Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu sự phân bố và động thái của nấm Trichoderma trong đất trồng rau màu tại thành phố Đà Nẵng
1
2
Công trình ñưꢃc hoàn thành tꢄi
ĐꢀI HꢁC ĐÀ NꢂNG
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ĐÀO ĐꢂO
ĐꢀI HꢁC ĐÀ NꢂNG
NGUYꢃN THꢄ THIÊN HꢅNG
Ngưꢅi hưꢆng dꢇn khoa hꢈc: TS. Đꢒ THU HÀ
NGHIÊN CꢆU Sꢇ PHÂN Bꢈ VÀ ĐꢉNG THÁI
CꢊA NꢋM TRICHODERMA TRONG ĐꢋT TRꢌNG RAU MÀU
TꢀI THÀNH PHꢈ ĐÀ NꢂNG
Phꢉn biꢊn 1:
Phꢉn biꢊn 2:
TS. PHꢀM THꢄ NGꢁC LAN
TS. HUỲNH THꢄ KIM CÚC
Chuyên ngành: Sinh thái hꢍc
Mã sꢎ: 60.42.60
Luꢋn văn ñã ñưꢃc bꢉo vꢊ trưꢆc hꢌi ñꢍng chꢎm Luꢋn
văn tꢏt nghiꢊp Thꢄc sĩ Khoa hꢈc tꢄi Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng
vào ngày 15 tháng 12 năm 2012.
TÓM TꢏT LUꢐN VĂN THꢀC SĨ KHOA HꢁC
Có thꢑ tìm luꢋn văn tꢄi:
- Trung tâm Thông tin – Hꢈc liꢊu, Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng
- Thư viꢊn trưꢅng Đꢄi hꢈc Sư phꢄm, Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng
Đà Nꢑng – Năm 2012
3
4
Mꢓ ĐꢔU
3. ĐꢈI TƯꢞNG, ĐꢄA ĐIꢟM VÀ PHꢀM VI NGHIÊN CꢆU
3.1. ĐꢈI TƯꢞNG NGHIÊN CꢆU
1. LÝ DO CHꢁN Đꢕ TÀI
Trichoderma là mꢌt chi vi nꢎm sꢏng chꢒ yꢓu trong ñꢎt.
Trichoderma ký sinh hoꢔc ꢕc chꢓ và tiêu diꢊt tꢎn công nꢎm, vi khuꢖn,
tuyꢓn trùng gây bꢊnh cây bꢗng cách tiꢓt chꢎt kháng sinh. Ngoài ra,
nꢎm Trichoderma còn có thꢑ hình thành khuꢖn lꢄc tꢋp trung chung
quanh vùng rꢘ, giúp rꢘ cây có thꢑ hꢎp thu dinh dưꢙng và nưꢆc tꢏt
hơn. Chính vì vꢋy, viꢊc khai thác tiꢚm năng cꢒa Trichoderma như
mꢌt tác nhân sinh hꢈc phòng trꢛ bꢊnh hꢄi cây trꢍng là khuynh hưꢆng
hꢕa hꢜn. Tuy nhiên, nꢎm ñꢏi kháng là mꢌt tác nhân sinh hꢈc, chúng
có môi trưꢅng sꢏng khác nhau và chꢝ phát huy ñưꢃc hiꢊu quꢉ phòng
trꢛ bꢊnh ꢞ trong ñiꢚu kiꢊn thích hꢃp nhꢎt ñꢟnh.
- Các chꢒng nꢎm Trichoderma trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi mꢌt sꢏ
vùng tꢄi TP Đà Nꢐng.
- 2 chꢒng nꢎm gây bꢊnh phꢥ biꢓn trên rau, màu như: Fusarium
(gây bꢊnh héo vàng) và Colletotrichum (gây bꢊnh than thư).
- Hꢄt giꢏng cà chua F1 TN 576, sꢉn phꢖm cꢒa công ty TNHH –
TM Trang Nông.
3.2. ĐꢄA ĐIꢟM NGHIÊN CꢆU
- Đꢟa ñiꢑm thu mꢇu ngoài thꢣc ñꢟa:
Mꢇu ñꢎt ñưꢃc lꢎy tꢄi mꢌt sꢏ vùng trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng
như: thôn Lꢌc Mꢦ (xã Hòa Bꢧc, huyꢊn Hòa Vang), hꢃp tác xã La
Hưꢅng (phưꢅng Hòa Thꢈ Đông, quꢋn Cꢖm Lꢊ), thôn Túy Loan (xã
Hòa Phong, huyꢊn Hòa Vang). Đây là 3 vùng trꢍng rau, màu chuyên
canh chính cꢒa TP Đà Nꢐng.
Đà Nꢐng là thành phꢏ phát triꢑn theo hưꢆng công nghiꢊp và dꢟch
vꢠ, sꢉn xuꢎt nông nghiꢊp ngày càng thu hꢜp do quá trình ñô thꢟ hóa.
Viꢊc phát triꢑn vành ñai xanh vꢆi nhꢡng vùng rau an toàn theo công
nghꢊ hiꢊn ñꢄi là cꢢn ñꢑ hưꢆng ñꢓn sꢣ phát triꢑn nꢚn nông nghiꢊp bꢚn
vꢡng, cân ñꢏi.
- Đꢟa ñiꢑm nghiên cꢕu trong phòng thí nghiꢊm
+ Phòng thí nghiꢊm vi sinh và phòng thí nghiꢊm môi trưꢅng, khoa Sinh –
Môi trưꢅng, Trưꢅng Đꢄi hꢈc Sư phꢄm, Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng.
+ Phòng thí nghiꢊm vi sinh, Trưꢅng Cao ñꢨng Lương thꢣc thꢣc
phꢖm, Đà Nꢐng.
Tꢛ nhꢡng vꢎn ñꢚ trên, ñꢑ góp phꢢn thu thꢋp làm ña dꢄng các
chꢒng nꢎm ñꢏi kháng phù hꢃp vꢆi ñiꢚu kiꢊn môi trưꢅng ñꢟa phương
và sꢤ dꢠng chúng có hiꢊu quꢉ, chúng tôi tiꢓn hành nghiên cꢕu ñꢚ tài:
“ Nghiên cꢖu sꢗ phân bꢎ và ñꢘng thái cꢙa nꢚm Trichoderma
trong ñꢚt trꢛng rau màu tꢜi thành phꢎ Đà Nꢑng”.
3.3. PHꢀM VI NGHIÊN CꢆU
2. MꢝC TIÊU Đꢕ TÀI
Trong ñiꢚu kiꢊn và thꢅi gian ñꢑ hoàn thành luꢋn văn, chúng tôi
giꢆi hꢄn chꢝ nghiên cꢕu trong phꢄm vi sau:
Nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ và ñꢌng thái cꢒa các chꢒng vi nꢎm
Trichoderma trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng làm cơ sꢞ khoa
hꢈc cho viꢊc xác ñꢟnh khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa các chꢒng nꢎm
Trichoderma phân lꢋp ñꢏi vꢆi các vi nꢎm gây bꢊnh ñiꢑn hình trên
rau, màu và khꢉ năng ꢕng dꢠng nꢎm Trichoderma vào thꢣc tiꢘn sꢉn
xuꢎt.
- Thꢅi gian: tꢛ tháng 12/2011 ñꢓn 6/2012
- Đꢟa ñiꢑm: thôn Lꢌc Mꢦ, hꢃp tác xã La Hưꢅng và thôn Túy Loan
- Nꢌi dung:
5
6
+ Xác ñꢟnh mꢌt sꢏ các yꢓu tꢏ cꢒa ñꢎt trꢍng: thành phꢢn cơ giꢆi, ñꢌ
ꢖm, nhiꢊt ñꢌ và pH.
5. CꢋU TRÚC LUꢐN VĂN
Luꢋn văn có 90 trang bao gꢍm các phꢢn sau: Mꢞ ñꢢu, 3 chương
Kꢓt luꢋn và kiꢓn nghꢟ.
+ Nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ cꢒa nꢎm Trichoderma theo thành phꢢn
cơ giꢆi, nhiꢊt ñꢌ, ñꢌ ꢖm và pH ñꢎt.
+ Nghiên cꢕu sꢣ ñꢌng thái cꢒa nꢎm Trichoderma theo thꢅi gian
(tháng), nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm ñꢎt.
