Luận án Đánh giá quản lý rừng bền vững và giám sát thực hiện sau khi được cấp chứng chỉ rừng tại Công ty Lâm nghiệp Bến Hải, tỉnh Quảng Trị
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
---------------------------
HÀ SỸ ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ GIÁM SÁT THỰC
HIỆN SAU KHI ĐƢỢC CẤP CHỨNG CHỈ RỪNG TẠI CÔNG TY
LÂM NGHIỆP BẾN HẢI, TỈNH QUẢNG TRỊ
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÂM NGHIỆP
Hà Nội, 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
---------------------------
HÀ SỸ ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG VÀ GIÁM SÁT THỰC
HIỆN SAU KHI ĐƢỢC CẤP CHỨNG CHỈ RỪNG TẠI CÔNG TY
LÂM NGHIỆP BẾN HẢI, TỈNH QUẢNG TRỊ
Chuyên ngành: Điều tra quy hoạch rừng
Mã số: 62.62.02.08
LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÂM NGHIỆP
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
PGS.TS. Vũ Nhâm
Hà Nội, 2016
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu,
kết quả trình bày trong Luận án là trung thực, không trùng lặp và chưa được
công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các thông tin trích dẫn trong Luận án
đã được chỉ rõ nguồn gốc, rõ ràng và minh bạch.
Tác giả
Hà Sỹ Đồng
ii
LỜI CẢM ƠN
Luận án này được hoàn thành tại trường Đại học Lâm nghiệp theo Quyết định
số 1895/QĐ-ĐHLN-ĐTSĐH ngày 28/12/2012 của Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm
nghiệp. Trong quá trình thực hiện luận án tác giả đã nhận được sự giúp đỡ quý báu
của nhiều tập thể, các đồng nghiệp trong ngành lâm nghiệp Việt Nam và các tổ chức
quốc tế.
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban giám hiệu Trường Đại học Lâm
nghiệp, Khoa sau đại học và các thầy giáo, cô giáo đã giảng dạy tôi trong suốt quá trình
học tập. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo PGS.TS. Vũ Nhâm,
người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình chỉ bảo, truyền đạt kinh nghiệm quý
báu và giúp đỡ tôi trong thời gian học tập cũng như trong quá trình hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo và cán bộ, chuyên viên Công ty lâm
nghiệp Bến Hải cùng gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận
án này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng và nỗ lực của bản thân nhưng chắc chắn luận văn
vẫn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được những ý kiến
đóng góp quý báu của các nhà khoa học và đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2016
Tác giả
Hà Sỹ Đồng
iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TT
1
Từ vi t tắt
QLR
Di n giải
Quản lý rừng
QLRBV
KHQLR
BNN
Quản lý rừng bền vững
2
Kế hoạch quản lý rừng
3
Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
4
SLR
Sản lượng rừng
5
CTLN Bến Hải Công ty lâm nghiệp Bến Hải
6
ATFS
FSC
Hệ thống rừng trang trại tại Hoa Kỳ
Hội đồng quản trị rừng thế giới
Trung tâm nghiên cứu lâm nghiệp quốc tế
Tổ chức quốc tế về gỗ nhiệt đới
Chứng chỉ rừng
7
8
CIFOR
ITTO
CCR
PEFC
FM
9
10
11
12
13
14
15
16
17
19
20
21
22
Chương trình phê duyệt các quy trình chứng chỉ rừng
Chứng chỉ quản lý rừng
CoC
Chuỗi hành trình sản phẩm
WWF
NWG
TFT
Quỹ quốc tế về bảo vệ thiên nhiên
Tổ công tác quốc gia
Quỹ rừng nhiệt đới
ViệnQLRBV&CCR Viện Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng
TNHH
LCTT
YCKP
Trách nhiệm hữu hạn
Lỗi chưa tuân thủ
Yêu cầu khắc phục
iv
TT
Từ vi t tắt
PT
Di n giải
Phát triển
23
24
25
26
FAO
Tổ chức nông lương Liên hiệp quốc
Ủy ban nhân dân
UBND
4.1.1
Số hiệu của chương mục
Số hiệu tài liệu trích dẫn trong danh sách, tài liệu tham
khảo
[1]
27
D1,3 (cm)
H(m)
Đường kính ngang ngực
Chiều cao bình quân lâm phần
Trữ lượng rừng
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
M(m3/ha)
N (cây/ha)
KTXH
BHYT
SXKD
NPV
Mật độ cây trên ha
Kinh tế xã hội
Bảo hiểm y tế
Sản xuất kinh doanh
Giá trị hiện tại thuần
Tỷ lệ thu nhập trên chi phí
Tỷ lệ thu hồi nội bộ
BCR
IRR
r%
Tỷ lệ chiết khấu (lãi vay ngân hàng)
v
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Trang
LỜI CAM ĐOAN ...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................................ii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................ iii
DANH MỤC CÁC BẢNG .........................................................................................viii
DANH MỤC CÁC HÌNH ............................................................................................ix
MỞ ĐẦU.........................................................................................................................1
1. Sự cần thiết của luận án...............................................................................................1
