Các phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa và những vấn đề đặt ra
XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC TRÖÔÙC COÅ PHAÀN HOÙA VAØ VAI TROØ CUÛA KIEÅM TOAÙN NHAØ NÖÔÙC
YÙ KIEÁN KIEÅM TOAÙN VIEÂN
CAÙC PHÖÔNG PHAÙP XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ
DOANH NGHIEÄP KHI COÅ PHAÀN HOÙA
VAØ NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ ÑAËT RA
TS. HOÀNG PHú THọ*
ái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hay còn gọi là sắp xếp, đổi mới DNNN diễn ra
trong 30 năm qua, cùng với quá trình đổi mới nền kinh tế đã giúp cơ cấu DNNN được điều
chỉnh hợp lý hơn, tập trung vào các ngành, lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, hiệu quả hoạt
T
động được nâng cao, góp phần không nhỏ vào thành tựu phát triển chung của đất nước. Các
hình thức sắp xếp, đổi mới DNNN rất đa dạng bao gồm sáp nhập, hợp nhất, chuyển giao doanh nghiệp,
chuyển giao dự án, giao, bán, khoán, cho thuê doanh nghiệp… trong đó cổ phần hóa DNNN là phổ biến
và rất được coi trọng.
Để thực hiện hiệu quả công tác cổ phần hóa DNNN, giai đoạn xác định giá trị doanh nghiệp là khâu
quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong việc chống thất thu ngân sách nhà nước cũng như hạn chế thiệt
hại cho nhà đầu tư. Nhằm thực hiện hiệu quả công tác này, hiện có nhiều phương pháp để tiến hành định
giá doanh nghiệp. Bài viết này sẽ giới thiệu một số phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp nhà nước
trước khi cổ phần hóa.
Từ khóa: Doanh nghiệp nhà nước, cổ phần hóa, xác định giá trị doanh nghiệp
Valuation measures of enterprise value when proceeding equitization and technical issues
State Enterprise (SOE) restructuring, or SOE reform, has taken place over the past 30 years. In addition
to the process of economic reform, SOE structures have been adjusted more appropriately, focusing on
key sectors and industries, enterprise operation effeciency has been improved, contributing to the overall
development of the country. e form of SOE rearrangement and reform are diverse including merger,
consolidation, transfer of business, transfer of the project, assignment, sale, contracting and leasing
business... and SOE equitization is common and highly regarded.
In order to effectively carry out the equitization of SOEs, the stage of enterprise valuation is an important
and decisive step which prevents the State budget deficit as well as limits losses to investors. Performing
effectively this task, there are several methods to conduct enterprise valuation. is article introduces some
methods of valuation of SOEs prior to equitization.
key words: SOEs, equitization, determining enterprise value
Cổ phần hóa DNNN là một chủ trương đúng
đắn của Đảng và Nhà nước đã được bắt đầu từ
năm 1992 với Quyết định số 202-CT của Chủ
tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là ủ tướng Chính
phủ). Quá trình này có thể được chia làm 04 giai
đoạn: giai đoạn thứ nhất là giai đoạn thí điểm cổ
phần hóa (từ năm 1992 đến năm 1996) được thực
hiện theo quyết định số 202-CT ngày 08/6/1992;
giai đoạn thứ hai là giai đoạn mở rộng thí điểm cổ
phần hóa (từ giữa năm 1996 đến giữa năm 1998)
được thực hiện theo các Nghị định số 28-CP ngày
07/5/1996 và 25/1997/NĐ-CP ngày 26/3/1997; giai
đoạn thứ ba là giai đoạn đẩy mạnh cổ phần hóa
(từ giữa năm 1998 đến năm 2010) được thực hiện
theo các Nghị định số 44/1998/NĐ-CP, 64/2002/
NĐ-CP, 187/2004/NĐ-CP và 109/2007/NĐ-CP;
giai đoạn thứ tư là giai đoạn cổ phần hóa nhằm tái
cơ cấu DNNN (từ năm 2011 đến nay).
