Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái học của ếch Nam Mỹ (Rana catesbeiana) trong điều kiện nuôi tại Hoà Khương, Hòa Vang, Đà Nẵng
1
2
Công trình ñưꢃc hoàn tꢄi
ĐꢀI HꢁC ĐÀ NꢂNG
Ngưꢅi hưꢆng dꢇn khoa hꢈc: PGS.TS Đinh Thꢔ Phương Anh
Phꢉn biꢊn 1: PGS.TS. Võ Văn Phú
Phꢉn biꢊn 2: TS. Vũ Thꢔ Phương Anh
Luꢋn văn ñưꢃc bꢉo vꢊ trưꢆc Hꢌi ñꢍng chꢎm Luꢋn văn tꢏt nghiꢊp
thꢄc sĩ Sinh thái hꢈc hꢈp tꢄi Đꢄi hꢈc Đà nꢐng vào ngày 26 tháng 11
năm 2011
Có thꢑ tìm hiꢑu luꢋn văn tꢄi:
- Trung tâm Thông tin – Hꢈc liꢊu, Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng
- Thư viên trưꢅng Đꢄi hꢈc Sư phꢄm, Đꢄi hꢈc Đà Nꢐng
3
4
Mꢖ ĐꢗU
Vꢆi mong muꢏn góp phꢜn nâng cao hiꢊu quꢉ trong viꢊc nuôi
ꢙch Nam Mꢞ chúng tôi ñã tiꢙn hành thꢚc hiꢊn ñꢘ tài:
“Nghiên cꢀu mꢁt sꢂ ñꢃc ñiꢄm sinh thái hꢅc cꢆa ꢇch Nam
Mꢈ (Rana catesbeiana) trong ñiꢉu kiꢊn nuôi tꢋi Hoà Khương, Hòa
Vang, Đà Nꢌng”.
1. Lý do chꢓn ñꢘ tài
ꢒch thuꢌc nhóm ñꢌng vꢋt lưꢓng cư, thưꢅng sꢏng ꢔ bꢅ ruꢌng,
bꢅ sông, ao, ven suꢏi… Thꢕc ăn cꢖa chúng thưꢅng là nhꢗng loài sâu
bꢈ phá hoꢄi mùa màng như: cào cào, ꢎu trùng thân mꢘm, sâu bꢈ….
Vì vꢋy, ꢙch ñưꢃc coi là ñꢌng có ích trong nông nghiꢊp.
Bên cꢄnh các lꢃi ích nêu trên, ꢙch còn là nguꢍn thꢚc phꢛm
quý giá ñꢏi vꢆi con ngưꢅi. Đꢑ ñáp ꢕng nhu cꢜu thꢝt ꢙch cꢖa con
ngưꢅi, nhiꢘu nưꢆc trên thꢙ giꢆi ñã phát triꢑn nghꢘ nuôi ꢙch. Đa sꢏ các
nưꢆc ñꢘu chꢈn các giꢏng ꢙch thuꢌc hꢈ Rana, trong ñó có ꢒch Nam
Mꢞ (Rana catesbeiana), ñꢑ nuôi thꢝt do ꢙch thuꢌc hꢈ này có chꢎt
lưꢃng thꢝt rꢎt ngon, nhꢎt là ꢙch ñꢍng ñưꢃc mꢊnh danh là “gà ñꢍng”,
ñưꢃc thꢝ trưꢅng khꢟp nơi ưa chuꢌng. Hiꢊn nay, giꢏng ꢙch Nam Mꢞ
ñã ñưꢃc nuôi ꢔ nhiꢘu nưꢆc Châu Âu; ꢔ Châu Á, ꢙch Nam Mꢞ ñã có
mꢠt ꢔ Thái Lan, Philippin, Nhꢋt Bꢉn, Trung Quꢏc…
2. Mꢙc ñích nghiên cꢚu
Bꢢ sung nhꢗng dꢇn liꢊu cơ bꢉn vꢘ ñꢠc ñiꢑm sinh thái hꢈc cꢖa
ꢙch Nam Mꢞ (Rana catesbeian) trong ñiꢘu kiꢊn nuôi; ñóng góp cơ sꢔ
khoa hꢈc cho viꢊc xây dꢚng quy trình chăn nuôi ꢙch Nam Mꢞ tꢄi Hòa
Khương, Hòa Vang, TP Đà Nꢐng.
3. Đꢍi tưꢛng nghiên cꢚu
- ꢒch Nam Mꢞ (Rana catesbeiana) ꢔ các giai ñoꢄn tuꢢi khác nhau.
4. Phꢜm vi nghiên cꢚu
- Đꢠc ñiꢑm sinh thái cꢖa ꢙch Nam Mꢞ (Rana catesbeiana):
ꢙch con 2 tháng tuꢢi và ꢙch bán trưꢔng thành 5 tháng tuꢢi trong ñiꢘu
kiꢊn nuôi tꢄi xã Hoà Khương, Hoà Vang, TP Đà Nꢐng.
5. Nꢝi dung nghiên cꢚu
Trong nhꢗng năm qua, nhiꢘu loài ꢙch ñã ñưꢃc du nhꢋp vào
nưꢆc ta tꢡ nhiꢘu nguꢍn khác nhau (Cuba, Nam Mꢞ, Nhꢋt…) nhưng
khꢉ năng thích ꢕng vꢆi ñiꢘu kiꢊn sꢏng cꢖa các loài này kém nên chưa
phát triꢑn ñưꢃc rꢌng rãi.
- Đꢠc ñiꢑm hoꢄt ñꢌng theo ngày ñêm và theo mùa cꢖa ꢙch
Nam Mꢞ trong ñiꢘu kiꢊn nuôi
Tꢄi Đà Nꢐng, nghꢘ nuꢏi ꢙch cũng bꢟt ñꢜu ñưꢃc quan tâm,
ñꢠc biꢊt là trong nhꢗng năm gꢜn ñây, vꢆi ñꢝa bàn phân bꢢ chꢖ yꢙu là
huyꢊn Hòa Vang. Tuy nhiên, viꢊc nghiên cꢕu vꢘ giꢏng ꢙch, trong ñó
có giꢏng ꢙch Nam Mꢞ chưa ñưꢃc chú ý. Trong chiꢙn lưꢃc phát triꢑn
nghꢘ thꢖy sꢉn ñꢙn năm 2020 cꢖa Huyꢊn Hoà Vang, ñã khꢣng ñꢝnh
nuôi ꢙch là mꢌt trong nhꢗng ngành nghꢘ cꢜn phát triꢑn.
- Đꢠc ñiꢑm dinh dưꢓng cꢖa ꢙch Nam Mꢞ
- Đꢠc ñiꢑm tăng trưꢔng cꢖa ꢙch Nam Mꢞ
- Mꢌt sꢏ tꢋp tính cꢖa ꢙch Nam Mꢞ.
6. Ý nghĩa khoa hꢓc và thꢞc tiꢟn cꢠa ñꢘ tài
6.1. Ý nghĩa khoa hꢅc
Viꢊc hiꢑu biꢙt mꢌt cách ñꢜy ñꢖ và khoa hꢈc vꢘ ñꢠc ñiꢑm sinh
thái, tꢋp tính hoꢄt ñꢌng, thành phꢜn thꢕc ăn, tꢏc ñꢌ sinh trưꢔng, khꢉ
năng sinh sꢉn …cꢖa ꢙch Nam Mꢞ là rꢎt cꢜn thiꢙt ñꢑ có kꢞ thuꢋt nuôi
phù hꢃp nhꢤm nâng cao hiꢊu quꢉ kinh tꢙ trong viꢊc nuôi ꢙch hiꢊn
nay.
- Kꢙt quꢉ nghiên cꢕu góp phꢜn bꢢ sung dꢗ liꢊu vꢘ ñꢠc ñiꢑm
sinh thái cꢖa ꢙch Nam Mꢞ trong ñiꢘu kiꢊn nuôi.
6.2. Ý nghĩa thꢍc tiꢎn
- Đóng góp cơ sꢔ khoa hꢈc cho viꢊc xây dꢚng quy trình kꢞ
thuꢋt nuôi ꢙch Nam Mꢞ tꢄi ñꢝa phương.
5
6
Đꢏi vꢆi ꢙch, ñiꢘu kiꢊn cơ bꢉn quyꢙt ñꢝnh sꢚ sꢏng là: khí hꢋu
nóng, nhiꢊt ñꢌ thích hꢃp 25 – 28oC; ñꢌ ꢛm không khí cao, thích hꢃp
nhꢎt là 80%, có vꢚc nưꢆc ngꢈt
7. Cꢡu trúc cꢠa luꢢn văn:
Luꢋn văn gꢍm: phꢜn mꢔ ñꢜu; Chương 1: Tꢢng quan tài liꢊu;
Chương 2: Đꢏi tưꢃng, ñꢝa ñiꢑm, thꢅi gian và phương pháp
nghiên cꢕu; Chương 3: Kꢙt quꢉ và bàn luꢋn; phꢜn kꢙt luꢋn và kiꢙn
nghꢝ; danh mꢥc tài liꢊu tham khꢉo và phꢥ lꢥc.