2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án..................................................................2
2.1. Ý nghĩa khoa học..................................................................................................2
2.2. Ý nghĩa thực tiễn ..................................................................................................2
3. Mục tiêu nghiên cứu....................................................................................................3
4. Những đóng góp mới của luận án ...............................................................................3
5. Kết cấu luận án ............................................................................................................3
1.1. Nhận thức về quản lý rừng bền vững .......................................................................5
1.1.1. Suy giảm tài nguyên rừng..................................................................................5
1.1.2. Nhận thức về quản lý rừng bền vững ................................................................8
1.1.3. Các yếu tố làm cơ sở quản lý rừng bền vững....................................................8
hiện sau khi được CCR của FSC.....................................................................................9
1.2.1. Về phát triển bền vững ......................................................................................9
1.2.2. Về quản lý rừng bền vững ...............................................................................11
1.2.3. Chứng chỉ rừng................................................................................................15
1.3.1. Phát triển bền vững và Quản lý rừng bền vững...............................................21
1.3.2. Các hoạt động về QLRBV...............................................................................23
1.3.3. Đánh giá và giám sát QLR ..............................................................................28
vi
2.1. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Công ty ...........................................34
2.1.1. Chức năng nhiệm vụ........................................................................................34
2.1.2 Cơ cấu tổ chức.................................................................................................34
2.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên...................................................................................37
2.2.1. Vị trí địa lý.......................................................................................................37
2.2.2. Địa hình, địa thế ..............................................................................................38
2.2.3. Khí hậu và thủy văn.........................................................................................39
2.2.4. Đất ...................................................................................................................40
2.2.5. Đặc điểm hiện trạng rừng của Công ty............................................................40
2.3. Đặc điểm điều kiện kinh tế-xã hội..........................................................................43
2.3.1. Dân số, dân tộc, lao động ................................................................................43
của Công ty....................................................................................................................47
3.1. Đối tượng, phạm vi và giới hạn nghiên cứu...........................................................48
3.1.1. Đối tượng nghiên cứu......................................................................................48
3.1.3. Giới hạn nghiên cứu: .......................................................................................48
3.2. Nội dung nghiên cứu: ............................................................................................48
3.3. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................49
trong QLR của Công ty và lập kế hoạch khắc phục.....................................................49
3.3.2. Lập Kế hoạch quản lý rừng .............................................................................59
3.3.3. Giám sát thực hiện Kế hoạch quản lý rừng .....................................................63
của Công ty và lập kế hoạch khắc phục .......................................................................65
4.1.1. Các yếu tố cơ bản trong QLR của Công ty ....................................................65
lượng rừng trồng ..............................................................................................