CHƯƠNG 1
TꢠNG QUAN TÀI LIꢡU
+ Xác ñꢟnh khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa nꢎm Trichoderma vꢆi các
nꢎm gây bꢊnh ñiꢑn hình trên rau (Fusarium gây bꢊnh héo vàng và
Colletotrichum gây bꢊnh than thư).
1.1. Sꢇ PHÂN Bꢈ CꢊA VI SINH VꢐT TRONG ĐꢋT
1.1.1. Phân bꢎ theo ñꢢc ñiꢣm và tính chꢚt cꢙa ñꢚt
1.1.2. Phân bꢎ theo chiꢤu sâu
+ Tuyꢑn chꢈn các chꢒng nꢎm Trichoderma có tính kháng nꢎm
bꢊnh mꢄnh ñꢑ lên men xꢏp tꢄo chꢓ phꢖm.
1.1.3. Phân bꢎ theo cây trꢛng
1.2. KHÁI QUÁT Vꢕ NꢋM TRICHODERMA
+ Kiꢑm tra tính ñꢏi kháng cꢒa chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma thu
ñưꢃc trong ñiꢚu kiꢊn thí nghiꢊm trên ñĩa petri và trên cây cà chua.
4. Ý NGHĨA KHOA HꢁC VÀ THꢇC TIꢃN CꢊA Đꢕ TÀI
4.1. Ý NGHĨA KHOA HꢁC
1.2.1. Vꢥ trí phân loꢜi Trichoderma
Hiꢊn nay, ꢞ Viꢊt Nam nꢎm Trichoderma ñưꢃc phân loꢄi thuꢌc
ngành nꢎm Mycota, lꢆp nꢎm bꢎt toàn Deuteromycetes, bꢌ nꢎm bông
Moniliales, hꢈ Moniliaceae, chi Trichoderma [12].
1.2.2. Đꢢc ñiꢣm hình thái, sinh trưꢦng cꢙa Trichoderma
1.2.2.1. Đꢀc ñiꢁm hình thái
Nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ và ñꢌng thái cꢒa các chꢒng nꢎm
Trichoderma trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng sꢩ góp phꢢn
bꢉo tꢍn các chꢒng nꢎm Trichoderma bꢉn ñꢟa ñꢍng thꢅi sꢤ dꢠng
chúng làm nguꢍn gen cung cꢎp cho các hưꢆng nghiên cꢕu sâu hơn vꢚ
sinh lí, sinh hóa, di truyꢚn…và là cꢞ sꢞ khoa hꢈc ñꢑ sꢤ ꢕng dꢠng
nꢎm ñꢏi kháng vào thꢣc tiꢘn sꢉn xuꢎt có hiꢊu quꢉ.
1.2.2.2. Sꢂ sinh trưꢃng cꢄa nꢅm Trichoderma
Trichoderma là mꢌt loài nꢎm hoꢄi sinh trong ñꢎt, phát triꢑn tꢏt
trên các loꢄi ñꢎt giàu dinh dưꢙng hoꢔc trên tàn dư thꢣc vꢋt. Các
chꢒng cꢒa Trichoderma có tꢏc ñꢌ phát triꢑn nhanh, chúng có thꢑ ñꢄt
ñưꢅng kính khuꢖn lꢄc tꢛ 2 - 9 cm sau 4 ngày nuôi cꢎy ꢞ 20oC [7].
1.2.3. Sꢗ phân bꢎ cꢙa nꢚm Trichoderma
4.2 Ý NGHĨA THꢇC TIꢃN
Sꢤ dꢠng các chꢒng nꢎm Trichoderma bꢉn ñꢟa ñꢑ sꢉn xuꢎt các chꢓ
phꢖm vi sinh dùng cho viꢊc phòng trꢛ bꢊnh hꢄi trên rau, màu phù hꢃp
vꢆi ñiꢚu kiꢊn ñꢟa phương, góp phꢢn nâng cao năng suꢎt cây trꢍng và
xây dꢣng hꢊ thꢏng rau sꢄch trên toàn thành phꢏ dꢣa trên quan ñiꢑm
sinh thái bꢚn vꢡng..
Nꢎm Trichoderma có khu vꢣc phân bꢏ rꢎt rꢌng, chúng hiꢊn diꢊn
khꢧp nơi trong ñꢎt, ñꢎt nông nghiꢊp, ñꢍng cꢪ, ñꢎt rꢛng, ñꢢm muꢏi,
ñꢎt sa mꢄc và cꢉ trên bꢚ mꢔt rꢘ và vꢪ cây mꢠc nát. Hꢢu hꢓt chúng là
nhꢡng VSV hoꢄi sinh, nhưng chúng cũng có khꢉ năng tꢎn công các
7
8
loꢄi nꢎm khác [44].
1.6.1.1. Vꢈ trí ñꢈa lý
1.2.4. Cơ chꢧ ñꢎi kháng cꢙa nꢚm Trichoderma
Cơ chꢓ ñꢏi kháng giꢡa Trichoderma và các loꢄi nꢎm khác ñưꢃc
phân loꢄi như sau: kí sinh lên cơ thꢑ cꢒa nꢎm bꢊnh (mycoparasitism),
tiꢓt ra các chꢎt kháng nꢎm bꢊnh (antibiosis), cꢄnh tranh dinh dưꢙng
và không gian sꢏng vꢆi nꢎm bꢊnh (competition for nutrient) [34],
[35], [37], [45].
1.6.1.2. Đꢈa hình
1.6.1.3. Thꢉ nhưꢊng
1.6.1.4. Đꢀc ñiꢁm khí hꢋu
1.6.1.5. Môi trưꢌng sinh thái
1.6.2. Điꢤu kiꢫn kinh tꢧ xã hꢘi [4]
1.6.2.1. Dân sꢍ, lao ñꢎng
1.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CꢆU Vꢕ Sꢇ PHÂN Bꢈ CꢊA NꢋM
TRICHODERMA TRÊN THꢨ GIꢩI VÀ ꢓ VIꢡT NAM
1.3.1. Tình hình nghiên cꢖu trên thꢧ giꢪi
1.6.2.2. Cơ cꢅu sꢏ dꢐng ñꢅt nông nghiꢇp
CHƯƠNG 2
1.3.2. Tình hình nghiên cꢖu ꢦ Viꢫt Nam
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CꢆU
1.4. ꢆNG DꢝNG CꢊA NꢋM TRICHODERMA TRONG LĨNH
VꢇC BꢬO Vꢡ THꢇC VꢐT VÀ CꢬI THIꢡN NĂNG SUꢋT CÂY
TRꢌNG
2.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CꢆU NGOÀI THꢇC ĐꢄA
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CꢆU TRONG PHÒNG THÍ
NGHIꢡM
1.4.1. Trong lĩnh vꢗc bꢭo vꢫ thꢗc vꢮt
2.2.1. Phương pháp nghiên cꢖu tính chꢚt cꢙa ñꢚt [3]
2.2.1.1. Phương pháp xác ñꢈnh ñꢎ ꢑm và hꢇ sꢍ khô kiꢇt cꢄa mꢒu
ñꢅt [3]
1.4.2. Trong lĩnh vꢗc cꢭi thiꢫn năng suꢚt cây trꢛng
1.5. KHÁI QUÁT Vꢕ NꢋM BꢡNH FUSARIUM,
COLLECTOTRICHUM GÂY HꢀI TRÊN RAU, MÀU
1.5.1. Khái quát vꢤ nꢚm bꢫnh Fusarium
2.2.1.2. Phương pháp xác ñꢈnh pH ñꢅt [3]
2.2.2. Phương pháp xác ñꢥnh thành phꢯn cơ giꢪi cꢙa ñꢚt [3]
2.2.3.1. Phương pháp chuꢑn bꢈ mꢒu ñꢁ phân tích VSV [3], [5], [20]
2.2.3.1. Phương pháp phân lꢋp vi nꢅm Trichoderma [9], [11], [21]
2.2.4. Phương pháp giꢰ giꢎng
1.5.1.1. Đꢀc ñiꢁm hình thái [1]
1.5.1.2. Khꢆ năng gây bꢇnh cꢄa nꢅm Fusarium
1.5.2. Khái quát vꢤ nꢚm bꢫnh Collectotrichum
1.5.2.1. Đꢀc ñiꢁm hình thái
2.2.5. Phương pháp ñꢧm sꢎ lưꢱng tꢧ bào nꢚm Trichoderma [3],
[21]
1.5.2.2. Khꢆ năng gây bꢇnh cꢄa nꢅm Collectotrichum
1.6. ĐIꢕU KIꢡN Tꢇ NHIÊN VÀ KINH Tꢨ XÃ HꢉI CꢊA TP
ĐÀ NꢂNG
2.2.6. Phương pháp thu thꢮp mꢲu nꢚm bꢫnh
Sꢤ dꢠng nguꢍn nꢎm gây bꢊnh trên rau, màu (chꢒng Fusarium N6
và chꢒng Colletotrichum N1) có sꢐn ñưꢃc lưu giꢡ ꢞ phòng thí
1.6.1. Điꢤu kiꢫn tꢗ nhiên [4]
9
10
nghiꢊm vi sinh, trưꢅng Đꢄi hꢈc Sư Phꢄm Đà Nꢐng.
