Tóm tắt Luận văn Quản lý công tác xã hội hóa giáo dục THCS ở huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

PHÙNG VĂN TUẤN

QUẢN LÝ CÔNG TÁC

XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC TRUNG HỌC

CƠ SỞ Ở HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Đà Nẵng - Năm 2015

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. VÕ NGUYÊN DU

Phản biện 1: PGS.TS. LÊ QUANG SƠN

Phản biện 2: TS. DƯƠNG BẠCH DƯƠNG

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng bảo vệ chấm Luận văn

tốt nghiệp Thạc sĩ Giáo dục học, họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày

12 tháng 9 năm 2015

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng

1

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài

XH hóa giáo dục(XHHGD) là một tư tưởng chiến lược được

Đảng và Nhà nước ta xác định ngay từ khi hình thành nền giáo dục(GD)

cách mạng. Quan điểm đó được Đảng chỉ đạo xuyên suốt qua đường lối

phát triển GD và được khẳng định là xây dựng một nền GD “Của dân,

do dân, vì dân; được xây dựng trên nguyên tắc khoa học, dân tộc và đại

chúng”. Từ sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã ban hành Sắc lệnh số 146/SL ngày 10/8/1946, trong đó khẳng định:

“Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Người xác định ba nguyên tắc cơ

bản của nền GD nước nhà là “Đại chúng hóa, dân tộc hóa, khoa học hóa

và tôn chỉ phụng sự lý tưởng quốc gia và dân chủ”. Từ đó đến nay tư

tưởng này đã được Đảng ta khẳng định qua nhiều văn kiện.

Trong những năm qua, công tác XHHGD để xây dựng trường

đạt chuẩn quốc gia ở huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai đã được nhân dân

đồng tình hưởng ứng và thực sự đi vào cuộc sống. Quy mô GD và ĐT

không ngừng phát triển. Tuy nhiên số lượng trường Trung học cơ sở

(THCS) đạt chuẩn còn quá ít so với tổng số trường THCS trong huyện

nói riêng và trong toàn tỉnh nói chung. Đa số các trường THCS đạt

chuẩn quốc gia đều nằm ở các địa bàn có điều kiện KT - XH tương đối

thuận lợi. Số trường còn lại đang gặp rất nhiều khó khăn trong công tác

xây dựng và phát triển, nhất là công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc

gia. Chính vì vậy để việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia ở

huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai trong những năm tới đạt được kết quả tốt

hơn cần phải có những biện pháp tích cực hơn. Một trong những biện

pháp tích cực nhất đó là thực hiện tốt biện pháp quản lý công tác

XHHGD để xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia. Nó là sự đòi

hỏi bức thiết để đẩy mạnh sự phát triển GD theo tình hình thực tế của

địa phương hiện nay. Bởi lẽ, điều kiện KT - XH của huyện đang còn

nhiều khó khăn. Do đó, cần phải có các biện pháp quản lý công tác

XHHGD thật tốt để huy động mọi nguồn lực tham gia xây dựng và phát

triển sự nghiệp GD nói chung và trường THCS đạt chuẩn quốc gia nói

riêng.

2

Thực tế hiện nay, nhiều người nhận thức chưa đúng, thậm chí

còn hiểu sai về khái niệm và bản chất của XHHGD, họ cho rằng

XHHGD chỉ là đóng góp các loại tiền cho GD, chỉ là sự huy động vật

lực mà thôi. Ở một số địa phương, cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ

chức đoàn thể chưa hiểu được ý nghĩa to lớn và vai trò vô cùng quan

trọng của công tác XHHGD, còn coi đó là trách nhiệm của nhà trường.

Thực trạng của GD huyện Chư Pưh hiện nay chưa đáp ứng

được sự phát triển của tỉnh nói riêng, đất nước nói chung. Vấn đề đặt ra

là phải đổi mới GD. Muốn làm cho GD trở lại với bản chất XH đích

thực của nó và phù hợp với tình hình thực tiễn của đất nước ta phải làm

tốt công tác XHHGD, cần huy động sức mạnh tổng hợp của toàn XH,

của nhân dân vì GD là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, của mọi nhà,

mọi người. Làm sao cho mỗi con người đều được thụ hưởng thành quả

từ GD và ngược lại mọi người cũng phải có trách nhiệm chăm lo cho

GD, đóng góp sức lực, trí tuệ, tiền của cho GD.

Với những lý do nêu trên, chúng tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý

công tác XHHGD THCS ở huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai”.

2. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý công tác XHH GD ở

các trường THCS huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai để thực hiện quan điểm

phát triển GD là sự nghiệp của toàn XH. Đồng thời nâng cao kết quả

GD THCS và xây dựng XH học tập.

3. Khách thể, đối tượng và giới hạn nghiên cứu:

3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình quản lý công tác

XHHGD THCS của Phòng GD và ĐT huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

3.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý công tác

XHHGD THCS của Phòng GD và ĐT huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

3.3. Giới hạn nghiên cứu:

+ Nội dung nghiên cứu: Khái quát lý luận, khảo sát thực trạng

và đề xuất một số biện pháp quản lý của Phòng GD và ĐT để nâng cao

kết quả quản lý công tác XHHGD ở các trường THCS trên địa bàn

nghiên cứu.