vii
phục năm 2014.............................................................................................................113
được CCR từ 2012-2014 .............................................................................................114
4.3.1. Mục tiêu quản lý............................................................................................115
4.3.2. Quy hoạch sử dụng đất cho Công ty ............................................................118
4.3.4. Kế hoạch sản xuất kinh doanh......................................................................122
1. Kết luận....................................................................................................................147
2. Tồn tại......................................................................................................................148
3. Khuyến nghị ............................................................................................................149
TÀI LIỆU THAM KHẢO.........................................................................................150
PHỤ LỤC
viii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Tên bảng
Số
trang
TT
đoạn 1990-2015...............................................................................................................6
Bảng 1.3. Sự gia tăng nhu cầu gỗ ở Việt Nam................................................................7
(Năm 2015)....................................................................................................................42
Bảng 3.2: Phiếu đánh giá chuỗi hành trình sản phẩm ...................................................55
Bảng 4.1. Thống kê mô tả Hvn và D1.3........................................................................65
của rừng Keo lai ............................................................................................................68
về trạng thái cân bằng, ổn định......................................................................................71
về trạng thái cân bằng, ổn định......................................................................................74
Bảng 4.11: Thành phần thực vật rừng vùng nghiên cứu ...............................................84
Bảng 4.13: Danh sách các loại động vật quý hiếm .......................................................88
Bảng 4.16. Diện tích phân theo các xí nghiệp.............................................................121
ix
DANH MỤC CÁC HÌNH
Số
trang
TT
Tên hình
Hình 1.2: Sự suy giảm diện tích rừng tự nhiên ở Việt Nam............................................7
Hình 1.3. Lược tả quá trình quản lý rừng bền vững........................................................9
tại CTLN Bến Hải..........................................................................................................58
(của rừng Keo lai tuổi 5)................................................................................................67
Keo lai tuổi 5 .................................................................................................................68
của rừng Keo lai ............................................................................................................68
Hình 4.4. Tương quan H-D của rừng Keo lai tuổi 5 .....................................................69
về trạng thái cân bằng, ổn định......................................................................................71
1
MỞ ĐẦU
1. Sự cần thi t của luận án
Rừng là tài nguyên quý báu của quốc gia, là bộ phận quan trọng của môi trường
sống, có giá trị to lớn không chỉ đối với nền kinh tế đất nước, mà còn có vai trò quan
trọng đối với phát triển sinh kế của cộng đồng và bảo vệ môi trường sinh thái. Ở nước
ta, trong suốt nhiều thập kỷ qua, rừng đã có những đóng góp đáng kể vào công cuộc
đấu tranh giành độc lập dân tộc, vào phát triển nền kinh tế quốc dân, và có vai trò quan
trọng trong phát triển kinh tế nông thôn và xói đói giảm nghèo. Tuy nhiên, các tác
động khai thác quá mức, không bền vững của con người đã và đang làm suy giảm số
lượng và chất lượng rừng rõ rệt. Mất rừng và suy thoái tài nguyên rừng đã không chỉ
gây ra những tác động xấu đến môi trường, như xói mòn đất, lũ lụt xảy ra với tần suất
cao, góp phần dẫn đến biến đổi khí hậu, mà còn ảnh hưởng đến sinh kế của người dân
và sự phát triển bền vững của đất nước
Đứng trước những thách thức về sự suy kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên,
sự xuống cấp của môi trường toàn cầu ngày càng tăng, khái niệm phát triển bền vững
được đưa ra nhằm đạt được sự phát triển có thể đáp ứng đuợc những nhu cầu hiện tại
mà không ảnh huởng, tổn hại đến những khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ
tiếp theo ...” (WECD, 1987).
Ở nước ta hiện nay, nguồn tài nguyên rừng tự nhiên ngày càng suy giảm do nhu
cầu không ngừng tăng lên của con người, vấn đề bảo vệ môi trường đang ngày càng
trở lên cấp thiết, và việc xói đói giảm nghèo và phát triển sinh kế bền vững cho cộng
đồng sống dựa vào rừng ngày càng trở lên quan trọng. Tuy nhiên, thực tế quản lý tài
nguyên rừng theo cách truyền thống thông qua các chương trình, dự án… thì hiệu quả
của việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng hầu như không cao, thiếu tính bền vững.