*Kiểm toán trưởng, KTNN Khu vực XI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 118 - tháng 8/2017
7
XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC TRÖÔÙC COÅ PHAÀN HOÙA VAØ VAI TROØ CUÛA KIEÅM TOAÙN NHAØ NÖÔÙC
Hoạt động xác định giá trị DNNN phục vụ mục
đích cổ phần hóa hiện nay đang được thực hiện
theo Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011
của Chính phủ về việc chuyển doanh nghiệp 100%
vốn Nhà nước thành công ty cổ phần; Nghị định
số 189/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính
phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị
định số 59/2011/NĐ-CP; Nghị định số 116/2015/
NĐ-CP ngày 11/11/2015 của Chính phủ về sửa đổi,
bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2011/
NĐ-CP; và ông tư số 127/2014/TT-BTC ngày
5/9/2014 của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn xử lý
tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp khi thực
hiện chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước
thành công ty cổ phần. Các quy định trên về cơ bản
đã tháo gỡ kịp thời các khó khăn, tạo thuận lợi khi
cổ phần hóa DNNN, thúc đẩy quá trình tái cơ cấu
mà trọng tâm là Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước
theo chủ trương của Đảng, Nhà nước. Tuy nhiên,
các phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp
mặc dù đã được cải tiến nhưng vẫn còn nhiều
vướng mắc làm ảnh hưởng đến tiến độ cổ phần
hóa, vì việc xác định giá trị doanh nghiệp thường
nghiêng về tính giá trị trên sổ sách; việc tính giá trị
tiềm năng như giá trị thương hiệu, sức phát triển
tương lai… chưa được quan tâm, chú trọng, trong
nhiều trường hợp ước tính thiếu cơ sở vững chắc.
1. Các phương pháp xác định giá trị
doanh nghiệp
Phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp
được hiểu là phương pháp ước tính giá trị doanh
nghiệp bằng cách dùng một hoặc nhiều phương
pháp xác định giá khác nhau. Đối với DNNN khi
cổ phần hóa, các phương pháp áp dụng để xác định
giá trị doanh nghiệp được thực hiện theo ông
tư 127/2014/TT-BTC ngày 05/9/2014 của Bộ Tài
chính, bao gồm: phương pháp tài sản, phương
pháp dòng tiền chiết khấu và các phương pháp
khác. Nhưng dù sử dụng phương pháp nào đi nữa
thì giá trị doanh nghiệp được xác định và công bố
không được thấp hơn giá trị doanh nghiệp được
xác định theo phương pháp tài sản. (eo quy định
tại Khoản 1, Điều 24, ông tư 127/2014/TT-BTC
ngày 05/9/2014 hướng dẫn xử lý tài chính và xác
định giá trị doanh nghiệp khi thực hiện chuyển
doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành công ty
cổ phần).
1.1. Phương pháp tài sản
Phương pháp tài sản là phương pháp xác định
giá trị doanh nghiệp trên cơ sở giá trị thực tế
của toàn bộ tài sản hữu hình, vô hình của doanh
nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp.
Phương pháp này có thể áp dụng tối đa đối với các
loại hình doanh nghiệp. Căn cứ để xác định giá trị
8
Số 118 - tháng 8/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
doanh nghiệp theo phương pháp tài sản được quy
định tại Điều 30, Nghị định 59/2011/NĐ-CP, gồm:
báo cáo tài chính, số liệu theo sổ kế toán của doanh
nghiệp tại thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp;
tài liệu kiểm kê, phân loại và đánh giá chất lượng
tài sản của doanh nghiệp tại thời điểm xác định giá
trị doanh nghiệp; giá thị trường của tài sản tại thời
điểm tổ chức định giá; giá trị quyền sử dụng đất
được giao, giá trị tiền thuê đất xác định lại trong
trường hợp doanh nghiệp đã trả tiền một lần cho
cả thời hạn thuê đất và giá trị lợi thế kinh doanh
của doanh nghiệp.
