Tóm tắt Luận văn Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở tỉnh Quảng Nam hiện nay

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THỊ HUỆ

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO

Ở TỈNH QUẢNG NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Mã số: 60.22.03.01

Đà Nẵng - Năm 2017

Công trình đƣợc hoàn thành tại

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ – ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ GIÁNG HƢƠNG

Phản biện 1: TS. TRẦN HỒNG LƯU

Phản biện 2: PGS, TS. TRẦN SỸ PHÁN

Luận văn đã được bảo vệ tại Hội đồng bảo vệ chấm Luận văn tốt

nghiệp Thạc sĩ Triết học, họp tại Trường Đại học Kinh tế – ĐHĐN

vào ngày 20 tháng 8 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin-Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Sự phát triển của mỗi dân tộc gắn liền với các nguồn lực như

con người, tài nguyên thiên nhiên, vốn, cơ sở vật chất, vị trí địa

lý…nhưng nguồn lực con người đóng vai trò quan trọng và quyết

định đến sự phát triển kinh tế - xã hội.

Con người với tất cả những năng lực, phẩm chất tích cực của

mình, bao gồm trí tuệ, kinh nghiệm, kỹ năng, tính năng động, sáng

tạo…tác động vào các nguồn lực khác và gắn kết chúng lại để tạo ra

hoạt động lao động phục vụ cho nhu cầu của xã hội. Chính con người

là nhân tố làm thay đổi tính chất của lao động từ lao động thủ công

sang lao động cơ khí và lao động trí tuệ.

Việt Nam đang trong quá trình phát triển CNH, HĐH đất

nước để thực hiện chiến lược “đi tắt đón đầu”. Vai trò của nguồn

nhân lực, trong đó NNLCLC được xác định là yếu tố quan trọng thúc

đẩy sự tăng trưởng kinh tế - Xã hội, đảm bảo sự phát triển bền vững.

Vấn đề đào tạo và sử dụng NNLCLC luôn được Đảng và Nhà nước

quan tâm, chỉ đạo, văn kiện XII khẳng định: “Thực hiện đồng bộ các

cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển nguồn nhân lực, nhất là

nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế -

xã hội” [8, tr.295].

uảng Nam là một tỉnh thuộc duyên hải miền Trung, đa phần

người dân lao động trong các ngành sản xuất Nông nghiệp, Lâm

nghiệp, Ngư nghiệp. Con người Xứ uảng giàu truyền thống cách

mạng, kiên cường, bất khuất trong đấu tranh và chịu khó vươn lên

trong lao động. Các thành tựu đạt được sau 20 năm tái lập tỉnh (1997

- 2017) đã minh chứng cho sự nỗ lực vươn lên vượt qua những khó

2

khăn thử thách trong đó có sự đóng góp của nguồn nhân lực lượng

cao.

Tuy nhiên, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, chất

lượng nguồn nhân lực vẫn còn thấp chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra

cho sự phát triển thúc đẩy phát triển kinh tế. Số lượng nhân lực có

chất lượng cao còn ít trong tổng số lao động làm việc trên địa bàn

tỉnh, mặt khác đang có xu hướng chuyển dịch ra ngoài các thành phố

lớn như: Thành phố Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều người

sau khi được đưa đi học, nâng cao trình độ nhưng khi hoàn thành

chương trình lại nghỉ việc, sẵn sàng bồi hoàn kinh phí để được tự do

đi xin việc ở nơi có điều kiện thuận lợi hơn trong công tác. Đặc biệt

hơn là những sinh viên quê uảng Nam học lực giỏi, xuất sắc, năng

lực làm việc tốt, những ngành có cơ hội thu nhập cao và tốt nghiệp

tại các trường có uy tín về chất lượng thường ở lại các thành phố lớn

tìm cơ hội việc làm. Số lượng sinh viên sau tốt nghiệp quay về quê

công tác chiếm tỉ trọng nhiều nhất vẫn là sinh viên khối ngành sư

phạm, thấp nhất là những khối ngành như khoa học cơ bản, kinh tế,

công nghệ thông tin.

