Giáo trình mô đun Lựa chọn và xây dựng chuồng nuôi trùn - Nghề: Nuôi trùn quế từ phân gia súc, gia cầm và chất thải nông nghiệp
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
LỰA CHỌN VÀ XÂY DỰNG
CHUỒNG NUÔI TRÙN
MÃ SỐ: MĐ02
NGHỀ NUÔI TRÙN QUẾ TỪ PHÂN GIA SÚC,
GIA CẦM VÀ CHẤT THẢI NÔNG NGHIỆP
Trình độ: Sơ cấp nghề
Hà nội, 2017
0
LỜI NÓI ĐẦU
Ô nhiễm môi trường chăn nuôi hiện đang là vấn đề bức xúc ở nhiều
vùng nông thôn Việt Nam. Ở nhiều địa phương, nguồn nước quanh các khu
vực dân cư có các trang trại chăn nuôi đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh
hưởng đến sức khỏe và môi trường sống của người dân.
Nhiều công nghệ xử lý ô nhiễm chất thải chăn nuôi đã và đang được áp
dụng như công nghệ khí sinh học, ủ phân hữu cơ, nuôi giun, …. Do mỗi công
nghệ có những ưu điểm và hạn chế riêng đòi hỏi phải được áp dụng ở những
điều kiện phù hợp và nhiều khi cần phải có một tổ hợp các công nghệ khác
nhau áp dụng cho một trang trại chăn nuôi nhằm xử lý toàn diện, triệt để các
loại hình ô nhiễm của môi trường chăn nuôi.
Một trong những mục tiêu chính của Dự án Hỗ trợ Nông nghiệp Các bon
thấp (LCASP) là hỗ trợ kỹ thuật cho các chủ trang trại, các hộ chăn nuôi xử lý
bền vững môi trường chăn nuôi thông qua sử dụng chất thải chăn nuôi làm
nguồn nguyên liệu tạo ra các sản phẩm có giá trị, vừa giúp nâng cao thu nhập
của người dân, vừa giúp giảm ô nhiễm môi trường.
Hiện nay một số trang trại, hộ chăn nuôi đã ứng dụng các công nghệ để sử
dụng phân gia súc, gia cầm và phế thải nông nghiệp để nuôi trùn quế, .... Tuy
vậy, do chưa có tài liệu hướng dẫn chi tiết và người dân chưa được học nghề để
làm việc này, nên hiệu quả chưa cao. Xuất phát từ thực tế từ trước đến nay
chưa có tài liệu đào tạo nghề về lĩnh vực này, Dự án LCASP đã phối hợp với
Cục Kinh tế hợp tác, Bộ Nông nghiệp và PTNT, biên soạn bộ giáo trình đào tạo
sơ cấp nghề “Nuôi trùn quế từ phân gia súc, gia cầm và phế thải nông
nghiệp” nhằm giúp các hộ chăn nuôi có thêm kiến thức và kỹ năng để xử lý
hiệu quả môi trường chăn nuôi thông qua các hoạt động tạo thu nhập từ ứng
dụng công nghệ nuôi trùn quế từ chất thải chăn nuôi.
Bộ giáo trình được xây dựng với các mô đun, bài giảng lý thuyết và thực
hành có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Các thông tin trong giáo trình này có giá
trị hướng dẫn giáo viên thiết kế, tổ chức giảng dạy và vận dụng phù hợp với điều
kiện, bối cảnh thực tế của từng vùng trong quá trình dạy học.
Quá trình biên soạn giáo trình mặc dù đã hết sức cố g ng nhưng ch c ch n
không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp
từ các chuyên gia, các độc giả để giáo trình được điều chỉnh, bổ sung ngày càng
hoàn thiện hơn.
Để hoàn thiện được cuốn giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự giúp
đỡ của các nhà khoa học, các cán bộ phụ trách kỹ thuật nông nghiệp, các thành
viên trong hội đồng nghiệm thu, các cán bộ và chuyên gia từ dự án Hỗ trợ nông
nghiệp các bon thấp, Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông nghiệp Nam Bộ, Cục
Kinh tế Hợp tác, … đã tham gia đóng góp ý kiến chuyên môn và tạo mọi điều
kiện tốt nhất để hoàn thành xây dựng chương trình và biên soạn giáo trình này.
