Báo cáo tóm tắt Đề tài Sử dụng sơ đồ tư duy trong phát triển kỹ năng thực hành tiếng cho sinh viên chuyên ngữ khoa Tiếng Anh – Trường Đại học Ngoại ngữ
THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Chức
danh
Chủ
Nội dung nghiên cứu cụ thể
đƣợc giao
STT
Họ và tên
1
Ngô Thị Hiền
- Nghiên cứu lý thuyết, hoạch
Trang
nhiệm đề định hướng nghiên cứu
tài
- Thiết kế bài kiểm tra và tiến
hành kiểm tra kỹ năng nói của
sinh viên năm một trước và
sau khi sử dụng SĐTD.
- Phân tích dữ liệu
- Viết bài báo khoa học
- Viết báo cáo toàn văn
- Viết bài báo khoa học
- Phát phiếu khảo sát
2
3
Trần
Hữu
Thành
viên
Thuần
- Thu thập và thống kê dữ liệu
- So sánh kết quả kiểm tra lượt
1 và lượt 2
Phạm Thị Tài
Thư ký
- Viết bài nghiên cứu khoa học
khoa học tóm tắt
- Hoàn tất đề tài
ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH
Tên đơn vị
trong và ngoài nƣớc
Khoa tiếng Anh – Thẩm định kết quả
Nội dung phối hợp Họ và tên ngƣời đại
nghiên cứu
diện đơn vị
Tiến sĩ Ngũ Thiện
Hùng
trường
Đại
học
Ngoại ngữ
i
MỤC LỤC
THÀNH VIÊN THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.................... i
ĐƠN VỊ PHỐI HỢP CHÍNH ........................................................... i
MỤC LỤC......................................................................................... ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT........................................................ v
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined.
MỞ ĐẦU .......................................................................................... vi
1. Lý do chọn đề tài .................................................................... 1
2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứuError! Bookmark not defined.
3. Câu hỏi nghiên cứu................................................................. 4
4. Đối tượng nghiên cứu ............................................................. 5
5. Ý nghĩa của nghiên cứu .......................................................... 5
6. Cấu trúc đề tài nghiên cứu ...................................................... 5
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN...................................................... 6
1.1. Kỹ năng ngôn ngữ ....................................................................... 6
1.1.1. Kỹ năng nghe hiểu............................................................ 6
1.1.2. Kỹ năng đọc hiểu.............................................................. 6
1.1.3. Kỹ năng viết...................................................................... 6
1.1.4. Kỹ năng nói....................................................................... 6
1.2. Sơ đồ tư duy ................................................................................ 6
1.2.1. Định nghĩa ........................................................................ 6
1.2.2. Đặc điểm sơ đồ tư duy...................................................... 6
1.3. Sơ đồ tư duy và kỹ năng thực hành tiếng .................................... 6
1.4. Tiểu kết
CHƢƠNG 2. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU.................................................................................. 6
2.1. Cách tiếp cận ............................................................................... 6
2.1.1. Nghiên cứu hành động...................................................... 7
ii
2.1.2. Nghiên cứu thực nghiệm................................................... 7
2.2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu ............................................... 7
2.2.1. Mục đích nghiên cứu ........................................................ 7
2.2.2. Mục tiêu nghiên cứu ......................................................... 7
2.3. Câu hỏi nghiên cứu...................................................................... 7
2.4. Đối tượng nghiên cứu và khảo sát............................................... 7
2.4.1. Đối tượng nghiên cứu ....................................................... 7
2.4.2. Đối tượng khảo sát............................................................ 7