Trong ñó: H: hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ
2.2.7. Phương pháp thꢳ tính ñꢎi kháng cꢙa nꢚm Trichoderma ñꢎi
vꢪi các chꢙng nꢚm gây bꢫnh trên rau, màu [19]
d: ñưꢅng kính cꢒa khuꢖn lꢄc nꢎm bꢊnh sau khi ñꢄt hiꢊu
quꢉ ñꢏi kháng ꢞ mꢕc tꢏi ña
- Môi trưꢅng thꢤ tính ñꢏi kháng (môi trưꢅng giá ñꢫ)
dB: ñưꢅng kính khuꢖn lꢄc nꢎm bꢊnh ban ñꢢu
- Cách tiꢓn hành: Cꢎy nꢎm Trichoderma và 1 trong 2 chꢒng nꢎm
bꢊnh ñã chꢈn trên 2 ñiꢑm ñꢏi xꢕng nhau trên ñưꢅng vꢛa kꢬ như hình 2.1
2.2.8. Phương pháp lên men trên môi trưꢴng xꢎp [19]
- Môi trưꢅng lên men xꢏp: có thành phꢢn là cám và trꢎu theo 3
công thꢕc ñưꢃc trình bày trong bꢉng 2.2:
Bꢭng 2.2: Thành phꢢn môi trưꢅng lên men xꢏp
TR: Trichoderma
Công thꢕc 1
20 g cám
Công thꢕc 2
15 g cám
Công thꢕc 3
10 g cám
NB: nꢎm bꢊnh
3 cm
10 g trꢎu
15 g trꢎu
20 g trꢎu
Hình 2.1: Cách cꢎy nꢎm Trichoderma và nꢎm bꢊnh trên ñĩa petri
+ Thí nghiꢊm ñưꢃc thꢣc hiꢊn vꢆi 2 công thꢕc:
ꢭng giꢏng
Đĩa khuꢖn lꢄc
nꢎm Trichoderma
thuꢢn chꢒng
Môi
trưꢅng lên
men xꢏp
Chꢓ phꢖm nꢎm
Trichoderma
dꢄng bꢌt
nꢎm
Trichoderma
CT1: TR và NB cꢎy ñꢍng thꢅi
CT2: NB cꢎy cꢎy ñꢌc lꢋp (ñꢏi chꢕng)
Hình 2.2: Sơ ñꢍ quy trình lên men xꢏp tꢄo
chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma
- Chꢝ tiêu theo dõi: bán kính khuꢖn lꢄc nꢎm bꢊnh theo thꢅi gian.
- Quy ưꢆc vꢚ khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa Trichoderma ñꢏi vꢆi các
chꢒng nꢎm bꢊnh [20]: Ghi nhꢋn kꢓt quꢉ ñꢏi kháng theo quy ưꢆc sau:
1+: bào tꢤ Trichoderma mꢈc lꢎn sang khuꢖn lꢄc cꢒa nꢎm bꢊnh. Hꢊ
sꢃi cꢒa nꢎm bꢊnh ñꢍng thꢅi bꢟ ꢕc chꢓ và tàn lꢠi dꢢn. Hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ
2.2.9. Đánh giá hiꢫu quꢭ phòng trꢵ nꢚm Colletotrichum và
Fusarium cꢙa chꢧ phꢶm nꢚm Trichoderma thu ñưꢱc
* Trong phòng thí nghiꢫm trên ñĩa petri:
tꢛ 40 - 60%
2+: tương tꢣ (1+), hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ 60 - 80%
3+: tương tꢣ (1+), hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ 80 - 90%
4+: tương tꢣ (1+), hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ > 90%
- : ngoài các trưꢅng hꢃp trên
Hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ ñưꢃc tính theo công thꢕc:
Hình 2.3: Cách cꢎy nꢎm bꢊnh và rꢧc chꢓ phꢖm Trichoderma trên ñĩa petri
H = (dB-d)/dB*100 (%)
(CT 2.5)
11
12
* Trên cây cà chua:
- Chꢷ tiêu theo dõi: ghi nhꢋn tꢝ lꢊ cây bꢊnh, tꢝ lꢊ cây chꢓt trên cây
cà chua con tꢄi thꢅi ñiꢑm 3, 6 và 9 ngày sau khi chꢒng nꢎm bꢊnh.
2.2.10. Phương pháp xꢳ lí sꢎ liꢫu
- Nguyên tꢧc: thí nghiꢊm ñưꢃc bꢏ trí hoàn toàn ngꢇu nhiên vꢆi 4
công thꢕc và 3 lꢢn lꢔp lꢄi.
CT 1: Hꢄt giꢏng cà chua + Đꢎt + Môi trưꢅng lên men xꢏp tꢄo chꢓ
phꢖm.
Các sꢏ liꢊu thu thꢋp ñưꢃc phân tích thꢏng kê trên phꢢn mꢚm SPSS
(Statistical Package for the Social Sciences). Tính Analysis of
variance (ANOVA) và sꢤ dꢠng phép thꢤ Ducan ñꢑ kiꢑm ñꢟnh mꢕc ñꢌ
có ý nghĩa cꢒa các trung bình nghiꢊm thꢕc.
CT 2: Hꢄt giꢏng cà chua + Đꢎt + Chꢓ phꢖm Trichoderma.
CT 3: Hꢄt giꢏng cà chua + Đꢎt + Môi trưꢅng lên men xꢏp tꢄo chꢓ
phꢖm + Nꢎm bꢊnh.
CT 4: Hꢄt giꢏng cà chua + Đꢎt + Chꢓ phꢖm Trichoderma + Nꢎm
bꢊnh.
CHƯƠNG 3
KꢨT QUꢬ NGHIÊN CꢆU VÀ BIꢡN LUꢐN
Sơ ñꢍ bꢏ trí thí nghiꢊm:
3.1. THÀNH PHꢔN VÀ Sꢇ PHÂN Bꢈ CꢊA NꢋM
TRICHODERMA
Giai ñoꢄn 1: (Khi chưa chꢒng nꢎm bꢊnh)
3.1.1. Thành phꢯn các chꢙng nꢚm Trichoderma phân lꢮp tꢵ ñꢚt
trꢛng rau, màu tꢜi TP Đà Nꢑng
CT 2
CT 3
CT 4
CT 1
CT 2
CT 3
CT 3
CT 1
CT 1
CT 4
CT 1
CT 2
Tꢛ 54 mꢇu ñꢎt (ñꢎt cát pha, ñꢎt thꢟt nhꢜ, ñꢎt thꢟt trung bình) trꢍng
rau, màu ꢞ mꢌt sꢏ vùng tꢄi TP Đà Nꢐng, bꢗng phương pháp phân lꢋp
trên môi trưꢅng PDA. Chúng tôi ñã phân lꢋp ñưꢃc 22 chꢒng nꢎm
Trichoderma tꢄm ký hiꢊu là: Tri. 01, Tri. 02, Tri. 03,…, Tri. 22. Dꢣa
vào: quan sát ñꢔc ñiꢑm vꢚ hình thái, màu sꢧc cꢒa khuꢖn lꢄc trên môi
trưꢅng nuôi cꢎy; quan sát dưꢆi kính hiꢑn vi hình dꢄng cuꢏng sinh bào
tꢤ, bào tꢤ, sꢃi nꢎm và màu sꢧc bào tꢤ; áp dꢠng các khóa phân loꢄi
cꢒa Gary J.Samuel (2003) [31], Kubbick và Harman (1998) [41] và
M.A. Rifai (1969) [45].