Hà Nội, tháng 6 năm 2017
TS. Nguyễn Thế Hinh, Giám đốc dự án LCASP
LỜI GIỚI THIỆU
Nuôi trùn quế là nghề được nhiều nông dân ở hầu hết các địa phương trong
nước áp dụng để phát triển kinh tế gia đình. Tuy nhiên, để nuôi trùn đạt hiệu
quả, chất lượng tốt đáp ứng yêu cầu xuất khẩu và phát triển nghề bền vững thì
người nuôi cần phải tìm hiểu nhiều vấn đề liên quan như: chuồng trại nuôi trùn;
con giống; thức ăn; chăm sóc quản lý; phòng trị bệnh cho trùn…
Để người nuôi giải quyết được các vấn đề nêu trên, Bộ Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn đã tổ chức, phân công Trường Cao Đẳng Cơ điện và Nông
nghiệp Nam Bộ biên soạn chương trình, giáo trình mô đun nghề “Nuôi trùn quế
từ phân gia súc, gia cầm và chất thải nông nghiệp” trình độ sơ cấp
Trong quá trình biên soạn giáo trình, chúng tôi đã đi khảo sát thực tế, chụp
hình ở các cơ sở, hộ gia đình nuôi và có sử dụng hình ảnh từ các tài liệu, giáo
trình nuôi trùn, sách, báo đài, trên mạng internet, tích hợp những kiến thức, kỹ
năng trên cơ sở sơ đồ phân tích nghề và bộ phiếu phân tích công việc. Giáo
trình là cơ sở cho giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, đồng thời là tài liệu
học tập của học viên làm nghề nuôi trùn. Bộ giáo trình gồm 6 mô đun:
Mô đun 01. Chuẩn bị nuôi trùn
Mô đun 02. Lựa chọn và xây dựng chuồng nuôi
Mô đun 03. Thả trùn giống
Mô đun 04. Chăm sóc trùn
Mô đun 05. Thu hoạch trùn
Mô đun 06. Sử dụng sản phẩm trùn
Giáo trình mô đun “Lựa chọn và xây dựng chuồng nuôi” là một mô đun
chuyên môn của nghề Nuôi trùn quế từ phân gia súc, gia cầm và chất thải nông
nghiệp. Nội dung giảng dạy gồm 6 bài:
Bài 1. Lựa chọn hình thức nuôi trùn
Bài 2. Nuôi trùn trong khay, chậu, thùng xốp
Bài 3. Nuôi trùn trên kệ nhiều tầng
Bài 4. Nuôi trùn trong ô chuồng
Bài 5. Nuôi trùn trên luống có mái che
Bài 6. Nuôi trùn trên luống không có mái che
Ban biên soạn giáo trình trân trọng cảm ơn Bộ Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn, các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất, các nhà khoa học, các cán bộ
1
kỹ thuật, các thầy cô giáo đã đóng góp nhiều ý kiến, tạo điều kiện thuận lợi để
giáo trình này được hoàn thành.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không thể tránh khỏi thiếu sót, chúng tôi
rất mong nhận được ý kiến đóng góp của độc giả để giáo trình được hoàn thiện
hơn.
Tham gia biên soạn:
1. Chủ biên: Nguyễn Thị Thùy Linh
2. Nguyễn Thị Chúc
3. Dương Minh Hiền
4. Huỳnh Hạnh Ngôn
2
LỜI CẢM ƠN
Nhóm tác giả chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Bộ Nông
nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ban Quản lý dự án Hỗ trợ nông nghiệp các bon
thấp, các nhà khoa học, các cơ sở sản xuất, kinh doanh thiết bị khí sinh học, hộ
dân trong vùng Dự án Hỗ trợ nông nghiệp Các bon thấp và đồng nghiệp đã tạo
mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ chúng tôi trong quá trình biên soạn tài liệu này.