2.5. Phạm vi nghiên cứu..................................................................... 7
2.5.1. Phạm vi chủ thể nghiên cứu.............................................. 7
2.5.2. Phạm vi bài học nghiên cứu.............................................. 7
2.5.3. Phạm vi thời gian, không gian .......................................... 8
2.6. Phương pháp nghiên cứu............................................................. 8
2.6.1. Phương pháp định tính...................................................... 8
2.6.2. Phương pháp định lượng..Error! Bookmark not defined.
2.7. Công cụ nghiên cứu và thu thập dữ liệu...................................... 9
2.7.1. Phương pháp bán thực nghiệm ......................................... 9
2.7.2. Phỏng vấn ........................................................................ 9
2.7.3. Quan sát ............................................................................ 9
2.7.4. Bảng câu hỏi ................................................................... 10
2.7.5. Bài kiểm tra..................................................................... 10
2.8. Tiến trình nghiên cứu ................................................................ 10
2.8.1. Bước 1: Nhận diện vấn đề .............................................. 10
2.8.2. Bước 2: Hoạch định........................................................ 10
2.8.3. Bước 3: Thực hiện tác động............................................ 10
2.5.4. Bước 4: Quan sát ............................................................ 10
2.8.5. Bước 5: Đánh giá............................................................ 10
CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN................................. 11
iii
3.1. Kết quả phân tích dữ liệu từ phỏng vấn sinh viên năm thứ
nhất Khoa tiếng Anh......................................................................... 11
3.1.1. Khó khăn của sinh viên trong quá trình học kỹ năng
nghe hiểu .......................................................................................... 11
3.1.2. Khó khăn của sinh viên trong quá trình học kỹ năng
đọc hiểu ............................................................................................ 11
3.1.3. Khó khăn của sinh viên trong quá trình học kỹ năng
viết .................................................................................................. 11
3.1.4. Khó khăn của sinh viên trong quá trình học kỹ năng
nói .................................................................................................. 11
3.1.5. Tiểu kết ........................................................................... 11
3.2. Kết quả phân tích dữ liệu từ việc quan sát lớp học.................... 11
3.2.1. Giai đoạn sử dụng sơ đồ tư duy ...................................... 11
3.2.2. Khó khăn khi sử dụng sơ đồ tư duy ................................ 11
3.3. Kết quả phân tích dữ liệu từ kết quả khảo sát sinh viên năm
thứ nhất Khoa tiếng Anh .................................................................. 11
3.3.1. Tần suất sinh viên sử dụng sơ đồ tư duy trong phát
triển các kỹ năng tiếng...................................................................... 11
3.3.2. Giai đoạn sinh viên sử dụng sơ đồ tư duy trong phát
triển các kỹ năng tiếng...................................................................... 12
3.3.3. Khó khăn của sinh viên khi sử dụng sơ đồ tư duy
trong phát triển các kỹ năng tiếng .................................................... 12
3.3.4. Thái độ của sinh viên đối với việc sử dụng sơ đồ tư
duy trong phát triển các kỹ năng tiếng ............................................. 13
3.4. Kết quả phân tích dữ liệu từ kết quả thực nghiệm thu được...... 14
3.4.1. Kết quả phân tích dữ liệu về kiểm định độ đáng tin cậy
thang đo bằng hệ só Cronbach Alpha............................................... 14
iv
3.4.2. Kết quả phân tích dữ liệu về kiểm định sự khác biệt
bằng tham số trung bình hai mẫu phụ thuộc (Paired-Samples T-
test) .................................................................................................. 14
3.5. Thảo luận................................................................................... 16
3.5.1. Thực tế sử dụng sơ đồ tư duy của sinh viên năm thứ
nhất trong phát triển các kỹ năng thực hành tiếng............................ 16
3.5.2. Hiệu quả của sơ đồ tư duy trong phát triển các kỹ năng
thực hành tiếng của sinh viên năm một ............................................ 18
KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT VÀ HẠN CHẾ
CỦA ĐỀ TÀI................................................................................... 20
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt
Tên đầy đủ
CA
Cronbach Alpha (phép tính kiểm định về độ đáng tin cậy
thang đo)
ĐHĐN
ĐHNN
HK
Đại học Đà Nẵng
Đại học Ngoại ngữ
Học kỳ
IELTS, TOEFL Hệ thống kiểm tra tiếng Anh quốc tế
KNT
SĐTD
SPSS
STT
Kỹ năng tiếng
Sơ đồ tư duy
Statistical Package for the Social Sciences
Số thứ tự
SV
Sinh viên
THPT
v..v..