Trong những năm qua tỉnh uảng Nam đã có nhiều cố gắng

trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tăng dần tỷ trọng

ngành công nghiệp và dịch vụ. Đẩy mạnh việc thực hiện xây dựng

nông thôn mới và công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nông nghiệp đang

từng bước chuyển sang sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng sản

phẩm gắn với thị trường. Tỉnh đã thực hiện tốt công tác quy hoạch

phát triển kinh tế xã hội, phát huy tiềm năng và lợi thế của các vùng

kinh tế. Trong đó, vùng đồng bằng ven biển, hải đảo được xác định là

vùng động lực của tỉnh đã được quan tâm đầu tư phát triển nhằm khai

3

thác có hiệu quả các lợi thế so sánh về tự nhiên, nhất là kinh tế biển,

công nghiệp, dịch vụ, du lịch:

Các thành phần kinh tế hoạt động trong vùng đã

đóng góp trên 90% tổng thu ngân sách địa bàn, đây

là nguồn lực quan trọng để bố trí các khoản chi đầu

tư phát triển trên toàn tỉnh. Đồng thời giải quyết

hàng trăm ngàn việc làm mới, góp phần tích cực

giảm tỷ lệ thất nghiệp, chuyển dịch cơ cấu lao động,

nâng cao thu nhập cho người dân [10, tr27-28].

Hiện nay trên địa bàn tỉnh đã có nhiều cụm công nghiệp

(Điện Nam - Điện Ngọc; Chu lai Trường Hải, Tam Hiệp, Thuận

Yên…) và những điểm về du lịch (Phố cổ Hội An, Thánh địa Mỹ

sơn, Đại thủy nông Phú Ninh, Biển Tam Thanh…) đang có nhiều

tiềm năng phát triển, cần có nguồn lao động chất lượng cao để khai

thác hiệu quả các nguồn lực. Vấn đề cấp thiết đặt ra cho uảng Nam

phải đẩy mạnh công tác phát triển nguồn nhân lực và chú trọng chất

lượng, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ thuật, sức khỏe, thể lực và phẩm

chất, đạo đức; kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo và sử dụng nhân lực, tạo

việc làm, đáp ứng nhu cầu về nguồn lao động cho quá trình phát triển

kinh tế - xã hội, từng bước ổn định đời sống và nâng cao chất lượng

cuộc sống cho người lao động tỉnh uảng Nam.

Với lý do đó, tôi chọn đề tài nghiên cứu “Phát triển nguồn

nhân lực chất lượng cao ở tỉnh Quảng Nam hiện nay” làm luận

văn Thạc sĩ chuyên ngành Triết học.

2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu lý luận chung về nguồn nhân lực chất

lượng cao và phân tích thực trạng phát triển nguồn nhân lực chất

4

lượng cao ở tỉnh uảng Nam hiện nay. Từ đó, luận văn đề xuất một

số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát triển

nguồn nhân lực chất lượng cao tỉnh uảng Nam từ nay đến năm

2020.

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Làm rõ cơ sở lý luận về nguồn nhân lực, nguồn nhân lực

chất lượng cao;

- Phân tích thực trạng nguồn nhân lực chất lượng cao ở tỉnh

uảng Nam chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân.

- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp cơ bản nhằm

bản nhằm nâng cao hiệu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

tỉnh uảng Nam từ nay đến năm 2020.

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Luận văn tiếp cận từ góc độ triết học để giải quyết vấn đề phát

triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở tỉnh uảng Nam trong giai

đoạn hiện nay.

* Phạm vi nghiên cứu

Luận văn chỉ nghiên cứu vấn đề phát triển nguồn nhân lực

chất lượng cao ở tỉnh uảng Nam từ năm 2011 đến nay.

4. Phƣơng pháp nghiên cứu

Luận văn được xây dựng trên cơ sở vận dụng phương pháp

luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử;

các phương pháp lôgíc - lịch sử, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa,

khái quát hóa các tài liệu liên quan.