Vꢘ hình thái: ꢒch ñꢚc thưꢅng ñꢜu nhꢧ, bꢥng thon, có chai
tay ꢔ ngón tay thꢕ nhꢎt bàn tay trưꢆc như giác bám ñꢑ ôm ꢙch cái khi
sinh sꢉn. ꢒch ñꢚc có 1 túi kêu dưꢆi má, ꢙch cái không có; có trꢈng
lưꢃng và kích thưꢆc nhꢧ hơn ꢙch cái; riêng ꢔ loài ꢙch Nam Mꢞ
(Rana catesbeiana) ꢙch ñꢚc lꢆn hơn ꢙch cái
Chương 1: TꢣNG QUAN TÀI LIꢌU
1.1. TꢣNG QUAN NGHIÊN CꢃU Vꢋ ꢉCH
1.1.2. Tình hình nghiên cꢚu ꢤch trên thꢤ giꢑi
Các tài liꢊu nghiên cꢕu cho thꢎy, ñã có nhiꢘu chuyꢙn khꢉo
sát vꢘ thành phꢜn loài bò sát, ꢙch, nhái cꢖa Guibe J. (1962), Bellaire
A. (1971), Daniet J.D. (1989), Adler. K. (1994), Corkran, Charlotte ,
Chris Thoms (1996), Obst F.J., K. Richter, U.Jacob. (1998),
Stebbins, Robert C. (2003). Bourret (1942), Smith (1945), Manthey
U. và Gossmann (1997) có nhꢗng công trình nꢢi tiꢙng tꢢng hꢃp kꢙt
quꢉ nghiên cꢕu bò sát và ꢙch nhái ꢔ khu vꢚc Đông Nam Á, trong ñó
có mô tꢉ mꢌt sꢏ loài ꢔ khu vꢚc Trung Trưꢅng Sơn Viꢊt Nam
ꢨ khu vꢚc Châu Mꢞ, tꢡ rꢎt sꢆm ñã có nhꢗng cuꢌc nghiên
cꢕu khꢉo sát, xác ñꢝnh thành phꢜn loài ꢙch, nhái. Có thꢑ kꢑ ñꢙn các
công trình tiêu biꢑu như: “Danh sách ñꢌng vꢋt Bꢟc Mꢞ: Lưꢓng cư và
bò sát” cꢖa Leonhard Stejneger và Thomas Babour thuꢌc Đꢄi hꢈc
Harvard (1923); “Danh sách loài bò sát và lưꢓng cư ꢔ California”,
“Đꢌng vꢋt hoang dã ꢔ Florida” cꢖa Barbuor, RW, Đꢄi hꢈc Kentucky
(1971). Sau này, các nhà khoa hꢈc ñã mꢔ rꢌng nghiên cꢕu ꢙch, nhái
trên nhiꢘu lĩnh vꢚc khác nhau, như: Phân loꢄi hꢈc, Hꢊ thꢏng hꢈc, Di
truyꢘn và tiꢙn hoá, Sinh hꢈc, Sinh thái, Tài nguyên và Đa dꢄng sinh
hꢈc, Ký sinh trùng và Bꢊnh hꢈc, Kꢞ thuꢋt chăn nuôi, Bꢉo tꢍn ñꢌng
vꢋt hoang dã. Tiêu biꢑu có Bury, RB và Whelan, JA (1984) vꢆi công
trình “Sinh thái hꢈc và Quꢉn lý ꢙch nhái”.
1.1.1. Mꢝt sꢍ kꢤt quꢥ nghiên cꢚu vꢘ ꢉch
ꢒch là loài lưꢓng cư vì chúng có khꢉ năng sꢏng dưꢆi nưꢆc
lꢇn trên cꢄn, vꢡa thꢔ bꢤng phꢢi, vꢡa thꢔ bꢤng da, nhꢅ ñó mà khꢉ
năng sꢏng cꢖa chúng rꢎt cao trưꢆc các ñiꢘu liꢊn bꢎt lꢃi cꢖa môi
trưꢅng.
Phꢢi ꢙch cꢎu tꢄo ñơn giꢉn, ngoài thꢔ bꢤng phꢢi, ꢙch còn thꢔ
bꢤng da (da ꢙch có khă năng vꢋn chuyꢑn 51% ôxy và 86% CO2). Da
cꢖa lưꢓng cư là cơ quan hô hꢎp vô cùng quan trꢈng.
ꢒch có ñꢜu to, miꢊng rꢌng, ñôi mꢟt lꢍi to, có mí mꢟt. Tuy
ngꢍi dương mꢟt, nhưng thꢚc tꢙ ꢙch lꢄi kém tinh, chꢦ nhìn rõ nhꢗng
vꢋt di ñꢌng, phꢉn ꢕng bꢟt mꢍi rꢎt nhꢄy bén. Còn nhꢗng vꢋt tĩnh ꢙch
lꢄi kém nhꢄy bén, chúng bꢟt mꢍi bꢤng lưꢓi.
ꢒch có 4 chân: 2 chân trưꢆc ngꢟn, nhꢧ ñꢑ giꢗ ñưꢃc thꢙ thăng
bꢤng khi di chuyꢑn trong sinh hoꢄt hàng ngày và giꢗ ñưꢃc con mꢍi.
Hai chân sau khá dài và có cơ bꢟp to khꢧe, bàn chân có màng như
chân vꢝt giúp ꢙch phóng xa, bơi lꢌi
ꢒch thưꢅng ít vꢋn ñꢌng, nhꢎt là vào ban ngày, ban ñêm thì
hoꢄt ñꢌng nhiꢘu hơn vì chúng chꢖ yꢙu kiꢙm ăn vào ban ñêm (pha
hoꢄt ñꢌng bꢟt ñꢜu tꢡ khoꢉng 19h tꢏi hôm trưꢆc ñꢙn 5h sáng hôm sau.
Đꢏi vꢆi ꢙch ngoài tꢚ nhiên, cưꢅng ñꢌ hoꢄt ñꢌng cao nhꢎt thưꢅng vào
khoꢉng thꢅi gian tꢡ 20h ñꢙn 23h và giꢉm dꢜn cho ñꢙn sáng .
Vꢘ nghꢘ nuôi ꢙch: Sau Chiꢙn tranh Thꢙ giꢆi thꢕ 2, nghꢘ nuôi
ꢙch công nghiꢊp ñã phát triꢑn mꢄnh mꢩ vꢆi nhꢗng trang trꢄi lꢆn ꢔ
7
8
Canada, Hoa kỳ, Ai Cꢋp và mꢌt sꢏ nưꢆc khác. ꢨ Châu Á, nưꢆc tiên
phong phát triꢑn nghꢘ nuôi ꢙch công nghiꢊp là ꢪn Đꢌ, sau ñó là Nhꢋt
Bꢉn, Đài Loan, Thái Lan …Riêng khu vꢚc Đông Nam Á, ngành công
nghiꢊp nuôi ꢙch ñã phát triꢑn tꢡ cuꢏi thꢋp kꢦ 80 cꢖa thꢙ kꢦ XX
Đã có nhiꢘu công trình nghiên cꢕu vꢘ sinh hꢈc, sinh thái hꢈc cꢖa ꢙch
Nam Mꢞ cꢖa nhiꢘu tác giꢉ, như: Ryan (1980), Bury & Whelan
(1984), Stinner, Zarlinga & Orcutt (1994), Lopez-Fores et all (2003):
Yanping Wang, Yihua Wang (2008) ... (R. Nguyꢫn Kim Tiꢙn).