Trung học phổ thông
Vân vân
v
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Đơn vị: Trƣờng Đại học Ngoại ngữ
-------
THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
1. Thông tin chung:
- Tên đề tài: Sử dụng sơ đồ tƣ duy trong phát triển kỹ năng thực
hành tiếng cho sinh viên chuyên ngữ Khoa tiếng Anh - trƣờng
Đại học học Ngoại ngữ
- Mã số: B2017- ĐN05-10
- Chủ nhiệm đề tài: Th.S. Ngô Thị Hiền Trang
- Tổ chức chủ trì: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
- Thời gian thực hiện: 2 năm (6/2017 - 5/2019)
2. Mục tiêu:
- Tìm hiểu thực tế việc SV năm thứ nhất Khoa tiếng Anh sử dụng
SĐTD trong phát triển bốn KNT sau khi được hướng dẫn sử dụng.
- Tìm hiểu tính hiệu quả của việc sử dụng SĐTD trong phát triển bốn
KNT của SV năm thứ nhất Khoa tiếng Anh.
3. Tính mới và sáng tạo:
- Một số khuyến nghị và đề xuất được nêu để một phần nào đó giúp
SV thứ nhất Khoa tiếng Anh giảm thiểu các khó khăn, cũng như giúp
bản thân người nghiên cứu và đồng nghiệp có thể ứng dụng SĐTD
trong giảng dạy hiệu quả hơn.
- Hạn chế của đề tài tạo nên hướng nghiên cứu khác liên quan đến
việc sử dụng SĐTD.
4. Kết quả nghiên cứu:
Sau khi tổng hợp các trả lời của SV năm thứ nhất về khó khăn
của các em khi học bốn KNT thông qua bốn câu hỏi phỏng vấn,
người nghiên cứu nhận thấy hai khó khăn chung của các em là về từ
vựng và ý tưởng. Đối với khó khăn về từ vựng, đa phần khi luyện tập
vi
KNT tiếng Anh, SV năm thứ nhất vì ít vốn từ nên không hiểu được
các bài nghe và đọc, viết và nói hay bị lặp từ và lặp ý. Đối với ý
tưởng trong môn viết và nói, SV thường thiếu ý tưởng, hoặc có ý
tưởng nhưng xây dựng và phát triển những ý tưởng này từ ý chính tới
ý phụ hỗ trợ, hoặc SV suy nghĩ đến đâu viết và nói đến đó dẫn đến
lạc đề và các ý không liên kết mạch lạc; còn đối với nghe và đọc, SV
không xác định được ý chính của bài nghe và bài đọc. Sau khi xác
định được trong số những khó khăn chung mà SV gặp phải là từ
vựng, hình thành hay xác định ý chính và ý phụ nên người nghiên
cứu sau khi tìm hiểu ưu và khuyết điểm của SĐTD đã quyết định
dùng kỹ thuật này để giải quyết những khó khăn mà SV gặp phải
trong quá trình rèn luyện KNT.
Người nghiên cứu cho SV năm thứ nhất làm bài kiểm tra (pre-
test) bốn KNT, sau đó hướng dẫn SV cách vẽ SĐTD. Sau 12 tuần sử
dụng SĐTD để luyện tập KNT, đến cuối kỳ học là tuần thứ 15 SV
làm bài kiểm tra (post-test). Thông qua phần mềm SPSS phân tích
kết quả của bài hai bài kiểm tra này, người nghiên cứu có thể trả lời
câu hỏi nghiên cứu số 2 về tính hiệu quả của SĐTD đối với việc phát
triển bốn KNT. SĐTD đã giúp SV năm thứ nhất Khoa tiếng Anh,
trường ĐHNN-ĐHĐN phát triển ba KNT là nghe hiểu, viết và nói vì
điểm trung bình của ba môn này sau khi SV sử dụng SĐTD cao hơn
so với trước; trong đó, nói tăng nhiều nhất, thứ hai là viết, và tăng ít
nhất là nghe hiểu; tuy nhiên vì mức độ tăng của nghe không nhiều
nên không có ý nghĩa khác biệt, còn mức độ tăng của KNT nói và
viết có ý nghĩa khác biệt nên SĐTD thực sự giúp SV phát triển tốt hai
KNT này, còn đối với nghe hiểu mức độ hiệu quả mặc dù có tăng
nhưng rất thấp và không khác biệt mấy. Duy nhất chỉ có KNT đọc
hiểu là điểm sau khi SV sử dụng SĐTD là thấp hơn so với trước.
