Luận văn Phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt (VietGAHP) trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
------- -------
ĐẶNG THỊ BÉ
PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI LỢN THỊT THEO TIÊU
CHUẨNTHỰC HÀNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TỐT
(VIETGAHP) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU,
TỈNH NGHỆ AN
Chuyên ngành
: Kinh tế nông nghiệp
Mã số
: 60.62.01.15
Người hướng dẫn khoa học: TS.NGUYỄN THỊ DƯƠNG NGA
HÀ NỘI, 2016
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và
hình ảnh trong luận văn hoàn toàn trung thực và chưa từng được ai công bố trong
bất kỳ công trình khoa học nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã
được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả
Đặng Thị Bé
i
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được
sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng
nghiệp và gia đình.
Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với giảng viên hướng dẫn TS.
Nguyễn Thị Dương Nga đã định hướng, chỉ bảo, nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học tập và nghiên cứu đề tài.
Tôi xin trân trọng cảm ơn đối với tất cả các thầy cô giáo Khoa Kinh tế và Phát
triển nông thôn, Bộ môn Phân tích định lượng cùng tất các các thầy cô giáo Học viên
Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như hoàn thành luận
văn này.
Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND huyện, Phòng Kinh tế, Trạm Khuyến nông huyện
Diễn Châu, UBND, các hộ nông dân tại hai xã Diễn Thọ và Diễn Trung cung cấp số liệu
khách quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và thực
hiện đề tài.
Tôi cũng xin cảm ơn dự án LPS/2010/047, “giảm thiểu dịch bệnh và cải thiện an
toàn thực phẩm trong chuỗi giá trị lợn đối với các tác nhân quy mô nhỏ tại Việt Nam” đã
tạo điều kiện cho tôi được trích một phân số liệu từ dự án để làm luận văn của mình.
Cuối cùng với lòng biết ơn sâu sắc nhất xin dành cho gia đình, bạn bè đã giúp đỡ
rất nhiều về vật chất và tinh thần để bản thân tôi hoàn thành được chương trình học tập
cũng như đề tài nghiên cứu.
Học Viên
Đặng Thị Bé
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..................................................................................................i
MỤC LỤC ...........................................................................................................iii
DANH MỤC BẢNG...........................................................................................vii
PHẦN 1. MỞ ĐẦU...............................................................................................1
Tính cấp thiết của đề tài.............................................................................1
Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................................2
1.2.1. Mục tiêu chung ..................................................................................................... 2
1.2.2. Mục tiêu cụ thể ..................................................................................................... 2
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...............................................................3
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................................... 3
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu .............................................................................................. 3
1.4. Câu hỏi nghiên cứu................................................................................................. 3
1.5 Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học thực tiễn ................................................. 4
Cơ sở lý luận..............................................................................................5
2.1.1. Một số khái niệm .................................................................................................. 5
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành chăn nuôi lợn thịt .................................. 14
Cơ sở thực tiễn.........................................................................................21
nước trên thế giới................................................................................................ 21
3.1.1. Điều kiện tự nhiên............................................................................................... 29
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội.................................................................................... 30
iii
3.2. Phương pháp nghiên cứu .........................................................................33
3.2.1. Chọn điểm nghiên cứu........................................................................................ 33
3.2.2 Chọn mẫu nghiên cứu............................................................................................ 33
3.2.3. Phương pháp thu thập thông tin.......................................................................... 33
3.2.4. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu........................................................ 34
3.2.5. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu đề tài............................................. 35
Châu, tỉnh Nghệ An...................................................................................37
4.1.1. Tình hình chăn nuôi trên dịa bàn huyện Diễn Châu ........................................... 37
trên địa bàn.......................................................................................................... 40
hộ điều tra ................................................................................................40