5. Bố cục đề tài

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham

5

khảo, luận văn gồm có 3 chương 8 tiết.

6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Vấn đề phát triển nguồn nhân lực và nguồn nhân lực cao là

một trong những vấn đề đã được nhiều tác giả viết và bàn về nguồn

nhân lực dưới nhiều góc độ và nội dung khác nhau.

Đối với tỉnh uảng Nam, vấn đề nghiên cứu nguồn nhân lực

chất lượng cao là vấn đề có ý nghĩa rất quan trọng và cấp thiết, cần

thiết phải có những hình thức, phương pháp, chính sách phù hợp

mang tính đặc thù của một tỉnh đang trong quá trình xây dựng nông

thôn mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm chuyển dịch

cơ cấu ngành nghề từ nông ngư nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, sang nền

kinh tế công nghiệp và dịch vụ, từng bước nâng cao quy mô, chất

lượng của NNLCLC đáp ứng nhu cầu đặt ra của tỉnh nhà trong từng

giai đoạn phát triển.

Trên cơ sở lý luận của các công trình mà các tác giả đã nghiên

cứu, đề tài: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở tỉnh Quảng

Nam hiện nay. Sẽ trình bày thực trạng NNLCLC và những vấn đề đặt

ra trong công tác đào tạo và sử dụng; các chính sách nhằm hoàn thiện

và nâng cao chất lượng cho nguồn lao động có trình độ cao ở tỉnh

uảng Nam hiện nay. Trên cơ sở đó đưa ra phương hướng, giải pháp

phát triển có hiệu quả NNLCLC đáp ứng được thực tiễn đặt ra. Vì

vậy, đề tài là công trình nghiên cứu độc lập của tác giả, không trùng

với các công trình khoa học, luận án, luận văn đã được công bố.

6

CHƢƠNG 1

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT

LƢỢNG CAO

1.1. KHÁI NIỆM NGUỒN NHÂN LỰC VÀ NGUỒN NHÂN

LỰC CHẤT LƢỢNG CAO

1.1.1. Khái niệm nguồn nhân lực

Theo nghĩa rộng, nguồn nhân lực được hiểu như khái niệm

Nguồn lực con người với tư cách là yếu tố cấu thành lực lượng sản

xuất, giữ vai trò quan trọng nhất, là nguồn lực cơ bản và nguồn lực

vô tận của sự phát triển, là sự tổng hợp của cả số lượng và chất

lượng; không chỉ là bộ phận dân số trong độ tuổi lao động mà là các

thế hệ con người với những tiềm năng, sức mạnh trong cải tạo tự

nhiên, cải tạo xã hội.

Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực là nguồn lực tham gia vào

sự phát triển kinh tế - xã hội, bao gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi

lao động, có khả năng lao động, sản xuất xã hội, tức là toàn bộ các cá

nhân cụ thể tham gia vào quá trình lao động, là tổng thể các yếu tố về

thể lực, trí lực, tâm lực của họ được huy động vào quá trình lao động.

Trên cơ sở kế thừa các quan điểm của các nhà khoa học, với

cách tiếp cận của đề tài khái niệm nguồn nhân lực được hiểu: Nguồn

nhân lực là tổng thể số lượng và chất lượng con người với các tiêu

chí về thể lực, trí lực và tâm lực tạo nên năng lực mà bản thân con

người và xã hội đã, đang và sẽ huy động vào quá trình lao động sáng

tạo vì sự phát triển và tiến bộ xã hội.

1.2.2. Khái niệm phát triển nguồn nhân lực và nguồn

nhân lực chất lƣợng cao

1.1.2.1. Phát triển Nguồn nhân lực

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau về phát triển nguồn nhân

7

lực, nên có nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng tổng quát vấn đề phát

triển NNL của một quốc gia (vùng lãnh thổ) là sự biến đổi về số

lượng và chất lượng NNL trên các mặt thể lực và trí lực, kỹ năng

sống, kiến thức và tinh thần cùng với quá trình sáng tạo ra những

biến đổi tiến bộ về cơ cấu NNL. Nói một cách khái quát nhất phát

triển NNL chính là quá trình tạo lập và sử dụng năng lực toàn diện

của con người vì sự tiến bộ kinh tế xã hội và sự hoàn thiện của bản

thân con người.