Để tìm kết quả về thực tế sử dụng SĐTD trong suốt quá trình SV
vii
luyện tập với mục đích phát triển KNT, người nghiên cứu đã tiến
hành quan sát giai đoạn nào của KNT mà SV sử dụng SĐTD và các
khó khăn khi các em sử dụng SĐTD. Đồng thời, đến cuối kỳ học
người nghiên cứu cũng phát SV bảng điều tra gồm 12 câu hỏi nhằm
tìm hiểu thêm về tần suất, giai đoạn, thái độ, khó khăn của SV sau
khi SĐTD được sử dụng. Người nghiên cứu nhận thấy SV không
thường xuyên sử dụng SĐTD. Đối với bốn KNT, SV thích dùng
SĐTD với nói và viết, đặc biệt là giai đoạn đầu trước khi luyện hai
KNT này vì nó giúp các em liệt kê được từ vựng liên quan và hình
thành ý hiệu quả. Đối với KNT còn lại là nghe hiểu và đọc hiểu, tỉ lệ
sử dụng trải đều qua các giai đoạn, không cố định ở giai đoạn nào.
Điều này cũng tương ứng với thái độ của SV đối với tính hiệu quả
của SĐTD và cũng trùng khớp với kết quả thực nghiệm thu được là
đa số SV thích sử dụng SĐTD cho hai kỹ năng nói và viết.
Sau khi tìm được đáp án cho hai câu hỏi nghiên cứu và biết được
khó khăn của SV, người nghiên cứu đã đưa ra một số khuyến nghị để
một phần nào đó giúp SV giảm thiểu các khó khăn, cũng như giúp
bản thân người nghiên cứu và đồng nghiệp có thể ứng dụng SĐTD
trong giảng dạy hiệu quả hơn.
5. Sản phẩm: Bài báo khoa học, Báo cáo toàn văn
6. Phƣơng thức chuyển giao, địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích
mang lại của kết quả nghiên cứu:
- Nghiên cứu khoa học này có hiệu quả trong giáo dục và đào tạo
Đối với SV chuyên ngữ tại Khoa tiếng Anh – trường Đại học
Ngoại ngữ, và SV không chuyên tại các cơ sở đào tạo các trường
thành viên trong Đại học Đà Nẵng: sử dụng SĐTD để giúp SV năm
thứ nhất học từ vựng và phát triển ý, giúp nâng cao KNT tiếng Anh.
Qua thực tế giảng dạy, người nghiên cứu nhận thấy nhiều SV chưa
nắm cách học từ vựng hiệu quả, một phần do từ vựng hạn chế nên SV
viii
không phát triển ý được, từ đó dẫn đến tự ti trong khi nói. Nắm được
cách thức học từ vựng, phát triển ý giúp sinh viên trong KNT tiếng
Anh mà không cảm thấy nhàm chán. Trong những năm qua, SV tại
các trường thành viên cũng phải tham gia kỳ thi chuẩn đầu ra tiếng
Anh, nên nắm được cách học từ vựng và cách phát triển ý cũng giúp
các em phát triển KNT.
Đối với giảng viên chuyên ngữ: Sử dụng SĐTD một cách hiệu
quả cũng là một trong những phương pháp dạy mà giảng viên trong
khoa có thể áp dụng khi dạy các kỹ năng nói, đọc, viết, nghe cho
không chỉ SV chuyên ngữ tại trường Đại học Ngoại ngữ, mà còn cho
SV không chuyên ở các trường thành viên khác trong Đại học Đà
Nẵng. Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho những ai quan
tâm về phương pháp giảng dạy và học tập bằng SĐTD.