Hình 2.4: Mô hình bꢎ trí thí nghiꢫm ꢦ giai ñoꢜn 1
Giai ñoꢄn 2: (Sau khi chꢒng nꢎm bꢊnh)
NB
NB
CT 1
CT 2 CT 2
CT 2
CT 3
CT 4 CT 4
CT 4
* Kꢓt quꢉ vꢚ thành phꢢn các chꢒng nꢎm Trichoderma phân bꢏ
trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà rꢎt ña dꢄng cꢠ thꢑ là: La Hưꢅng có
14 chꢒng, Túy Loan có 15 chꢒng và Lꢌc Mꢦ có 22 chꢒng. Tꢎt cꢉ các
chꢒng nꢎm Trichoderma phân lꢋp ñưꢃc ꢞ Túy Loan và La Hưꢅng
ñꢚu có mꢔt ꢞ Lꢌc Mꢦ. Nꢓu so vꢆi kꢓt quꢉ nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ cꢒa
CT 1 CT 1
CT 3 CT 3
Hình 2.5: Mô hình bꢎ trí thí nghiꢫm ꢦ giai ñoꢜn 2
13
14
các chꢒng nꢎm Trichoderma tꢄi TP. Hꢍ Chí Minh và các tꢝnh Đông
Nam Bꢌ cꢒa tác giꢉ Phꢄm Thꢟ Ánh Hꢍng và Đinh Minh Hiꢊp là 18
chꢒng [9] cho thꢎy thành phꢢn các chꢒng nꢎm Trichoderma ꢞ Đà
Nꢐng rꢎt ña dꢄng.
Như vꢋy, sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma trong ñꢎt trꢍng rau màu tꢄi
TP Đà Nꢐng phân bꢏ nhiꢚu nhꢎt ꢞ ñꢎt thꢟt trung bình (26, 81 x 104
CFU/g) sau ñó ñꢓn ñꢎt thꢟt nhꢜ (20,13 x 104 CFU/g) và thꢎp nhꢎt là ꢞ
ñꢎt cát pha (11,4 x 104 CFU/g).
* Kꢓt quꢉ theo giꢪi sꢣ phát triꢑn cꢒa 22 chꢒng nꢎm Trichoderma
phân lꢋp tꢛ ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng sau 5 ngày nuôi cꢎy
trên môi trưꢅng giá ñꢫ cho thꢎy các chꢒng nꢎm Trichoderma phân
lꢋp ñưꢃc chia thành 2 nhóm:
Qua nhꢡng sꢏ liꢊu nghiên cꢕu vꢚ sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma theo
thành phꢢn cơ giꢆi tꢄi TP Đà Nꢐng nꢓu so sánh vꢆi kꢓt quꢉ nghiên
cꢕu cꢒa mꢌt sꢏ tác giꢉ khác ꢞ Viꢊt Nam như Lưu Hꢍng Mꢇn và Noda
(1997 cho thꢎy rꢗng sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma phân bꢏ ꢞ ñꢎt trꢍng
rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng nhiꢚu hơn gꢎp nhiꢚu lꢢn.
- Nhóm 1: gꢍm các chꢒng nꢎm Trichoderma (Tri. 01, Tri. 02, Tri.
03, Tri. 08, Tri. 10, Tri. 14, Tri. 15, Tri. 22, Tri. 18) có hꢊ sꢃi nꢎm ít
phát triꢑn và có sinh sꢧc tꢏ màu vàng trên môi trưꢅng nuôi cꢎy PDA
và môi trưꢅng giá ñꢫ.
Sꢣ khác nhau này có thꢑ là do: Nꢚn ñꢎt nghiên cꢕu ꢞ ñꢍng bꢗng
sông Cꢤu Long chꢒ yꢓu là ñꢎt trꢍng lúa nên có kꢓt cꢎu chꢔt, ñꢌ
thoáng khí thꢎp kìm hꢉm sꢣ phát triꢑn cꢒa nꢎm Trichoderma. Đꢌ ꢖm
mꢇu ñꢎt tꢄi thꢅi ñiꢑm nghiên cꢕu là quá thꢎp, ñꢌ ꢖm này không thích
hꢃp cho nꢎm Trichoderma phát triꢑn. Đꢎt trꢍng rau, màu ꢞ TP Đà
Nꢐng xét vꢚ thành phꢢn cơ giꢆi thì tꢋp trung chꢒ yꢓu là ñꢎt thꢟt nhꢜ
và thꢟt trung bình. Diꢊn tích ñꢎt trꢍng thưꢅng nꢗm dꢈc theo các con
sông như sông Túy Loan, sông Cꢢu Đꢪ, sông Vĩnh Điꢊn, sông Cu Đê
nên có ñꢌ phì nhiêu cao do lưꢃng phù sa bꢍi tꢠ hàng năm rꢎt lꢆn. Mꢔt
khác, do quá trình canh tác và chăm sóc rau, màu cꢒa con ngưꢅi nên
ñꢎt luôn ñưꢃc tơi xꢏp, thoáng khí, nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm ñꢎt ñưꢃc giꢡ ꢞ
mꢕc tương ñꢏi ꢥn ñꢟnh rꢎt thích hꢃp cho cây trꢍng và nꢎm
Trichoderma phát triꢑn.
- Nhóm 2: gꢍm các chꢒng Trichoderma (Tri. 05, Tri.04, Tri. 06,
Tri. 07, Tri. 09, Tri. 11, Tri. 12, Tri. 13, Tri. 16, Tri. 19, Tri. 20, Tri.
21) có hꢊ sꢃi nꢎm phát triꢑn mꢄnh, không sinh sꢧc tꢏ trên môi trưꢅng
nuôi cꢎy PDA và môi trưꢅng giá ñꢫ.
* Kꢓt quꢉ vꢚ sꢣ phân bꢏ cꢒa các chꢒng nꢎm Trichoderma trong
ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng theo thành phꢢn cơ giꢆi ñưꢃc trình
bày ꢞ bꢉng 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 3.8, 3.9, 3.10 (bꢉng 3.6, 3.7 ꢞ phꢢn phꢠ
lꢠc) và hình 3.3
Bꢭng 3.10: Sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma trong ñꢎt theo
thành phꢢn cơ giꢆi
Loꢄi ñꢎt
Thꢟt TB
Thꢟt nhꢜ
Cát pha
3.1.3. Sꢗ phân bꢎ cꢙa nꢚm Trichoderma theo pH
SL Trichoderma TS TB
(x 104 CFU/g)
26,81 b
20,13 ab
11,39 a
Kꢓt quꢉ vꢚ sꢣ ꢉnh hưꢞng cꢒa ñꢌ pH ñꢓn sꢏ lưꢃng nꢎm
Trichoderma phân bꢏ trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng ñưꢃc
trình bày ꢞ bꢉng 3.11
Ghi chú: Các chꢀ cái giꢁng nhau theo sau các chꢀ sꢁ trong cùng
mꢂt hàng thì không khác biꢃt vꢄ ý nghĩa ꢅ mꢆc α =0,05 theo trꢇc
nghiꢃm Duncan.
15
16
Bꢭng 3.11: Sꢏ lưꢃng Trichoderma phân bꢏ theo pH trong ñꢎt
trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng
Qua kꢓt quꢉ ꢞ bꢉng 3.12 và hình 3.5 ta thꢎy ñꢎt trꢍng rau màu ꢞ
TP Đà Nꢐng trong thꢅi gian nghiên cꢕu ꢞ trong khoꢉng nhiꢊt ñꢌ tꢛ
18,9 – 28oC. Nꢎm Trichoderma tꢄi ñꢟa ñiꢑm nghiên cꢕu phân bꢏ
nhiꢚu nhꢎt ꢞ khoꢉng nhiꢊt ñꢌ tꢛ 25 – 28oC. Điꢚu này phù hꢃp vꢆi kꢓt
quꢉ nghiên cꢕu cꢒa Bùi Xuân Đꢍng [7].
pH
5,15 – 6,50
6,59 – 7,50
SL Trichoderma TS TB
(x 104 CFU/g)
23,60
15,86
Qua kꢓt quꢉ ꢞ bꢉng 3.11 và hình 3.4 cho thꢎy: sꢏ lưꢃng nꢎm
Trichoderma phân bꢏ nhiꢚu nhꢎt trong ñꢎt chua, giá trꢟ pH tꢛ 5,15 -
6,50, có trung bình (23,60 x 104 CFU/g). ꢮ ñꢎt trung tính, giá trꢟ pH
tꢛ 6,59 – 7,50 sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma phân bꢏ giꢉm ñi, có trung
bình (15,86 x 104 CFU/g). Điꢚu này phù hꢃp vꢆi nhꢋn ñꢟnh cꢒa
Papavizas [51]; Nelson, Harman [38], [50].