1.1.2.2. Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao

Khái niệm NNLCLC được tiếp cận ở nhiều khía cạnh khác

nhau như: Theo quan điểm của Tác giả Đỗ Văn Đạo cho rằng:

NNLCLC là bộ phận lao động xã hội có trình độ học

vấn và chuyên môn kỹ thuật cao; có kỹ năng lao

động giỏi và có khả năng thích ứng nhanh với những

thay đổi nhanh chóng của công nghệ sản xuất; có sức

khỏe và phẩm chất tốt, có khả năng vận dụng sáng tạo

những tri thức, những kỹ năng đã được đào tạo vào quá

trình lao động sản xuất nhằm đem lại năng suất, chất

lượng và hiệu quả cao [12, tr.29-30].

Theo GS.VS. Phạm Minh Hạc:

NNLCLC là đội ngũ nhân lực có trình độ và năng

lực cao, là lực lượng xung kích tiếp nhận chuyển

giao công nghệ tiên tiến, sử dụng có hiệu quả việc

ứng dụng vào điều kiện nước ta, là hạt nhân đưa lĩnh

vực của mình đi vào CNH, HĐH được mở rộng theo

kiểu vết dầu loang bằng cách dẫn dắt những bộ phận

có trình độ và năng lực thấp hơn, đi lên với tốc độ

nhanh [14, tr. 147-148].

8

Như vậy, Nguồn nhân lực chất lượng cao là bộ phận nhân

lực có sức khỏe đáp ứng nhu cầu, được đào tạo dài hạn, có chuyên

môn kỹ thuật cao, có phẩm chất đạo đức tiêu biểu, có khả năng thích

ứng nhanh với những thay đổi của công nghệ, biết vận dụng sáng tạo

những tri thức những kỹ năng đã được đào tạo vào quá trình sản

xuất, đóng góp cho sự phát triển một cách có hiệu quả nhất.

1.2. VAI TRÕ CỦA NNLCLC VÀ CÁC TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH

1.2.1. Vai trò của nguồn lực chất lƣợng cao

1.2.1.1. Nguồn nhân lực chất lượng cao có vị trí, vai trò to

lớn trong phát triển kinh tế - xã hội đất nước

1.2.1.2. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao l một

trong nh ng yếu t kh ng thể thiếu cho sự th nh c ng c a quá tr nh

đ y m nh N , v hội nhập qu c tế

1.2.1.3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thúc đ y

nhanh quá tr nh thực hiện mục tiêu phát triển bền v ng, đảm bảo

tiến bộ c ng bằng xã hội

1.2.2. Các tiêu chí xác định nguồn nhân lực chất lượng cao

1.2.2.1. Năng lực về thể lực của nguồn nhân lực chất lượng cao

Năng lực về thể lực là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất

lượng người lao động được dựa trên các tiêu chí như: sức khỏe, chiều

cao, cân nặng, tuổi thọ, chỉ tiêu về tình trạng bệnh tật (các giác quan

nội khoa, ngoại khoa, thần kinh, tai, mũi, họng…) của người lao

động.

1.2.2.2. Năng lực về trí lực

Trình độ học vấn: Đây được coi là tiêu chí quan trọng nhất,

biểu hiện rõ nhất về trí lực của NNLCLC.

Trình độ chuyên môn kỹ thuật: là những kiến thức, kỹ năng

thực hành cần thiết để thực hiện những yêu cầu của vị trí công việc

9

đang đảm nhận trong quản lý, kinh doanh và các hoạt động nghề

nghiệp của nguồn lao động.

Năng lực sáng tạo: NNLNCLC là lực lượng lao động có khả

năng sáng tạo trong công việc.