-
Phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu
Phương thức chuyển giao chủ yêu bằng văn bản, mô tả cách thức
sử dụng SĐTD trong giảng dạy và trong việc giúp SV phát triển từ
vựng và ý để có thể phát triển các KNT tốt hơn.
-
Địa chỉ ứng dụng
Địa chỉ 1: Sau khi nghiên cứu xong, người nghiên cứu có thể áp
dụng ngay cho các SV tại Khoa tiếng Anh trong giờ dạy KNT, và
thông qua các kỳ họp chuyên môn tổ bộ môn để chia sẻ kinh nghiệm
giảng dạy KNT sử dụng SĐTD với các đồng nghiệp trong khoa.
Địa chỉ 2: Ngoài giảng dạy ở trường Đại học Ngoại ngữ, người
nghiên cứu sẽ sử dụng SĐTD như là một phương pháp dạy để giúp
SV các trường thành viên học từ vựng và phát triển ý tốt hơn.
Địa chỉ 3: Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng đang
tham gia Đề án Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc
dân giai đoạn 2008 – 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong những
năm gần đây, trường luôn tổ chức các lớp học nhằm nâng cao chất
ix
lượng chuyên môn của giáo viên các cấp từ cấp tiểu học lên trung
học phổ thông, nên kết quả của nghiên cứu này có thểđược sử dụng
trong các khóa học này bởi vì SĐTD có thể được sử dụng rộng rãi
cho học sinh sinh viên các cấp học.
Địa chỉ 4: Người nghiên cứu sẽ nộp đề tài NCKH vào thư viện
trường để các giảng viên, SV và những ai quan tâm tìm hiểu thêm.
Ngày tháng năm 2020
Tổ chức chủ trì
Chủ nhiệm đề tài
(ký, họ và tên, đóng dấu)
(ký, họ và tên)
x
INFORMATION ON RESEARCH RESULTS
1. General information:
Project title: Using Mind Mapping Technique in Improving
English Language Skills for Students at English Faculty –
University of Foreign Language Studies
Code number: B2017- ĐN05-10
Coordinator: M.A. Ngo Thi Hien Trang
Implementing institution: University of Foreign Language Studies –
The University of Danang
Duration: from May 2017 to December 2019
2. Objective(s):
- Investigate the reality of using mind mapping technique of the first-
year students at English Faculty after being instructed to draw a mind
map.
- Investigate the effectiveness of using mind mapping technique to
improve four English language skills of the first-year students at
English Faculty.
3. Creativeness and innovativeness:
- Recommendations and suggestions partially help the first-year
students minimize these obstacles, as well as the researcher and her
colleagues apply the mind mapping technique in the teaching process
more effectively.
- Limitations of this scientific research are also a source of further
mind mapping - related research.
4. Research results:
After interviewing 240 students about their difficulties in
learning four English language skills, the researcher found out that
the two common were related to vocabulary and ideas. In terms of the
former, since the first-year students lacked vocabulary so they found
xi
it not easy to understand listening and reading lessons, and tended to
repeat words in writing and speaking. For the latter, there was a
shortage of ideas in writing and speaking, and students could not
organize or generate ideas into main and supporting ones, or outline
ideas which led to incoherence, and determine the main content of
reading and listening texts. Therefore, the researcher investigated the
benefits and drawbacks of mind mapping technique, and then made a
decision to take advantage of this techniqueto solve difficulties that
students encountered in the process of enhancing their English
language skills.