4.2.1. Thông tin cơ bản của các hộ điều tra.................................................................. 40
4.2.3. Kết quả và hiệu quả trong chăn nuôi .................................................................. 55
4.2.4. Dịch bệnh trong chăn nuôi.................................................................................... 57
4.2.5. Liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ..................................................... 57
các hộ.................................................................................................................. 58
4.3.1. Yếu tố thị trường................................................................................................. 62
4.3.2. Yếu tố chính sách................................................................................................ 64
4.3.4. Yếu tố đất............................................................................................................ 67
4.3.5. Vốn và khả năng huy động vốn .......................................................................... 68
VietGAHP................................................................................................68
4.4.2. Hệ thống các giải pháp........................................................................................ 69
iv
5.1. Kết luận....................................................................................................74
5.2. Kiến nghị..................................................................................................74
5.2.1. Đối với địa phương các cấp .................................................................................. 74
5.2.2. Đối với các hộ nông dân..................................................................................... 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................76
v
DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.2. Chọn mẫu điều tra ...............................................................................33
Bảng 3.3. Nguồn thu thập thông tin thứ cấp........................................................33
phẩm...............................................................................................54
vii
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
Trước tình hình bùng nổ các trường hợp nhiễm độc thực phẩm đã làm gia
tăng mối lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm của người tiêu dùng cũng như các
cơ quan quản lý. Áp dụng bộ tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAHP)
trong chăn nuôi để cung cấp ra thị trường thực phẩm sạch đang được nhiều địa
phương trên cả nước khuyến khích. Nghiên cứu được thực hiện bởi số liệu điều tra
82 hộ nông dân chăn nuôi VietGAHP và chăn nuôi thường cùng với thảo luận
nhóm của 20 hộ chăn nuôi VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu. Kết quả cho
thấy từ năm 2011 quy trình VietGAHP đã được áp dụng vào chăn nuôi lợn thịt trên
địa bàn huyện, qua 5 năm quy trình chăn nuôi này đã được áp dụng mở rộng ở các
xã với sự tăng lên về số hộ áp dụng cũng như tổng số đàn lợn được nuôi theo tiêu
chuẩn VietGAHP. Các hộ chăn nuôi lợn thịt bước đầu đã nắm bắt được quy trình
chăn nuôi mới đồng thời áp dụng tốt một số tiêu chí vào trong chăn nuôi lợn thịt
và thu được một số kết quả khả quan góp phần giảm thiểu dịch bệnh, cải thiện môi
trường chăn nuôi. Do điều kiện khách quan cùng với sự hạn chế về nguồn lực nên
hầu hết các hộ còn vi phạm nhiều lỗi trong việc áp dụng quy trình VietGAHP vào
trong chăn nuôi của hộ. Sản phẩm VietGAHP của địa phương chưa có kênh tiêu
thụ riêng, trong khi đó bộ tiêu chí VietGAHP đưa ra đòi hỏi nhiều yếu tố phức tạp
dã trở thành yếu tố hạn chế sự phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn VietGAHP
trên địa bàn. Các giải pháp được đưa ra đó là giải pháp về thị trường, nâng cao
nhận thức người chăn nuôi, hoàn thiện bộ tiêu chí VietGAHP bên cạnh đó biện
pháp tăng cường giám sát cộng đồng đang là giải pháp được khuyến khích.
ix
THESIS ABSTRACT
Faced with an explosion of cases of food poisoning have increased concern
about food hygiene and safety of consumers as well as the management agency.
Applying the standards of good agricultural practice (VietGAHP) in animal
husbandry to provide fresh food market are many localities across the country
encouraging. The study is conducted in Dien Chau with primary data collected from 82
livestock farmers and livestock VietGAHP often along with group discussions of
20 farms. Results showed that since 2011 the process has been applied to
VietGAHP pork producers in the district, after 5 years of production processes
have been applied to expand in the communes with the increase in the number of
households applying as well as the total number of pigs raised under VietGAHP
standards. Pig farms was initially grasp new production processes and apply good
several criteria into pork producers and obtained some positive results in the
economic environment as well as in raising feed. Due to objective conditions with
the limited resources, most households still commit more errors in the application
process into livestock VietGAHP of households. VietGAHP local products no
separate marketing channels, while the criteria given VietGAHP requires more
complicated factors have become factors limiting the development of pig
production standards VietGAHP locality. The solution offered is the solution on
the market, to raise awareness raisers, complete set of criteria besides VietGAHP
measures to strengthen community supervision is recommended solutions.