Trong quá trình biên soạn giáo trình dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn
không tránh khỏi những khiếm khuyết. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng
góp từ đồng nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học và độc giả để cuốn giáo trình tiếp
tục được chỉnh sửa, hoàn thiện trong lần tái bản.
Trân trọng cảm ơn!
Thay mặt nhóm tác giả
Nguyễn Thị Thùy Linh
3
MỤC LỤC
ĐỀ MỤC
TRANG
1.2. Nhược điểm................................................................................................ 9
2.2. Nhược điểm.............................................................................................. 11
3. Nuôi trùn trong ô chuồng........................................................................... 11
3.2. Nhược điểm.............................................................................................. 12
4.2. Nhược điểm.............................................................................................. 12
5.2. Nhược điểm.............................................................................................. 13
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 14
A. Nội dung..................................................................................................... 15
1.3. Chuẩn bị thùng xốp.................................................................................. 18
2.2. Vệ sinh chậu............................................................................................. 19
3.2. Tạo lỗ thoát nước cho chậu...................................................................... 22
4
5. Kiểm tra hoàn thiện..................................................................................... 24
B. Câu hỏi và bài tập thực hành...................................................................... 26
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 28
A. Nội dung..................................................................................................... 29
2.2. Gỗ............................................................................................................. 30
3.2. Nuôi trùn trực tiếp trên bề mặt kệ............................................................ 31
B. Câu hỏi và bài tập thực hành...................................................................... 32
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 33
A. Nội dung..................................................................................................... 34
1. Chọn vị trí làm ô chuồng nuôi trùn............................................................. 34
B. Câu hỏi và bài tập thực hành...................................................................... 42
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 43
A. Nội dung..................................................................................................... 44
2.2. Vật liệu làm luống.................................................................................... 46
3.3. Làm mái che............................................................................................. 47
3.5. Làm ô chứa phân...................................................................................... 50
4. Kiểm tra hoàn thiện..................................................................................... 50
B. Câu hỏi và bài tập thực hành...................................................................... 52
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 54
A. Nội dung..................................................................................................... 55
5
4. Kiểm tra hoàn thiện..................................................................................... 59
4.1. Luống bằng gạch, tôn, ván...................................................................... 59
4.2. Luống bằng bạt cao su............................................................................. 59
B. Câu hỏi và bài tập thực hành...................................................................... 60
C. Ghi nhớ....................................................................................................... 61
II. Mục tiêu...................................................................................................... 62
6
CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN, CHỮ VIẾT TẮT
- Trùn quế: Giun quế
- Kệ nhiều tầng nuôi trùn: Kệ nhiều tầng là cấu trúc được sử dụng để nuôi
trùn. Kệ có nhiều kiểu khác nhau được thiết kế bằng gỗ hay sắt ghép lại với
nhau tạo thành kết cấu khung cứng để nuôi trùn.
- Ô chuồng nuôi trùn: Ô chuồng là kết cấu có diện tích từ 1-2m2, có dạng
hình khối vuông hoặc hình khối chữ nhật, có thể được làm bằng gỗ, tre, bạt cao
su, gạch và xi măng hay các vật liệu khác.
- Luống nuôi trùn: Luống nuôi trùn là kết cấu mở rộng theo hướng
chiều dài của ô chuồng, có thể được làm bằng bạt cao su, xây xi măng hoặc
các vật liệu khác.
- Khung mái che: Khung mái che là kết cấu cơ bản của mái che; Khung
mái che có dạng mái đơn hay mái kép và có thể được làm bằng trụ xi măng,
bạch đàn, tràm, tre hoặc các vật liệu khác.
- cm: centimet
- m: mét
- m2: mét vuông
- Sắt V lỗ: Loại sắt có 2 mặt khép hình chữ V, các lỗ trải dài trên thanh sắt
để lắp ráp các ốc vặn theo kích thước người sử dụng.