Đứng trước thực tế đó, việc quản lý tài nguyên rừng cần phải hướng tới hiệu quả cả về
mặt kinh tế, môi trường và xã hội và đáp ứng yêu cầu quốc tế. Trong thời gian gần
đây, quản lý rừng bền vững (QLRBV) đã trở thành một nguyên tắc đối với quản lý
kinh doanh rừng, đồng thời cũng là một tiêu chuẩn quốc tế mà quản lý kinh doanh
rừng phải hướng nhằm quản lý và sử dụng bền vững tài nguyên rừng cả về mặt kinh tế,
môi trường và xã hội theo các tiêu chuẩn quốc tế.
2
Hiện nay, trong chiến lược phát triển lâm nghiệp quốc gia ở nước ta, QLRBV
và chứng chỉ rừng (CCR) đã được coi là một giải phát quan trọng để phát triển lâm
nghiệp bền vững giá trị cao. Chính phủ khuyến khích các chủ rừng thực hiệnquản lý
rừng theo hướng bền vững và đạt được chứng chỉ rừng quốc tế. Công ty lâm nghiệp
Bến Hải là một trong những đơn vị tiên phong trong việc quản lý rừng bền vững theo
tiêu chuẩn quốc tế. Là một đơn vị hoạt động sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực lâm
nghiệp ở tỉnh Quảng Trị có tổng diện tích rừng là 8.655,7 ha, trong đó rừng trồng
chiếm đa số (6.100,6 ha). Do nhìn nhận được yêu cầu cấp thiết của việc quản lý rừng
theo hướng tiên tiến cũng như hoạt động đánh giá quản lý rừng và chuỗi hành trình sản
phẩm tiến tới CCR, Công ty đã xây dựng Kế hoạch và thực hiện quản lý rừng bền
vững theo tiêu chuẩn quốc tế (FSC). Năm 2011 Công ty đã được tổ chức GFA (Cộng
hòa liên bang Đức) đánh giá chính thức và cấp Chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC
FM/CoC, để duy trì được Chứng chỉ rừng, Công ty cần tiếp tục thực hiện giám sát,
đánh giá nội bộ hàng năm để tiếp tục chỉ ra những điểm chưa phù hợp trong quản lý
rừng và lập kế hoạch quản lý rừng (KHQLR) khắc phục các điểm chưa tuân thủ theo
yêu cầu của tiêu chuẩn FSC. Vì lý do đó tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá
quản lý rừng bền vững và giám sát thực hiện sau khi được cấp Chứng chỉ rừng tại
Công ty lâm nghiệp Bến Hải, tỉnh Quảng Trị”.
2. Ý nghĩa khoa học và thực ti n của luận án
2.1. Ý nghĩa khoa học
- Xây dựng được phương pháp điều chỉnh sản lượng rừng trồng theo hướng cân
bằng, ổn định tính theo diện tích và sản lượng.
- Xây dựng được cơ sở khoa học cho lập KHQLR theo tiêu chuẩn của FSC đảm
bảo được hài hòa cả phát triển kinh tế, xã hội và môi trường.
2.2. Ý nghĩa thực ti n
- Lập được KHQLR theo tiêu chuẩn của FSC cho Công ty lâm nghiệp Bến Hải
giai đoạn 2016-2020.
- Xác định được các biện pháp khắc phục các lỗi chưa tuân thủ trong QLR của
Công ty lâm nghiệp Bến Hải để duy trì được CCR giai đoạn 2012-2015 và các giải
pháp thực hiện KHQLR giai đoạn 2016-2020.
3
3. Mục tiêu nghiên cứu
3.1. Mục tiêu tổng quát: Duy trì quản lý rừng và chuỗi hành trình sản phẩm bền vững
(FM/CoC) theo tiêu chuẩn của Hội đồng quản trị rừng thế giới (FSC) cho Công ty lâm
nghiệp Bến Hải (CTLN Bến Hải), tỉnh Quảng trị.
3.2. Mục tiêu cụ thể:
i) Đánh giá được những yếu tố cơ bản và phát hiện được những lỗi chưa tuân
thủ theo tiêu chuẩn QLRBV của FSC trong các hoạt động QLR và chuỗi hành trình
sản phẩm của Công ty.
ii) Xây dựng được Kế hoạch QLR và khắc phục những lỗi chưa tuân thủ trong
QLR của Công ty để nhận được chứng chỉ rừng (CCR) của FSC.
iii) Giám sát hàng năm để tìm ra những lỗi chưa được khắc phục và phát hiện
những lỗi mới trong QLR của Công ty trong 3 năm sau khi Công ty được cấp CCR và
lập kế hoạch khắc phục.