At first, freshman students took a pre-test of four skills namely
listening, reading, writing and speaking before being instructed to
draw a mind map. After 12 weeks of using this technique with the
aim to improve four English language skills, students were required
to do a post-test of four skills. The software named Statistical
Package for the Social Sciences helped the researcher analyze the
results of these two tests whether the scores of the post-test were
improved compared to the pre-test or not, and find out the answer to
the second research question about the effectiveness of mind
mapping technique in improving first-year students’ English
language skills. This technique was effective to enhance writing,
speaking, and listening since the mean of the post-test was higher
than the pre-test in which speaking ranked the top, writing was in the
second place, and listening increased the least. However, the sig of
pair-sample t-test of listening was higher than 0.05, then inspite of
the increase of mean in listening, it made no difference. Reading was
the only skill which the scores of the post-test were lower than the
pre-test.
In order to answer the first research question, during the process
xii
of students practicing mind mapping with the aim at developing four
English skills, the researcher observed the stages that and difficulties
that freshman students faced when using this technique.
Simultaneously, at the end of the term, the researcher delivereda
questionnaire of 12 questions to investigate more about the
frequency, stages, attitude and difficulties of students after the use of
the mind mapping method. What the researcher found out was that
students did not often use this technique. Once they made use of it,
they preferred it being used in at pre-speaking and pre-writing stages,
since it helped them to list related vocabulary and form ideas
effectively. For other two skills namely listening comprehension and
reading comprehension, the usage rate was spread across three stages
including pre-, while-, post-listening, and reading, but not fixed at
any stage. This also corresponded to the students’ attitudes towards
the effectiveness of the mind mapping technique, and also coincided
with the experimental results. In more details, that students preferred
using this technique in speaking and writing to listening and reading
was also equivalent to the result of the comparison between the score
of pre- and post-tests of four English skills which the scores in
speaking and writing were much higher than those in listening and
reading comprehension.
After finding answers to the two research questions andbeing
aware of the difficultiesconfronted by the first-year students when
using mind mapping, the researcher has made some
recommendations and suggestions to partially help students
minimizethese obstacles, as well as the researcher and her colleagues
apply this method in the teaching process more effectively.
5. Products: an article, a scientific report
xiii
6. Transfer alternatives, application institutions, impacts and
benefits of research results:
-
This scientific research is supposed to be effective in
education and training
For students specializingin English language at the Faculty of
English - University of Foreign Languages, and non-specialized
students at the member affiliations of the University of Danang: The
use of mind mappingcan help first-year students learn vocabulary and
generate ideas to improve English skills. Through practical teaching,
many students have not grasped how to learn vocabulary effectively,
partly because their vocabulary is limited so students do not develop
their ideas, which leads to low confidence in speaking. Mastering
how to learn vocabulary, and develop ideas can help students to
practise English skills without getting bored. In the last few years,
students at member affiliation of University of Danang also took the
English language proficiency test, so mastering vocabulary and how
to develop ideas also helpthem develop their English language skills.
For lecturers at Faculty of English: Using the mind mapping
technique effectively is also one of the teaching methods that faculty
members can apply when teaching the skills of speaking, reading,
writing and listening to not only students majoring in English at the
University of Foreign Languages, but also for non-specialized
students at other member universities of the University of Danang.
This research can be used for refences for those who are interested in
teaching and learning methods with mind maps.
-
Method of transferring research results
A method of transferring the research results was written down to
describe how to use the mind map in teaching and in helping students
xiv
develop vocabulary and ideas so that first-year students can improve
their language skills.
-
Address of the application
Address 1: After the research is fulfilled, the researcher can apply
it immediately for students during language skill hours and in
professional developmentseminars with colleagues at English
Faculty.
Address 2: In addition to teaching students at the University of
Foreign Languages, the researcher will use the mind map as a
teaching method to help students of the member universities of the
University of Danang learn vocabulary and generate their ideas.
Address 3: University of Foreign Languages - The University of
Danang is participating in the project of teaching and learning foreign
languages in the national education system for the period 2008-2020
of the Ministry of Education and Training. In recent years, the
university has always organized classes to improve the professional
quality of teachers from primary to high schools, so the results of this
study can be used in these courses since mind mapping technique can
be widely used for learners of all levels.