7
MÔ ĐUN: LỰA CHỌN VÀ XÂY DỰNG CHUỒNG NUÔI
Mã mô đun: MĐ 02
Giới thiệu mô đun
Mô đun “Lựa chọn và xây dựng chuồng nuôi” được biên soạn theo
chương trình nghề Nuôi trùn quế từ phân gia súc, gia cầm và chất thải nông
nghiệp trình độ sơ cấp. Sau khi học mô đun này, học viên có kiến thức và khả
năng thực hiện các công việc như: chọn hình thức nuôi, chọn địa điểm xây
dựng chuồng nuôi, chọn vật liệu, xây dựng chuồng nuôi trùn đảm bảo yêu
cầu, an toàn.
Nội dung của mô đun có 6 bài, thời lượng giảng dạy và học tập mô đun
76 giờ, trong đó lý thuyết: 12 giờ, thực hành: 54 giờ, Kiểm tra: 10 giờ.
Trong quá trình học, học viên được cung cấp những kiến thức cần thiết
để thực hiện công việc, thảo luận trên lớp theo nhóm, làm bài tập kết hợp
với thực hành kỹ năng nghề tại cơ sở nuôi và đi tham quan thực tế những hình
thức nuôi trùn đạt hiệu quả.
Kết quả học tập được đánh giá bằng hình thức kiểm tra kiến thức và
thực hành. Người học phải có ý thức học tập, tích cực tham gia đầy đủ thời
lượng của mô đun.
8
Bài 1: LỰA CHỌN HÌNH THỨC NUÔI
Mã bài: MĐ 02-01
Mục tiêu
- Phân tích được ưu nhược điểm của các hình thức nuôi trùn;
- Chọn được hình thức nuôi phù hợp điều kiện và mục đích sử dụng trùn.
A. Nội dung
Đối với trường hợp nuôi trùn để làm mồi câu cá hoặc cho một vài chục con gà,
vịt ăn thì họ chỉ cần một số lượng rất ít. Vì vậy, có thể nuôi trùn trong khay, chậu
trồng cây, thùng xốp, thùng gỗ, xô nhựa… Nhưng để cung cấp nguồn thức ăn bổ
sung cho đàn gà, vịt với số lượng lớn (hơn 100 con) và có thể nuôi heo, tôm, baba,
lươn… thì cần phải nuôi với diện tích lớn hơn mới đảm bảo nguồn cung, chúng ta có
thể quây thành từng luống nuôi tùy theo diện tích gia đình sẵn có. Nhưng nhìn
chung, dù lựa chọn hình thức nào thì các hình thức này đều phải đảm bảo được
những yêu cầu kỹ thuật phù hợp với đặc điểm sinh lý sống của con trùn thì trùn mới
có thể phát triển tốt, sinh sản nhanh, đạt năng suất cao.
0B1. Nuôi trong khay, chậu, thùng xốp
1B .1. Ưu điểm
2BNuôi trùn trong khay (hình 2.1.1 và hình 2.1.2), chậu (hình 2.1.3), thùng xốp
(hình 2.1.4)là phương thức nuôi đơn giản dễ thực hiện, có thể tận dụng những dụng
cụ đã qua sử dụng hoặc mua với giá rẻ nên vốn đầu tư ít.
3BNuôi trùn trong khay, chậu hay thùng xốp có kích thước nhỏ nên không cần
diện tích đất rộng vẫn có thể nuôi được, nhờ vào kích thước nhỏ nên khi muốn di
chuyển từ khu vực nuôi này sang khu vực nuôi khác có thể thực hiện một cách dễ
dàng.
4B1.2. Nhược điểm
5BBên cạnh những ưu điểm như đã nêu thì phương thức nuôi trùn trong khay,
chậu hay thùng xốp cũng có những khó khăn nhất định như sau:
6BKhông thể nuôi được với số lượng lớn trùn sinh khối, khó đáp ứng được nhu
cầu sử dụng trùn tinh nhiều.
