Bài giảng Nghệ thuật lãnh đạo - Chương 1: Ý nghĩa của vai trò lãnh đạo
BẢN CHẤT CỦA LÃNH ĐẠO
Quan điểm anh hùng hoặc lãng mạn về
lãnh đạo đang gặp nhiều thách thức
CHƯƠNG 1
Carly Fiorina, Hewlett-Packard’s CEO (1999 –
2005), trước đó là nhà điều hành cao cấp của
AT&T
Ý NGHĨA CỦA VAI TRÒ LÃNH ĐẠO
Lãnh đạo là việc của mọi người
Parrado trong thảm kịch Andes 1972
BẢN CHẤT CỦA LÃNH ĐẠO
BẢN CHẤT CỦA LÃNH ĐẠO
3 điểm chính:
Định nghĩa
Lãnh đạo là mối liên hệ ảnh hưởng
“Lãnh đạo là mối liên hệ ảnh hưởng giữa
những người lãnh đạo và những người
phục tùng có mong muốn về các thay đổi
và các kết quả thực sự phản ánh mục đích
mà họ đã chia sẻ”.
Dẫn đến sự thay đổi hướng về tương lai mong
đợi
Phải có người phục tùng
H1.1: Các yếu tố liên quan
đến khái niệm lãnh đạo
H1.2: Thực tiễn mới của lãnh
đạo
Mô hình cũ
Mô hình mới
Thay đổi và quản trị khủng hoảng
Trao quyền
Ảnh hưởng
Ý định
Ổn định
Kiểm soát
Những
người phục
Trách nhiệm
cá nhân,
Cạnh tranh
Cộng tác
Lãnh
chính trực
tùng
đạo
Đồng nhất
Đa dạng
Tự cho mình là trung tâm
Anh hùng
Hướng đích cao hơn
Khiêm tốn
Mục đích
được chia sẻ
Thay
đổi
1
Mô hình người lãnh đạo mới
Mô hình người lãnh đạo mới
Từ ổn định đến thay đổi và quản trị khủng
hoảng
Từ ổn định đến thay đổi và quản trị
khủng hoảng
Vụ khủng bố ngày 11/09/2001;
Hầu hết các nhà lãnh đạo, ở nhiều lĩnh vực
khác nhau , nhận thức rằng duy trì ổn định
trong một thế giới thay đổi nhanh và sâu
rộng thì chắc chắn sẽ thất bại.
Bão Katrina tàn phá New Orleans, hơn 1,500
người thiệt mạng (8/2005);
General Motors trên bờ vực phá sản, khoản lỗ
10.6 tỷ USD được công bố vào năm 2005;
Ấn Độ và Trung Quốc trỗi dậy thành “cọp và
rồng” từ nghèo đói
Thay đổi và khủng hoảng đã trở thành
chuẩn mực cho nhiều công ty.
Mô hình người lãnh đạo mới
(t.t.)
Mô hình người lãnh đạo mới
(t.t.)
Từ đồng dạng đến đa dạng
Từ kiểm soát đến trao quyền
Đưa đa dạng hóa vào tổ chức là cách thức để thu
hút những người tài và để phát triển một tổ chức
có tầm nhận thức rộng rãi đủ để phát triển nhanh
trong thế giới đa quốc gia.
Nhà lãnh đạo cũ tin rằng kiểm soát chặt chẽ là
cần thiết để tổ chức hoạt động hiệu quả.
Nhà lãnh đạo ngày nay hướng đến chia sẻ quyền
lực chứ không phải là cố tích cóp quyền lực.
Từ chỗ nngười lãnh đạo tự cho mình là trung
Từ cạnh tranh đến cộng tác
tâm đến hướng tới mục đích cao hơn
Hầu hết các tổ chức ngày nay đang nhấn mạnh
hợp tác và làm việc nhóm. Sự thỏa hiệp và chia sẻ
được thừa nhận như những dấu hiệu của sức
mạnh chứ không phải là điểm yếu.
Nhấn mạnh quá mức vào tham vọng cá nhân đã
tạo ra một môi trường cho kiêu ngạo và háo danh.
Trong kỷ nguyên mới, nhà lãnh đạo nhấn mạnh
vào tính giải trình, sự chính trực và chịu trách
nhiệm về cái gì đó lớn hơn là lợi ích cá nhân
Mô hình người lãnh đạo mới
(t.t.)