1.1.3. Tình hình nghiên cꢚu ꢤch ꢦ Viꢧt Nam
Đꢜu nhꢗng năm 60 cꢖa thꢙ kꢬ XX, có mꢌt sꢏ công trình cꢖa
Lê Duyên (1963) vꢘ sinh sꢉn cꢖa ꢙch ñꢍng ngoài tꢚ nhiên; Đào Văn
Tiꢙn và Lê Vũ Khôi (1965) vꢘ sinh thái hꢈc cꢖa ꢙch ñꢍng ngoài tꢚ
nhiên; Trꢜn Kiên, Nguyꢫn Văn Sáng, Nguyꢫn Quꢏc Thꢟng và Hꢍ
Thu Cúc (1981 - 1985) xác ñꢝnh sꢚ phân bꢏ cꢖa ꢙch ñꢍng ꢔ các tꢦnh
phía Bꢟc: Quꢉng Ninh, Hà Bꢟc, Lꢄng Sơn, Hà Nꢌi, Vĩnh Phúc, Bꢟc
Thái
1.1.4. Tình hình nghiên cꢚu ꢤch ꢦ Đà Nꢕng
Cho ñꢙn nay, ꢔ Đà Nꢐng, viꢊc nghiên cꢕu vꢘ lưꢓng cư ñã
ñưꢃc chú ý hơn nhưng phꢜn lꢆn tꢋp trung vào nghiên cꢕu phân bꢏ,
phân loꢄi; có rꢎt ít tài liꢊu lên quan ñꢙn sinh hꢈc, sinh thái hꢈc cꢖa
ꢙch nói chung và ꢙch Nam Mꢞ nói riêng.
ꢨ Đà Nꢐng, chưa có các công trình nghiên cꢕu vꢘ ñꢠc ñiꢑm
sinh hꢈc cꢖa ꢙch Nam Mꢞ.
1.2. TꢣNG QUAN Vꢋ ĐIꢋU KIꢌN Tꢨ NHIÊN, KINH Tꢉ - XÃ
HꢄI ꢖ HUYꢌN HÒA VANG, TP ĐÀ NꢂNG
1.2.1. Điꢘu kiꢧn tꢞ nhiên
1.2.1.1. Vꢏ trí ñꢏa lý
Hòa Vang là huyꢊn nông thôn duy nhꢎt cꢖa thành phꢏ Đà
Nꢐng, bao bꢈc quanh phía Tây khu vꢚc nꢌi thành Thành phꢏ Đà
Nꢐng, huyꢊn có toꢄ ñꢌ tꢡ 15o55’ ñꢙn 16o13’ vĩ ñꢌ Bꢟc và 107o49’ ñꢙn
108o13’ kinh ñꢌ Đông. Huyꢊn có xã, 118 thôn, trong ñó có 4 xã miꢘn
núi: Hòa Bꢟc, Hòa Ninh, Hòa Phú, Hòa Liên; 4 xã trung du: Hòa
Phong, Hòa Khương, Hòa Sơn, Hòa Nhơn; 3 xã ñꢍng bꢤng: Hòa
Châu, Hòa Tiꢙn, Hòa Phưꢆc.
Gꢜn ñây, ñã có mꢌt sꢏ nghiên cꢕu vꢘ sinh hꢈc, sinh thái hꢈc
và kꢞ thuꢋt nuôi mꢌt sꢏ loài ꢙch có giá trꢝ như: “Nghiên cꢀu mꢁt sꢂ
ñꢃc ñiꢄm sinh thái hꢅc cꢆa ꢇch ñꢈng (Rana rugulosa Wiegmann,
1835) trong ñiꢉu kiꢊn nuôi” cꢖa Nguyꢫn Kim Tiꢙn, 1999; “Mꢁt sꢂ
ñꢃc ñiꢄm sinh thái hꢅc cꢆa ꢇch Nam Mꢋ (Rana catebeiana Shaw,
1802) trong ñiꢉu kiꢊn nuôi ꢌ tꢍnh Thanh Hoá” cꢖa Nguyꢫn Kim
Tiꢙn, 2008; “Nghiên cꢀu mꢁt sꢂ ñꢃc ñiꢄm sinh hꢅc, sinh thái hꢅc cꢆa
ꢇch gai sꢎn (Quasipaa verrucospinosa Bourret, 1937) ꢌ vùng A Lưꢏi
- tꢍnh Thꢐa Thiên Huꢇ” cꢖa Ngô Đꢟc Chꢕng, Ngô Văn Bình, 2009;
“Nhꢑng dꢒn liꢊu vꢉ sꢓ sinh trưꢌng và phát triꢄn cꢆa Chàng xanh
ñꢂm(Polypedates dennysi, Blanford, 1881) trong ñiꢉu kiꢊn nuôi nhꢂt
cꢆa” Lê Vũ Khôi, Đꢠng Tꢎt Thꢙ, Hà Thꢝ Tuyꢙt Nga (2009) [5].
1.2.1.2. Diꢊn tích
Tꢢng diꢊn tích ñꢎt tꢚ nhiên cꢖa huyꢊn là 73.691ha; trong ñó:
ñꢎt nông lâm nghiꢊp 61.923,8ha, chiꢙm 84,0% diꢊn tích tꢚ nhiên; ñꢎt
phi nông nghiꢊp 6.201,1ha chiꢙm 8,4%; ñꢎt chưa sꢭ dꢥng 5.566,1ha
chiꢙm 7,6% . Hiꢊu quꢉ sꢭ dꢥng ñꢎt cho phát triꢑn nông nghiꢊp tương
ñꢏi cao.
1.2.1.3. Đꢏa hình, ñꢐt ñai
Trên ñꢝa bàn huyꢊn có 3 loꢄi ñꢝa hình: ñꢍi núi, trung du và
ñꢍng bꢤng hꢮp thích hꢃp cho viꢊc phát triꢑn lâm nghiꢊp, nông nghiꢊp
và du lꢝch.
1.2.1.4. Khí hꢑu, thꢆy văn
Hoà Vang nꢤm trong vùng khí hꢋu nhiꢊt ñꢆi gió mùa ñiꢑn
hình, nhiꢊt ñꢌ cao và ít biꢙn ñꢌng; có hai mùa rõ rꢊt: mùa mưa tꢡ
9
10
tháng 8 ñꢙn tháng 12 và mùa khô tꢡ tháng 01 ñꢙn tháng 7, thꢦnh
thoꢉng có nhꢗng ñꢃt rét mùa Đông nhưng không ñꢋm và không kéo
dài
Nhiꢊt ñꢌ trung bình năm là 25,80C, cao nhꢎt vào các tháng 6,
7, 8, vꢆi nhiꢊt ñꢌ trung bình 28-30°C; thꢎp nhꢎt vào các tháng 12, 1,
2 vꢆi nhiꢊt ñꢌ trung bình 18-23°C.
nghꢘ Hoà Vang ñã ñào tꢄo nghꢘ cho hơn 4000 nghìn hꢈc viên vꢆi các
ngành nghꢘ khác nhau cung cꢎp cho thꢝ trưꢅng lao ñꢌng.
1.2.2.2.Tình hình sꢒn xuꢐt các ngành kinh tꢇ
Trong nhꢗng năm qua, kinh tꢙ Hòa Vang liên tꢥc có sꢚ tăng
trưꢔng ñáng kꢑ. Tꢏc ñꢌ tăng trưꢔng tꢢng sꢉn phꢛm quꢏc nꢌi (GDP)
giai ñoꢄn 2001- 2010 ñꢄt 8,51%; giai ñoꢄn 2006 - 2007: 9,81% ñꢙn
năm 2010 GDP ñꢄt 12,4%
Lưꢃng mưa trung bình năm khoꢉng 1.800 mm, mưa lꢆn
thưꢅng tꢋp trung vào các tháng 10 và 11, gây lũ lꢥt, ngꢋp úng cho
vùng ñꢎt thꢎp.
Cơ cꢎu ngành kinh tꢙ ñã có sꢚ chuyꢑn dꢝch mꢄnh theo hưꢆng
“Công nghiꢊp - Dꢝch vꢥ - Nông nghiꢊp; tăng dꢜn tꢦ trꢈng các ngành
công nghiꢊp - xây dꢚng và thương mꢄi - dꢝch vꢥ, giꢉm dꢜn tꢦ trong
ngành nông, lâm nghiꢊp
Các hưꢆng gió thꢝnh hành là gió mùa Đông Bꢟc, Đông Nam
và Tây Nam.
Hꢊ thꢏng sông ngòi cꢖa Hoà Vang gꢍm các sông chính: sông
Cu Đê, sông Yên, sông Túy Loan, sông Vĩnh Điꢊn.
1.2.1.5. Tài nguyên
1.2.2.3. Cơ sꢓ hꢋ tꢔng – Y tꢇ - giáo dꢕc
Hꢊ thꢏng ñưꢅng giao thông trên ñꢝa bàn huyꢊn tương ñꢏi
thuꢋn tiꢊn, bao gꢍm: Quꢏc lꢌ 1A, Quꢏc lꢌ 14B, các tuyꢙn ñưꢅng ĐT
601, 602, 604, 605 do thành phꢏ quꢉn lý và hꢊ thꢏng các tuyꢙn
ñưꢅng giao thông liên huyꢊn và liên xã.