x
xi
PHẦN 1. MỞ ĐẦU
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Ngành chăn nuôi hiện chiếm 25% trong đóng góp của ngành nông nghiệp
vào tổng thu nhập quốc nội. Đây cũng là ngành giữ vai trò then chốt trong cơ cấu
ngành nông nghiệp, đồng thời là nguồn sinh kế chủ yếu của đa số các hộ gia đình
nông thôn. Trong số các hoạt động chăn nuôi, chăn nuôi lợn là hoạt động chủ đạo,
đóng góp 78% tổng sản lượng chăn nuôi (Tổng cục thống kê, 2010). Theo kết quả
điều tra, người tiêu dùng ở khu vực thành thị (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh) và một
số hộ tiêu dùng khu vực nông thôn (do CAP-ILRI tiến hành năm 2007), thịt lợn
chiếm tỷ lệ lớn nhất (40%) trong tổng chi tiêu của hộ cho các sản phẩm thịt, tiếp
sau đó là cá, thịt gia cầm và thịt bò (Trang trại Việt, 2010). Thịt lợn đã và đang là
thực phẩm không thể thiếu trong mỗi gia đình người việt.
Gần đây, trước tình hình bùng nổ các trường hợp nhiễm độc thực phẩm do
nhiều nguyên nhân như tồn dư hóa chất, dư lượng kháng sinh trong các sản phẩm
thịt và hải sản, sử dụng các chất phụ gia không hợp pháp, sự ô nhiễm và kém vệ
sinh tại các điểm bán hàng… đã làm gia tăng mối lo ngại về an toàn vệ sinh thực
phẩm của người tiêu dùng cũng như các cơ quan quản lý. Để nâng cao chất lượng
vệ sinh an toàn thực phẩm, ổn định tâm lý cho người tiêu dùng đồng thời để giảm
thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, góp phần tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp
̣
theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và xa hơn nữa là nhu cầu cua thi trương thê
́
̀
̉
̉
̣
̣
́
giơi, la chıa khoa đê hôi nhâp xuât khẩu. Bộ Nông nghiệp đã ra Quyết định số
́
̀
́
̀
1506/QĐ-BNN-KHCN ngày 15 tháng 5 năm 2008 của bộ trưởng bộ Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn về Quy trình thực hành chăn nuôi tốt cho chăn nuôi lợn an
toàn tại Việt Nam (VietGAHP).
Huyện Diễn Châu là một trong các những huyện đứng tốp đầu trong chăn
nuôi lợn trên địa bàn tỉnh Nghệ An với số lượng đàn lợn năm 2014 đạt 78 nghìn
con. Từ năm 2011, Diễn Châu là một trong 4 huyện của tỉnh Nghệ An tham gia
Dự án cạnh tranh nông nghiệp (dự án LIFSAP) do Ngân hàng Thế giới tài trợ- dự
án chăn nuôi và tăng cường an toàn thực phẩm, đang thực hiện tại Việt Nam nhằm
đưa chăn nuôi của huyện theo hướng thực hành chăn nuôi tốt cho chăn nuôi an
toàn (VietGAHP). Đã có 64 hộ thuộc 2 xã Diễn Trung và Diễn Thọ tham gia. Sau
hơn 4 năm thực hiện dự án, bước đầu đã có những chuyển biến tích cực góp phần
1
tăng hiệu quả, năng suất, chất lượng vật nuôi và bước đầu đã hạn chế được tình
trạng ô nhiễm môi trường do chăn nuôi lợn trên địa bàn gây ra. Tuy nhiên, hiện
sản phẩm chăn nuôi của các hộ dân tại Diễn Châu chủ yếu tiêu thụ qua thương lái
và địa phương nên giá thành chưa cao và chưa xây dựng được thương hiệu. Đồng
thời, giá đầu ra bấp bênh, chưa ổn định, còn phụ thuộc vào giá chung của sản phẩm
chăn nuôi trên thị trường; số lượng người tiêu dùng sử dụng sản phẩm chăn nuôi
an toàn chưa nhiều; việc hỗ trợ về thuế, đất đai cho mô hình liên kết sản xuất trong
chăn nuôi còn gặp nhiều khó khăn. Ngoài ra, việc liên kết giữa doanh nghiệp và
người sản xuất chưa có nhiều hiệu quả, do không có kế hoạch ký kết bao tiêu sản
phẩm từ thời điểm bắt đầu nhập giống; thức ăn (Hương Chi, 2015).