Khi áp dụng phương pháp tài sản, một số khoản
được loại trừ không tính vào giá trị doanh nghiệp
để cổ phần hóa, cụ thể:
Một là, đối với tài sản do doanh nghiệp cổ phần
hóa thuê, mượn, nhận góp vốn liên doanh, liên kết
và các tài sản khác không phải của doanh nghiệp
thì không tính vào giá trị doanh nghiệp để cổ phần
hóa. Trước khi chuyển sang công ty cổ phần, doanh
nghiệp cổ phần hóa phải thống nhất với chủ sở hữu
tài sản để công ty cổ phần kế thừa các hợp đồng đã
ký trước đây hoặc thanh lý hợp đồng;
Hai là, đối với những tài sản không cần dùng,
ứ đọng, chờ thanh lý, doanh nghiệp cổ phần hóa
có trách nhiệm xử lý theo chế độ quản lý tài chính
hiện hành (thanh lý, nhượng bán). Trường hợp
đến thời điểm xác định giá trị doanh nghiệp mà
doanh nghiệp chưa kịp xử lý (ngoại trừ một số
tài sản không được phép loại trừ như các tài sản
là nhà cửa, vật kiến trúc mà doanh nghiệp có sử
dụng trực tiếp hoặc gián tiếp; các tài sản là máy
móc thiết bị, phương tiện vận tải mới đầu tư đưa
vào sử dụng trong thời hạn 05 năm hoặc có giá trị
còn lại theo sổ sách kế toán từ 50% nguyên giá của
tài sản trở lên...) (eo quy định tại Khoản 3, Điều
14, Nghị định 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 về
chuyển doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thành
công ty cổ phần) thì được loại trừ không tính vào
giá trị doanh nghiệp và thực hiện chuyển giao cho
các cơ quan sau: Công ty Mua bán nợ Việt Nam;
Tập đoàn, Công ty mẹ của Tập đoàn kinh tế, Tổng
Công ty nhà nước, Công ty mẹ trong tổ hợp công
ty mẹ - công ty con để xử lý theo quy định đối với
các công ty TNHH do các doanh nghiệp này nắm
giữ 100% vốn điều lệ;
eo phương pháp này, giá trị doanh nghiệp
theo sổ kế toán là tổng giá trị tài sản thể hiện
trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. Giá
trị thực tế của doanh nghiệp cổ phần hóa là giá
trị của toàn bộ tài sản hiện có của doanh nghiệp
tại thời điểm cổ phần hóa có tính đến khả năng
sinh lời của doanh nghiệp mà người mua, người
bán cổ phần đều chấp nhận được. Giá trị thực tế
của doanh nghiệp cổ phần hóa không bao gồm các
khoản không tính vào giá trị doanh nghiệp để cổ
phần hóa do người có thẩm quyền quyết định giá
trị doanh nghiệp xem xét quyết định và chịu trách
nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình
(theo quy định tại Điều 29, Nghị định số 59/2011/
NĐ-CP và điểm b, khoản 1, Điều 1, Nghị định
số 189/2013/NĐ-CP). Giá trị thực tế của doanh
nghiệp cổ phần hóa bao gồm giá trị quyền sử dụng
đất theo quy định tại khoản 6, Điều 1, Nghị định số
189/2013/NĐ-CP và giá trị lợi thế kinh doanh theo
quy định tại Điều 32 của Nghị định số 59/2011/
NĐ-CP. Đối với các tổ chức tài chính, tín dụng khi
xác định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp
tài sản được sử dụng kết quả kiểm toán báo cáo tài
chính để xác định tài sản vốn bằng tiền, các khoản
công nợ nhưng phải thực hiện kiểm kê, đánh giá lại
đối với tài sản cố định, các khoản đầu tư dài hạn,
chi phí dở dang liên quan đến chi phí đền bù, giải
tỏa, san lấp mặt bằng và giá trị quyền sử dụng đất
theo chế độ Nhà nước quy định. Các quy định cụ
thể về xác định giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa
theo phương pháp tài sản được đề cập tại Điều 17,
Điều 18 và Điều 19 - Mục II, ông tư 127/2014/
TT-BTC ngày 05/9/2014 của Bộ Tài chính.