Nguꢍn tài nguyên rꢡng phong phú là mꢌt trong các thꢙ mꢄnh
cꢖa huyꢊn Hoà Vang. Diꢊn tích ñꢎt lâm nghiꢊp hiꢊn có là 53.306,1ha
chiꢙm 89,3%; trong ñó, ñꢎt rꢡng sꢉn xuꢎt chiꢙm 42,1%; rꢡng phòng
hꢌ - 17,9%; rꢡng ñꢠc dꢥng - 10.852ha. Vùng rꢡng ñꢠc dꢥng có rꢡng
nguyên sinh vꢆi hꢊ sinh thái ña dꢄng và tài nguyên ñꢌng, thꢚc vꢋt
phong phú; ñꢠc biꢊt, có nhiꢘu loꢄi gꢯ quý, nhiꢘu cꢉnh quan thiên
nhiên ñꢮp rꢎt hꢎp dꢇn vꢆi du khách như khu vꢚc Bà Nà - Núi Chúa
1.2.2. Điꢘu kiꢧn kinh tꢤ - xã hꢝi
Chꢎt lưꢃng khám chꢗa bꢊnh phꢥc vꢥ nhân dân cùng vꢆi y ñꢕc và
trình ñꢌ chuyên môn nghiꢊp vꢥ cꢖa nhân viên y tꢙ ngày mꢌt nâng
caoHiꢊn nay, ñã có 100% xã ñưꢃc công nhꢋn ñꢄt Chuꢛn quꢏc gia vꢘ
y tꢙ giai ñoꢄn 2001-2010.
Huyꢊn ñã hoàn thành mꢥc tiêu xóa mù chꢗ trong ñꢌ tuꢢi 15-
45; Phꢢ cꢋp giáo dꢥc tiꢑu hꢈc và phꢢ cꢋp giáo dꢥc trung hꢈc cơ sꢔ
ñúng ñꢌ tuꢢi. Có 29/41 Trưꢅng hꢈc ñꢄt chuꢛn văn hóa ñꢄt tꢦ lꢊ 70,3%
1.2.3. Đꢔnh hưꢑng phát triꢩn ñꢤn năm 2020
1.2.2.1. Dân sꢂ, lao ñꢁng
Theo sꢏ liꢊu thꢏng kê, dân sꢏ năm 2010 cꢖa huyꢊn Hòa Vang
là 120.698 ngưꢅi, mꢋt ñꢌ dân sꢏ trung bình là 1.63,79 ngưꢅi/km2 Tuy
nhiên, dân cư tꢋp trung chꢖ yꢙu ꢔ các xã ñꢍng bꢤng và trung du, ꢔ
các xã miꢘn núi, dân cư khá thưa thꢆt
- Duy trì tꢏc ñꢌ tăng trưꢔng kinh tꢙ 12 - 13%/năm. Cơ cꢎu
kinh tꢙ chuyꢑn ñꢢi theo hưꢆng dꢝch vꢥ - công nghiꢊp, xây dꢚng -
nông nghiꢊp. Dꢚ kiꢙn cơ cꢎu kinh tꢙ thành phꢏ ñꢙn năm 2020 là: dꢝch
vꢥ - 55,6%, công nghiꢊp và xây dꢚng - 42,8%, nông nghiꢊp - 1,6%.
- Hưꢆng phân bꢢ sꢉn xuꢎt nông, lâm, ngư nghiꢊp: tꢋp trung
sꢉn xuꢎt nông nghiꢊp tꢄi huyꢊn Hòa Vang; nuôi trꢍng thꢖy sꢉn tꢄi
Phát triꢑn kinh tꢙ gꢟn vꢆi giꢉi quyꢙt viꢊc làm và các vꢎn ñꢘ
xã hꢌi luôn luôn ñưꢃc chú trꢈng. Bình quân, mꢯi năm giꢉi quyꢙt viꢊc
làm cho hơn 2500 ngưꢅi. Tꢡ năm 2002 ñꢙn nay, trung tâm ñào tꢄo
11
12
huyꢊn Hòa Vang, quꢋn Cꢛm Lꢊ; lâm nghiꢊp tꢋp trung tꢄi huyꢊn Hòa
Vang, quꢋn Sơn Trà và quꢋn Liên Chiꢑu.
Bꢔng 2.1: Sơ ñꢈ bꢂ trí thí nghiꢊm
Diꢟn giꢥi
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
30 con ꢙch
2 tháng tuꢢi
Như vꢋy, theo Quy hoꢄch này, ñꢙn năm 2020, ngành nông,
lâm nghiꢊp và thꢖy sꢉn chꢦ chiꢙm tꢦ trꢈng rꢎt nhꢧ (1,6%) trong cơ cꢎu
kinh tꢙ cꢖa Đà Nꢐng và ñꢝa bàn phân bꢢ chꢖ yꢙu là huyꢊn Hòa Vang.
Theo Quy hoꢄch tꢢng thꢑ phát triꢑn kinh tꢙ - xã hꢌi huyꢊn
Hòa Vang ñꢙn năm 2020, ñꢝnh hưꢆng phát triꢑn ngành nông lâm ngư
nghiꢊp cꢖa huyꢊn là: Xây dꢚng nên nông nghiꢊp sꢉn xuꢎt hàng hóa
gꢟn vꢆi chuyꢑn dꢝch cơ cꢎu kinh tꢙ nông nghiꢊp, nông thôn theo
hưꢆng công nghiꢊp hóa - hiꢊn ñꢄi hóa, vꢆi tꢏc ñꢌ tăng trưꢔng bình
quân giai ñoꢄn 2011-2015 là 3,26%, giai ñoꢄn 2016-2020 là 3,76%
Ngành nuôi trꢍng thꢖy sꢉn cꢖa Hòa Vang tꢋp trung phát triꢑn
ꢔ các xã Hòa Khương, Hòa Phong, Hòa Liên, Hòa Sơn và Hòa Phú.
Đꢙn năm 2020, diꢊn tích nuôi trꢍng thꢖy sꢉn là 550ha, ưꢆc sꢉn lưꢃng
khai thác 900 tꢎn/năm. Đꢏi tưꢃng nuôi chính là: các loꢄi cá: mè, trꢟm
cꢧ, rô phi, diêu hꢍng, chép và các loꢄi thꢖy ñꢠc sꢉn như ba ba, lươn,
ꢙch
Sꢏ lưꢃng cá thꢑ
ꢙch Nam Mꢞ (con)
15 con ꢙch ñꢚc 15 con ꢙch
5 tháng tuꢢi
cái 5 tháng
tuꢢi
Thꢅi gian nuôi
Mꢋt ñꢌ nuôi
(con/m2)
8 tháng (tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn tháng 6/2011)
10 10 15
- Tꢢng sꢏ lưꢃng cá thꢑ ꢙch nuôi thí nghiꢊm là 60 con, trong
ñó có 30 con ꢙch bán trưꢔng thành 5 tháng tuꢢi (15 con ñꢚc và 15
con cái); 30 con ꢙch con 2 tháng tuꢢi. ꢒch ñưꢃc ñưa vào các lô thí
nghiꢊm ñꢑ nuôi và tiꢙn hành các nghiên cꢕu tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn
tháng 6/2011.
+ Lô thí nghiꢊm sꢏ 1 (bꢑ sꢏ 1): 15 cá thꢑ ꢙch ñꢚc 5 tháng tuꢢi.
+ Lô thí nghiꢊm sꢏ 2 (bꢑ sꢏ 2): 15 cá thꢑ ꢙch cái 5 tháng tuꢢi.
+ Lô thí nghiꢊm sꢏ 3 (bꢑ sꢏ 3): 30 cá thꢑ ꢙch con 2 tháng tuꢢi.
- Bꢑ nuôi ꢙch: ñưꢃc xây bꢤng vꢋt liꢊu xi măng, có kích thưꢆc
100cm x 100cm x 150cm, ñáy dꢏc, nꢘn xi măng trơn láng; trên có
mái che nꢟng, mưa.
Chương 2: ĐꢅI TƯꢪNG, ĐꢫA ĐIꢇM, THꢬI GIAN
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CꢃU
2.1. ĐꢅI TƯꢪNG NGHIÊN CꢃU
Loài ꢒch Nam Mꢞ (Rana catesbeiana),
Phân bꢌ ꢙch nhái mꢆi (Neobatrachia),
Bꢌ lưꢓng cư không ñuôi (Anura),
- Mꢚc nưꢆc trong bꢑ có ñꢌ sâu 0,10 - 0.15cm.
2.2. ĐꢫA ĐIꢇM VÀ THꢬI GIAN NGHIÊN CꢃU
2.2.1. Đꢔa ñiꢩm nghiên cꢚu
- Xã Hòa Khương, huyꢊn Hoà Vang, thành phꢏ Đà Nꢐng
2.2.2. Thꢐi gian nghiên cꢚu
Lꢆp lưꢓng cư (Amphibia)
2.1.1. Nguꢭn giꢍng
- Tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn tháng 6/2011
- Nguꢍn giꢏng ñưꢃc cung cꢎp bꢔi cơ sꢔ nuôi ꢙch Nam Mꢞ ꢔ
xã Thưꢅng Xuân, huyꢊn Thꢈ Xuân, tꢦnh Thanh Hoá.