4. Những đóng góp mới của luận án
4.1. Về lý luận: Xây dựng được cơ sở khoa học để có thể thực hiện và duy trì được
QLRBV và CCR theo tiêu chuẩn của FSC cho một công ty lâm nghiệp.
4.2. Về thực ti n:
- Đánh giá các yếu tố cơ bản phục vụ cho QLRBV và CCR theo tiêu chuẩn FSC
tại CTLN Bến Hải;
- Xây dựng được quy trình với các bước cụ thể để đánh giá và giám sát hàng
năm về QLRBV và CCR theo tiêu chuẩn của FSC cho CTLN Bến Hải;
- Xây dựng được Kế hoạch QLRBV theo tiêu chuẩn của FSC cho CTLN Bến
Hải giai đoạn 2016-2020.
5. K t cấu luận án
Nội dung chính của luận án gồm 147 trang và được kết cấu như sau:
Phần mở đầu: 3 trang
Chương 1 - Tổng quan về QLRBV và CCR, đánh giá chính thức và đánh giá
hàng năm QLRBV và CCR: 29 trang
Chương 2 - Điều kiện cơ bản CTLN Bến Hải: 10 trang
Chương 3 - Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu: 16 trang
4
Chương 4 - Kết quả nghiên cứu và thảo luận: 85 trang;
Phần Kết luận, tồn tại và kiến nghị: 4 trang
Tài liệu tham khảo;
Phụ lục.
5
Chƣơng 1
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỮNG, ĐÁNH GIÁ CHÍNH THỨC
VÀ GIÁM SÁT HÀNG NĂM QUẢN LÝ RỪNG BỀN VỨNG THEO TIÊU
CHUẨN CỦA HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ RỪNG THẾ GIỚI (FSC)
1.1. Nhận thức về quản lý rừng bền vững
1.1.1. Suy giảm tài nguyên rừng
a) Sự suy giảm rừng th giới
Diện tích rừng trên thế giới vào cuối thập kỷ 20 vào khoảng 4,06 tỷ ha, chiếm
khoảng 32% diện tích tự nhiên toàn thế giới (Bảng 1.1).
Bảng 1.1. Sự phân bố theo vùng nhiệt đới và ôn đới của diện tích rừng th giới
Đơn vị tính: triệu ha
Diện tích rừng
Diện tích tự nhiên
Diện tích
4.060
%
100,00
12.760
5.790
6.970
Toàn cầu
Vùng nhiệt đới
Vùng ôn đới
1.730
2.330
42,60
57,40
Tuy nhiên, chỉ trong vòng 10 năm (1990-2000) diện tích rừng của thế giới đã
suy giảm đáng kể, nhất là các nước đang phát triển. Nếu lấy mốc độ che phủ của năm
1990 là 100% thì độ che phủ đã thay đổi theo hướng giảm, trong đó giảm mạnh nhất ở
các nước đang phát triển (chỉ còn 93%), tức là giảm trung bình gần 1% mỗi năm (Hình
1.1.)
%
106
104
102
98
Các nước phát triển:105%
Toàn cầu: 98%
96
Các nước đang PT: 93%
2000
94
Hình 1.1. So sánh tỷ lệ % sự thay đổi diện tích rừng th giới (1990-2000)
Việc mất rừng đã gây lên những tác hại tiêu cực về môi trường, như mưa Axit
tăng lên, nhiệt độ toàn cầu tăng lên, , diện tích hoang mạc tăng lên, và đa dạng sinh
học toàn cầu bị suy giảm.