3

+ Phạm vi khảo sát: Quá trình quản lý công tác XHHGD ở 07

trường THCS trên địa bàn huyện.

4. Giả thuyết khoa học:

Quá trình quản lý công tác XHHGD các trường THCS của Phòng

GD và ĐT huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai trong thời gian qua đã thu được

những thành quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên trong quá trình quản lý này

còn bộc lộ một số bất cập, hạn chế nhất định.

Nếu xác định được cơ sở lý luận và đánh giá đúng thực trạng

quản lý công tác XHHGD các trường THCS huyện Chư Pưh, tỉnh Gia

Lai thì có thể đề xuất các biện pháp quản lý quá trình này của Phòng GD

và ĐT một cách hợp lý và khả thi góp phần thúc đẩy sự phát triển GD

THCS trên địa bàn nghiên cứu trong hoàn cảnh hiện nay.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu:

5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về XHHGD THCS và quản lý

của Phòng GD và ĐT đối với công tác XHHGD ở bậc THCS.

5.2. Nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý của Phòng GD và

ĐT huyện về công tác XHHGD các trường THCS huyện Chư Pưh, tỉnh

Gia Lai.

5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lý của Phòng GD và ĐT

huyện về công tác XHHGD bậc THCS huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

6. Phương pháp nghiên cứu

6.1. Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, lý thuyết nhằm

xây dựng cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu.

6.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát;

- Phương pháp trò chuyện, phỏng vấn;

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp chuyên gia;

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm.

6.3. Các phương pháp sử dụng số liệu

- Phương pháp thống kê toán học;

- Phương pháp mô hình hoá.

4

7. Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu

tham khảo, luận văn này được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận của quản lý công tác

XHHGD THCS huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

Chương 2: Thực trạng công tác XHHGD và quản lý công tác

XHHGD huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

Chương 3: Biện pháp quản lý công tác XHHGD THCS huyện

Chư Pưh, tỉnh Gia Lai.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO

DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ XHHGD

1.1.1. Ngoài nước

Trong thời đại ngày nay, không chỉ riêng ở Việt Nam mà nhiều

nước trên thế giới, kể cả những nước đang phát triển cũng như các nước

có nền kinh tế phát triển đều nhấn mạnh chính sách phát triển dựa vào

GD&ĐT, dựa vào khoa học và công nghệ.

Ở Indonexia: Ngoài hệ thống GD nhà trường, họ còn coi trọng

các loại hình GD ngoài nhà trường; ở gia đình; XH; các doanh nghiệp;

các trường Đại học mở với nhiều chương trình đa dạng phục vụ phát

triển cộng đồng và mọi tầng lớp XH.

Tại Thái Lan: Chính phủ Vương quốc Thái Lan đã và đang thực

hiện chính sách đa dạng hoá các loại hình đào tạo, đào tạo nghề nghiệp -

kỹ thuật, tổ chức nhiều loại hình nghề nghiệp chính quy và phi chính

quy để thích ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động trong quá

trình CNH đất nước.

Nhật Bản đã đạt được những thành tựu ''khổng lồ'' về mặt kinh

tế - khoa học công nghệ, chủ yếu là do nước Nhật đã phát huy cao độ,

mạnh mẽ nội lực của toàn dân tộc, thông qua chính sách GD&ĐT.

Điểm qua tình hình GD một số nước trong khu vực để thấy

rằng, các quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới đã có sự nhận

5

thức tương đồng về giáo dục, coi giáo dục là con đường để phát triển

kinh tế, văn hoá, XH, khoa học công nghệ...

1.1.2. Trong nước

Vấn đề XHHGD cũng đã được nghiên cứu cả về lý luận và thực

tiễn. Có nhiều tác giả đã quan tâm nghiên cứu về XHHGD như nhóm tác

giả Bùi Gia Thịnh, Võ Tấn Quang, Nguyễn Thanh Bình trong cuốn “XH

hoá giáo dục nhận thức và hành động”. Các nhà nghiên cứu Nguyễn

Mậu Bành, Thái Duy Tuyên, Đào Huy Ngân cũng đã đề cập đến những

vấn đề lý luận và thực tiễn công tác XHHGD. Bên cạnh đó còn có nhiều

đề tài, luận văn đã đề cập và nêu ra nhiều giải pháp công tác XHHGD

như: Luận văn của tác giả Phạm Thuý Hiền với đề tài: “vấn đề XH hoá

giáo dục mầm non với sự nghiệp phát triển giáo dục”;.... Những luận

văn, đề tài nghiên cứu trên đã chỉ rõ giáo dục là sự nghiệp của quần

chúng, giáo dục dành cho mọi người, giáo dục phải vì dân, luôn đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Kế thừa và phát triển những luận văn của các tác giả đi trước,

luận văn này nhằm làm sáng tỏ hơn những lý luận về XHHGD ở trường

THCS. Khảo sát thực trạng công tác này tại các trường THCS trên địa

bàn huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai. Trên cơ sở đó đề xuất những biện

pháp quản lý công tác XHHGD gắn với điều kiện KT - XH và giáo dục

của huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai. Xác định vai trò của Phòng GD&ĐT

trong việc quản lý công tác XHHGD trên địa bàn huyện nói chung và

công tác XHHGD ở các trường THCS huyện nói riêng.