Address 4: The researcher will submit this scientific research to
the university library for lecturers, students and those who are
interested in mind mapping technique for further information.
xv
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Theo văn phòng tuyển dụng có trụ sở tại Hà Nội, có hơn 48%
công ty trong và ngoài nước tuyển nhân viên với hình thức phỏng vấn
bằng tiếng Anh. Từ bối cảnh chung của nền kinh tế đất nước là rất
cần đội ngũ lao động có khả năng làm việc và giao tiếp bằng tiếng
Anh đến bối cảnh giảng dạy đại học nói riêng sinh viên (SV) phải có
chứng chỉ ngoại ngữ chứng minh năng lực tiếng Anh ở mức độ tương
ứng với từng yêu cầu cùa khoa chuyên môn như là chuẩn đầu ra
trường. Tất cả các yếu tố trên khẳng định thêm tầm quan trọng của
việc thành thạo các kỹ năng tiếng (KNT) đặc biệt là tiếng Anh tại
Việt Nam. Để nâng cao KNT tiếng Anh của đội ngũ lao động sau
này, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đã triển khai việc dạy tiếng
Anh 4 tiết/1 tuần cho học sinh tiểu học, bắt đầu dạy thí điểm năm học
2011-2012. Trường Đại học Ngoại ngữ (ĐHNN) - Đaị học Đà Nẵng
(ĐHĐN) cũng đã mở mã ngành Sư phạm tiếng Anh tiểu học nhằm
đào tạo và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên tiếng Anh tiểu học chất lượng
cho khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Đề án Dạy và học Ngoại
ngữ trong hệ thống Giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020 là một
bước đi nhằm nâng cao trình độ tiếng Anh cho giáo viên và học sinh
sinh viên cả nước. Trong những năm qua, trường ĐHNN là thành
viên tích cực của đề án với những đóng góp hiệu quả trong đào tạo
năng lực tiếng Anh cho giáo viên các cấp ở các tỉnh, thành phố miền
Trung – Tây Nguyên. Những minh chứng kể trên cho thấy có kỹ
năng tiếng Anh tốt là một yếu tố quan trọng trong phát triển bản thân,
và cũng cho thấy rằng các tổ chức giáo dục cũng luôn khuyến khích
người dạy và người học tìm ra những phương pháp phù hợp để giúp
phát triển KNT tiếng Anh.
Khi học bất kỳ một ngoại ngữ nào, người học cần luyện tập bốn
1
KNT quan trọng là nghe hiểu, đọc hiểu, viết, và nói. Tuy nhiên, SV
năm một chưa có những kỹ thuật cần thiết để phát triển những kỹ
năng này. Nguyên nhân khách quan vì ở cấp Trung học phổ thông,
giáo viên chủ yếu tập trung dạy học sinh từ vựng, ngữ pháp và phát
triển hai kỹ năng đọc hiểu và viết, và rất ít tiết học giúp phát triển kỹ
năng nghe hiểu và nói. Sở dĩ có thực tế như vậy vì yêu cầu của các kỳ
thi học kỳ, thi học sinh giỏi, thi tốt nghiệp và đại học không có kỹ
năng nghe và nói. Hiển nhiên, hầu hết SV năm một đều cho rằng
nghe và nói là hai kỹ năng các em thấy khó và gặp nhiều trở ngại
nhất vì các em chưa được trang bị các kỹ năng cần có. Vì vậy, phát
triển đồng thời bốn KNT Anh cho SV ngay từ những cấp độ đầu tiên
tại trường đại học là thực sự cần thiết.
Để phát triển các kỹ năng và tạo động lực, hứng thú cho SV năm
một đòi hỏi giảng viên phải luôn năng động tích cực, nghiên cứu và
đổi mới phương pháp giảng dạy. Trong phạm vi đề tài nghiên cứu
này, người nghiên cứu muốn áp dụng phương pháp có tên gọi “Sơ đồ
tư duy” với hy vọng giúp SV năm một phát triển được bốn KNT.