3.1.4.2. Phân bꢍ cꢄa nꢅm Trichoderma theo ñꢎ ꢑm
Kꢓt quꢉ vꢚ sꢣ phân bꢏ nꢎm Trichoderma theo ñꢌ ꢖm trong ñꢎt
trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng ñưꢃc trình bày ꢞ bꢉng 3.13
Bꢭng 3.13: Sꢏ lưꢃng Trichoderma phân bꢏ theo ñꢌ ꢖm trong ñꢎt
trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng
Đꢘ ꢶm (%)
25-29
SL Trichoderma TS TB (x 104 CFU/g)
21 abc
3.1.4. Sꢗ phân bꢎ cꢙa nꢚm Trichoderma theo nhiꢫt ñꢘ và ñꢘ ꢶm
Nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ cꢒa nꢎm Trichoderma theo nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ
ꢖm nhꢗm xác ñꢟnh ñưꢃc khoꢉng nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm cꢣc thuꢋn cꢒa
nꢎm Trichoderma trong ñiꢚu kiꢊn tꢣ nhiên ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP
Đà Nꢐng. Điꢚu này làm cơ sꢞ khoa hꢈc cho viꢊc nuꢏi cꢎy, nhân
giꢏng các chꢒng nꢎm Trichoderma bꢉn ñꢟa và tꢄo ñiꢚu kiꢊn ñꢑ ꢕng
dꢠng chúng vào thꢣc tiꢑn sꢉn xuꢎt tꢄi ñꢟa phương có hiꢊu quꢉ nhꢎt.
3.1.4.1. Sꢂ phân bꢍ cꢄa nꢅm Trichoderma theo nhiꢇt ñꢎ
30-34
35-39
40-44
45-49
50-54
55-59
60-62
13,59 abc
15,48 abc
19,58 abc
26,96 bc
29,96 b
2,35 a
3,9 ab
Qua kꢓt quꢉ ꢞ bꢉng 3.13 và hình 3.6 ta thꢎy ñꢎt trꢍng rau màu ꢞ
TP Đà Nꢐng trong thꢅi gian nghiên cꢕu có ñꢌ ꢖm tꢛ 25 – 62%. Nꢎm
Trichoderma phân bꢏ nhiꢚu ꢞ khoꢉng ñꢌ ꢖm tꢛ 25 – 54%, trong
khoꢉng này khi ñꢌ ꢖm càng tăng thì sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma càng
nhiꢚu và nhiꢚu nhꢎt ꢞ ñꢌ ꢖm tꢛ 45 – 54%. Điꢚu này phù hꢃp vꢆi kꢓt
quꢉ nghiên cꢕu cꢒa Nguyꢘn Ngꢈc Phúc [17].
Kꢓt quꢉ vꢚ sꢣ phân bꢏ nꢎm Trichoderma theo nhiꢊt ñꢌ trong ñꢎt
trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng ñưꢃc trình bày ꢞ bꢉng 3.12 và hình 3.5
Bꢭng 3.12: Sꢏ lưꢃng Trichoderma phân bꢏ theo nhiꢊt ñꢌ trong
ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng
Nhiꢫt ñꢘ (oC)
SL Trichoderma TS TB
(x 104 CFU/g)
18,9 – 19,9 20 – 24,9
1,34 a 11,63 a
25 - 28
35,3 b
3.2. ĐꢉNG THÁI CꢊA NꢋM TRICHODERMA
3.2.1. Đꢘng thái cꢙa nꢚm Trichoderma theo thꢴi gian
Ghi chú: Các chꢀ cái giꢁng nhau theo sau các chꢀ sꢁ trong cùng mꢂt hàng
thì không khác biꢃt vꢄ ý nghĩa ꢅ mꢆc α =0,05 theo trꢇc nghiꢃm Duncan.
Kꢓt quꢉ sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma trong ñꢎt theo thꢅi gian tꢄi 3
17
18
ñꢟa ñiꢑm thu mꢇu tꢄi TP Đà Nꢐng ñưꢃc trình bày ꢞ bꢉng 3.14
Bꢭng 3.14: Sꢏ lưꢃng Trichoderma theo thꢅi gian tꢄi 3 ñꢟa ñiꢑm
thu mꢇu tꢄi TP Đà Nꢐng
Qua bꢉng 3.15 cho thꢎy sꢏ lưꢃng cꢒa nꢎm Trichoderma trong ñꢎt
thꢟt trung bình tꢄi TP Đà Nꢐng dao ñꢌng theo nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm ñꢎt.
Tháng 4, 5 nhiꢊt ñꢌ ñꢎt tăng cao, trung bình 25,8oC, ñꢌ ꢖm ñꢎt giꢉm
xuꢏng còn trung bình 48,7, pH ñꢎt = 6,13 . Nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm ñꢎt cꢒa
2 tháng này là ñiꢚu kiꢊn tꢏi ưu nhꢎt cho nꢎm Trichoderma phát triꢑn.
Vì vꢋy trong giai ñoꢄn này sꢏ lưꢃng Trichoderma phân bꢏ rꢎt lꢆn, có
trung bình 51 x 104 CFU/g.
SL Trichoderma theo thꢴi gian tꢜi 3 ñꢥa ñiꢣm
Stt
Đꢥa ñiꢣm
thu mꢲu tꢜi TP Đà Nꢑng (x 104 CFU/g)
Th. 12 Th. 01 Th. 02 Th. 03 Th. 04 Th. 05
1
2
3
La Hưꢅng
Túy Loan
Lꢌc Mꢦ
0
4,2
6
10
12
12
33
41
45
42
47
58
45
50
64
1,7
3,3
Qua kꢓt quꢉ trên cho thꢎy bên cꢄnh thành phꢢn cơ giꢆi, thꢅi gian
trong năm và pH thì nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm cꢒa ñꢎt cũng là yꢓu tꢏ quan
trꢈng tác ñꢌng trꢣc tiꢓp ñꢓn sꢣ phân bꢏ và ñꢌng thái cꢒa nꢎm
Trichoderma trong ñꢎt. Tꢎt cꢉ các yꢓu tꢏ thay ñꢥi theo thꢅi gian tác
ñꢌng tꢥng hꢃp lên nꢎm Trichoderma làm chúng cũng thay ñꢥi vꢚ sꢏ
lưꢃng phân bꢏ, thành phꢢn loài. Ngoài ra, ñꢌng thái nꢎm
Trichoderma trong ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng cũng có mꢏi
quan hꢊ vꢆi tình hình nꢎm bꢊnh tꢄi ñꢟa phương.
8,4
SL Trichoderma
1,7 a 6,2 a 11,3 a 39,7 b 49 bc 53 c
TB (x 104 CFU/g)
Qua kꢓt quꢉ bꢉng 3.14 cho thꢎy sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma trong
ñꢎt thꢟt TB trꢍng rau, màu ꢞ TP Đà Nꢐng thay ñꢥi theo thꢅi gian
trong năm, ít nhꢎt vào tháng 12, tháng 1, sau ñó tăng nhꢜ vào tháng 2.
Sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma tiꢓp tꢠc tăng ꢞ tháng 3, tháng 4 và cao
nhꢎt vào tháng 5.