1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1. Quản lý, Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường

a. Quản lý

Quản lý là các tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể

quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong

một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của

tổ chức. Trong giáo dục nhà trường đó là tác động của người quản lý

đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng khác nhằm thực hiện hệ

thống các mục tiêu giáo dục.

6

Như vậy, quản lý là việc hiện thực hoá các mục tiêu của tổ chức

theo cách có hiệu quả và hiệu suất cao, thông qua việc lập kế hoạch, tổ

chức, lãnh đạo và kiểm tra các yêu cầu thực hiện của tổ chức.

b. Quản lý giáo dục

Là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp với

quy luật của chủ thể quản lý nhằm tạo cho hệ thống giáo dục vận hành

theo nguyên lý và đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, thực hiện

được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu

điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo

dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.

c. Quản lý nhà trường

Quản lý nhà trường (cơ sở giáo dục) là một bộ phận trong quản

lý giáo dục. Trường học là tổ chức giáo dục mang tính chất nhà nước –

xã hội, trực tiếp làm công tác GD - ĐT, thực hiện chức năng giáo dục

cho thế hệ đang dần lớn lên.

1.2.2. Xã hội hoá, xã hội hoá giáo dục

a. Xã hội hoá

Là sự tham gia rộng rãi của cộng đồng XH vào một số hoạt

động mà trước đó chỉ có một ngành, một đơn vị chức năng nhất định

thực hiện (ví dụ: XHH giáo dục, XHH y tế...).

b. Xã hội hoá giáo dục

Khái niệm XHHGD được hiểu từ ý nghĩa thứ nhất của XHH. Là

một quá trình tập hợp tất cả các liên minh XH nhằm nâng cao nhận thức

và nhu cầu của người dân về một chương trình phát triển trong một lĩnh

vực nhất định để hỗ trợ cho việc cung ứng các nguồn lực và dịch vụ và

để tăng cường sự tham gia của cộng đồng một cách tự lực và bền vững.

XHHGD là một quá trình mà cả cộng đồng và XH cùng tham

gia vào GD. Trong đó mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm

chăm lo sự nghiệp GD, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu GD,

xây dựng môi trường GD lành mạnh và an toàn.

Nội dung hoạt động XHHGD được Đảng, Nhà nước đề cập hết

sức phong phú, như từ việc huy động các LLXH đầu tư các nguồn lực

bao gồm vật lực, tài lực...; tham gia vào quá trình đa dạng hoá các loại

7

hình trường, lớp, các loại hình học tập; tạo lập và đẩy mạnh phong trào

học tập rộng khắp trong XH, mọi thành viên trong XH, không phân biệt

tuổi tác, nghề nghiệp, chỗ đứng trong XH đều được học, học thường

xuyên, học suốt đời; huy động các LLXH tham gia xây dựng môi trường

GD lành mạnh và QLGD có hiệu quả. Quá trình này thể hiện tính chất

dân chủ và bình đẳng của nền GD nước ta.

Chủ trương XHHGD của Đảng và Nhà nước đã và đang thu hút

được sự quan tâm nghiên cứu của các Vụ, Viện, các Ban ngành của Bộ

GD&ĐT và các Ban ngành có liên quan. Nhiều chuyên gia có tâm huyết

đã có những bài viết, công trình nghiên cứu xung quanh vấn đề

XHHGD.

Như vậy, XHHGD là một tư tưởng chiến lược của Đảng và Nhà

nước, bản thân tư tưởng đó qua mỗi giai đoạn được phát triển, mở rộng

phong phú cả về hình thức và nội dung. XHHGD là một nhân tố mới đã

và đang phát huy sức mạnh đối với sự nghiệp phát triển GD, đào tạo

nguồn nhân lực có chất lượng cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nước.

Chính XHH công tác GD lại tạo ra những điều kiện, những tác nhân làm

xuất hiện những nhân tố mới trong quá trình đi lên của phong trào GD.

Những kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn thực hiện XHHGD, trên cơ

sở đó nâng cao sự đổi mới tư duy GD, giải quyết kịp thời những vấn đề

đặt ra của sự nghiệp phát triển GD&ĐT.

Trong thời đại ngày nay, không chỉ riêng ở Việt Nam mà nhiều

nước trên thế giới, kể cả những nước đang phát triển cũng như các nước

có nền kinh tế phát triển đều nhấn mạnh chính sách phát triển dựa vào

GD&ĐT, dựa vào khoa học và công nghệ. Nhìn chung, hệ thống GD các

nước đã và đang phát triển theo hướng hiện đại hoá và xu hướng hội

nhập GD&ĐT và kinh tế XH giữa các nước, khu vực và toàn thế giới.