9
7BKhông gian trong khay, chậu hay thùng xốp nhỏ nên sự thông thoáng không
đảm bảo dễ bị thiếu ôxy cho trùn hô hấp và vào thời điểm nắng nóng nhiệt độ sẽ tăng
rất cao ảnh hưởng mạnh đến sự sinh trưởng phát triển của trùn, thậm chí trùn có thể
tìm cách bò đi nơi khác.
8BDo chất lượng khay, chậu hay thùng xốp không cao nên thời gian sử dụng nuôi
trùn ngắn.
Hình 2.1.1. Nuôi trùn trong khay nhựa
Hình 2.1.2. Nuôi trùn trong khay gỗ
Hình 2.1.3. Nuôi trùn trong chậu
Hình 2.1.4. Nuôi trùn trong thùng xốp
9B1.3. Ứng dụng
10BHình thức nuôi trùn trong khay, chậu, thùng xốp phù hợp với những hộ gia đình có
diện tích đất ít, nuôi trùn nhằm mục đích sử dụng trùn làm thức ăn cho cá cảnh, làm mồi
câu cá hoặc sử dụng phân trùn bón cho một vài liếp rau sạch tại nhà.
1B2. Nuôi trùn trên kệ nhiều tầng
12B2.1. Ưu điểm
13B- Có thể tận dụng diện tích nuôi trùn theo chiều cao.
14B- Khu vực nuôi trùn nhỏ thuận tiện chăm sóc và thu hoạch trùn.
10
15B2.2. Nhược điểm
16B- Chi phí làm kệ khá cao đồng thời kệ phải được đóng đúng quy cách nhằm đảm
bảo trùn sinh trưởng và phát triển bình thường.
17B- Những kệ làm cao quá tầm tay với sẽ khó chăm sóc và thu hoạch trùn.
18B2.3. Ứng dụng
19BĐối với những hộ gia đình muốn phát triển nghề nuôi trùn quế để làm thức ăn
bổ sung cho gà, vịt, heo, bò… tại nhà hoặc làm kinh tế, nhưng diện tích đất hẹp thì
có thể sử dụng kệ nhiều tầng (hình 2.1.5) để nuôi trùn, hoặc có thể làm những tầng
nuôi trùn ngay trong chuồng heo, chuồng bò lúc này kệ nuôi trùn sẽ tránh được mưa
nắng nhờ mái che sẵn có của chuồng heo, chuồng bò.
Hình 2.1.5. Nuôi trùn trên kệ nhiều tầng
20B3. Nuôi trùn trong ô chuồng
21B3.1. Ưu điểm
2BÔ chuồng có thể quây bằng bạt cao su (hình 2.1.6) hay xây bằng gạch và xi
măng (hình 2.1.7). Với hình thức nuôi này có ưu điểm nhiều hơn nuôi trong khay,
chậu, thùng xốp hay kệ nhiều tầng:
23B- Nuôi được số lượng trùn tương đối nhiều.
24B- Có thể tận dụng chuồng bò, heo… không còn sử dụng để nuôi trùn.
25B- Nền bê tông khả năng thấm rút nước rất tốt, chất tiết ra từ sinh khối trùn sau khi
tưới ẩm sẽ thấm rút nhanh không gây ảnh hưởng đến hoạt động sống của trùn.
26B- Việc chăm sóc trùn cũng dễ dàng hơn.
27B- Các thiên địch như: cóc, chuột, rắn mối, kỳ nhông… khó tấn công được vào ô
nuôi để ăn trùn.
28B- Ô chuồng xi măng có độ chắc chắn cao nên sử dụng nuôi trùn trong thời gian
dài có thể từ 10-15 năm hoặc lâu hơn.
11
29B3.2. Nhược điểm
30BNgười nuôi phải tốn một phần chi phí vào việc đầu tư vật liệu xây ô chuồng,
đồng thời phải nắm rõ các yêu cầu kỹ thuật về xây ô chuồng nuôi trùn.
31BNếu ô chuồng được xây xi măng nuôi trùn là cố định nên sẽ khó trong việc di
chuyển khu vực nuôi và đòi hỏi phải có đủ diện tích xây ô chuồng.