Vào tháng 12, 1 và tháng 2 ñiꢚu kiꢊn sꢏng trong ñꢎt trꢍng rau, màu
không rꢎt bꢎt lꢃi cho nꢎm Trichoderma nên sꢏ lưꢃng nꢎm
Trichoderma trong ñꢎt rꢎt thꢎp. Vào thꢅi gian này ngưꢅi dân bꢧt ñꢢu
ươm giꢏng rau, màu ñꢑ thu cây con mang trꢍng ꢞ ruꢌng. Cây giꢏng
còn non, sꢕc chꢏng chꢟu kém cꢌng vꢆi ñiꢚu kiꢊn mưa nhiꢚu dꢇn ñꢓn tꢯ
lꢊ mꢧc bꢊnh do Fusarium rꢎt cao. Nhiꢚu luꢏng rau và cây giꢏng bꢟ héo
vàng không sꢤ dꢠng ñưꢃc và sau ñó chꢓt ñi. Nhꢡng cây này chꢓt ñi
không nhưng gây thiꢊt hꢄi tꢕc thì vꢚ tiꢚn giꢏng và công chăm sóc,
không có ñꢒ cây con ñꢑ trꢍng kꢟp thꢅi vꢠ mà còn gây thiꢊt hꢄi vꢚ năng
suꢎt cây trꢍng, phát tán mꢢm bꢊnh ra ñꢍng và ñꢑ lꢄi cho vꢠ sau. Bꢊnh
do nꢎm Colletotrichum gây ra xuꢎt hiꢊt rꢎt ít, chꢒ yꢓu ꢞ phꢢn lá già
không gây thiꢊt hꢄi ñáng kꢑ. Vào tháng 3,4 và tháng 5 ñiꢚu kiꢊn sꢏng
dꢢn dꢢn ñưꢃc cꢉi thiꢊn, ñꢌ ꢖm, nhiꢊt ñꢌ, pH ñꢎt phꢠ hꢃp hơn cho nꢎm
3.2.2. Đꢘng thái cꢙa nꢚm Trichoderma theo nhiꢫt ñꢘ và ñꢘ ꢶm
Kꢓt quꢉ nghiên cꢕu vꢚ ꢉnh hưꢞng cꢒa nhiꢊt ñꢌ, ñꢌ ꢖm ñꢓn sꢏ
lưꢃng nꢎm Trichoderma ñưꢃc trình bày qua bꢉng 3.15
Bꢭng 3.15: Sꢏ lưꢃng Trichoderma theo nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm
tꢄi TP Đà Nꢐng
Thꢴi gian
Th. 12 Th. 01 Th. 02 Th. 03 Th. 04 Th. 05
Nhiꢫt ñꢘ TB
Đꢘ ꢶm TB
SL Trichoderma TB
(x 104 CFU/g)
20,4 a 20,8 a 22,2 b 23,5 c 25,5 d 26,1 d
59,9 b 57,3 b 51 a
49 a
48 a
48 a
53 c
1,7 a 6,2 a 11,3 a 39,7 b 49 bc
Ghi chú: Các chꢀ cái giꢁng nhau theo sau các chꢀ sꢁ trong cùng
mꢂt hàng thì không khác biꢃt vꢄ ý nghĩa ꢅ mꢆc α =0,05 theo trꢇc
nghiꢃm Duncan.
19
20
Trichoderma phát triꢑn vì vꢋy sꢏ lưꢃng nꢎm trong ñꢎt trꢍng tăng lên
ñáng kꢑ. Qua khꢉo sát thì tꢝ lꢊ thiꢊt hꢄi do nꢎm bꢊnh Fusarium có giꢉm
so vꢆi 3 tháng ñꢢu. Vào thꢅi gian này, phꢢn lꢆn rau, màu ñꢓn thꢅi gian
thu hoꢄch, tꢝ lꢊ bꢊnh do nꢎm Colletotrichum tăng và gây hꢄi nhiꢚu cho
nhꢡng cây như: ꢆt, cà tím, cà chua, ñꢋu phꢠng… ꢞ phꢢn quꢉ. Qua ñiꢚu
này cho thꢎy, tình hình nꢎm bꢊnh ꢞ rau, màu tꢄi TP Đà Nꢐng vꢇn tꢍn
tꢄi và gây thiꢊt hꢄi vꢚ kinh tꢓ hàng năm.
Tri. 22) có khꢉ năng ñꢏi kháng ꢞ mꢕc 2+ chiꢓm 50 %; 10 chꢒng có
khꢉ năng ñꢏi kháng mꢄnh, trong ñó 6 chꢒng (Tri.02, Tri. 03, Tri. 04,
Tri. 06, Tri. 08, Tri. 19) ñꢄt mꢕc 3+ chiꢓm 27,3 %, 4 chꢒng (Tri. 01,
Tri. 05, Tri. 07) ñꢏi kháng mꢄnh nhꢎt, ñꢄt mꢕc 4+ chiꢓm 18,1 %.
3.3.3. So sánh khꢭ năng ñꢎi kháng cꢙa nꢚm Trichoderma ñꢎi vꢪi
nꢚm Fusarium và Colletotrichum
Kꢓt quꢉ này cho thꢎy mꢕc ñꢌ ñꢏi kháng cꢒa Trichoderma ñꢏi vꢆi
nꢎm Colletotrichum mꢄnh hơn so vꢆi nꢈm Fusarium.
3.3. KHꢬ NĂNG ĐꢈI KHÁNG CꢊA CÁC CHꢊNG NꢋM
TRICHODERMA PHÂN LꢐP ĐꢈI VꢩI NꢋM FUSARIUM
(GÂY BꢡNH HÉO VÀNG), NꢋM COLLETOTRICHUM (GÂY
BꢡNH THÁN THƯ)
Chꢈn 6 chꢒng (Tri. 01, Tri. 02, Tri. 04, Tri. 05, Tri. 07, Tri. 11)
có tꢏc ñꢌ ký sinh, bao phꢒ và tiêu diꢊt nꢎm bꢊnh nhanh nhꢎt ñꢑ nhân
sinh khꢏi tꢄo chꢓ phꢖm.
3.3.1. Khꢭ năng ñꢎi kháng cꢙa các chꢙng nꢚm Trichoderma phân
lꢮp ñꢎi vꢪi nꢚm Fusarium (gây bꢫnh héo vàng)
Tꢛ kꢓt quꢉ thꢤ khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa các chꢒng nꢎm
Trichoderma cho thꢎy: trong ñꢎt trꢍng rau tꢄi TP Đà Nꢐng, nꢎm
Trichoderma có khꢉ năng ñꢏi kháng mꢄnh vꢆi hai chꢒng nꢎm bꢊnh
Fusarium và Colletotrichum. Tuy nhiên, theo kꢓt quꢉ nghiên cꢕu ꢞ
phꢢn 3.1 thì sꢏ lưꢃng và thành phꢢn nꢎm Trichoderma thay ñꢥi theo
thꢅi gian nghiên cꢕu và nꢎm bꢊnh vꢇn gây hꢄi trên rau, màu ñem lꢄi
thiꢊt hꢄi vꢚ kinh tꢓ. Nguyên nhân có thꢑ do: vào tháng 12, 1 và tháng
2 nꢎm Trichoderma phân bꢏ rꢎt ít trong ñꢎt nên hiꢊu quꢉ ñꢏi kháng
thꢎp, nꢎm Trichoderma hoàn toàn bꢟ nꢎm bꢊnh lꢎn ác. Qua tháng 3, 4
và tháng 5 ñiꢚu kiꢊn nhiꢊt ñꢌ, ñꢌ ꢖm, pH ñꢎt…phù hꢃp cho nꢎm
Trichoderma phát triꢑn, ñó cũng là ñiꢚu kiꢊn thuꢋn lꢃi cho nꢎm bꢊnh
phát triꢑn. Sꢏ lưꢃng Trichoderma tăng, ñꢍng thꢅi sꢏ lưꢃng nꢎm gây
bꢊnh trong ñꢎt cũng tăng, nꢎm Trichoderma thꢑ hiꢊn khꢉ năng ñꢏi
kháng nhưng có thꢑ do sꢏ lưꢃng nꢎm bꢊnh nhiꢚu hơn nên hiꢊu quꢉ
phòng trꢛ nꢎm bꢊnh cꢒa Trichoderma bꢟ hꢄn chꢓ. Như vꢋy, muꢏn
tăng hiꢊu quꢉ phòng trꢛ nꢎm bꢊnh cꢢn bꢥ sung sꢏ lưꢃng nꢎm
Tꢎt cꢉ các chꢒng nꢎm Trichoderma phân lꢋp ñꢚu có khꢉ năng ñꢏi
kháng vꢆi nꢎm bꢊnh Fusarium. Cꢠ thꢑ : có 2 chꢒng (Tri. 13, Tri. 14)
có khꢉ năng ñꢏi kháng thꢎp nhꢎt ꢞ mꢕc 1+, chiꢓm 9,1%; 16 chꢒng
(Tri. 03, Tri. 06, Tri.07, Tri. 08, Tri. 09, Tri. 10, Tri. 11, Tri. 12, Tri.