Ba là, đối với công trình phúc lợi như nhà trẻ,
nhà mẫu giáo, bệnh xá và các tài sản phúc lợi khác
đầu tư bằng nguồn Quỹ khen thưởng, Quỹ phúc
lợi thì chuyển giao cho công ty cổ phần quản lý,
sử dụng để phục vụ tập thể người lao động trong
doanh nghiệp cổ phần hóa. Đối với nhà ở cán bộ,
công nhân viên đầu tư bằng nguồn Quỹ phúc lợi
của doanh nghiệp, kể cả nhà ở được đầu tư bằng
nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp thì chuyển giao
cho cơ quan nhà đất của địa phương để quản lý;
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 118 - tháng 8/2017
9
XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC TRÖÔÙC COÅ PHAÀN HOÙA VAØ VAI TROØ CUÛA KIEÅM TOAÙN NHAØ NÖÔÙC
Bốn là, các khoản nợ phải thu không có khả
Ba là, phương pháp tài sản không tính đến thời
gian, các chi phí và thuế phải trả khi thanh lý tài
sản cũng như việc phân phối số tiền thu được.
năng thu hồi;
Năm là, các khoản đầu tư dài hạn vào doanh
nghiệp khác mà doanh nghiệp cổ phần hóa không
kế thừa thì báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý
chuyển giao cho doanh nghiệp nhà nước nắm giữ
100% vốn khác làm đối tác hoặc bán lại phần vốn
góp cho đối tác hoặc các nhà đầu tư khác theo quy
định của pháp luật.
Nhìn chung, phương pháp tài sản chỉ phù hợp
với việc định giá doanh nghiệp khi mà thị trường
chứng khoán chưa phát triển và trình độ của những
người định giá chưa thực sự đáp ứng được đòi hỏi
của công tác định giá theo các phương pháp khác,
đặc biệt là phương pháp dòng tiền chiết khấu.
1.2. Phương pháp dòng tiền chiết khấu
eo quy định hiện hành, mặc dù các doanh
nghiệp được lựa chọn nhiều phương pháp xác định
giá trị doanh nghiệp khác nhau và có thể sử dụng
những phương pháp thích hợp theo thông lệ quốc
tế cũng như ở Việt Nam song hầu hết các doanh
nghiệp vẫn sử dụng chủ yếu là phương pháp tài
sản, vì đó là phương pháp khá đơn giản, dễ hiểu,
dễ áp dụng, được hướng dẫn cụ thể. Mặt khác, dù
định giá theo phương pháp nào thì giá trị doanh
nghiệp cổ phần cũng không được thấp hơn giá trị
định giá theo phương pháp tài sản, nên việc vận
dụng phương pháp định giá khác nhiều khi ít được
coi trọng. Hơn nữa, phương pháp tài sản trực tiếp
đi vào phân tích các tài sản của doanh nghiệp nên
những người liên quan về lợi ích dễ nhìn nhận và
đánh giá được lợi ích của mình. Tuy nhiên, việc xác
định giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài
sản có một số hạn chế nhất định, cụ thể:
Phương pháp dòng tiền chiết khấu (Discounted
Cash Flow - DCF) là phương pháp xác định giá trị
doanh nghiệp dựa trên cơ sở khả năng sinh lời của
doanh nghiệp trong tương lai, không phụ thuộc vào
giá trị tài sản của doanh nghiệp. Căn cứ để xác định
giá trị doanh nghiệp theo phương pháp dòng tiền
chiết khấu được quy định tại Điều 55, Nghị định số
59/2011/NĐ-CP gồm báo cáo tài chính của doanh
nghiệp trong 05 năm liền kề, trước thời điểm xác
định giá trị doanh nghiệp; phương án hoạt động
sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong 03
đến 05 năm sau khi chuyển thành công ty cổ phần;
lãi suất Trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 05 năm ở thời
điểm gần nhất, trước thời điểm tổ chức thực hiện
xác định giá trị doanh nghiệp và hệ số chiết khấu
dòng tiền của doanh nghiệp được định giá; giá trị
quyền sử dụng đất được giao, giá trị tiền thuê đất
xác định lại trong trường hợp doanh nghiệp đã trả
tiền một lần cho cả thời hạn thuê đất.