Năng lực ngoại ngữ, tin học: Đây là năng lực cần thiết với

NNL nói chung nó đang dần trở thành một kỹ năng không thể thiếu,

là tiêu chuẩn hàng đầu để lao động có thể làm việc trong môi trường

có khoa học kỹ thuật phát triển, làm việc trong môi trường kinh tế có

vốn đầu tư nước ngoài.

Kỹ năng mềm: chính là những khả năng liên quan đến sự

lãnh đạo, huấn luyện, giao tiếp, hợp tác, sáng tạo, giải quyết vấn đề.

1.2.2.3. hỉ s phát triển nhân lực DI

Theo Báo cáo phát triển con người toàn cầu 1990-2015, sự

phát triển của con người được xác định trên 3 phương diện: mức độ

phát triển kinh tế, giáo dục và y tế. HDI (Human Development Index)

có thang điểm tính từ 0,1 đến 1 và được xác định bởi các chỉ tiêu:

Tuổi thọ bình quân của dân số; Tỷ lệ dân số biết chữ và số năm đi

học của một người; Tổng sản phẩm quốc nội GDP/người.

Chỉ số HDI Việt Nam tăng đều qua các năm mặc dù sự tăng

trưởng chưa phải là cao, do tốc độ tăng của từng chỉ số thành phần

(chỉ số kinh tế, chỉ số giáo dục và chỉ số tuổi thọ), từ 0,572 xếp vị thứ

113/169 nước năm 2011 đến năm 2015 được lên mức 0,666 xếp vị

thứ 116/188 nước đây là một chỉ số quan trọng để đánh giá nguồn

nhân lực nói chung, nguồn nhân lực chất lượng cao nói riêng.

1.2.2.4. Ph m chất đ o đức, kỹ năng s ng v kinh nghiệm

l m việc

. Đây được xem là tiêu chí mang tính chất nền tảng trong quá

trình xây dựng những tiêu chí để xác định đúng về NNLCLC.

10

1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN NGUỒN NHÂN LỰC

CHẤT LƢỢNG CAO

1.3.1. Trình độ phát triển kinh tế-xã hội

Kinh tế tăng trưởng và phát triển tạo thuận lợi cho việc phát

triển nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng cuộc sống, đặc biệt là nó

thu hút và tạ điều kiện cho lực lượng có trình độ chuyên môn kỹ

thuật cao đến làm việc..

1.3.2. Giáo dục và đào tạo

Giáo dục và đào tạo là khâu quan trọng quyết định trong phát

triển NNLCLC.

1.3.3. Trình độ phát triển khoa học công nghệ

Khoa học và nền kinh tế tri thức tác động trực tiếp đến vấn

đề phát triển chất lượng của nguồn nhân lực, làm thay đổi quá trình

tổ chức, trình độ chuyên môn và trở thành động lực thúc đẩy con

người không ngừng học hỏi, tự học tập, tự trau dồi kiến thức để đáp

ứng yêu cầu của xã hội phát triển.

1.3.4. Trình độ phát triển của y tế và dịch vụ chăm sóc

sức khỏe

Trình độ phát triển của y tế ảnh hưởng trực tiếp đến chất

lượng nguồn nhân lực, bởi trình độ phát triển của y tế càng cao, chính

sách chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng tốt sẽ tạo điều kiện để nâng

cao thể trạng và chất lượng nguồn nhân lực.

1.3.5. Chính sách của nhà nƣớc đối với nguồn nhân lực

chất lƣợng cao

Người lao động phát huy tốt khả năng của bản thân, yên tâm

công tác, cống hiến cho xã hội khi họ có môi trường làm việc thuận

lợi và được hưởng những chế độ chính sách ưu đãi, luôn được trọng

dụng tài năng.

11

1.4. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG VỀ PHÁT

TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO

1.4.1. Kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh

Thứ nhất, chiến lược đào tạo NNLCLC gắn với nhu cầu sử

dụng.