Vậy, thực trạng chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn
huyện Diễn Châu hiện nay như thế nào? Nhân tố nào ảnh hưởng đến khả năng phát
triển chăn nuôi lợn theo hướng VietGAHP trên địa bàn? Giải pháp nào cần phải
thực hiện để đẩy mạnh phát triển ngành chăn nuôi lợn theo hướng VietGAHP trên
địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ an. Để trả lời câu hỏi đó tôi tiến hành nghiên
cứu đề tài “Phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt
(VietGAHP) trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An”.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Trên cơ sở đánh giá thực trạng phát triển và các yếu tố ảnh hưởng tới phát
triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP của các hộ nông dân trên địa
bàn huyện từ đó đề ra các giải nhằm phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu chuẩn
VietGAHP, tăng thu nhập cho các hộ nông dân trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh
Nghệ An.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tế về phát triển chăn nuôi
lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP
Đánh giá thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn
VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn
thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh
Nghệ An
2
Đề xuất một số giải pháp đẩy mạnh phát triển chăn nuôi lợn thịt theo
tiêu chuẩn VietGAHP trong thời gian tới.
1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
Các vấn đề về lý luân và thực tiễn về phát triển chăn nuôi lợn theo tiêu
chuẩn VietGAHP
1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
1.3.2.1. Phạm vi về nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu về hiệu quả trong chăn nuôi lợn thịt theo tiêu
chuẩn VietGAHP, các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi lợn
theo tiêu chuẩn VietGAHP.
1.3.2.2. Phạm vi về không gian
Đề tài tiến hành nghiên cứu trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
1.3.2.3. Phạm vi về thời gian
Thời gian nghiên cứu: Đê
̀
tai tâp trung nghiên cưu trong khoang thơi gian
̣
̉
̀
́
̀
tư năm 2013 đê
́
n năm 2015; đin
́
Thơi gian thưc hiện đê tai: Tư thang 10/2015 đên thang 10/2016.
́
̣
h hương, giai phap đê
́
n năm 2020.
̉
̀
́
́
̣
̀
̀
̀
̀
́
1.4. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
1. Có các vấn đề lý luận nào liên quan đến phát triển chăn nuôi theo hướng
thực hành nông nghiệp tốt (VietGAHP) đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang đứng
trước thềm hội nhập, nhiều mặt hàng thuế nông sản nhập khẩu đang được cắt bỏ,
vấn đề an toàn thực phẩm đang thực sự rất báo động?
2. Các nước phát triển và các nước trong khu vực có điều kiện tương đồng
với Việt Nam có những kinh nghiệm gì trong viêc đẩy mạnh phát triển chăn nuôi
lợn thịt theo hướng thực hành nông nghiệp tốt có thể vận dụng vào Việt Nam, Nghệ
An nói chung và huyện Diễn Châu nói riêng?
3. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP diễn
ra như thế nào tại các huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An?