Theo Buzan (2002), người đầu tiên tìm hiểu và sáng tạo ra sơ đồ tư
duy (SĐTD) thì SĐTD là một hình thức ghi chép sử dụng màu sắc và
hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. Ở giữa bản đồ là một ý
tưởng hay một hình ảnh trung tâm. Ý tưởng hay hình ảnh trung tâm
này sẽ được phát triển bằng các nhánh tượng trưng cho các ý chính
và đều được nối với các ý trung tâm. Với phương thức tiến dần từ
trung tâm ra xung quanh, SĐTD khiến tư duy con người cũng phải
hoạt động tương tự. Từ đó các ý tưởng của con người sẽ phát triển.
Bài viết này hướng dẫn SV năm một tại trường ĐHNN- ĐHĐN sử
dụng SĐTD để phát triển bốn KNT. Để phát triển những kỹ năng này
cần nhiều yếu tố, trong đó nắm được cách học từ vựng và cách phát
triển ý là hai yếu tố rất quan trọng. Cách học từ vựng phổ biến bây
2
giờ của các SV là ngồi viết đi viết lại các từ cho đến khi nhớ. Cách
học này rất mệt mỏi và hiệu quả không cao. Khi vốn từ vựng của các
sinh viên không nhiều, các em cảm thấy gặp khó khăn trong việc
nghe hiểu, đọc hiểu, viết và không tự tin khi nói. Đó chính là một
trong những nguyên nhân làm SV không hứng thú mặc dù các em
học chăm chỉ, nhưng kết quả thi vẫn không cao. Nắm được phương
pháp học từ vựng và cách xây dựng ý tưởng góp phần giúp SV nâng
cao các KNTH tiếng, giúp SV tự tin hơn khi tham gia các kì thi định
kỳ. Tại trường ĐHNN - ĐHĐN, SV thi V-STEP là bài kiểm tra
chuẩn đầu ra do Bộ GD-ĐT quy định. Đề nói được thiết kế với phần
thứ 3 là dựa vào SĐTD để phát triển ý và sau đó là diễn đạt ý; như
vậy, nắm được cách phát triển ý và từ đó diễn đạt ý là cực kỳ cần
thiết cho sinh viên ngay từ khi mới vào học. Ngoài kỳ thi này, sinh
viên cũng có thể sử dụng SĐTD để luyện tập trước mỗi kỳ thi tiếng
Anh chuẩn quốc tế như IELTS, TOEFL hay Khung chuẩn tiếng Anh
châu Âu.
Vì vậy, với hy vọng góp phần cung cấp thêm nền tảng cần thiết
về các tính năng của SĐTD trong phát triển KNT của SV năm một,
cũng như muốn tìm hiểu thực tế sử dụng SĐTD của SV sau khi được
giảng viên hướng dẫn và tính hiệu quả của việc sử dụng SĐTD trong
việc phát triển bốn KNT Anh của SV năm một. Trong đó, thực tế sử
dụng bao gồm tần suất, giai đoạn, khó khăn và thái độ của SV đối với
kỹ thuật này, người nghiên cứu quyết định lựa chọn đề tài “Sử dụng
sơ đồ tư duy trong phát triển kỹ năng thực hành tiếng cho sinh viên
chuyên ngữ Khoa tiếng Anh - trường Đại học học Ngoại ngữ”. Ngoài
ra, người nghiên cứu hy vọng rằng nghiên cứu này có thể giúp người
dạy tìm kiếm các giải pháp tốt hơn nhằm tối ưu hóa SĐTD trong việc
phát triển bốn KNT tiếng Anh cho SV năm một nói riêng và SV
chuyên ngữ nói chung tại Khoa tiếng Anh.
3
Tải về để xem bản đầy đủ
39 trang
17900
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Báo cáo tóm tắt Đề tài Sử dụng sơ đồ tư duy trong phát triển kỹ năng thực hành tiếng cho sinh viên chuyên ngữ khoa Tiếng Anh – Trường Đại học Ngoại ngữ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bao_cao_tom_tat_de_tai_su_dung_so_do_tu_duy_trong_phat_trien.pdf