Thứ hai, để chương trình phát triển NNLCLC có hiệu quả,

thành phố đẩy mạnh chính sách, chế độ đãi ngộ thích đáng đối với

những người có trình độ cao, nhất là đội ngũ trí thức trẻ.

Thứ ba, sự đóng góp của NNLCLC vào phát triển của Thành

phố Hồ Chí Minh.

1.4.2. Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng

Thứ nhất, Thành phố Đà Nẵng chú trọng tập trung đầu tư

đào tạo NNLCLC gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo nghề với sử dụng

NNL qua đào tạo nghề, trên cơ sở đó kiểm định, đánh giá chất lượng

và hiệu quả công tác đào tạo; xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật trường

học chất lượng cao ở từng ngành, từng cấp học, quan tâm đến việc

tuyển chọn những học sinh xuất sắc cho đi đào tạo ở nước ngoài;

định hướng rõ ngành nghề đào tạo và nơi đào tạo.

Thứ hai, chú trọng đào tạo giáo viên dạy nghề có trình độ kỹ

thuật cao chuyên gia đầu đàn trong từng lĩnh vực, ngành nghề đào

tạo. Chú trọng thực hành trên các công nghệ tiên tiến và hiện đại

nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.

Từ sự phát triển NNLCLC ở Thành phố Hồ Chí Minh và Đà

Nẵng là hai tỉnh thành có nền kinh tế phát triển năng động của nước

ta. uảng Nam cần học hỏi kinh nghiệp của các tỉnh thành và vận

dụng vào thục tiễn địa phương có hiệu quả như:

12

Một là, Cần phải coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng

đầu, chọn lọc những tinh hoa của nhân loại, thực hiện đi tắt đón đầu

trong phát triển khoa học và công nghệ.

Hai là, Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân

tài không những chỉ là mục tiêu mà đã và đang được đẩy mạnh với

quy mô ngày càng lớn ở khắp các địa phương trong cả nước.

Ba là, Cần phải đầu tư để tạo ra cơ sở vật chất, chính sách

thu hút nhân tài, thu hút các nhà đầu tư từ bên ngoài vào nhằm phát

huy yếu tố tiềm năng của tỉnh nhà.

Bốn là, Đẩy mạnh phát triển hệ thống y tế và nâng cao chất

lượng khám chữa bệnh để người lao động để NNLCLC yên tâm công

tác; thực tế tâm lý chung của người lao động họ rất muốn được làm

việc ở những nơi có điều kiện khoa học và y tế hiện đại, để thuận lợi

trong việc chăm lo sức khỏe

13

CHƢƠNG 2

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT

LƢỢNG CAO CỦA TỈNH QUẢNG NAM HIỆN NAY

2.1. NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VẤN ĐỀ PHÁT

TRIỂN NNLCLC Ở TỈNH QUẢNG NAM

2.1.1. Ảnh hƣởng của điều kiện địa l , tự nhiên đến vấn

đề phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao

Như vậy, chính điều kiện địa lý tự nhiên là một trong những

nhân tố tác động đến vấn đề phát triển nguồn nhân lực, ảnh hưởng

đến cơ cấu ngành nghề cơ cấu nguồn lao động và lợi thế phát triển

ngành, điều kiện làm việc và vấn đề thu hút lao động đến làm việc và

phong tục tập quán riêng của người uảng Nam.

2.1.2. Ảnh hƣởng của điều kiện kinh tế - xã hội đến vấn

đề phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao

- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh uảng Nam có 8 khu công nghiệp

lớn: Khu công nghiệp cơ khí Chu lai Trường Hải, Bắc chu lai, Điện

Nam-Điện Ngọc, Đông uế Sơn, Phú Xuân, Tam Anh, Tam Hiệp,

Thuận Yên. Và hệ thống doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn

khoảng 22 Doanh nghiệp nhà nước 3.777 doanh nghiệp ngoài nhà

nước, 60 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (2014) [54, tr.125].