4. Có các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc phát triển phát triển chăn nuôi lợn
thịt theo tiêu chuẩn VietGAHP diễn ra như thế nào tại các huyện Diễn Châu tỉnh
3
Nghệ An?
5. Những hệ thống giải pháp nào có thể đưa ra để đẩy chăn nuôi lợn thịt theo
tiêu chuẩn VietGAHP trên địa bàn huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An phát triển theo
hướng bền vững trong thời gian tới?
1.5 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC THỰC TIỄN
1.5.1 Về học thuật
Luận văn sẽ góp phần hệ thống hóa vấn đề lý luận liên quan đến vấn đề phát
triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt (VietGAHP).
Trong bối cảnh hiện nay, hàng loạt các vụ ngộ độc xảy ra, tình trạng mất vệ sinh
an toàn thực phẩm đang được cả xã hội đặc biệt quân tâm. Đề tài góp phần cung
cấp cái nhìn tổng quát về quy trình sản xuất mới hướng tới bốn lợi ích cơ bản là
kỹ thuật sản xuất, an toàn thực phẩm, an toàn sức khỏe người chăn nuôi và truy
suất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm.
1.5.2 Về thực tiễn
Đề tài được thực hiện ở Huyện Diễn Châu tỉnh Nghệ An một huyện có
truyền thống phát triển chăn nuôi lợn thịt với số lượng đầu con lợn thịt luôn đứng
tốp đầu tỉnh Nghệ An song những năm gần đây có xu hưởng giảm do dịch bệnh và
ô nhiễm môi trường chăn nuôi. Đề tài còn có ý nghĩa thiết thực khi Diễn Châu là
một trong bốn điểm khiển khai mô hình chăn nuôi VietGAHP đầu tiên tại Nghệ
An. Vì vậy luận văn cung cấp thực trạng phát triển chăn nuôi lợn thịt theo hướng
VietGAHP trên địa bàn đồng thời đánh giá mặt đã đặt được, chưa đặt được, tìm ra
nguyên nhân cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng phát triển chăn nuôi
VietGAHP trên địa bàn từ đó rút ra kinh nghiệm cũng như tìm ra hướng giải quyết
góp phần thúc đẩy hơn nữa sự phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn trên địa
bàn.
4
PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1. Một số khái niệm
2.1.1.1. Khái niệm tăng trưởng và phát triển
Phát triển là một quá trình chuyển biến của xã hội, là chuỗi những chuyển
biến có mối quan hệ hữu cơ qua lại. Sự tồn tại và phát triển của xã hội hôm nay là
sự kế thừa có chọn lọc những di sản của quá khứ.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về phát triển, mỗi định nghĩa phản ánh một
cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau.
Ngày nay thuật ngữ phát triển nông nghiệp được dùng nhiều trong đời sống
kinh tế và xã hội. Phát triển nông nghiệp thể hiện quá trình thay đổi của nền nông
nghiệp ở gia đoạn này so với giai đoạn trước đó và thường đạt ở mức độ cao hơn
cả về lượng và về chất. Theo Đỗ Kim Chung và cộng sự (2009), nền nông nghiệp
phát triển là một nền sản xuất vật chất không những có nhiều hơn về đầu ra (sản
phẩm và dịch vụ) đa dạng hơn về chủng loại và phù hợp hơn về cơ cấu. Thích ứng
hơn về tổ chức và thể chế, thỏa mãn tốt hơn nhu cầu của xã hội về nông nghiệp.
Cần phân biệt giữa tăng trưởng nông nghiệp và phát triển nông nghiệp. Tăng
trưởng nông nghiệp chỉ thể hiện rằng ở thời điểm nào đó, nền nông nghiệp có nhiều
đầu ra so với giai đoạn trước, chủ yếu phản ánh sự thay đổi về kinh tế và tập trung
nhiều về mặt lượng. Tăng trưởng nông nghiệp tăng lên về sản lượng và sản phẩm
nông nghiệp, số lượng diện tích, số đầu con vật nuôi. Trái lại, phát triển nông
nghiệp thể hiện cả về lượng và về chất.