1.3. NỘI DUNG CÔNG TÁC XHH GIÁO DỤC THCS

1.3.1. Chủ trương XHHGD trong các văn kiện của Đảng và

Nhà nước Việt Nam

XHHGD không phải là vấn đề hoàn toàn mới, nó có nguồn gốc

lâu đời và là bước phát triển của một chủ trương phát triển GD được

thực hiện từ nhiều năm qua. Với tư tưởng ''lấy dân làm gốc'', ''Sự nghiệp

8

cách mạng là sự nghiệp của quần chúng'' đã được Đảng ta vận dụng

sáng tạo, là sức mạnh tiềm tàng cho sự phát triển nền GD nước nhà.

Để thực hiện chủ trương XHH, Chính phủ ban hành Nghị quyết

số 90/CP ngày 21/8/1997 về Phương hướng và chủ trương XH hoá các

hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá; Nghị định số 73/1999/NĐ-CP về

chính sách XHH, nhằm khuyến khích, huy động các nguồn lực trong

nhân dân, trong các tổ chức thuộc mọi thành phần kinh tế để phát triển

các hoạt động XHH lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá, thể thao. Ngày

18/4/2005 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP về đẩy

mạnh XHH các hoạt động giáo dục, y tế, văn hoá, thể dục thể thao. Bộ

GD&ĐT ban hành một số văn bản hướng dẫn thực hiện công tác

XHHGD; xây dựng Đề án ''Quy hoạch phát triển XH hoá giáo dục giai

đoạn 2005-2010'' vv...

Trong thời kỳ đổi mới, cùng với các Văn kiện, Nghị định,

Thông tư, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước về công tác GD; các cơ quan

Liên Bộ, các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục (QLGD) đã họp bàn và

nghiên cứu về vấn đề XHHGD. Nguyên Bộ trưởng Phạm Minh Hạc đã

khẳng định: ''XH hoá công tác giáo dục là một tư tưởng chiến lược, một

bộ phận của đường lối giáo dục, một con đường phát triển giáo dục

nước ta''; tác giả Phạm Tất Dong cũng nhấn mạnh: Phát triển giáo dục

theo tinh thần XH hoá và đề cao việc huy động toàn dân vào sự nghiệp

cách mạng, coi đó là tư tưởng chiến lược của Đảng. Tư tưởng đó được

tổng kết lại không chỉ là một bài học kinh nghiệm tầm cỡ lịch sử, mà trở

thành một nguyên lý cách mạng của Việt Nam.

1.3.3. NỘI DUNG XHHGD THCS

Thứ nhất: Huy động toàn XH tham gia thực hiện mục tiêu, nội

dung GDTHCS.

Thứ hai: Xây dựng môi trường tốt nhất cho GDTHCS, môi

trường đó bao gồm: Gia đình, nhà trường và XH.

Thứ ba: Huy động toàn XH đầu tư các nguồn lực cho

GDTHCS.

9

Thứ tư: Xây dựng, mở rộng hệ thống trường lớp và đa dạng

hoá các loại hình giáo dục trên cơ sở mục tiêu, nội dung, chương trình

giáo dục được Bộ GD&ĐT quy định.

* Một số nguyên tác chỉ đạo thực hiện XHHGD THCS:

Thứ nhất: Lợi ích đối với mọi chủ thể có nghĩa vụ, trách nhiệm

thực hiện XHHGD THCS.

Thứ hai: Phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các lực lượng

tham gia vào quá trình XHH GDTHCS.

Thứ ba: Phát huy tính dân chủ, sự tự nguyện và đồng thuận

của cộng đồng trong việc tham gia GDTHCS.

Thứ tư: Tuân thủ pháp lý.

Thứ năm: Bảo đảm sự thống nhất giữa ngành và lãnh thổ.

Thứ sáu: Kế hoạch hoá mọi hoạt động.

1.4. QUẢN LÝ CÔNG TÁC XHHGD THCS

1.4.1. Mục tiêu và nội dung quản lý XHHGD THCS(Viết từ

góc độ Phòng GD&ĐT)

Phòng GD&ĐT là cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện.

Phòng GD&ĐT có chức năng tham mưu và giúp UBND huyện thực

hiện chức năng quản lý nhà nươc về giáo dục và đào tạo (trừ đào tạo

nghề) trong phạm vi địa phương; thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn

theo uỷ quyền của UBND huyện.

Giáo dục THCS nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, là cấp

học chuyển tiếp giữa Tiểu học và THPT, là hệ thống các trường lớp trực

thuộc UBND các xã, huyện do phòng GD&ĐT các huyện, thành phố

trực tiếp quản lý. Cho nên sự tồn tại và phát triển phụ thuộc rất nhiều

vào sự quan tâm của cấp uỷ đảng, chính quyền địa phương và nhận thức

của nhân dân. Chính vì vậy, để thực hiện có hiệu quả XHH GDTHCS

cần quán triệt các vấn đề sau:

- Cộng đồng hóa trách nhiệm đối với hoạt động giáo dục;

- Đa dạng hóa các loại hình, phương thức học tập;

- Đa phương hóa các nguồn đầu tư cho giáo dục;

- Thể chế hóa sự quản lý Nhà nước đối với XHHGD.