Một là, trong nhiều trường hợp, kết quả định giá
theo phương pháp tài sản không sát thực tế, không
phù hợp với giá trị thị trường tại thời điểm xác
định giá trị doanh nghiệp. Chẳng hạn giá trị còn lại
của tài sản cố định phản ánh trên sổ sách kế toán
cao hay thấp phụ thuộc vào việc doanh nghiệp sử
dụng phương pháp khấu hao nào, thời điểm doanh
nghiệp xác định nguyên giá và sự lựa chọn tuổi thọ
kinh tế của tài sản cố định. Vì vậy, giá trị tài sản cố
định phản ánh trên sổ kế toán trong nhiều trường
hợp không phù hợp với giá trị thị trường tại thời
điểm xác định giá trị doanh nghiệp;
eo phương pháp này, đối tượng áp dụng là
các doanh nghiệp có thời gian hoạt động trước khi
xác định giá trị doanh nghiệp tối thiểu là 05 năm,
có tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn nhà nước
bình quân 05 năm liền kề trước khi xác định giá trị
doanh nghiệp cổ phần hóa cao hơn lãi suất của Trái
phiếu Chính phủ có kỳ hạn 05 năm được phát hành
tại thời điểm gần nhất với thời điểm xác định giá
trị doanh nghiệp. Các quy định cụ thể về xác định
giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa theo phương
pháp dòng tiền chiết khấu được đề cập tại Điều 20,
Điều 21 và Điều 22 - Mục III, ông tư 127/2014/
TT-BTC ngày 05/9/2014 của Bộ Tài chính.
Hai là, phương pháp này không tính đến khả
năng kết hợp của các tài sản trong doanh nghiệp
để tạo ra khả năng sinh lợi trong tương lai, chưa
tính đến tiềm năng phát triển và mức độ rủi ro của
doanh nghiệp;
Phương pháp dòng tiền chiết khấu khắc phục
được nhiều hạn chế của phương pháp tài sản
10 Số 118 - tháng 8/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
nhưng trong một số trường hợp cũng chưa phản
ánh được chính xác giá trị doanh nghiệp. Ví dụ
như, việc lựa chọn số năm tương lai chỉ giới hạn từ
03 đến 05 năm (theo quy định tại Điều 21, ông
tư 127/2014/TT-BTC ngày 05/9/2014 Hướng dẫn
xử lý tài chính và xác định giá trị doanh nghiệp
khi thực hiện chuyển doanh nghiệp 100% vốn Nhà
nước thành công ty cổ phần) là quá ngắn để xem
xét sự biến đổi theo tính quy luật của một doanh
nghiệp mới cổ phần. Hơn nữa, khi cổ phần hóa
các DNNN thì có sự chuyển đổi căn bản từ một
DNNN thành công ty cổ phần, phương pháp dòng
tiền chiết khấu sử dụng số liệu về lợi nhuận quá
khứ (khi còn là DNNN) để dự báo lợi nhuận các
năm tương lai (khi đã là công ty cổ phần) trong
trường hợp này có thể chưa phù hợp.
Việc định giá thiếu chính xác, chưa phù hợp với
quy định hiện hành, làm giảm giá trị tài sản được
định giá, ảnh hưởng lớn đến quyền lợi của Nhà
nước. Qua kiểm toán, KTNN đã xác định tăng giá
trị thực tế vốn nhà nước 20.818,9 tỷ đồng. Trong
đó: kiểm toán việc định giá theo phương pháp tài
sản của 07 doanh nghiệp, KTNN đã xác định giá trị
thực tế vốn nhà nước tăng 5.134,59 tỷ đồng, cụ thể:
Công ty Mẹ - Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt
Nam 440,64 tỷ đồng, Công ty Mẹ - Tổng Công ty
Lương thực Miền Nam 388,5 tỷ đồng, Công ty Mẹ
- Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghiệp
1.333,65 tỷ đồng, Công ty Mẹ - Tổng Công ty Điện
lực Dầu khí 2.029,18 tỷ đồng, Công ty Truyền hình
Cáp Saigontourist 152,18 tỷ đồng, Công ty TNHH
Một thành viên Tổng Công ty Truyền hình Cáp
Việt Nam 277,91 tỷ đồng, Công ty mẹ - Tổng Công
ty Dầu Việt Nam 512,53 tỷ đồng. Ngoài ra, nếu áp
dụng phương pháp dòng tiền chiết khấu đối với
Công ty Truyền hình Cáp Saigontourist 152,18 tỷ
đồng và Công ty TNHH Một thành viên Tổng Công
ty Truyền hình Cáp Việt Nam (hai doanh nghiệp
này đủ điều kiện định giá theo phương pháp dòng
tiền chiết khấu nhưng đơn vị tư vấn chỉ xác định
giá trị doanh nghiệp theo phương pháp tài sản),
KTNN xác định giá trị vốn nhà nước tăng thêm so
với phương pháp tài sản là 15.684,3 tỷ đồng. Như
vậy, việc áp dụng các phương pháp xác định giá trị
doanh nghiệp khác nhau sẽ cho ra các kết quả khác
nhau và chênh lệch này trong nhiều trường hợp là
rất lớn.