Quản Trị và Lãnh Đạo
Từ chỗ là anh hùng tới khiêm tốn
Một số khái niệm
“Hầu hết các CEO đều được trả quá cao, riêng
tôi xứng đáng với khoản tiền 100 triệu USD….
Tôi là siêu sao trong lĩnh vực của mình, tương
tự như Micheal Jordan trong môn bóng rỗ”
Albert J. Dunlap, Sunbeam’s CEO
Quản trị?
Viễn cảnh?
Quyền lực vị trí?
Mô hình mới đang dần chuyển dịch người lãnh
đạo. Họ làm việc cần cù, thầm lặng tạo dựng
một công ty vững mạnh thay vì tán dương khả
năng và thành công của mình.
2
Quản trị và viễn cảnh
Quyền lực vị trí
Quản trị có thể định nghĩa như là việc đạt
các mục tiêu của tổ chức một cách có hiệu
lực và hiệu quả thông qua hoạch định, tổ
chức, bố trí nhân sự, định hướng, và kiểm
soát các nguồn lực của tổ chức.
Viễn cảnh là một bức tranh về tương lai
mong muốn đầy tham vọng cho tổ chức
hay nhóm.
Là một hợp đồng viết, nói, hay ngầm
hiểu qua đó người ta chấp nhận vai trò
vị trí cao hay thấp và xem việc sử dụng
các hành vi cưỡng chế hay không
cưỡng chế như là một cách thức có thể
chấp nhận để đạt được kết quả mong
muốn.
Hình 3: Quản trị vs lãnh đạo
(t.t.)
Hình 3: Quản trị vs lãnh đạo
Tiêu chí
Quản trị
Lãnh đạo
Tiêu chí
Quản trị
Lãnh đạo
Quan hệ
Tập trung vào mục tiêu -
Sản xuất/bán các sản phẩm
dịch vụ
Dựa vào quyền lực vị thế
Hành động như ông chủ
Tập trung vào con người -
truyền cảm hứng và động
viên người phục tùng
Dựa vào quyền lực cá nhân
Hành động như người
hướng dẫn, động viên và
phục vụ
Định hướng Hoạch định, lập ngân sách
Quan tâm đến những vấn đề
căn bản
Tạo viễn cảnh, chiến lược
Quan tâm đến tầm nhận
thức và tương lai dài hạn
Sắp xếp
Tổ chức, phân công, điều
khiển,
Tạo lập văn hóa và các giá
trị chia sẻ, giúp đở người
khác phát triển,
con người
Tạo lập các ranh giới
Giảm các ranh giới
Phẩm chất Giữ khoảng cách về cảm xúc
Liên kết xúc cảm (trái tim)
Suy nghĩ cởi mở (quan tâm)
Lắng nghe
cá nhân
Suy nghĩ chuyên môn
Nói
Tuân thủ
Hiểu rõ tổ chức
Không theo khuôn phép
Hiểu rõ bản thân
Quản trị và lãnh đạo
Quản trị và lãnh đạo (t.t.)
Xây dựng các quan hệ
Cung cấp định hướng
Cương vị chính thức về quyền lực trong tổ chức là
Trong khi quản trị cần phải theo dõi những
điều căn bản, then chốt và các kết quả ngắn
hạn, thì lãnh đạo lại quan tâm đến tầm nhận
thức và tương lai dài hạn.
nguồn sức mạnh của quản trị.
Trái lại, lãnh đạo xây dựng mối liên hệ dựa trên
ảnh hưởng cá nhân, lãnh đạo truyền cảm hứng
cho con người.
Phát triển các phẩm chất cá nhân
Sắp xếp con người
Quá trình quản trị nói chung cố gắng duy trì
Việc quản trị đòi hỏi có một cấu trúc để thực
hiện kế hoạch.
khoảng cách về xúc cảm.
Lãnh đạo là một tập hợp các kỹ năng; nó tùy
thuộc vào một số phẩm chất cá nhân tinh tế khó
nhận thấy nhưng rất mạnh mẽ.
Lãnh đạo tập trung làm cho mọi người nhìn về
cùng một hướng.
3
Sự tiến triển của lý thuyết
lãnh đạo
Quản trị và lãnh đạo (t.t.)
Các lý thuyết vĩ nhân (Great Man)
Tạo ra kết quả
Đây là khởi tổ của quan niệm về lãnh đạo. Các
nghiên cứu cổ xưa nhất về lãnh đạo chấp
nhận niềm tin rằng các nhà lãnh đạo (luôn là
đàn ông) được sinh ra với diện mạo anh hùng
quả cảm và các khả năng tự nhiên về sức
mạnh và ảnh hưởng.