10

Các nội dung quản lý của Phòng Giáo dục và Đào tạo về công

tác XHH:

- Quản lý mục tiêu XHH;

- Quản lý nội dung, hình thức XHH;

- Kiểm tra, đánh giá XHH.

1.4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả XHHGD

a. Khách quan

Điều kiện tự nhiên, KT - XH của địa phương là một trong

những yếu tố quan trọng ảnh hưởng rất lớn tới công tác XHHGD. Nếu

điều kiện kinh tế của địa phương còn có nhiều khó khăn hay những nới

có địa bàn rộng, địa hình phức tạp; hệ thống cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng

được yêu cầu; dân cư gồm nhiều dân tộc cư trú phân tán ở các địa bàn

vùng cao, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, đời sống còn nhiều khó

khăn; bình quân thu nhập đầu người còn thấp, thì công tác triển khai XH

HGD tại những địa phương này sẽ rất khó khăn.

b. Chủ quan

Nhận thức về XHHGD của một số ít cán bộ và trong một bộ

phận nhân dân còn hạn chế, chưa có sự chuyển biến tích cực về nhận

thức và hành động, ở một số nơi vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào

sự đầu tư từ ngân sách Nhà nước, mang nặng tính bao cấp.

Việc phân cấp để thực hiện nhiệm vụ XHHGD chưa thật hợp lý

để tạo quyền tự chủ, năng động cho địa phương và cơ sở. Sự phối hợp

giữa các ngành có liên quan để triển khai thực hiện các chủ trương của

Đảng và Nhà nước còn chậm và chưa đồng bộ; triển khai XHHGD

không đồng đều ở ngay cả những huyện, thành phố có điều điện kinh tế,

XH như nhau.

Hội đồng GD các cấp chưa thực sự phát huy hết vai trò, trách

nhiệm của mình, việc tư vấn cho cấp uỷ Đảng, chính quyền còn hạn chế.

Vai trò tham mưu của ngành GD&ĐT một số địa phương còn thiếu chủ

động, thiếu chặt chẽ, chưa thực sự có sự phối kết hợp với các cấp, các

ngành; một bộ phận cán bộ QLGD năng lực yếu làm ảnh hưởng đến

hiệu quả, chất lượng GD&ĐT.

11

Tiểu kết chương 1

Với vị trí quốc sách hàng đầu, GD&ĐT có vai trò là nền tảng,

động lực thúc đẩy sự phát triển KT - XH. Vai trò của GD&ĐT được thể

hiện rõ trong quan điểm của Đảng ở các kì Đại hội như: Nghị quyết TW

2 khoá VIII, Cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước trong thời kì

quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011 ha trong Chiến lược

phát triển kinh tế - XH giai đoạn 2011 - 2020 được thông qua tại Đại hội

XI, vai trò của GD&ĐT.

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC VÀ QUẢN

LÝ CÔNG TÁC XÃ HỘI HÓA GIÁO DỤC Ở CÁC TRƯỜNG

THCS HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI

2.1. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT

2.1.1. Mục tiêu khảo sát

Thu thập số liệu, thông tin về thực trạng quản lý XHHGD ở các

trường THCS trên địa bàn huyện Chư Pưh. Từ đó đề xuất các biện pháp

nâng cao hiệu quả quản lý XHHGD ở các trường THCS trên địa bàn.

2.1.2. Nội dung khảo sát

Khảo sát thực trạng công tác quản lý XHHGD ở các trường

THCS trên địa bàn huyện Chư Pưh trong thời gian qua.

2.1.3. Đối tượng khảo sát

350 người là Lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT huyện,

BGH các trường THCS; Giáo viên; Cha mẹ học sinh; lãnh đạo cấp ủy,

chính quyền huyện, xã và lãnh đạo một số lực lượng XH.

2.1.4. Phương pháp khảo sát

- Khảo sát qua phiếu trưng cầu ý kiến.

- Lấy ý kiến chuyên gia tổng kết kinh nghiệm.

- Xử lý và phân tích số liệu.

2.2. TÌNH HÌNH KINH TẾ XH CỦA HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH

GIA LAI

2.2.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển

kinh tế, văn hóa

12

Huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai có diện tích tự nhiên rộng

71.695,02 ha, với dân số 54.890 khẩu, có 9 đơn vị hành chính gồm các

xã: Ia Le, Ia Blứ, Ia Phang, Chư Don, Ia Dreng, Ia Hla, Ia Hrú, Ia Rong

và thị trấn Nhơn Hòa.

Huyện có nhiều tiềm năng về đất đai, tài nguyên khoáng sản và

tiềm năng về con người.

