đường cong CV của vật liệu
mangan đioxit pha tạp niken oxit tại các tốc độ
quét thế khác nhau từ 5 đến 200 mV/s.
4m
2
0
200 mV/s
100 mV/s
50 mV/s
25 mV/s
5 mV/s
-2m
-4
0.0
0.2
0.4
0.6
0.8
E(V) vs. SCE
3.1.3. Ảnh hưởng của nhiệt độ nung
Hình 3 biểu diễn đường cong CV của vật liệu
Hình 2. Đường cong CV của vật liệu mangan
đioxit pha tạp niken oxit tại các tốc độ quét
khác nhau
mangan đioxit pha tạp niken oxit nung ở nhiêt độ
o
o
o
o
200 C, 300 C, 400 C và 500 C. Kết quả dung
lượng riêng của vật liệu được trình bày trên Bảng 2.
Ở tốc độ quét thấp các đường CV đều có dạng
hình chữ nhật. Sóng anot và sóng catot đối
xứng nhau cho thấy vật liệu có tính thuận
nghịch tốt. Vùng diện tích hình chữ nhật lớn
thể hiện cho dung lượng của vật liệu lớn. Khi
quét thế ở tốc độ cao các đường hình chữ nhật
dần chuyển thành dạng hình oval, khoảng điện
thế thể hiện đặc tính tụ lý tưởng bị thu hẹp dần
có nghĩa là tuổi thọ của vật liệu giảm. Kết quả
dung lượng riêng của vật liệu phụ thuộc vào
tốc độ quét thế được trình bày ở Bảng 1.
0.5
- 0.5
Hình 3. Đường cong CV của vật liệu mangan
đioxit pha tạp niken oxit ở nhiệt độ nung khác
nhau
57
Bảng 2. Dung lượng riêng của vật liệu mangan
đioxit pha tạp niken oxit ở các nhiệt độ nung
khác nhau.
Hình 4 cho thấy trong 200 chu kỳ đầu hiệu suất
culong tăng và dung lượng riêng tụ giảm
nhanh, có thể là do thời gian này vật liệu làm
việc chưa ổn định. Từ chu kỳ thứ 400 trở đi lúc
này vật liệu làm việc ổn định, hiệu suất culong
ít biến đổi và dung lượng riêng có xu hướng
giảm từ từ. Trong suốt quá trình phóng nạp
hiệu suất culong đạt khoảng 99,5%, thể hiện
vật liệu có tính thuận nghịch cao. Sau 1000 chu
kỳ phóng nạp vật liệu còn duy trì 79,8% dung
lượng riêng so với ban đầu.
T nung (oC)
200
Dung lượng riêng (F/g)
207
362
44
300
400
500
22
Thật vậy, sự giảm dung lượng của vật liệu khi
tăng số chu kỳ quét CV có thể là do hai nguyên
nhân [4,8]: (i) - vật liệu bị mài mòn trong quá
trình hoạt động; (ii) - sự suy giảm đặc tính cài
và giải cài của vật liệu trong quá trình quét CV.
Nếu quá trình cài và giải cài diễn ra thuận lợi,
sự thay đổi thể tích của vật liệu khi cài và giải
cài là nhỏ, không đáng kể, không làm tăng điện
trở của vật liệu thì dung lượng riêng của vật
liệu sẽ giảm xuống ít hơn.
Hình 3 và Bảng 2 cho thấy nhìn chung các
đường CV đều có dạng hình chữ nhật và đối
o
xứng nhau. Ở nhiệt độ nung 300 C cường độ
dòng anot và catot đạt giá trị cao nhất, cho kết
quả dung lượng riêng của vật liệu là lớn nhất
o
(362 F/g). Khi nhiệt độ nung tăng đến 400 C
và 500 oC, dung lượng riêng của vật liệu giảm.
Tại 500 oC dung lượng của vật liệu giảm nhiều
nhất (giảm 89%). Điều này phù hợp với kết
quả thu được từ ảnh SEM, phổ XRD [2].
3.2. Độ bền phóng nạp
4. KẾT LUẬN
Vật liệu mangan đioxit pha tạp niken oxit nung
Tuổi thọ của siêu tụ có thể được xác định
thông qua mức độ giảm dung lượng của tụ sau
một thời gian làm việc. Nếu vật liệu có độ bền
phóng nạp càng cao thì tuổi thọ của siêu tụ
càng lớn. Do đó, để đánh giá độ bền phóng nạp
của vật liệu chúng tôi tiến hành phóng nạp
nhiều lần và định lượng sự giảm dung lượng
của vật liệu theo chu kỳ phóng nạp. Kết quả
khảo sát sự biến đổi dung lượng riêng và hiệu
suất culong của vật liệu sau 1000 chu kỳ phóng
nạp được thể hiện trên hình 4.
o
ở 300 C được nghiên cứu đặc tính điện hóa
trong dung dịch Na2SO4 0,5 M; khoảng quét
thế 0 ÷ 0,8 V; tốc độ quét 25 mV/s. Kết quả
cho thấy vật liệu hoạt động có tính thuận
nghịch cao, dung lượng riêng đạt lớn nhất là
362 F/g. Sau 1000 chu kỳ phóng nạp, vật liệu
còn duy trì 79,8% dung lượng riêng so với ban
đầu và hiệu suất culong đạt 99,5%.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. J.R. Miller, P. Simson, “Electrochemical
capacitors for energy management”, Materials
science, 321, 651–652 (2008).