Các nhà quản trị duy trì một mức độ ổn định,
có thể dự đoán trước, và thứ bậc thông qua
một văn hóa hiệu quả.
Trái lại, lãnh đạo tạo ra sự thay đổi. Lãnh đạo
khích lệ lòng can đảm; đòi hỏi các chuẩn mực
lỗi thời, không hữu ích và không có trách
nhiệm xã hội phải được thay thế để đáp ứng
với các thách thức mới.
Cách tiếp cận đặc điểm (Traits, 1920s)
Cố gắng tìm xem các nhà lãnh đạo có các đặc
tính hay diện mạo đặc biệt hay không, chẳng
hạn như trí thông minh, chiều cao, nghị lực,...
Sự tiến triển của lý thuyết
lãnh đạo
Sự tiến triển của lý thuyết
lãnh đạo (t.t.)
Các thuyết ảnh hưởng (Influence)
Cách tiếp cận hành vi (Behaviour, 1950s)
Xem xét các quá trình ảnh hưởng giữa lãnh đạo
và người phục tùng. Chủ đề chính của nghiên cứu
là người lãnh đạo có uy tín.
Nghiên cứu các hành vi của nhà lãnh đạo,
xem họ đã làm gì hơn là xem họ là ai.
Cách tiếp cận ngẫu nhiên (Contingency)
Các thuyết quan hệ (Relational, late 1070s)
Xem xét các biến số bối cảnh và tình huống có
thể ảnh hưởng đến hành vi lãnh đạo. Ý tưởng
cơ bản của các lý thuyết ngẫu nhiên là các
nhà lãnh đạo có thể phân tích tình thế của họ
và điều chỉnh hành vi thích hợp để cải thiện
hiệu lực lãnh đạo.
Lãnh đạo được xem như một quá trình liên quan
mà gắn bó đầy ý nghĩa giữa tất cả những người
tham gia và cho phép mỗi người đóng góp để đạt
được viễn cảnh. Mối liên hệ giữa con người được
xem như khía cạnh quan trọng nhất của hiệu lực
lãnh đạo.
Hình 1.4 Mô hình sự tiến triển các tư tường về lãnh đạo
Môi trường
Ổn định
Sự tiến triển của lý thuyết
lãnh đạo (t.t.)
Biến động
Thời kỳ 2
Thời kỳ 3
Lãnh đạo nhóm
Quản Trị Lý Trí
Thuyết Hành vi
Thuyết Ngẫu nhiên
•
•
• Thuyết Ảnh hưởng
Các lý thuyết lãnh đạo mới phát sinh
Cá nhân
Bối cảnh:
•
•
Bối cảnh:
Hệ thống cấp bậc, quan liêu
Quản trị theo chức năng
•
Tổ chức hàng ngang
Hiểu biết về thế giới như “sự hỗn loạn,
luôn thay đổi, rủi ro và luôn thách thức”
đang được chuyển thành các quan niệm
mới về ý nghĩa của người lãnh đạo. Trên
quan điểm này, thúc đẩy sự thay đổi là
khía cạnh quan trọng của cương vị lãnh
đạo.
•
Các nhóm chức năng chéo
Phạm vi
Thời kỳ 1
Lãnh đạo Vĩ nhân
Thời kỳ 4
Lãnh đạo học hỏi
•
•
Thuyết Vĩ nhân
Thuyết Đặc điểm
•
•
Thuyết Quan hệ
Lãnh đạo cấp 5
Tổ chức
Bối cảnh:
•
•
Bối cảnh:
Tổ chức tiền quan liêu
Nguyên tắc hành chính
•
Văn hóa thành tích cao
Tổ chức học hỏi
•
Liên kết, tầm nhìn chung
Dễ thay đổi và thích nghi
4
Lãnh đạo: Nghệ thuật và khoa
học
Là một nghệ thuật bởi nhiều kỹ năng và
phẩm chất lãnh đạo không thể học
được từ một cuốn sách.
Là một khoa học, bởi vì ngày càng
nhiều các kiến thức và sự thật khách
quan mô tả quá trình lãnh đạo và cách
thức sử dụng các kỹ năng lãnh đạo để
đạt được mục tiêu tổ chức.
5
5 trang
10200
Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Nghệ thuật lãnh đạo - Chương 1: Ý nghĩa của vai trò lãnh đạo", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- bai_giang_nghe_thuat_lanh_dao_chuong_1_y_nghia_cua_vai_tro_l.pdf