2.1.1.2. Hộ nông dân
Hộ nông dân là tổ chức kinh tế phổ biến nhất cho mọi nền nông nghiệp,
chiếm đại đa số trong cư dân nông nghiệp. Hộ nông dân tồn tại cả ở chế độ phong
kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa. Khái niệm và bản chất của hộ nông
dân được nhiều học giả trên thế giới thảo luận và có các cách nhìn khác nhau,
nhưng các học giả đều có quan điểm chung là: Hộ nông dân là hộ có phương tiện
kiếm sống dựa trên ruộng đất, chủ yếu sử dụng lao động gia đình vào sản xuất,
luôn nằm trong hệ thống kinh tế rộng hơn, nhưng về cơ bản được đặc trưng bởi sự
tham gia từng phần vào thị trường với mức độ không hoàn hảo (Đỗ Kim Chung và
cs, 2009).
5
2.1.1.3. Trang trại, kinh tế trang trại
Khái niệm kinh tế trang trại, lần đầu tiên trong văn bản pháp lý của nhà
nước ta, Nghị quyết số 03/2000/NQ – CP ngày 02/02/2000 đã nêu rõ: “ kinh tế
trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông nghiệp, nông thôn,
chủ yếu dựa vào hộ gia đình, nhằm mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả sản xuất
trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, NTTS, trồng rừng, gắn sản xuất với chế biến
và tiêu thụ nông, lâm, thủy sản (Hoàng Việt, 2000).
Kinh tế trang trại là khái niệm rộng hơn, là tổng thể các yếu tố bao gồm cả
kinh tế, xã hội, môi trường. Như vậy, nói đến trang trại là nói đến chủ thể của các
yếu tố đó. Còn nói đến kinh tế trang trại chủ yếu đề cập đến yếu tố kinh tế của
trang trại và cũng là vấn đề mấu chốt của các đơn vị kinh tế (Hoàng Việt, 2000).
Theo Đỗ Kim Chung và cs (2009), trong nền nông nghiệp nước ta, trang
trại ra đời là kết quả của chính sách tích tụ tập trung đất đai trong nông nghiệp.
Trang trại theo nghĩa tiếng Việt – là nông trại có giá trị hàng hóa lớn. Trang trại có
điểm giống nhau và khác nhau so với hộ nông dân. Sự giống nhau ở chỗ cùng tham
gia vào sản xuất nông nghiệp, cùng được gọi là nông trại. Nét khác nhau là ở chỗ,
trong khi nông hộ sử dụng nguồn lực chủ yếu của gia đình và tham gia thành phần
vào thị trường (nghĩa là cả thị trường đầu vào và đầu ra). Trang trại có quy mô sản
xuất kinh doanh, hiệu quả và có giá trị hàng hóa lớn. Do đó, trang trại còn được
gọi theo từ tiếng Anh là Commercia Fam. Trong khi nông hộ thuộc sở hữu tư nhân
thì trang trại có thể thuộc sở hữu tư nhân hay tập thể. Tiêu chí cơ bản để đánh giá
trang trại là giá trị sản phẩm hàng hóa làm ra trên một đơn vị nguồn lực (ruộng đất,
lao động…). Ngoài ra, người ta cũng dựa theo quy mô nguồn lực như diện tích đất
trồng , số lao động, số đầu con vật nuôi để đánh giá. Tiêu chí này khác nhau ở tùng
vùng miền và từng thời kỳ.