2.1.2. Bꢍ trí thí nghiꢧm
2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CꢃU
2.3.1. Phương pháp nghiên cꢚu chu kì hoꢜt ñꢝng ngày ñêm và
mùa
Thí nghiꢊm ñưꢃc bꢏ trí theo phương pháp phân lô (3 lô)
- Đꢝnh kỳ theo tuꢜn, hꢤng tháng tiꢙn hành quan sát 8 lꢜn vào
các ngày thꢕ 7, chꢖ nhꢋt cꢖa mꢯi tuꢜn.
13
14
Bꢔng 2.2. Thꢕi gian quan sát hoꢖt ñꢁng ngày ñêm cꢆa ꢇch Nam Mꢋ
2.3.4. Phương pháp nghiên cꢚu tꢢp tính hoꢜt ñꢝng
- Tiꢙn hành quan sát ñꢝnh kỳ 3 ngày mꢌt lꢜn, mꢯi lꢜn 1 ngày
ñêm qua sát và ghi lꢄi mꢌt sꢏ tꢋp tính cꢖa ꢙch trong ñiꢘu kiꢊn nuôi.
2.3.5. Phương pháp xꢯ lý sꢍ liꢧu
Hoꢋt ñꢁng ngày
Tꢡ 6h00 – 6h30
Tꢡ 8h00 – 8h30
Tꢡ 10h00– 10h30
Tꢡ 12h00 – 12h30
Tꢡ 14h00 – 14h30
Tꢡ 16h00 – 16h30
Hoꢋt ñꢁng ñêm
Tꢡ 18h00 – 18h30
Tꢡ 20h00 – 20h30
Tꢡ 22h00 – 22h30
Tꢡ 24h00 – 0h30
Tꢡ 2h00 – 2h30
Tꢡ 4h00 – 4h30
- Xꢭ lý sꢏ liꢊu qua bꢉng, biꢑu, ñꢍ thꢝ và ñưꢃc tính toán bꢤng
xác suꢎt thꢏng kê. Sꢭ dꢥng phꢜn mꢘm Microsoft Office Excel phân
tích các sꢏ liꢊu, báo các kꢙt quꢉ theo hưꢔng dꢇn luꢋn văn tꢏt nghiꢊp.
Chương 3: KꢉT QUꢰ VÀ BÀN LUꢏN
3.1. ĐꢆC ĐIꢇM HÌNH THÁI
- Chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng theo ngày và tháng quan sát là tꢦ lꢊ % giꢗa
tꢢng sꢏ cá thꢑ hoꢄt ñꢌng trong thꢅi ñiꢑm (ngày, tháng) quan sát và
tꢢng sꢏ cá thꢑ hoꢄt ñꢌng trong tꢎt cꢉ các thꢅi ñiꢑm (các tháng) quan
sát.
3.1.1. Đꢱc ñiꢩm hình thái cꢠa ꢤch con
ꢒch con mꢠt lưng có nhꢗng ñꢏm nhꢧ màu ñen quanh mình,
mꢠt bꢥng màu trꢟng có ñꢏm màu sáng hoꢠc nâu.
ꢒch con có trꢈng lưꢃng trung bình 80 ± 0.5 – 200 ± 0.5g ,
kích thưꢆc trung bình 100 ± 0.5mm – 180 ± 0.5mm
3.1.2. Đꢱc ñiꢩm hình thái cꢠa ꢤch bán trưꢦng thành
Êch ñꢚc có cꢢ hꢈng màu xanh hoꢠc vàng ñꢋm rꢎt sáng, con
cái có cꢢ hꢈng màu trꢟng hoꢠc kem nhꢄt. Tꢡ 4 tháng tuꢢi trꢔ ñi, màu
da ꢔ ꢙch ñꢚc và ꢙch cái rꢎt khác biꢊt, thꢑ hiꢊn rõ nét và ñꢠc trưng
theo giꢆi
2.3.2. Phương pháp nghiên cꢚu dinh dưꢮng
Thꢕc ăn cho ꢙch là các loꢄi viên cám tꢢng hꢃp hiꢊu UP có
hàm lưꢃng ñꢄm tꢡ 20 - 30% ñꢄm.
- Tính nhu cꢜu khꢏi lưꢃng thꢕc ăn hàng ngày
- Hiꢊu suꢎt ñꢍng hóa thꢕc ăn
- Xác ñꢝnh ñꢌ no
2.3.3. Phương pháp nghiên cꢚu tăng trưꢦng
- Mꢯi tháng mꢌt lꢜn vào ngày cuꢏi cùng ño chiꢘu dài thân và
cân trꢈng lưꢃng cơ thꢑ cꢖa tꢡng cá thꢑ.
ꢒch bán trưꢔng thành có trꢈng lưꢃng trung bình 100 ± 0.5 –
700 ± 0.5g , kích thưꢆc trung bình 100 ± 0.5mm – 180 ± 0.5mm
Con ñꢚc thưꢅng lꢆn hơn con cái cùng lꢕa tuꢢi. Mình ꢙch ñꢚc
thon dài, chiꢘu dài thân thưꢅng dài hơn ꢙch cái. ꢒch cái có thân hình
bꢜu bĩnh hơn, các chi ngꢟn hơn ꢙch ñꢚc.ꢨ ꢙch ñꢚc, hai bàn chân
trưꢆc không trơn láng mà có ñꢌ nhám, gꢈi là chai tay, ꢔ gꢏc ngón
chân cái cꢖa bàn chân trưꢆc có mꢌt mꢎu thꢝt lꢍi chai cꢕng, gꢈi là chai
sinh dꢥc (chai này không có ꢔ ꢙch cái). Kích thưꢆc màng nhĩ ꢔ con
ñꢚc lꢆn hơn nhiꢘu so vꢆi ñưꢅng kính mꢟt, và lꢆn hơn nhiꢘu so vꢆi
con cái.
- Xác ñꢝnh hiꢊu suꢎt tăng trưꢔng tương ñꢏi theo trꢈng lưꢃng
cơ thꢑ
- Xác ñꢝnh tăng trưꢔng tuyꢊt ñꢏi theo trꢈng lưꢃng cơ thꢑ
- Xác ñꢝnh hiꢊu suꢎt tăng trưꢔng tương ñꢏi theo chiꢘu dài
thân
- Xác ñꢝnh tăng trưꢔng tuyꢊt ñꢏi theo chiꢘu dài cơ thꢑ
15
16
Bꢔng 3.9. Chꢍ sꢂ hoꢖt ñꢁng tháng cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn tháng 6/2011
Nhiꢧt ñꢝ
Đꢝ ꢳm
Chꢲ sꢍ hoꢜt ñꢝng (%)
Tháng
quan
sát
trung bình (oC)
trung bình (%)
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
21.5 ±
(18.5 – 28.0)
21.1
84.5
(62.0 – 100)
85.7
Hình 3.2. ꢗch Nam Mꢋ ñꢓc
Hình 3.3. ꢗch Nam Mꢋ cái
11/2010
12/2010
01/2011
02/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
8.25
7.75
6.18
9.12
3.2. HOꢀT ĐꢄNG NGÀY ĐÊM VÀ MÙA
3.2.1. Hoꢜt ñꢝng ngày ñêm
7.15
3.14
8.05
4.05
(19.0 – 27.0)
20.2
(63.0 – 100)
87.2
Các kꢙt quꢉ quan sát cho thꢎy: Hoꢄt ñꢌng ngày ñêm cꢖa ꢙch
Nam Mꢞ tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn tháng 6/2011 dao ñꢌng qua các tháng,
và các thꢅi ñiꢑm trong ngày. Chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng ñꢄt cao nhꢎt trong
ngày tương ꢕng vꢆi thꢅi ñiꢑm sau khi cho ꢙch ăn (buꢢi sáng và chiꢘu
tꢏi). Vꢘ ñêm, hoꢄt ñꢌng cꢖa ꢙch thꢎp hơn nhiꢘu so vꢆi ban ngày, tꢡ
khoꢉng 2h ñꢙn 4h30 sáng ꢙch hꢜu như không hoꢄt ñꢌng
Trong ñiꢘu kiꢊn nuôi, hoꢄt ñꢌng cꢖa ꢙch Nam Mꢞ khác nhau
ꢔ các thꢅi ñiꢑm là phù hꢃp. Vì trong bꢑ nuôi thí nghiꢊm môi trưꢅng
luôn ñưꢃc ñꢉm bꢉo, thay nưꢆc và cho ăn vào lúc 17h30 mꢯi ngày nên
sau thꢅi ñiꢑm này chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng ñꢄt cao nhꢎt trong ngày. Còn ꢔ
thꢅi ñiꢑm 12h do thꢅi tiꢙt ꢎm dꢜn vꢘ trưa nhiꢊt ñꢌ phù hꢃp vꢆi hoꢄt
ñꢌng cꢖa ꢙch. Vꢘ chiꢘu tꢏi và ñêm do nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢛm xuꢏng thꢎp
hơn 21oC, ñꢌ ꢛm không khí tꢡ 95 – 100% nên ꢙch ít hoꢄt ñꢌng hơn.