- Ngành Du lịch và Dịch vụ

Ngành du lịch ở uảng Nam đang phát triển cả về quy mô và

chất lượng, đang trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, doanh thu du lich

tăng bình quân 24,6%/năm, tổng giá trị xuất khẩu hơn 2,8 tỷ USD,

tăng bình quân trên 22%/năm [10, tr.27].

14

- Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản gắn với du lịch và

công nghiệp chế biến

Trong những năm qua, tỉnh đã tập trung đầu tư phát triển

ngành nông nghệp theo hướng gắn liền với du lịch và dịch vụ.

Tuy nhiên, năng suất lao động trong khu vực nông nghiệp

vẫn còn thấp do chưa áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất,

thiếu vốn, đất sản xuất bị chia cắt và phân tán.

- Sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế giữa các ngành

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế đúng hướng đã khéo theo sự

chuyển dịch cơ cấu lao động diễn ra theo hướng tích cực.

2.1.3. Ảnh hƣởng của văn hóa, khoa học, giáo dục đến vấn

đề phát triển nguồn nhân lực chất lƣợng cao

Truyền thống văn hoá dân tộc có tác động rất lớn đến sự phát

triển NNLCLC nhất là về mặt tinh thần. Các giá trị văn hóa truyền

thống của dân tộc là yếu tố quan trọng, là môi trường lành mạnh để

hình thành và phát triển NNL.

2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT

LƢỢNG CAO Ở TỈNH QUẢNG NAM HIỆN NAY

2.2.1. Những vấn đề đạt đƣợc trong quá trình xây dựng

và sử dụng nguồn nhân lực chất lƣợng cao ở Quảng Nam hiện

nay và nguyên nhân của nó

Thực tr ng nguồn nhân lực chất lượng cao Quảng Nam.

- Cơ cấu lao động theo ngành nghề:

- Cơ cấu nguồn nhân lực chất lượng cao theo cơ cấu trình độ

chuyên môn kỹ thuật:

- Cơ cấu dân số phân chia theo khu vực nông thôn và thành

thị.

- Cơ cấu nguồn nhân lực theo độ tuổi lao động.

15

- Tỷ lệ lao động có việc làm trên địa bàn tỉnh Quảng Nam

Thực tr ng đ o t o v sử dụng nguồn nhân lực chất lượng

cao

- Trong công tác đào tạo và thu hút nhân tài

- Trong công tác chăm sóc sức khỏe cho con người, phục vụ

cho công tác phát triển nguồn nhân lực

Nh ng nguyên nhân đ t được kết quả trong c ng tác đ o

t o v sử dụng NNL L ở tỉnh Quảng Nam.

Thành công bước đầu trong thời gian qua, trong công tác đào

tạo và sử dụng NNLCLC cho thấy tỉnh uảng Nam đã xác định

được ba nhiệm vụ đột phá chiến lược để tạo động lực phát triển như:

kết cấu hạ tầng đồng bộ; cải thiện môi trường đầu tư và phát triển

nguồn nhân lực.

Tư duy về kinh tế thị trường đã làm cho thị trường lao động

từng bước được đổi mới.

Cơ sở hạ tầng liên quan trực tiếp đến chất lượng cuộc sống

của người dân trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể

thao được cải thiện đáng kể và ngày càng hoàn thiện;

Tỉnh uảng Nam chú trọng việc huy động, lồng ghép các

nguồn lực để thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo.

Các lợi thế so sánh về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên

Các cấp, các ngành đã có nhiều đổi mới nâng cao vai trò,

hiệu quả trong quản lý nhà nước, tăng cường công tác kiểm tra, giám

sát và đẩy mạnh công tác cải cách hành chính.

2.2.2. Những mặt còn hạn chế trong quá trình phát triển

nguồn nhân lực chất lƣợng cao ở tỉnh Quảng Nam hiện nay và

nguyên nhân của nó

- Nh ng tồn t i, h n chế

16

Số lượng cán bộ công chức viên chức được tỉnh cử đi đào tạo ở

nước ngoài hàng năm chưa nhiều;

Lực lượng lao động chất lượng cao còn thiếu, chưa đáp ứng

nhu cầu lao động của ngành sản xuất chủ lực tỉnh uảng Nam.