15, Tri. 16, Tri. 17, Tri. 18, Tri. 19, Tri. 20, Tri. 21, Tri. 22) có khꢉ
năng ñꢏi kháng ꢞ mꢕc 2+ chiꢓm 72,7%; 4 chꢒng nꢎm Tri. 01, Tri. 02,
Tri. 04, Tri. 05 có khꢉ năng ñꢏi kháng mꢄnh nhꢎt, trong ñó Tri. 01,
Tri. 02, Tri. 04 ñꢄt mꢕc 3+ chiꢓm 13,6%, Tri. 05 ñꢄt mꢕc 4+ chiꢓm
4,6%.
3.3.2. Khꢭ năng ñꢎi kháng cꢙa các chꢙng nꢚm Trichoderma phân
lꢮp ñꢎi vꢪi nꢚm Colletotrichum (gây bꢫnh thán thư)
Hꢢu hꢓt các chꢒng nꢎm Trichoderma ñꢚu có khꢉ năng ñꢏi kháng
vꢆi nꢎm bꢊnh Colletotrichum. Cꢠ thꢑ : 1 chꢒng Tri. 13 có khꢉ năng
ñꢏi kháng thꢎp nhꢎt ꢞ mꢕc 1+ chiꢓm 4,6 %; 11 chꢒng (Tri. 09, Tri.
10, Tri. 12, Tri. 14, Tri. 15, Tri. 16, Tri. 17, Tri. 18, Tri. 20, Tri. 21,
21
22
Trichoderma vào ñꢎt trꢍng và tăng thêm mꢌt sꢏ biꢊn pháp canh tác
ñꢑ tꢄo ñiꢚu kiꢊn thuꢋn cho nꢎm Trichoderma phát triꢑn.
3.4. KꢨT QUꢬ QUÁ TRÌNH LÊN MEN XꢈP CꢊA CÁC
CHꢊNG NꢋM TRICHODERMA CÓ KHꢬ NĂNG ĐꢈI KHÁNG
MꢀNH VꢩI NꢋM BꢡNH FUSARIUM, COLLECTOTRICHUM
Kꢓt quꢉ phân tích sꢏ lưꢃng bào tꢤ nꢎm Trichoderma trong chꢓ
phꢖm ñưꢃc thꢑ hiꢊn qua bꢉng 3.21
Bꢭng 3.22 : Đưꢅng kính khuꢖn lꢄc nꢎm bꢊnh Fusarium sau khi
rꢧc chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma
Đưꢴng kính khuꢶn lꢜc
nꢚm bꢫnh Fusarium ñꢎi
chꢖng (mm)
Đưꢴng kính khuꢶn lꢜc
nꢚm bꢫnh Fusarium khi
rꢹc chꢧ phꢶm (mm)
Ngày
nuôi
1
2
3
4
5
26
56
77
25
32
33
23
22
Bꢭng 3.21: So sánh sꢏ lưꢃng bào tꢤ thu ñưꢃc trong 3 công thꢕc
lên men tꢄo chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma
Tràn ñĩa
Tràn ñĩa
SL bào tꢳ nꢚm Trichoderma × 108CFU/ml
Hiꢫu quꢭ ꢖc chꢧ
78%
Công thꢖc
Qua kꢓt quꢉ ꢞ bꢉng 3.22 cho thꢎy: ñꢓn ngày thꢕ 5, bào tꢤ nꢎm
Trichoderma mꢈc dày ñꢔt. Sꢃi nꢎm Fusarium co lꢄi, thưa dꢢn, diꢊn
tích khuꢖn lꢄc bꢟ thu nhꢪ lꢄi. Hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ 5 ñꢄt 78%.
3.5.1.2. Kꢓt quꢆ theo dõi khꢆ năng ñꢍi kháng cꢄa chꢓ phꢑm nꢅm
Trichoderma ñꢍi vꢔi nꢅm bꢇnh Collectotrichum
1
2
3
32,67
63,33
50,67
Chꢓ phꢖm ñưꢃc thꢣc hiꢊn theo công thꢕc 2 cho kꢓt quꢉ tꢏt nhꢎt
vꢆi sꢏ lưꢃng bào tꢤ là 63,33 x 108 CFU/g
Kꢓt quꢉ theo dõi khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa chꢓ phꢖm nꢎm
Trichoderma ñꢏi vꢆi nꢎm bꢊnh Collectotrichum ñưꢃc thꢑ hiꢊn qua
bꢉng 3.23
3.5. KꢨT QUꢬ KIꢟM TRA KHꢬ NĂNG ĐꢈI KHÁNG CꢊA
CHꢨ PHꢸM NꢋM TRICHODERMA ĐꢈI VꢩI NꢋM BꢡNH
FUSARIUM, COLLECTOTRICHUM
Bꢭng 3.23: Đưꢅng kính khuꢖn lꢄc nꢎm bꢊnh Collectotrichum sau
khi rꢧc chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma
3.5.1. Kꢧt quꢭ kiꢣm tra khꢭ năng ñꢎi kháng cꢙa chꢧ phꢶm nꢚm
Trichoderma ñꢎi vꢪi nꢚm bꢫnh Fusarium, Collectotrichum trên
ñĩa petri
Đưꢴng kính khuꢶn lꢜc
nꢚm Collectotrichum ñꢎi
Đưꢴng kính khuꢶn lꢜc
nꢚm Collectotrichum khi
Ngày
nuôi
3.5.1.1. Kꢓt quꢆ theo dõi khꢆ năng ñꢍi kháng cꢄa chꢓ phꢑm nꢅm
Trichoderma ñꢍi vꢔi nꢅm bꢇnh Fusarium
chꢖng (mm)
rꢹc chꢧ phꢶm (mm)
1
2
3
4
5
25
42
63
81
92
25
30
30
28
0
Kꢓt quꢉ theo dõi khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa chꢓ phꢖm nꢎm
Trichoderma ñꢏi vꢆi nꢎm bꢊnh Fusarium ñưꢃc thꢑ hiꢊn qua bꢉng
3.22
Hiꢫu quꢭ ꢖc chꢧ
100%
23
24
Qua kꢓt quꢉ ꢞ bꢉng 3.23 cho thꢎy: ñꢓn ngày thꢕ 5, bào tꢤ nꢎm
Trichoderma mꢈc mꢄnh, phꢒ kín khꢧp ñĩa thꢄch, nꢎm bꢊnh bꢟ ꢕc chꢓ
hoàn toàn. Hiꢊu quꢉ ꢕc chꢓ ñꢄt 100%
Qua kꢓt quꢉ nghiên cꢕu này cho thꢎy chꢓ phꢖm Trichoderma
dꢄng bꢌt ñưꢃc xꢤ lý trong ñꢎt trưꢆc khi gieo trꢍng có khꢉ năng ñꢏi
kháng vꢆi nꢎm bꢊnh Fusarium gây bꢊnh héo vàng rꢎt tꢏt. Bên cꢄnh
ñó, chꢓ phꢖm Trichoderma còn có thꢑ kích thích, tꢄo ñiꢚu kiꢊn cho
cây trꢍng phát triꢑn tꢏt hơn, nꢓu xꢤ lý ñꢎt bꢗng chꢓ phꢖm
Trichoderma trưꢆc khi gieo trꢍng có thꢑ phòng trꢛ nꢎm bꢊnh và tăng
cưꢅng sꢣ phát triꢑn cho cây.
Như vꢋy, chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma có khꢉ năng ñꢏi kháng tꢏt
vꢆi các chꢒng nꢎm gây bꢊnh, bào tꢤ nꢎm Trichoderma có khꢉ năng
ꢕc chꢓ mꢄnh, làm cho nꢎm bꢊnh không phát triꢑn ñưꢃc và chꢓt ñi.