32BHình 2.1.6. Ô chuồng bạt cao su
3BHình 2.1.7. Ô chuồng xi măng
34B .3. Ứng dụng
35BHình thức nuôi trùn trong ô chuồng phù hợp với những hộ gia đình có vườn cây
ăn quả hay có nuôi khoảng 3-5 con bò. Lúc này, người nuôi trùn sử dụng phân bò
làm thức ăn cho trùn bên cạnh đó có thể bố trí ô chuồng xen kẽ trong vườn cây vừa
tận dụng được bóng mát cho ô chuồng, nước từ ô nuôi trùn thấm ra đất giúp cây
trồng phát triển tốt tăng hiệu quả kinh tế.
36B4. Nuôi trùn trên luống có mái che
37B4.1. Ưu điểm
38BLuống nuôi trùn là dạng cải tiến mở rộng của hình thức ô chuồng, tùy theo diện
tích của mỗi hộ gia đình mà người nuôi có thể thiết kế luống cho phù hợp, cũng
giống như ô chuồng, luống có thể được làm bằng bạt cao su (hình 2.1.8) hay kiên cố
hơn có thể xây bằng gạch và xi măng (hình 2.1.9).
39BMô hình này dễ chăm sóc và có thể nuôi trùn với qui mô lớn sẽ cung cấp được
nhiều trùn tinh và phân trùn giúp cải thiện nguồn thức ăn cho chăn nuôi và trồng cây
ở các hộ gia đình.
40B .2. Nhược điểm
41B- Hình thức này đòi hỏi diện tích đất rộng để làm luống nuôi trùn.
42B- Làm luống và mái che phải đúng yêu cầu kỹ thuật.
43B- Chi phí đầu tư ban đầu cao so với các hình thức khác.
12
Hình 2.1.8. Luống bằng bạt cao su
Hình 2.1.9. Luống trùn xi măng
4B .3. Ứng dụng
45BPhù hợp với những hộ gia đình có vườn cây ăn quả, cây công nghiệp lâu năm
có thể tạo bóng mát cho luống. Hình thức nuôi trùn trên luống có mái che sẽ nuôi
được nhiều trùn, lượng trùn tinh và trùn sinh khối đủ để làm thức ăn cho đàn gà, vịt,
tôm, lươn, ba ba, cá và kể cả heo…
46BNgoài ra, người nuôi trùn cũng sẽ thu được một lượng lớn phân trùn, phân trùn
có thể sử dụng bón cho vườn cây hoặc bán để cải thiện kinh tế gia đình.
47B5. Nuôi trùn trên luống không có mái che
48B5.1. Ưu điểm
49B- Luống không mái che
(hình 2.1.10) đơn giản, dễ làm.
50B- Với phương pháp này,
người nuôi không phải làm
mái che nên ít tốn chi phí đầu
tư hơn so với luống nuôi có
mái che, nếu cho lượng thức
ăn ban đầu ít và bổ sung hàng
tuần thì việc thu hoạch cũng
khá dễ dàng.
Hình 2.1.10. Luống nuôi trùn không có mái che
51B .2. Nhược điểm
52BPhương pháp nuôi này bị tác động mạnh bởi các yếu tố thời tiết, có thể gây ảnh
hưởng đến sự sinh sản, sinh trưởng của trùn. Đồng thời, diện tích nuôi trùn phải
13
tương đối lớn và đòi hỏi có biện pháp ngăn chặn địch hại tấn công trùn.
53B .3. Ứng dụng
54BHình thức nuôi này phù hợp với những hộ gia đình có vườn cây ăn quả như:
cam, quýt, ổi… hay vườn cây lâu năm như: dừa, cao su, bạch đàn… nhằm tạo bóng
mát cho luống trùn, bên cạnh đó phải có mương, rãnh thoát nước tốt, đồng thời ngăn
chặn được địch hại.
5BB. Câu hỏi
1. Câu hỏi
1) Nêu một số hình thức nuôi trùn tại địa phương.