6
b) Sự thay đổi diện tích rừng ở Việt nam
Khác với các nước trong khối đang phát triển, Việt Nam là một trong số ít nước
có độ che phủ chung của rừng tăng lên, nhất là trong khoảng hơn 25 năm qua (kể từ
năm 1990 đến nay) (Bảng 1.2):
Bảng 1.2. Sự thay đổi diện tích rừng của Việt Nam và một số nƣớc trên th giới,
giai đoạn 1990-2015
Diện tích rừng (1000 ha)
Mức độ thay đổi hàng năm
1990
2000
2005
2010
2015
1990-2000
1000
ha/năm
2000-2010
2010-2015
1990-2015
1000
ha/năm
Quốc gia
1000
1000
%
%
%
%
ha/năm
ha/năm
9363
11727
16526
13077
16870
14128
17816
14773
18761
236.4 2.3
240.1
1.9
129.0
0.9
1.0
216.4
1.8
0.2
Việt Nam
-
0.7
-
1.1
-
1.8
-
17645
-111.9
-139.8
-41.1
129.0
-145.2
-42.9
0.8
-1.3
-2.2
-1.9
-0.8
189.0
-127.4
-43.0
44.7
-139.5
-42.2
Lào
12944
2527
11546
2116
10731
1902
10094
1687
9457
1472
-1.3
-2.7
-2.1
-0.9
-1.2
-2.1
-1.8
-0.8
Cambodia
Pakistan
Zimbabwe
Sudan
22164
23570
18894
21826
17259
20954
15624
20082
14062
19210
-327.0
-174.4
-327.0
-174.4
-321.4
-174.4
-324.1
-174.4
1.6
-
0.8
Trung
Quốc
157141 177001 193044 200610 2008321
1986.0 1.2
2361.0
1.3
1542.2
0.8
2047.2
1.1
(Nguồn: Global forest resources assessment 2015, FAO)
Kết quả ở Bảng 1.2 cho thấy, diện tích có rừng ở Việt nam tăng lên trong 25 năm qua.
Tuy nhiên, diện tích rừng ở Việt Nam tăng lên chủ yếu là do sự tăng lên nhanh của
diện tích rừng trồng và rừng tự nhiên mới phục hồi, đơn điệu về cấu trúc và kém về
chất lượng, tính bền vững tự nhiên không cao. Trong khi đó, diện tích rừng tự nhiên bị
suy giảm khá rõ cả về số lượng và chất lượng (Hình 1.2).
7
Hình 1.2: Sự suy giảm diện tích rừng tự nhiên ở Việt Nam
(Nguồn: http://www.kiemlam.org.vn/)
Trong khi đó, nhu cầu gỗ công nghiệp cho nội địa và xuất khẩu của Việt Nam
không ngừng tăng lên (Bảng 1.3).
Bảng 1.3. Sự gia tăng nhu cầu gỗ ở Việt Nam
Đơn vị tính: 1000m3
Giai đoạn
Tổng
Gỗ lớn
Gỗ nhỏ ván dăm
Bột giấy
Trụ mỏ
2005
10.062
5.373
2.031
2.568
90
2010
14.002
8.030
2.464
3.388
120
2015
19.619
10.266
2.922
5.271
160
2020
22.158
11.993
1.682
8.283
200
Từ những vấn đề nêu trên, đã đòi hỏi Việt Nam phải tập trung vào quản lý rừng
bền vững cả rừng trồng và rừng tự nhiên, nhằm đáp ứng các nhu cầu phát triển kinh tế
xã hội trước mắt và đảm bảo tính ổn định, an toàn môi trường sinh thái trong tương lai.
8
1.1.2. Nhận thức về quản lý rừng bền vững
Quan điểm về quản lý rừng bền vững đã được hình thành từ đầu thế kỷ thứ 18
với sự nhận thức: rừng không phải là tài nguyên vô tận và đang bị suy giảm nghiêm
trọng. Ban đầu, quan điểm bền vững chỉ chú trọng đến khai thác, sử dụng gỗ được lâu
dài, liên tục. Cùng với sự tiến bộ của khoa học, kỹ thuật và phát triển kinh tế-xã hội,
quản lý rừng bền vững đã chuyển từ quản lý kinh doanh gỗ sang quản lý kinh doanh
nhiều mặt tài nguyên rừng, quản lý hệ thống sinh thái rừng và cuối cùng là quản lý
rừng bền vững trên cơ sở các tiêu chuẩn, tiêu chí được xác lập chặt chẽ, toàn diện về
các lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường.