3.5.2. Kꢧt quꢭ kiꢣm tra khꢭ năng ñꢎi kháng cꢙa chꢧ phꢶm nꢚm
Trichoderma ñꢎi vꢪi nꢚm bꢫnh Fusarium gây bꢫnh trên cây cà
chua con
Như vꢋy, theo ñiꢚu kiꢊn sinh thái ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi thành phꢏ
Đà Nꢐng và kꢓt quꢉ nghiên cꢕu vꢚ thành phân, phân bꢏ, ñꢌng thái,
khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa nꢎm Trichoderma, chꢓ phꢖm nꢎm
Trichoderma cho thꢎy: Nꢓu sꢤ dꢠng chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma cho
vào ñꢎt trưꢆc khi gieo trꢍng sꢩ hꢄn chꢓ ñưꢃc nꢎm bꢊnh gây hꢄi trên
rau, màu. Chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma thu ñưꢃc có thꢑ sꢤ dꢠng cho
hiꢊu quꢉ tꢏt tꢄi ñꢟa phương nghiên cꢕu. Khi sꢤ dꢠng chꢓ phꢖm nꢎm
Trichoderma cꢢn chú ý: trꢌn ñꢚu chꢓ phꢖm vào ñꢎt hoꢄc rꢧc lên bꢚ
mꢔt luꢏng trꢍng sau khi cày xꢆi hoꢔc bón vôi.
- Giai ñoꢜn 1: Cây cà chua ꢞ cꢉ 4 công thꢕc ñꢚu xanh tꢏt. Cây cà
chua ꢞ CT 2, CT 4 phát triꢑn nhanh và tꢏt hơn so vꢆi hai công thꢕc
CT 1, CT 3 vì ñꢎt ꢞ CT 2, CT 4 ñưꢃc xꢤ lý bꢞi chꢓ phꢖm
Trichoderma [19].
- Giai ñoꢜn 2: sau khi lây nhiꢘm nꢎm bꢊnh Fusarium, nꢎm bꢊnh
ñưꢃc ñưa vào ñꢎt ꢞ CT 3 và CT 4. Kꢓt quꢉ nghiên cꢕu ñưꢃc trình bày
ꢞ bꢉng 3.24 và hình
Bꢭng 3.24: Sꢏ lưꢃng cây con mꢧc bꢊnh và chꢓt trên 4 công thꢕc
sau khi lây nhiꢘm nꢎm bꢊnh
KꢨT LUꢐN VÀ KIꢨN NGHꢄ
1. KꢨT LUꢐN
Thꢴi gian
Chꢷ tiêu theo dõi
Sꢏ cây xuꢎt hiꢊn lá vàng
Sꢏ cây chꢓt
CT 1 CT 2 CT 3 CT 4
0
0
0
0
4
0
0
0
Tꢛ các kꢓt quꢉ nghiên cꢕu trên 54 mꢇu ñꢎt trꢍng rau, màu tꢄi
thành phꢏ Đà Nꢐng, chúng tôi rút ra mꢌt sꢏ kꢓt luꢋn sau:
1.1. Các chꢒng nꢎm Trichoderma rꢎt ña dꢄng, ñã phân lꢋp ñưꢃc
22 chꢒng tꢄm ký hiꢊu là: Tri. 01, Tri. 02, Tri. 03,…, Tri. 22.
1.2. Sꢣ phân bꢏ phân bꢏ cꢒa nꢎm Trichoderma trong ñꢎt rꢎt
phong phú, theo tꢛng loꢄi ñꢎt, ñꢌ pH, nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm khác nhau
thì khác nhau.
Sau 3 ngày
Sꢏ cây xuꢎt hiꢊn lá vàng
Sꢏ cây chꢓt
0
0
19
0
0
Sau 6 ngày
Sau 9 ngày
0
0
0
Sꢏ cây xuꢎt hiꢊn lá vàng
Sꢏ cây chꢓt
3
0
31
3
1
0
0
0
Sꢎ cây ꢦ mꢺi công thꢖc
45
45
45
45
25
26
- Theo loꢄi ñꢎt: nꢎm Trichoderma phân bꢏ nhiꢚu nhꢎt trong ñꢎt
thꢟt trung bình (26, 81 x 104 CFU/g) sau ñó ñꢓn ñꢎt thꢟt nhꢜ (20,13 x
104 CFU/g) và ít nhꢎt trong ñꢎt cát pha (11,4 x 104 CFU/g).
- Theo pH: nꢎm Trichoderma phân bꢏ nhiꢚu nhꢎt trong ñꢎt chua
(23,60 x 104 CFU/g) và giꢉm ñi ꢞ ñꢎt trung tính (15,86 x 104 CFU/g).
- Theo nhiꢊt ñꢌ: nꢎm Trichoderma phân bꢏ nhiꢚu nhꢎt ꢞ nhiꢊt ñꢌ
tꢛ 25 – 28oC (35,3 x 104 CFU/g), nhiꢊt ñꢌ càng giꢉm thì sꢏ lưꢃng
nꢎm Trichodema càng ít.
- Chꢓ phꢖm nꢎm Trichoderma có khꢉ năng ñꢏi kháng tꢏt vꢆi các
chꢒng nꢎm bꢊnh Fusarium, Collectotrichum và có thꢑ ꢕng dꢠng vào
thꢣc tiꢘn ñꢟa phương ñꢑ phòng chꢏng nꢎm bꢊnh.
2. KIꢨN NGHꢄ
- Tiꢓp tꢠc nghiên cꢕu sꢣ phân bꢏ và ñꢌng thái ꢞ nhꢡng tháng còn
lꢄi và các ñꢔc tính khác cꢒa nꢎm Trichoderma.
- Tiꢓp tꢠc thꢤ nghiꢊm các phương pháp lên men tꢄo chꢓ phꢖm
Trichoderma khác nhau, kiꢑm tra thꢅi gian bꢉo quꢉn chꢓ phꢖm...
nhꢗm chꢈn ñưꢃc biꢊn pháp lên men tꢏi ưu nhꢎt.
- Thꢤ khꢉ năng ñꢏi kháng cꢒa Trichoderma trên nhiꢚu loài nꢎm
bꢊnh khác nhau.
- Theo ñꢌ ꢖm: trong khoꢉng ñꢌ ꢖm 25 – 54%, khi ñꢌ ꢖm càng
tăng lưꢃng nꢎm Trichoderma phân bꢏ càng nhiꢚu và nhiꢚu nhꢎt ꢞ
ñꢌ ꢖm tꢛ 45 – 54% (26,96 – 29,96 x 104 CFU/g). ꢮ ñꢌ ꢖm 55 –
62% sꢏ lưꢃng nꢎm Trichodema phân bꢏ ít nhꢎt (tꢛ 2,35 – 3,9 x
104 CFU/g).
1.3. Sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma trong ñꢎt thꢟt trung bình thay ñꢥi
theo thꢅi gian (tháng), theo nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm.
Vào tháng 4 và tháng 5 tꢄi thành phꢏ Đà Nꢐng nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢖm
ñꢎt (25,8oC; 48%) là ñiꢚu kiꢊn tꢏi ưu nhꢎt cho nꢎm Trichoderma phát
triꢑn. Vì vꢋy trong giai ñoꢄn này sꢏ lưꢃng nꢎm Trichoderma phân bꢏ
rꢎt lꢆn, có trung bình 51 x 104 CFU/g
1.4. Xác ñꢟnh ñưꢃc các chꢒng nꢎm Trichoderma ñꢚu có khꢉ năng
ñꢏi kháng vꢆi nꢎm bꢊnh Fusarium và Colletotrichum. Mꢕc ñꢌ ñꢏi
kháng cꢒa nꢎm Trichoderma ñꢏi vꢆi nꢎm bꢊnh Colletotrichum mꢄnh
hơn.
- Chꢈn ñưꢃc 6 chꢒng: Tri. 01, Tri. 02, Tri. 04, Tri. 05, Tri. 07,
Tri. 11 có khꢉ năng ñꢏi kháng mꢄnh nhꢎt ñꢑ nhân sinh khꢏi tꢄo chꢓ
phꢖm.
13 trang
17680
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu sự phân bố và động thái của nấm Trichoderma trong đất trồng rau màu tại thành phố Đà Nẵng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_nghien_cuu_su_phan_bo_va_dong_thai_cua_nam.pdf