2) Trình bày ưu nhược điểm các hình thức nuôi trùn.
56BC. Ghi nhớ
Các hình thức nuôi trùn phải được chọn lựa phù hợp với mục đích và điều kiện
sẵn có của mỗi hộ gia đình.
14
Bài 02: NUÔI TRÙN TRONG KHAY, CHẬU, THÙNG XỐP
Mã bài: MĐ 02-02
Mục tiêu
- Chuẩn bị được được khay, chậu, thùng xốp phù hợp để nuôi trùn;
- Vệ sinh và tạo được lỗ thoát nước khay, chậu, thùng xốp;
- Sắp xếp được khay, chậu, thùng xốp vào vị trí nuôi hợp lý.
A. Nội dung
1. Chuẩn bị khay, chậu, thùng xốp nuôi trùn
Khay, chậu, thùng xốp rất đa dạng về kích thước và kiểu dáng. Tùy vào
điều kiện kinh tế, quy mô chăn nuôi và các loại vật liệu sẵn có, người nuôi có
thể lựa chọn kích cỡ và kiểu dáng phù hợp để nuôi trùn đạt hiệu quả kinh tế
cao nhất.
1.1. Chuẩn bị khay
Khay nuôi trùn có thể
được làm bằng gỗ hay nhựa
vẫn được, chúng ta có thể tận
dụng những tấm ván gỗ dư
thừa hoặc những miếng ván gỗ
cũ không còn sử dụng trong
gia đình để đóng khép kín
thành khay nuôi trùn (hình
2.2.1). Những đồ dùng bằng
nhựa như: khay, thùng phi, can
nhựa, xô, thau…khi sử dụng
lâu đã kém chất lượng hay bị
hư hỏng đều có thể dùng để
nuôi trùn rất tốt.
Hình 2.2.1. Đóng khay gỗ nuôi trùn
Ván gỗ dùng để đóng khay nuôi trùn đảm bảo vẫn còn độ bền sử dụng
được, không mối mọt, mục nát và không có mùi lạ như là các loại ván đã
ngâm trong mương lâu ngày vừa mới được vớt lên, vì khi khay có mùi lạ trùn
sẽ không phát triển và bò đi nơi khác.
15
Ván dùng để đóng khay
gỗ có độ dày từ 1,5-2cm và
đảm bảo giữa các tấm ván
phải được đóng khép kín
(hình 2.2.2) nhằm tránh có
khe hở trùn sẽ bò ra ngoài.
Hình 2.2.2. Khay gỗ đóng ván khép kín
Nếu tận dụng ván gỗ
không khép kín được thì
trước khi thả trùn phải lót bên
trong khay bằng lưới, đệm
hay bao tải thấm nước (hình
2.2.3). Kích thước khay nuôi
trùn có chiều dài khoảng 60
cm, chiều rộng 50 cm, chiều
cao 30 cm.
Hình 2.2.3. Lót bao bên trong khay
Các vật dụng bằng nhựa
như khay nhựa, thùng phi,
can, xô, thau.. được sử dụng
để nuôi trùn cũng cần phải
lưu ý về kích cỡ, vì nếu dụng
cụ nuôi trùn quá nhỏ sẽ
không nuôi được nhiều trùn
hoặc trùn không thể phát triển
tốt, các vật dụng này nên
chọn loại chứa 20 lít và có độ
cao từ 30 cm trở lên (hình
2.2.4).
Hình 2.2.4. Nuôi trùn trong thùng nhựa
16
1.2. Chuẩn bị chậu
Tận dụng những chậu trồng cây kiểng để nuôi trùn quế rất tiện lợi và hiệu
quả, đồng thời giảm được chi phí đầu tư (hình 2.2.5 và hình 2.2.6). Tuy nhiên, do
chậu có nhiều kiểu dáng và kích cỡ khác nhau nên chú ý chọn chậu phù hợp để
nuôi trùn quế, đáp ứng được các yếu tố môi trường tác động đến hoạt động sống
của trùn như nhiệt độ, sự thông thoáng cung cấp ôxy và độ cao ngày càng tăng
của sinh khối trùn nuôi.