2.1.1.4. Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) và Thực hành sản xuất
nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn Việt Nam (VietGAP) và thực hành chăn nuôi
tốt (VietGAHP)
Khái niệm thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) ra đời vào năm 1997,
là sáng kiến của các nhà bán lẻ Châu Âu (Euro- Retailer Produce Working Group)
nhằm giải quyết mối quan hệ bình đẳng và trách nhiệm giữa người sản xuất sản
phẩm nông nghiệp và khách hàng của họ. Theo đó thực hành sản xuất nông nghiệp
tốt (Good Agriculttural Practices) là tập hợp các tiêu chí do tổ chức, quốc gia,
6
nhóm quốc gia ban hành hướng dẫn người sản xuất áp dụng nhằm bảo đảm chất
lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, bảo vệ môi trường và
sức khỏe, an sinh xã hội cho người lao động (Bộ Nông nghiệp và PTNT,
2008).Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt có các mức độ khác nhau tùy theo trình
độ sản xuất. Hiện nay có một số tiêu chuẩn GAP như:
- GAP toan câ
̀
u (Global GAP): Quy trınh san xuâ
́
́ ́
t – chê biên – bao quan
̉ ̉
̉
̀
̀
̉
hoan toan đam bao tiêu chuân châ
́
t lương VSATTP. Sản phẩm nông nghiệp đat
̣
̣
̉
̉
̀
̀
̉
̉
̉
̉
́ ́ ́
n tât ca cac nươc trên thê giơi, kê ca
̉ ̉
́ ́ ́
tiêu chuân Global GAP co thê xuâ
́
t khâu đê
́
̉
nhưng nươc đoi hoi tiêu chuân cao nhât như My, Nhât, Canada...
́
̣
̉
̃
́
̀
̃
́
- GAP Châu Âu (Euro GAP): San xuât theo quy trınh GAP cua cac nươc
̉
́ ́
̀
̉
̉
Châu Âu (Phap, Anh, Đưc, Bı, Thuy Sy...). Sản phẩm đươc phep nhâp khâu vao
̣
̣
̣
́
́
̉
̃
́
̀
Châu Âu phai co chưng nhân EuroGAP.
̣
̉
́
́
̉
́
́
- ASEAN GAP: Tiêu chuân GAP cua cac nươc Đông Nam A (khôi
̉
́
́
ASEAN) ap dung quy trınh nay thı sản phẩm đươc phep nhập vao cac nươc thanh
̣
̣
́
̀
́
̀
́
́
̀
̀
̀
viên ASEAN.
- VietGAP: là tiêu chuẩn GAP trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam.
Hiện nay VietGAP là tiêu chuẩn cao nhất trong sản xuất nông nghiệp ở giai đoạn
sản xuất ban đầu của chuỗi kiểm soát an toàn thực phẩm.
Hiện nay cụm từ “VietGAP” đang ngày càng phổ biến với người tiêu dùng,
người sản xuất hay kinh doanh sản phẩm nông nghiệp. VietGAP xuất hiện lần đầu
ở Việt nam vào năm 2008 khi Bộ Nông nghiệp và PTNT ban hành Qui trình Thực
hành sản xuất nông nghiệp tốt (gọi tắt là VietGAP) cho các sản phẩm trồng trọt
(rau, quả, chè) .. tiếp theo đó là các sản phẩm trong chăn nuôi (gà, lợn, ong..) và
thủy sản cũng đã được ban hành. Đến nay, đã có nhiểu sản phẩm nông sản của các
cơ sở được chứng nhận VietGAP.
Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt theo tiêu chuẩn Việt Nam (VietGAP:
Vietnamese Good Agricultural Practices) là những nguyên tắc, trình tự, thủ tục
hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất áp dụng trong chăn nuôi, trồng trọt nhằm
đảm bảo cho vật nuôi, cây trồng được nuôi dưỡng, chăm sóc đạt các yêu cầu về
chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người
sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời bảo vệ môi trường và truy nguyên
nguồn gốc sản phẩm (Bộ Nông nghiệp và PTNT, 2008).
7
Tải về để xem bản đầy đủ
110 trang
17440
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Phát triển chăn nuôi lợn thịt theo tiêu chuẩn thực hành chăn nuôi tốt (VietGAHP) trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_phat_trien_chan_nuoi_lon_thit_theo_tieu_chuan_thuc.pdf