Trình độ học vấn của lao động tỉnh uảng Nam vẫn còn khá

thấp so với các tỉnh lân cận, đặc biệt là lao động chưa được đi học.

Số lượng cán bộ khoa học và công nghệ có học vị cao ở

uảng Nam rất ít,

Nhân lực phát triển không đồng đều, ở các đô thị, các vùng

kinh tế trọng điểm.

Số lượng cán bộ công chức, viên chức được tỉnh cử đi học

nước ngoài chưa nhiều.

Đầu tư cho phát triển giáo dục và đào tạo còn ít, chưa đáp

ứng nhu cầu phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục.

Về chất lượng và kỹ năng của người lao động còn có sự

chênh lệch đáng kể so với yêu cầu mà các doanh nghiệp..

Việc xây dựng trường đại học chất lượng cao, trường phổ thông

trung học chất lượng cao, trường đại học du lịch quốc tế, chưa thực hiện

được theo yêu cầu của Nghị quyết số 04-N /TU ngày 25/01/2007của

Tỉnh ủy uảng Nam về phát triển nguồn nhân lực đề ra.

Thị trường lao động uảng Nam về cơ bản vẫn mang tính

chất của một thị trường lao động phát triển không đồng đều và còn

nhỏ bé.

Chính sách thu hút lao động chất lượng cao làm việc tại tỉnh

chưa được quan tâm đúng mức

2.2.3. Những nguyên nhân hạn chế

Đào tạo chưa gắn với nhu cầu sử dụng NNL, chưa có sự gắn

kết giữ cơ sở đào tạo với việc khảo sát thị trường lao động.

17

Sự lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, sự quản lý điều hành ở

một số cấp, ngành về công tác phát triển NNL chưa được sâu sát, quyết

liệt; công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về NNL còn hạn chế.

Nguồn lực đầu tư cho công tác đào tạo nghề từ ngân sách

tỉnh còn hạn chế.

Cán bộ theo dõi công tác phát triển nhân lực ở các cấp, các

ngành chưa được đào tạo, bồi dưỡng chuyên ngành về quản lý, phát

triển nhân lực, chưa có những kiến thức và kỹ năng chuyên sâu trong

xây dựng và triển khai thực hiện các chương trình, đề án, quy hoạch

về phát triển nguồn nhân lực.

Đội ngũ chuyên trách, phụ trách lĩnh vực phát triển

NNLCLC còn thiếu về số lượng, một số vị trí còn kiêm nhiệm, và

chưa có người chuyên sâu.

Công tác thông tin, tuyên truyền, kiểm tra, giám sát chưa

thường xuyên, liên tục, chế độ thông tin, báo cáo chưa được các

ngành các địa phương quan tâm đúng mức.

Công tác đào tạo, bồ dưỡng trình độ tiếng Anh cho đội ngũ

cán bộ, công chức, viên chức đã được tổ chức nhưng hiệu quả chưa

cao.

Nguồn lực đầu tư cho các chương trình, dự án và kinh phí

thực hiện trên tất cả các lĩnh vực còn thiếu so với yêu cầu.

2.2.4. Những vấn đề đặt ra trong công tác phát triển

nguồn nhân lực chất lƣợng cao ở tỉnh Quảng Nam

Thứ nhất, bất cập giữa sự phát triển nhanh của quá trình công

nghiệp hóa, hiện đại hóa với số lượng, chất lượng của NNLCLC ở

uảng Nam hiện nay.

18

Thứ hai, cơ cấu nguồn lực chất lượng cao chưa hợp lý, sắp

xếp, sử dụng nguồn lực đó còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu

CNH, HĐH.

Thứ ba, những khó khăn, hạn chế trong cơ chế thu hút, đào tạo

nguồn nhân lực chất lượng cao ở tỉnh uảng Nam hiện nay.