Có nhiều khái niệm khác nhau về vấn đề quản lý rừng bền vững, nhưng khái
niệm được sử dụng nhiều nhất do ITTO (Hội đồng gỗ nhiệt đới quốc tế), như sau:
“Quản lý rừng bền vững là quá trình quản lý rừng để đạt đượcmột hay nhiều mục tiêu
cụ thể, xem xét đến việc phát triển sản xuất dịch vụ và sản phẩm lâm nghiệp đồng thời
không làm giảm giá trị hiện có và ảnh hưởng đến năng suất sau này, cũng như không
gây ra các tác động xấu đến môi trường tự nhiên và xã hội” [7].
1.1.3. Các y u tố làm cơ sở quản lý rừng bền vững
Quản lý rừng bền vững là một quá trình (Hình 1.3), và chịu ảnh hưởng của nhiều nhân
tố, bao gồm:
i) Khuôn khổ chính sách và pháp lý
ii) Sản xuất lâm sản bền vững,
iii) Bảo vệ môi trường,
iv) Lợi ích con người; và
v) Một số cân nhắc khác áp dụng cụ thể đối với rừng trồng và tập trung vào:
Quá trình quản lý rừng bền vững được xác lập trên cơ sở thiết lập quyền sở hữu/sử
dụng cho các thành phần kinh tế lâm nghiệp cho đến khâu cuối cùng là đánh giá, giám
sát và cấp chứng chỉ.
9
Đánh giá quản lý rừng
bền vững: tiến hành
giám sát, cấp chứng chỉ
) Mở rộng, thúc đẩy quản lý
rừng bền vững đối với khách
hàng và các bên liên quan đến
hoạt động rừng
Công cụ: sử dụng linh hoạt phương cách
„thưởng và phạt‟ cho việc áp dụng quản lý
rừng bền vững
Chính sách, chính sách lâm nghiệp, các tiêu chuẩn
quản lý rừng bền vững và quy định pháp luật
Vai trò của các tổ chức trong lâm nghiệp và sử dụng đất cần
được đàm phán và phát triển
Sự thành lập
Quyền sở hữu / chiếm hữu và quy định pháp lý
Điều kiện thị trường và đầu tư
Cơ chế của các thoả thuận mang ảnh hưởng liên ngành
Sự nhận thức của các cơ quan chủ quản rừng
(nhà nước, các đơn vị xã hội và khu vực tư nhân)
Hình 1.3. Lƣợc tả quá trình quản lý rừng bền vững
1.2. Phát triển bền vững và QLRBV trên th giới, đánh giá QLRBV và giám sát
thực hiện sau khi đƣợc CCR của FSC
1.2.1. Về phát triển bền vững
Những ý tưởng hàm ý phát triển bền vững sớm xuất hiện trong xã hội loài
người nhưng phải đến thập niên đầu của thế kỷ XVIII, và chuyển hoá thành hành động
và cao hơn là phong trào xã hội. Tiên phong cho các trào lưu này phải kể đến giới bảo
vệ môi trường ở Tây Âu và Bắc Mỹ. Uỷ ban bảo vệ môi trường Canada được thành lập
năm 1915, nhằm khuyến khích con người tôn trọng những quy luật tự nhiên và cho
rằng mỗi thế hệ có quyền khai thác lợi ích từ nguồn vốn thiên nhiên, nhưng nguồn vốn
này phải được duy trì nguyên vẹn cho những thế hệ tương lai để họ hưởng thụ và sử
dụng theo một cách thức tương tự. Trong báo cáo với nhan đề "Toàn thế giới bảo vệ
Tải về để xem bản đầy đủ
177 trang
21660
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận án Đánh giá quản lý rừng bền vững và giám sát thực hiện sau khi được cấp chứng chỉ rừng tại Công ty Lâm nghiệp Bến Hải, tỉnh Quảng Trị", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_an_danh_gia_quan_ly_rung_ben_vung_va_giam_sat_thuc_hien.pdf