ꢒch con và ꢙch ñꢚc hoꢄt ñꢌng nhiꢘu hơn ꢙch cái khi cùng ñiꢘu kiꢊn
môi trưꢅng sꢏng
2.65
(17.0 – 25.5)
22.7
(65.0 – 100)
83.0
10.72
13.42
17.54
19.65
21.22
10.21
12.85
16.75
20.63
23.75
11.50
14.55
18.37
21.87
24.65
(17.5 – 30.0)
23.4
(55.0 – 100)
81.5
(18.0 – 30.7)
25.1
(52.0 – 98.0)
80.7
(20.0 – 33.5)
26.5
(47.0 – 98.0)
79.5
(22.0 – 37.0)
27.1
(38.0 – 98.0)
78.4
(24.0 – 39.5)
(35.0 – 95.0)
3.2.2. Hoꢜt ñꢝng tháng
3.2.3. Hoꢜt ñꢝng mùa
Qua 8 tháng nghiên cꢕu hoꢄt ñꢌng cꢖa ꢙch Nam Mꢞ trong
ñiꢘu kiꢊn nuôi nhꢋn thꢎy, ꢙch hoꢄt ñꢌng mꢄnh trong nhꢗng tháng
mùa nóng và ít hoꢄt ñꢌng trong mùa lꢄnh. ꢒch con có chꢦ sꢏ hoꢄt
ñꢌng cao hơn ꢙch bán trưꢔng thành, do ꢙch con mꢕc ñꢌ hoꢄt ñꢌng và
tꢏc ñꢌ tăng trưꢔng cao hơn.
- Trong ñiꢘu kiꢊn nuôi ꢙch hoꢄt ñꢌng theo mùa rõ rꢊt
+ Mùa trú ñông: tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn tháng 02/2011
+ Mùa hoꢄt ñꢌng: tꢡ tháng 3/2011 ñꢙn tháng 6/2011
17
18
Nhiꢀt ñꢁ TB
Đꢁ ꢂm TB
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
Trong mùa trú ñông, ꢙch thưꢅng không hoꢄt ñꢌng tꢡ sau nꢭa
ñêm, Trong mùa hoꢄt ñꢌng ꢙch ít hoꢄt ñꢌng tꢡ 11h ñꢙn 14h, nhꢗng
ngày trꢅi nꢟng nóng ꢙch hꢜu như không hoꢄt ñꢌng.
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
14
12
10
8
30
25
20
15
10
5
6
4
11/2010 12/2010 01/2011 02/2011 3/2011 4/2011 5/2011 6/2011
2
0
0
Biꢄu ñꢈ 3.3: ꢘnh hưꢌng cꢆa các nhân tꢂ khí hꢙu ñꢇn hoꢖt ñꢁng ngày
ñêm cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn 6/2011
Trong 8 tháng nghiên cꢕu, chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng tháng thꢎp nhꢎt
vào tháng 01/2011, ꢔ cꢉ 3 lô thí nghiꢊm chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng ñꢄt tꢡ 2.65 -
4.05 %, do trong tháng thꢅi tiꢙt rꢎt lꢄnh, có không khí lꢄnh tăng
cưꢅng và mưa nhiꢘu nên nhiꢊt ñꢌ xuꢏng thꢎp và ñꢌ ꢛm cao. Như vꢋy,
trong ñiꢘu kiꢊn nuôi vꢆi ñꢌ ꢛm luôn ñưꢃc ñꢉm bꢉo nên hoꢄt ñꢌng cꢖa
ꢙch phꢥ thuꢌc rõ rꢊt vào nꢘn nhiꢊt ñꢌ không khí.
11/2010
12/2010
01/2011
02/2011
3/2011
4/2011
5/2011
6/2011
Biꢄu ñꢈ 3.1. Hoꢖt ñꢁng cꢆa ꢇch
Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
trong mùa trú ñông
Biꢄu ñꢈ 3.2. Hoꢖt ñꢁng cꢆa ꢇch
Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
trong mùa hoꢖt ñꢁng
Trong mùa hoꢄt ñꢌng, ꢙch Nam Mꢞ trong ñiꢘu kiꢊn nuôi hoꢄt
ñꢌng cꢉ ngày lꢇn ñêm, hoꢄt ñꢌng ban ngày cao hơn ban ñêm
3.2.4. Tương quan giꢴa hoꢜt ñꢝng ngày ñêm cꢠa ꢤch Nam Mꢵ vꢑi
ñiꢘu kiꢧn môi trưꢐng sꢍng
Trong ñiꢘu kiꢊn nuôi, hoꢄt ñꢌng ngày ñêm cꢖa ꢙch Nam Mꢞ
chꢝu ꢉnh hưꢔng tꢢng hꢃp cꢖa tꢎt cꢉ các nhân tꢏ khí hꢋu: nhiꢊt ñꢌ, ñꢌ
ꢛm, lưꢃng mưa và chꢙ ñꢌ gió mùa. Trong tháng 6/2011, ꢙch con có
chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng ñꢄt cao nhꢎt tꢡ 23.8 ñꢙn 24.5 % khi nhiꢊt ñꢌ không
khí trung bình tháng ñꢄt 27.0oC , ñꢌ ꢛm 78.4 %, có gió mùa Tây Nam
và khí hꢋu khô nóng.
3.3. ĐꢆC ĐIꢇM DINH DƯꢶNG
3.3.1. Thành phꢷn thꢚc ăn
Dꢚa vào thành phꢜn thꢕc ăn cꢖa ꢙch và ñiꢘu kiꢊn thꢚc tꢙ khi
nghiên cꢕu chúng tôi chꢈn thꢕc ăn là viên cám tꢢng hꢃp vꢆi ñꢌ ñꢄm
tꢡ 25 ñꢙn 30% cho ꢙch có trꢈng lưꢃng trên 200g. Đꢝnh kì cho ꢙch ăn
thêm tôm, tép, cá nhꢧ còn sꢏng ñꢑ quan sát ñꢠc ñiꢑm dinh dưꢓng, bꢢ
sung vitamin và chꢎt dinh dưꢓng (thành phꢜn có trꢕng gà) trong thꢕc
ăn cho ꢙch.
3.3.2. Nhu cꢷu khꢍi lưꢛng thꢚc ăn
Nhu cꢜu khꢏi lưꢃng thꢕc ăn cꢖa êch qua các tháng thay ñꢢi
theo giai ñoꢄn tháng tuꢢi , mùa hoꢄt ñꢌng và ñꢠc ñiꢑm giꢆi tính
19
20
Nhiꢀt ñꢁ TB
Đꢁ ꢂm TB
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
Lô TN 1 Lô TN 2 Lô TN 3
100
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
18
16
14
12
10
8
6
4
2
0
0
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
0
0
0
0
2
/
2
0
0
0
0
2
2
2
0
2
2
2
/
2
/
6
/
/
/
/
/
1
2
1
3
4
5
1
1
0
0
11/2010 12/2010 01/2011 02/2011 3/2011 4/2011 5/2011 6/2011
Biꢄu ñꢈ 3.5: ꢘnh hưꢌng cꢆa các yꢇu tꢂ khí hꢙu ñꢇn
nhu cꢎu thꢀc ăn cꢆa ꢇch Nam Mꢋ
Biꢄu ñꢈ 3.4: Nhu cꢎu khꢂi lưꢚng thꢀc ăn (g/cá thꢄ/ngày)
theo tháng cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
tꢖi Hòa Khương tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn 6/2011
tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn tháng 6/2011
3.3.4. Đꢝ no
Trong 8 tháng nghiên cꢕu thì nhu cꢜu thꢕc ăn trong ngày cꢖa
ꢙch Nam Mꢞ trong mùa hoꢄt ñꢌng cao hơn mùa trú ñông, nhu cꢜu
thꢕc ăn cꢖa ꢙch ñꢚc cao hơn ꢙch cái, cao nhꢎt ñꢄt tꢡ 3.0 ± 0.5 g/cá
thꢑ/ngày trong tháng 11/2010 ñꢙn 17 ± 0.1 g/cá thꢑ/ngày (trong tháng
6/2011). Trong tháng 01/2011 do ꢉnh hưꢔng ñiꢘu kiꢊn khí hꢋu nên
nhu cꢜu thꢕc ăn cꢖa ꢙch giꢉm nhiꢘu, trung bình tꢡ 2.7 ± 0.1 g/cá
thꢑ/ngày ñꢙn 3.5 ± 0.3 g/cá thꢑ/ngày.