Việc xác định giá trị doanh nghiệp là vấn đề
có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đảm bảo cho
việc cổ phần hóa thành công; đảm bảo lợi ích của
Nhà nước và lợi ích của người mua doanh nghiệp.
Trong những năm qua, việc xác định giá trị doanh
nghiệp ngày càng được quan tâm hoàn thiện cả về
thể chế và phương pháp, nhưng nhìn chung điều
kiện và cơ sở cho việc xác định giá trị doanh nghiệp
chưa được thiết lập đầy đủ, đồng bộ; thiếu quy
định cụ thể việc định giá các loại tài sản của doanh
nghiệp, nhất là đối với quyền sử dụng đất và lợi thế
kinh doanh; thiếu đội ngũ chuyên trách có đủ năng
lực, trình độ chuyên môn để làm công tác định giá
doanh nghiệp; phương pháp định giá chưa đa dạng
để có thể xác định và kiểm tra, đối chiếu kết quả
định giá giữa các phương pháp nhằm đảm bảo tính
chính xác của việc định giá.
1.3. Các phương pháp xác định giá trị doanh
nghiệp khác
Những năm gần đây, Kiểm toán nhà nước
(KTNN) đã chỉ ra nhiều sai phạm trong việc xác
định giá doanh nghiệp và xử lý các vấn đề tài chính
trước khi chính thức công bố giá trị doanh nghiệp
cổ phần hóa. eo Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm
toán năm 2016, KTNN đã tiến hành kiểm toán
kết quả định giá doanh nghiệp và xử lý các vấn đề
về tài chính trước khi cổ phần hóa của 07 doanh
nghiệp và đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, nhất
là việc lựa chọn phương pháp định giá, xác định
chi phí thương hiệu, lợi thế kinh doanh, giá trị các
khoản đầu tư tài chính, giá trị quyền sử dụng đất…
ông tư 127/2014/TT-BTC không nêu cụ thể
các phương pháp khác là những phương pháp nào,
nhưng nhấn mạnh nếu dùng các phương pháp
khác thì các phương pháp này phải đảm bảo tính
khoa học, phản ánh thực chất giá trị doanh nghiệp,
được quốc tế áp dụng rộng rãi và dễ hiểu để áp
dụng trong tính toán xác định giá trị doanh nghiệp.
Hơn hai mươi năm qua, các phương pháp xác
định giá trị doanh nghiệp đối với việc cổ phần hóa
các DNNN đã được quy định đa dạng hơn, từ chỗ
chỉ thực hiện một phương pháp tài sản theo Nghị
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN Số 118 - tháng 8/2017 11
XAÙC ÑÒNH GIAÙ TRÒ DOANH NGHIEÄP NHAØ NÖÔÙC TRÖÔÙC COÅ PHAÀN HOÙA VAØ VAI TROØ CUÛA KIEÅM TOAÙN NHAØ NÖÔÙC
định 44/1998/NĐ-CP ngày 29/6/1998 về chuyển
DNNN thành công ty cổ phần thì từ Nghị định
64/2002/NĐ-CP ngày 19/6/2002 về việc chuyển
DNNN thành công ty cổ phần đã cho phép áp
dụng các phương pháp khác nhau để xác định giá
trị doanh nghiệp cổ phần hóa theo hướng dẫn của
Bộ Tài chính. êm vào đó, các phương pháp xác
định giá trị doanh nghiệp đã được hướng dẫn cụ
thể hơn, đơn giản hóa các thủ tục để các doanh
nghiệp áp dụng thuận lợi.
tạo điều kiện thuận lợi trong việc áp dụng.
iết nghĩ, bên cạnh các giải pháp hoàn thiện
phương pháp định giá thì cần phải tập trung đào
tạo, bồi dưỡng một đội ngũ chuyên gia lành nghề
chuyên về định giá, xây dựng các tổ chức định giá
chuyên nghiệp độc lập, thích ứng với nền kinh tế
thị trường. Bên cạnh đó, cần phải phát triển mạnh
mẽ thị trường chứng khoán nhằm tạo điều kiện cho
việc huy động, thu hút vốn trong và ngoài nước, từ
đó thúc đẩy việc xác định giá trị doanh nghiệp sát
với thị trường.