Về kiểu dáng nên chọn loại chậu dạng hình chữ nhật, tròn, lục giác vì những
chậu loại này có phần đáy rộng và sâu nuôi được sinh khối trùn nhiều và thuận
tiện hơn khi cho trùn ăn, kiểm tra trùn, thu hoạch trùn và phân trùn.
Trùn quế sau khi thả nuôi một thời gian khoảng 2 tháng thì có thể thu hoạch
được. Để đảm bảo đủ dinh dưỡng cho trùn phát triển tốt, tùy theo mật độ trùn cứ
2-3 ngày là cho trùn ăn một lần, lượng phân trùn thải ra ngày càng nhiều sẽ làm
cho sinh khối trùn trong chậu nuôi dày lên dần, lúc này độ cao của lớp sinh khối
trùn khoảng 25-30 cm.
Hình 2.2.6. Nuôi trùn trong chậu xi măng
Hình 2.2.5. Chậu tận dụng nuôi trùn
Để sự thông thoáng trong chậu nuôi trùn được tốt, cung cấp đủ ôxy cho trùn
hô hấp thì khoảng trống từ mặt sinh khối trùn đến tấm đậy trên mặt chậu phải đủ
rộng với độ cao phù hợp từ 30-40 cm và ở độ cao này cũng đồng thời giữ cho
mức nhiệt độ phù hợp với sự phát triển của trùn ổn định hơn. Như vậy kích
thước chậu nuôi trùn với độ cao phù hợp từ 50-70 cm (không tính phần chân đế
của chậu) và chiều rộng từ 50-120 cm, chậu với kích cỡ này sẽ giúp người nuôi
trùn dễ thao tác trong việc chăm sóc cũng như thu hoạch trùn.
17
1.3. Chuẩn bị thùng xốp
Thùng xốp (hình 2.2.7) được
sản xuất với nhiều kích cỡ khác
nhau, tùy theo mục đích sử dụng
mà chọn mua cho phù hợp, giá
bán thùng xốp tương đối rẻ.
Hình 2.2.7. Thùng xốp
Thường thùng xốp sau một vài lần sử dụng trữ lạnh thực phẩm, trái cây, rau
quả, người ta lại bỏ đi thay thùng mới nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm.
Thùng xốp loại thải được bán cho những người thu mua phế liệu, những người
này mua về bán lại với giá rẻ chỉ bằng phân nửa giá ban đầu. Thùng xốp loại
thải được tận dụng vào nhiều mục đích khác nhau như: những gia đình không có
đất trồng rau họ mua về để trồng rau sạch trong nhà, gần đây thùng xốp còn
được sử dụng để nuôi trùn quế và ngày càng phổ biến.
Tận dụng thùng xốp sau sử
dụng vào việc nuôi trùn quế (hình
2.2.8). Kích thước thùng xốp phù
hợp với nuôi trùn: chiều dài 60
cm, chiều rộng 50 cm, chiều cao
50 cm.
Hình 2.2.8. Nuôi trùn trong thùng xốp
Với ưu điểm giá thành rẻ, nhẹ dễ di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác để vệ
sinh, thu hoạch…không cần diện tích rộng cũng có thể nuôi được nên mô hình
nuôi trùn quế trong thùng xốp ngày càng được nhiều người quan tâm đặc biệt là
những bà con nông dân nuôi quy mô nhỏ, thu hoạch trùn làm thức ăn bổ sung
cho gà, vịt, heo, cá cảnh… với qui mô nuôi theo kiểu gia đình.
18
Tải về để xem bản đầy đủ
70 trang
14400
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình mô đun Lựa chọn và xây dựng chuồng nuôi trùn - Nghề: Nuôi trùn quế từ phân gia súc, gia cầm và chất thải nông nghiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_mo_dun_lua_chon_va_xay_dung_chuong_nuoi_trun_nghe.pdf