Đꢌ no tꢢng sꢏ ñꢄt ꢔ mꢕc cao rơi vào tháng 3 ñꢙn tháng 6, ñây là các
tháng trong mùa hoꢄt ñꢌng cꢖa ꢙch.
Lô TN 1 Lô TN 2 Lô TN 3
4
3.5
3
2.5
2
Nhu cꢜu khꢏi lưꢃng thꢕc ăn cꢖa ꢙch Nam Mꢞ trong ñiꢘu kiꢊn nuôi
phꢥ thuꢌc vào tꢎt cꢉ các yꢙu tꢏ khí hꢋu, ñꢠc biꢊt là nhiꢊt ñꢌ môi
trưꢅng sꢏng.
1.5
1
0.5
3.3.3. Tương quan giꢴa nhu cꢷu thꢚc ăn cꢠa êch Nam Mꢵ vꢑi
ñiꢘu kiꢧn môi trưꢐng sꢍng
0
11/2010 12/2010 01/2011 02/2011 3/2011 4/2011 5/2011 6/2011
Nhiꢊt ñꢌ và ñꢌ ꢛm không khí có ꢉnh hưꢔng rõ rꢊt ñꢙn nhu
cꢎu thꢕc ăn cꢖa ꢙch. Khi nhiꢊt ñꢌ không khí giꢉm, ñꢌ ꢛm không khí
cao thì nhu cꢜu thꢕc ăn cꢖa ꢙch cũng giꢉm. Thꢑ hiꢊn rõ nhꢎt trong
tháng 01/2011, khi nhiꢊt ñꢌ trung bình tháng xuꢏng thꢎp 20.2oC, nhu
cꢜu thꢕc ăn giꢉm tꢡ 1.5 – 2g/cá thꢑ/ngày so vꢆi tháng 12/2010.
Biꢄu ñꢈ 3.7.Đꢁ no cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn 6/2011
Khi xét ñꢌ no tꢢng sꢏ trung bình cꢖa ꢙch Nam Mꢞ qua 8
tháng nghiên cꢕu ꢔ Hòa Khương thì ꢙch con ñꢄt cao nhꢎt 21.27g, ñꢌ
no cꢖa ꢙch ñꢚc cao hơn ꢙch cái (19.72g ꢔ ꢙch ñꢚc, 18.95g ꢔ ꢙch cái).
21
22
3.4. ĐꢆC ĐIꢇM TĂNG TRƯꢖNG
3.4.3. Tương quan giꢴa tăng trưꢦng khꢍi lưꢛng và tăng trưꢦng
chiꢘu dài thân.
3.4.1. Tăng trưꢦng trꢓng lưꢛng
Các kꢙt quꢉ cho thꢎy, ꢙch con có sꢚ tăng trưꢔng lꢆn nhꢎt, sau
8 tháng tăng 350g, sau ñó ñꢙn ꢙch ñꢚc tăng 270g, ꢙch cái tăng ít nhꢎt
vꢆi 225g.
Lô TN 1 % Rp
Lô TN 2 % Rl
Lô TN 1 % Rl
Lô TN 3 % Rp
Lô TN 2 % Rp
Lô TN 3 % Rl
50
40
30
20
10
0
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
50
40
30
20
10
0
0
0
1
1
1
1
0
1
1
1
1
1
-10
1
1
1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
2
2
2
/
2
/
2
/
2
2
2
2
-201//
1
/
/
/
/
6
2
1
3
4
5
1
0
0
0
0
1
1
1
1
0
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
-10
0
0
0
0
0
0
0
2
2
2
/
2
/
2
/
2
2
/
2
2
/
/
/
/
/
6
2
1
3
4
5
1
1
0
0
Biꢉu ñꢜ 3.10. Tương quan giꢑa hiꢊu suꢛt tăng trưꢌng tương ñꢂi theo
khꢂi lưꢚng và hiꢊu suꢛt tăng trưꢌng tương ñꢂi theo chiꢉu dài thân
cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khươngtꢐ tháng 11/2010 ñꢇn tháng 6/2011
Như vꢋy, hiꢊu suꢎt tăng trưꢔng tương ñꢏi theo trꢈng lưꢃng
và chiꢘu dài thân cꢖa ꢙch dao ñꢌng khá lꢆn qua các tháng, ñꢄt cao
nhꢎt ꢔ tháng 12 và thꢎp nhꢎt ꢔ tháng 01. Tꢡ sau tháng 3, hiꢊu suꢎt
tăng trưꢔng tương ñꢏi theo trꢈng lưꢃng cơ thꢑ và theo chiꢘu dài thân
tăng ñꢘu qua các tháng trong ñó ꢙch con tăng trưꢔng cao nhꢎt, ꢙch
ñꢚc và ꢙch cái có mꢕc tăng trưꢔng trꢈng lưꢃng gꢜn như tương ñương
nhau nhưng chiꢘu dài thân ꢔ ꢙch ñꢚc tăng cao hơn ꢙch cái.
3.5.4. Hiꢧn tưꢛng lꢝt xác
Kꢙt quꢉ quan sát cho thꢎy: ꢙch lꢌt xác có tính chu kì, trung
bình mꢯi ngày lꢌt xác mꢌt lꢜn, vào mùa trú ñông thì thưꢅng khi thay
nưꢆc sꢄch trong bꢑ ꢙch mꢆi lꢌt xác. Quá trình lꢌt xác ꢔ ꢙch gꢍm 3
thꢅi kỳ: Thꢅi kì chuꢛn bꢝ lꢌt xác; Thꢅi kì lꢌt xác chính thꢕc; Thꢅi kì
sau khi lꢌt xác.
1
-20
Biꢄu ñꢈ 3.8: Hiꢊu suꢛt tăng trưꢌng tương ñꢂi theo trꢅng lưꢚng cꢆa
ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn tháng 6/2011
3.4.2. Tăng trưꢦng chiꢘu dài thân
Các kꢙt qua cho thꢎy, ꢔ thꢅi ñiꢑm kꢙt thúc thí nghiꢊm ꢙch
ñꢚc có chiꢘu dài thân lꢆn nhꢎt là 175 ± 0.5 mm, ꢙch con có chiꢘu dài
thân ngꢟn nhꢎt là 152 ± 0.5 mm. ꢒch cái tăng trưꢔng chꢋm hơn ꢙch
ñꢚc nên có ñꢌ tăng chiꢘu dài thꢎp hơn. Mꢕc tăng trưꢔng chiꢘu dài
thân giꢗa các tháng không có sꢚ chênh lꢊch lꢆn ꢔ 3 lô thí nghiꢊm.
Lô TN 1
Lô TN 2
Lô TN 3
8
7
6
5
4
3
2
1
0
0
0
1
1
1
0
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
2
2
2
/
2
2
/
2
2
/
2
2
/
/
/
/
/
/
6
2
1
3
4
5
1
1
0
0
1
Biꢄu ñꢈ 3.9. Hiꢊu suꢛt tăng trưꢌng tương ñꢂi theo
chiꢉu dài thân cꢆa ꢇch Nam Mꢋ tꢖi Hòa Khương
tꢐ tháng 11/2010 ñꢇn tháng 6/2011
23
24
3.5. TꢏP TÍNH
KꢉT LUꢏN VÀ KIꢉN NGHꢫ
3.5.1. Tꢢp tính rình mꢭi
1. Kꢤt luꢢn
- Vꢘ ñꢱc ñiꢩm hình thái
ꢒch con: mꢠt lưng có nhꢗng ñꢏm nhꢧ màu ñen quanh mình,
mꢠt bꢥng màu trꢟng có ñꢏm màu sáng hoꢠc nâu, trꢈng lưꢃng trung
bình 100 ± 0.5 – 200 ± 0.5g , kích thưꢆc 100 ± 0.5mm – 120 ±
0.5mm.
ꢒch bán trưꢔng thành: có màu sꢟc rꢎt ñꢠc trưng. ꢒch ñꢚc có
cꢢ hꢈng màu xanh hoꢠc vàng ñꢋm, mình thon dài, ꢔ gꢏc ngón chân
trưꢆc có chai sinh dꢥc, kích thưꢆc màng nhĩ lꢆn hơn nhiꢘu so vꢆi
ñưꢅng kính mꢟt. ꢒch cái có cꢢ hꢈng màu trꢟng hoꢠc kem nhꢄt, thân
hình bꢜu bĩnh hơn ꢙch ñꢚc, kích thưꢆc màng nhĩ nhꢧ hơn so vꢆi
ñưꢅng kính mꢟt.