2.2.2. Khái quát tình hình phát triển sự nghiệp giáo dục và

đào tạo ở huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai

Toàn huyện có 25 trường với 15.620 học sinh, trong đó học

sinh dân tộc thiểu số 7.890 em (chiếm 50%). Đội ngũ cán bộ, giáo viên

ngày càng được nâng cao cả về số lượng và chất lượng, trình độ giáo

viên trên chuẩn đạt 35,2%. Tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi đến trường đạt

98,5%, duy trì sĩ số học sinh đạt 99,4%; 7/9 xã, thị trấn được công nhận

phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, hoàn thành phổ cập giáo dục

trung học cơ sở.

2.2.3. Tình hình phát triển giáo dục THCS ở huyện Chư

Pưh, tỉnh Gia Lai

a. Quy mô phát triển và chất lượng giáo dục THCS:

Bảng 2.1: Quy mô phát triển giáo dục THCS từ năm 2010 - 2015

Năm

học

Năm

học

Năm

học

Năm

học

Năm

học

Quy mô

TT

phát triển

2010 -

2011

2011-

2012

2012-

2013

2013-

2014

2014-

2015

1

Số

lượng

6

7

trường

2

3

4

5

Số lớp

106

213

106

182

112

221

123

225

118

214

Số giáo viên

Số học sinh

Tỷ lệ giáo

viên/ HS

3727

3920

4104

4366

4317

0.057

0.046

0.054

0.052

0.050

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Chư Pưh)

b. Đầu tư kinh phí xây dựng cơ sở vật chất

13

2.3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÔNG TÁC XH HOÁ GIÁO

DỤC CÁC TRƯỜNG THCS Ở HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH

GIA LAI

2.3.1. Nhận thức của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa

phương, các đoàn thể, nhân dân và cán bộ quản lý giáo dục đối với

công tác XH hoá giáo dục

Phát triển sự nghiệp giáo dục của huyện dựa trên quan điểm chỉ

đạo của Đảng và Nhà nước cần được vận dụng một cách sáng tạo, phù

hợp với điều kiện KT-XH của huyện trong giai đoạn mới. Đó là: Phát

triển sự nghiệp giáo dục phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự

nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Tăng cường sự lãnh đạo

của Đảng, quản lý của Nhà nước, nâng cao vai trò của MTTQ, các đoàn

thể từ huyện đến cơ sở đối với sự nghiệp giáo dục. Đầu tư cho giáo dục

là đầu tư cho phát triển bền vững, là trách nhiệm của cả hệ thống chính

trị, toàn XH và mỗi gia đình.

2.3.2. Những chủ trương, chính sách của các cấp lãnh đạo

địa phương và ngành giáo dục đối với công tác XH hoá giáo dục

Địa phương luôn đẩy mạnh triển khai Nghị định số 69/2008/NĐ-

CP của Chính phủ và chính sách khuyến khích XH hoá đối với các hoạt

động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề. Phát triển hệ thống các trường

ngoài công lập. Tăng cường thu hút các nguồn lực đầu tư cho phát triển sự

nghiệp giáo dục. Đa dạng hóa các loại hình trường học; đẩy mạnh công

tác XH hoá giáo dục. Thực hiện giáo dục cho mọi người, xây dựng XH

học tập.

2.3.3. Thực hiện công tác XH XH hoá giáo dục ở các

Trường THCS huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai

Công tác tuyên truyền về XH hóa giáo dục được đẩy mạnh và có kết

quả bước đầu.

Huy động các nguồn lực ngoài ngân sách để phát triển giáo dục

đào tạo.

2.3.4. Tăng cường cơ sở vật chất

14

Trong thời gian qua, Giáo dục - Đào tạo của huyện có bước phát triển;

phong trào XH hóa giáo dục được quan tâm; trang thiết bị dạy học được tăng

cường đầu tư, phương pháp dạy và học được chú trọng đổi mới.

2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ

ĐÀO TẠO HUYỆN VỀ CÔNG TÁC XHHGD CÁC TRƯỜNG

THCS HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH

Để thực hiện có hiệu quả XHH GDTHCS cần quán triệt các vấn

đề sau:

- Cộng đồng hóa trách nhiệm đối với hoạt động giáo dục;

- Đa dạng hóa các loại hình, phương thức học tập;

- Đa phương hóa các nguồn đầu tư giáo dục;

- Thể chế hóa sự quản lý Nhà nước đối với XHHGD.

2.4.1. Các nội dung quản lý của Phòng GD&ĐT về công tác

XHH

- Quản lý mục tiêu XH hoá;

- Quản lý nội dung, hình thức XH hoá;

- Kiểm tra, đánh giá XH hoá.

2.4.2. Thực trạng quản lý nội dung XH hoá

- Tiếp tục có cơ chế chính sách ưu tiên về đất đai, thuế, huy

động vốn tín dụng đối với các cơ sở giáo dục đào tạo thực hiện XH hoá;

- Chính sách học phí, lệ phí, học bổng, trợ cấp XH;

- Các cơ chế, chính sách khác.