360
100
98
96
94
92
90
340
320
300
280
260
240
2. Nguyễn Thị Lan Anh, Mai Thanh Tùng,
“Tổng hợp vật liệu oxit hỗn hợp mangan-kim
loại chuyển tiếp (Fe, Co, Ni) bằng phương
pháp sol-gel ứng dụng cho siêu tụ”, Tạp chí
Hóa học, 53 (4e2), 166-169 (2015).
3. C.D. Lokhande, D.P. Dubal, Oh-Shim Joo,
“Metal oxide thin film based supercapacitors”,
Current Applied Physics, 11, 255-270 (2011).
4. C. Pang, M.A. Anderson, T.W. Chapman,
“Novel electrode materials for thin-film
ultracapacitors: comparison of electrochemical
0
200
400
600
Chu ky
800
1000
Hình 4. Sự biến đổi dung lượng riêng và hiệu
suất culong của mangan đioxit pha tạp niken
oxit theo số chu kỳ quét thế
properties
of
sol-gel
derived
and
58
electrodeposited manganese dioxide”, Journal
of the Electrochemical Society, 147, 444-449
(2000).
7. R. Aswathy, Y. Munaiah, P. Ragupathy,
“Unveiling the charge storage mechanism of
layered and tunnel structures of manganese
5. Jeng Kuei Chang, Ming Tsung Lee, Chiung
Hui Huang, Wen Ta Tsai, "Physicochemical
properties and electrochemical behavior of
binary manganese- cobalt oxide electrodes for
oxides
as
electrodes
for
supercapacitors”, Journal
of
the
Electrochemical Society, 163 (7), 1460-1468
(2016).
supercapacitor
applications",
Materials
8. Dao Lai Fang, Bing Cai Wu, Yong Yan, Ai
Qin Mao, Cui Hong Zheng, “Synthesis and
characterization of mesoporous Mn-Ni oxides
for supercapacitors“, Solid State Electrochem,
16, 135-142 (2012).
Chemistry and Physics, 108 (1), 124-131
(2008).
6. Ming Huang, Fei Li, Fan Dong, Yu Xin
Zhang, Li Li Zhang, ” MnO2 -based
nanostructures
supercapacitors”, Journal
Chemistry 3A (43) , 21380-21423 (2015).
for
high-performance
of Materials
___________________________________________________________________________________
NGHIÊN CỨU QUY TRÌNH TÁCH CHIẾT TINH DẦU BƯỞI ........ Tiếp theo Tr. 39
So với tinh dầu lá bưởi Yên Thế theo (Tạp chí
Khoa học và Công nghệ 52 (5A) (2014) 1- 6)
hàm lượng limonene chỉ chiếm 22.84%, hàm
lượng Myrcene chiếm 6.13%
3/ Bằng phương pháp sắc ký khí ghép khối phổ
(GC-MS) đã xác định được 26 cấu tử chính
trong tinh dầu vỏ bưởi Đoan Hùng, trong đó
limonen và myrcene là hai thành phần chiếm tỷ
lệ cao nhất.
4. KẾT LUẬN
Từ các kết quả nghiên cứu trên đây có thể rút
ra các kết luận sau:
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Vũ Công Hậu, “Trồng cây ăn quả ở Việt
Nam”, Nhà xuất bản Nông Nghiệp, (1996).
[2] Võ Văn Chi, “Từ điển cây thuốc Việt Nam”,
NXB Y Học, 141,171,221, (1997).
1/ Điều kiện tối ưu để tách chiết tinh dầu vỏ
bưởi Đoan Hùng bằng phương pháp chưng cất
lôi cuốn hơi nước như sau: Tỷ lệ nước/nguyên
liệu là 2,5/1 (v/w), ngâm ở nồng độ NaCl là
10% (w/v), thời gian ngâm NaCl là 3 giờ và
thời gian chưng cất là 180 phút. Hiệu suất tách
chiết tương ứng là 0.0757% (v/w)
[3].Viện dược liệu, “Cây thuốc và động vật
làm thuốc ở Việt Nam”, tập I, tập 2 Nhà xuất
bản khoa hoc kỹ thuật, (2004).
[4]Mai LĐ, “Tài nguyên thực vật có tinh dầu ở
Việt Nam”. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội,
(2002).
2/ Bằng phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi
nước đã thu được tinh dầu vỏ bưởi Đoan Hùng
ở trạng thái trong suốt, không màu, có mùi
thơm đặc trưng của tinh dầu bưởi. Các chỉ số
vật lý và hóa học của tinh dầu vỏ bưởi Đoan
Hùng Tỷ trọng: d25 = 0,8416; Chỉ số acid: Ax
= 4.1278; chỉ số xà phòng hóa: Xp =15.596;
chỉ số este: Es = 11,4682
[5] Vũ Ngọc Lộ, Đỗ Trung Võ, Nguyễn Mạnh
Pha, Lê Thúy Hạnh, “Những cây tinh dầu Việt
Nam”. NXB KHKT Hà Nội, 101-110 (1996).
59
9 trang
18140
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phân tích Carboxy - delta 9 - THC trong mẫu nước tiểu bằng sắc ký lỏng khối phổ (UPLC-MS/MS)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phan_tich_carboxy_delta_9_thc_trong_mau_nuoc_tieu_bang_sac_k.pdf