2. Các kiến nghị và giải pháp
Để hoàn thiện các phương pháp xác định giá
trị DNNN khi cổ phần hóa, chúng ta cần tiếp tục
nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn, các phương
pháp xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần
hóa của các nước trên thế giới, từ đó đưa ra phương
pháp định giá doanh nghiệp phù hợp với điều kiện
kinh tế- xã hội và thực tiễn của Việt Nam. Trước
mắt, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Để đảm bảo tính công khai, minh bạch trong
cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, nhất là trong cổ
phần hóa và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp
thì việc áp dụng các phương pháp xác định giá trị
doanh nghiệp tiên tiến và phù hợp với cơ chế thị
trường là hết sức cần thiết; qua đó đảm bảo vốn,
tài sản nhà nước và giá trị doanh nghiệp được định
giá đầy đủ, hợp lý. Đồng thời, cần có chế tài xử lý
nghiêm minh các trường hợp định giá thấp tài sản,
vốn nhà nước và giá trị doanh nghiệp không đúng
quy định của pháp luật để trục lợi, gây thất thoát tài
sản, vốn nhà nước.
ứ nhất, để công tác định giá được linh hoạt và
kết quả khách quan hơn, cần khuyến khích việc sử
dụng kết hợp nhiều cách tiếp cận và nhiều phương
pháp khác nhau để xác định giá trị doanh nghiệp,
cụ thể cần quy định tối thiểu phải sử dụng ít nhất
2 phương pháp định giá trong đó bắt buộc phải sử
dụng phương pháp tài sản;
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày
18/7/2011 của Chính phủ về việc chuyển
doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thành
công ty cổ phần;
ứ hai, cần hoàn thiện phương pháp tài sản
trong xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần
hóa phù hợp với các chuẩn mực quốc tế cũng như
thông lệ tại thị trường Việt Nam, khắc phục được
những tồn tại nêu trên;
2. Nghị định số 189/2013/NĐ-CP ngày
20/11/2013 của Chính phủ về việc sửa
đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số
59/2011/NĐ-CP;
ứ ba, cần hoàn thiện phương pháp chiết khấu
dòng tiền trong xác định giá trị doanh nghiệp, đặc
biệt thời hạn ước tính dòng tiền tương lai cần được
tăng lên từ 05 đến 10 năm chứ không phải từ 03
đến 05 năm như hiện tại. Việc ước tính dòng tiền
tương lai cần phải được xây dựng trên cơ sở kế
hoạch và chiến lược kinh doanh cụ thể của doanh
nghiệp, dòng tiền quá khứ chỉ là một nguồn thông
tin mang tính tham khảo trong phân tích;
3. Nghị định số 116/2015/NĐ-CP ngày
11/11/2015 của Chính phủ về sửa đổi, bổ
sung một số điều của Nghị định số 59/2011/
NĐ-CP;
4. ông tư số 127/2014/TT-BTC ngày
5/9/2014 của Bộ Tài chính về việc hướng
dẫn xử lý tài chính và xác định giá trị doanh
nghiệp khi thực hiện chuyển doanh nghiệp
100% vốn nhà nước thành công ty cổ phần;
ứ tư, cần có hướng dẫn chi tiết các cách tiếp
cận và các phương pháp xác định giá trị doanh
nghiệp khác phù hợp với xu hướng thị trường để
5. Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm
2016 của Kiểm toán nhà nước.
12 Số 118 - tháng 8/2017 NGHIÊN CỨU KHOA HỌC KIỂM TOÁN
6 trang
17680
Free
Bạn đang xem tài liệu "Các phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa và những vấn đề đặt ra", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- cac_phuong_phap_xac_dinh_gia_tri_doanh_nghiep_khi_co_phan_ho.pdf