2.4.3. Thực trạng quản lý phát huy các nguồn lực XH hoá

Mở rộng các quỹ hỗ trợ phát triển giáo dục đào tạo;

Huy động sự đóng góp của các tổ chức XH, các doanh nghiệp,

các tập thể, các tổ chức quốc tế, các cá nhân trong và ngoài nước để xây

dựng, nâng cấp cơ sở vật chất trường học;

Đẩy mạnh việc nghiên cứu, chuyển giao khoa học, công nghệ

trong các trường đại học, cao đẳng để tạo thêm nguồn thu cho các

đơn vị;

Thành lập quỹ đào tạo ở các ngành sản xuất kinh doanh trên cơ

sở đóng góp của các cơ sở này và các nhà tài trợ nhằm hỗ trợ cho việc

nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ trong ngành.

15

2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG

2.5.1. Mục tiêu quản lý XHH giáo dục THCS

a. Cộng đồng hóa trách nhiệm đối với hoạt động giáo dục

b. Đa dạng hóa các loại hình, phương thức học tập

c. Đa phương hóa các nguồn đầu tư giáo dục

d. Thể chế hóa sự quản lý Nhà nước đối với XHHGD

2.5.2. Nội dung quản lý XHH giáo dục THCS

a. Về xây dựng kế hoạch công tác XH hoá giáo dục:

Ngay từ khi thành lập, Phòng GD&ĐT huyện Chư Pưh đã xây

dựng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo giai đoạn 2010 - 2015, kế

hoạch công tác XH hóa giáo dục giai đoạn 2010 - 2012, 2012 - 2015;

hằng năm xây dựng kế hoạch công tác XH hóa giáo dục. Chỉ đạo các

trường THCS phối hợp với chính quyền địa phương, Ban đại diện cha mẹ

học sinh xây dựng kế hoạch thực hiện công tác XH hóa giáo dục theo

từng giai đoạn, từng năm học đáp ứng yêu cầu học tập ngày càng cao của

học sinh và các tầng lớp dân cư trong XH.

b. Về tổ chức thực hiện công tác XH hoá giáo dục

Hằng năm, căn cứ vào chỉ đạo của Huyện ủy, UBND huyện về

công tác quản lý, phát triển giáo dục; Phòng Giáo dục và Đào tạo của

huyện sẽ xây dựng kế hoạch tổng thể về công tác huy động XH hóa giáo

dục. Dựa trên kế hoạch chung của Phòng Giáo dục và Đào tạo các trường

THCS sẽ xây dựng phương án cụ thể để huy động các nguồn lực XH hóa.

c. Về chỉ đạo, giám sát công tác XH hoá giáo dục

Phòng GD&ĐT phân công chuyên viên phụ trách thường xuyên

kiểm tra trực tiếp tại các cơ sở giáo dục trong huyện, giám sát việc thực

hiện công tác XHHGD. Hằng năm, các trường học lập báo cáo việc thực

hiện công tác XHHGD nhằm đánh giá lại việc thực hiện công tác này để

đề ra phương hướng cho năm học kế tiếp. Từng giai đoạn, tổng kết rút

kinh nghiệm thực hiện công tác XHHGD, đánh giá ưu, khuyết điểm và đề

ra phương hướng giai đoạn tiếp theo.

Trong công tác XH hóa giáo dục THCS tại huyện Chư Pưh,

Phòng Giáo dục và Đào tạo là đơn vị quản lý, chỉ đạo ở cấp vĩ mô và Hiệu

trưởng các trường THCS là người chỉ đạo, quản lý trực tiếp.

16

d. Kiểm tra, đánh giá công tác XHH giáo dục THCS ở huyện

Chư Pưh

Để huy động các nguồn lực đạt hiệu quả, sử dụng đúng mục

đích thì công tác kiểm tra được thực hiện một cách bài bản, khoa học và

khách quan.

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện và Hiệu trưởng các trường đã

tích cực đôn đốc việc thực hiện tuân thủ các quy định của Nhà nước, của

Ngành giáo dục về các chính sách XH hóa giáo dục. Qua đó, chỉ ra những

ưu điểm để tiếp tục phát huy, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những tồn tại,

hạn chế để kịp thời khắc phục, điều chỉnh.

2.5.3. Thành tựu, những tồn tại hạn chế và nguyên công tác

quản lý XH hoá giáo dục Trung học cơ sở ở huyện Chư Pưh

a. Thành tựu

Trong nhiều năm qua giáo dục - đào tạo huyện Chư Pưh phát triển

mạnh mẽ và thu được những kết quả rất đáng phấn khởi. Mạng lưới trường

lớp ổn định và không ngừng phát triển đặc biệt là khối các trường THCS,

loại hình học tập đa dạng công tác phổ cập đạt kết quả tốt, đáp ứng nhu cầu

học tập của nhân dân. Chất lượng giáo dục chuyển biến tích cực theo hướng

ngày càng sát thực chất hơn.

b. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

Một số địa phương ở huyện Chư Pưh chưa quán triệt đầy đủ và

sâu sắc các Nghị quyết của Đảng, chủ trương chính sách của Nhà nước

về vai trò của GD&ĐT đối với nhiệm vụ phát triển KT-XH của địa

phương, đất nước. Bên cạnh đó công tác GD lý luận chính trị, công tác

tuyên truyền, vận động về XHHGD bằng các phương tiện thông tin đại

chúng còn đơn điệu, nghèo nàn, thiếu tính sắc bén. Hội đồng GD các

cấp chưa thực sự phát huy hết vai trò, trách nhiệm của mình, việc tư vấn

cho cấp uỷ Đảng, chính quyền còn hạn chế. Vai trò tham mưu của ngành

GD&ĐT còn thiếu chủ động, thiếu chặt chẽ, chưa thực sự có sự phối kết

hợp với các cấp, các ngành; một bộ phận cán bộ QLGD năng lực yếu

làm ảnh hưởng đến hiệu quả, chất lượng GD&ĐT.

17

Tiểu kết Chương 2

Chương 2 luận văn đã khái quát những về những thành tựu đã

đạt được trong sự nghiệp phát triển GDTHCS của huyện Chư Pưh đã đạt

được trong công cuộc đổi mới, thực hiện chiến lược phát triển kinh tế -

XH của tỉnh Gia Lai và của đất nước trong thời kỳ CNH-HĐH hội nhập

và phát triển. Đồng thời còn chỉ ra một số mặt còn hạn chế, tồn tại trong

công tác XHHGD, quản lý XHHGD hiện nay và trong những năm

tiếp theo.

Để phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục kịp thời,

có hiệu quả những hạn chế, tồn tại trong quá trình thực hiện XHHGD,

quản lý XHHGD ở huyện Chư Pưh, đòi hỏi phải có những biện pháp,

giải pháp đồng bộ, thiết thực để đưa sự nghiệp GD&ĐT huyện phát triển

bền vững theo xu thế giáo dục chung của tỉnh và cả nước.

CHƯƠNG 3

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC XHHGD Ở CÁC TRƯỜNG

THCS HUYỆN CHƯ PƯH, TỈNH GIA LAI

3.1. CÁC ĐỊNH HƯỚNG VÀ NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT

BIỆN PHÁP

3.1.1. Các định hướng

Các chủ trương, định hướng của Chính phủ thông qua các Nghị

quyết như:

- Nghị quyết số 90/NQ-CP ngày 21 tháng 8 năm 1997 của

Chính phủ về phương hướng và chủ trương XH hóa các hoạt động giáo

dục, y tế, văn hóa;

- Nghị quyết số 05/2005/NQ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2005 của

Chính phủ về đẩy mạnh XH hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa

và thể dục thể thao;

- Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ

về chính sách khuyến khích XH hoá đối với các hoạt động trong lĩnh

vực giáo dục, dạy nghề, y tế, thể thao, môi trường;

- Thông tư số 135/2008/TT-BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài

chính hướng dẫn thi hành Nghị định số 69/2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008

18

của Chính phủ về chính sách khuyến khích XHH đối với các hoạt động

trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hoá, thể thao và môi trường.

Bên cạnh các định hướng, chủ trương chung của Đảng và Nhà

nước thì còn phải tuân theo các định hướng của địa phương, như: Nghị

quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Gia Lai; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện

Chư Pưh lần thứ VIII; các văn bản chỉ đạo của ngành giáo dục và các

cấp chính quyền tỉnh Gia Lai.

3.1.2. Các nguyên tắc

a. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu

b. Nguyên tắc đảm bảo lợi ích

c. Nguyên tắc hiệu quả

d. Nguyên tắc pháp lý

e. Nguyên tắc kế thừa truyền thống

3.2. NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VỀ CÔNG TÁC XHHGD

CÁC TRƯỜNG THCS

3.2.1. Biện pháp 1: Tuyên truyền chủ trương chính sách,

pháp luật nhằm nâng cao nhận thức về quản lý hoạt động XHHGD

3.3.2. Biện pháp 2: Đổi mới cách thức tổ chức và quy trình

quản lý

3.3.3. Biện pháp 3: Nâng cao vai trò quản lý của của Phòng

giáo dục và Đào tạo huyện và các nhà trường đối với hoạt động

XHH

3.3.4. Biện pháp 4: Tăng cường huy động sức mạnh tổng

hợp của ban, ngành, đoàn thể tham gia công tác XHHGD THCS

3.3.5. Biện pháp 5: Xây dựng cơ chế chính sách huy động

các nguồn lực để phát triển GD THCS

3.4. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP

Các biện pháp trên có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng hữu cơ

với nhau trong quá trình tổ chức thực hiện. Mối biện pháp có tính độc

lập tương đối nhưng nó lại có tác động tương hỗ lẫn nhau. Đồng thời có

vai trò, có tác dụng riêng, song nếu thiếu một trong những biện pháp

trên thì công tác XHH ở bậc THCS huyện Chư Pưh rất khó thành công.