Trꢈng lưꢃng trung bình cꢖa ꢙch bán trưꢔng thành 100 ± 0.5 –
700 ± 0.5g , kích thưꢆc 100 ± 0.5mm – 180 ± 0.5mm
- Hoꢜt ñꢝng ngày ñêm và mùa
Trong ñiꢘu kiꢊn nuôi ꢙch Nam Mꢞ hoꢄt ñꢌng nhiꢘu vꢘ ban
ngày, ít vꢘ ban ñêm và chꢦ sꢏ hoꢄt ñꢌng cao nhꢎt trùng vꢆi thꢅi ñiꢑm
cho ăn. ꢒch con có chꢦ cꢏ hoꢄt ñꢌng cao hơn ꢙch bán trưꢔng thành.
ꢒch hoꢄt ñꢌng mꢄnh vào mùa hoꢄt ñꢌng (tꢡ tháng 3/2011
ñꢙn tháng 6/2011) và ít vào mùa trú ñông (tꢡ tháng 11/2010 ñꢙn
tháng 02/2011)
- Đꢱc ñiꢩm dinh dưꢮng
Nhu cꢜu thꢕc ăn cꢖa ꢙch Nam Mꢞ thay ñꢢi theo mùa, giai
ñoꢄn tháng tuꢢi, và ñꢠc ñiꢑm giꢆi tính.
Trong ñiꢘu kiꢊn nuôi, mꢠc dù thꢕc ăn chꢖ yꢙu là mꢍi tĩnh,
nhưng ꢙch vꢇn say mê rình nhꢗng côn trùng vꢏn là thꢕc ăn cꢖa chúng
trong tꢚ nhiên: như chuꢍn chuꢍn, ruꢍi, bꢈ cánh cꢕng nhꢧ … ꢒch
thưꢅng ngꢍi trên các gꢍ cao cách mꢠt nưꢆc tꢡ 30 – 50 cm là nơi
quang ñãng dꢫ quan sát bꢤng mꢟt. Quá trình này bao gꢍm 3 giai
ñoꢄn: Giai ñoꢄn phát hiꢊn mꢍi mꢍi; Giai ñoꢄn tiꢙp cꢋn mꢍi; Giai
ñoꢄn ăn mꢍi.
3.5.2. Tꢢp tính nghꢲ ngơi
Trong quá trình thꢚc nghiꢊm cho thꢎy, ꢙch Nam Mꢞ thưꢅng
nghꢦ ngơi vào lúc nhiꢊt ñꢌ trên 31 oC, ñꢌ ꢛm thꢎp dưꢆi 70%. Lúc này,
ꢔ trong bꢑ nuôi ꢙch thưꢅng chui mình dưꢆi tꢎm xꢏp hoꢠc thꢉ mình
trong nưꢆc.
3.5.3. Tꢢp tính lꢳn trꢍn kꢸ thù
Các quan sát cũng cho thꢎy, khi ꢙch ñang nghꢦ ngơi hay hoꢄt
ñꢌng, nꢙu phát hiꢊn có ngưꢅi qua lꢄi hoꢠc tiꢙng ñꢌng lꢆn ... ꢙch lꢋp
tꢕc lꢛn trꢏn, lao ngưꢅi lꢠn xuꢏng nưꢆc
3.5.4. Tꢢp tính trú ñông
Qua 8 tháng nghiên cꢕu trong ñiꢊu kiꢊn nuôi ꢔ Hòa Khương
nhꢋn thꢎy, ꢙch Nam Mꢞ trú ñông khi nhiꢊt ñꢌ xuꢏng dưꢆi 22 oC, có
gió mùa Đông Bꢟc. , ꢙch có hiꢊn tưꢃng trú ñông tꢋp thꢑ tꢡ 5 – 15
con, con lꢆn nꢤm dưꢆi, con nhꢧ nꢤm trên tꢄo thành khꢏi hình tháp.
Khi trú ñông ꢙch hꢜu như không ăn, không hoꢄt ñꢌng.
3.5.5. Hiꢧn tưꢛng ăn thꢔt lꢒn nhau
ꢒch rꢎt phàm ăn, khi bꢧ mꢌt vꢋt bꢎt kì trưꢆc mꢠt chúng,
chúng sꢩ vꢍ lꢎy ngay. Hiꢊn tưꢃng ăn thꢝt lꢇn nhau xꢉy ra khi ꢙch quá
ñói hoꢠc mꢋt ñꢌ nuôi quá dày. Thưꢅng thì con có kích thưꢆc lꢆn ăn
thꢝt (cꢟn) con bé. Khi ñói, chꢦ cꢜn cꢚa quꢋy là chúng cꢟn ngay không
kꢑ ñꢍng loꢄi cꢖa mình.
Mùa trú ñông, trung bình mꢯi cá thꢑ ñꢚc tiêu thꢥ 3.5 ± 0.1 -
8.4 ± 0.3 g, mꢯi cá thꢑ cái tiêu thꢥ 2.7 ± 0.1 - 7.5 ± 0.12 g, cá thꢑ ꢙch
con tiêu thꢥ 3.2 ± 0.3 - 5.5 ± 0.2g. Mùa hoꢄt ñꢌng, nhu cꢜu thꢕc ăn
cꢖa ꢙch tăng cao hơn, Trung bình mꢯi cá thꢑ ñꢚc tiêu thꢥ 13.2 ± 0.2 -
16.2 ± 0.2g, mꢯi cá thꢑ cái tiêu thꢥ 12.2 ± 0.2 – 17.0 ± 0.1g, cá thꢑ
ꢙch con tiêu thꢥ 9.5 ± 0.4 – 15.0 ± 0.5g.
25
- Đꢱc ñiꢩm tăng trưꢦng
ꢒch con có sꢚ tăng trưꢔng lꢆn nhꢎt vꢘ trꢈng lưꢃng, khi kꢙt
thúc thí nghiꢊm ꢙch ñꢚc tăng 350g, sau ñó ñꢙn ꢙch ñꢚc tăng 270g,
ꢙch cái tăng ít nhꢎt vꢆi 225g. ꢒch ñꢚc có chiꢘu dài thân lꢆn nhꢎt là
175 ± 0.5 mm, ꢙch cái 160 ± 0.5 mm, ꢙch con là 152 ± 0.5 mm.
- Mꢝt sꢍ tꢢp tính
Kꢙt quꢉ cho thꢎy ꢙch Nam Mꢞ có mꢌt sꢏ tꢋp tính như sau
+ Tꢋp tính rình mꢍi bao gꢍm 3 giai ñoꢄn: phát hiꢊn mꢍi; tiꢙp
cꢋn mꢍi và giai ñoꢄn ăn mꢍi.
+ Tꢋp tính nghꢦ ngơi: ꢙch Nam Mꢞ thưꢅng nghꢦ ngơi vào lúc
nhiꢊt ñꢌ trên 32.0oC, ñꢌ ꢛm thꢎp dưꢆi 65.0%.
+ Tꢋp tính lꢛn trꢏn kꢰ thù: khi ꢙch ñang nghꢦ ngơi hay hoꢄt
ñꢌng, nꢙu phát hiꢊn có ngưꢅi qua lꢄi hoꢠc tiꢙng ñꢌng lꢆn ... ꢙch lꢋp
tꢕc lꢛn trꢏn, lao ngưꢅi lꢠn xuꢏng nưꢆc hoꢠc nꢤm im trꢄng thái bꢎt
ñꢌng như ñang ngꢖ..
+ Tꢋp tính trú ñông: ꢙch Nam Mꢞ trú ñông khi nhiꢊt ñꢌ
xuꢏng dưꢆi 22.0oC, có gió mùa Đông Bꢟc, ꢙch có hiꢊn tưꢃng trú
ñông tꢋp thꢑ tꢡ 5 – 15 con, con lꢆn nꢤm dưꢆi, con nhꢧ nꢤm trên tꢄo
thành khꢏi hình tháp.
+ Hiꢊn tưꢃng ăn thꢝt lꢇn nhau: xꢉy ra khi ꢙch quá ñói hoꢠc
mꢋt ñꢌ nuôi quá dày. Thưꢅng thì con có kích thưꢆc lꢆn ăn thꢝt (cꢟn)
con bé.
2. Kiꢤn nghꢔ
- Tiꢙp tꢥc nghiên cꢕu vꢘ ñꢠc ñiꢑm sinh sꢉn cꢖa ꢙch Nam Mꢞ
trong ñiꢘu kiꢊn nuôi ñꢑ góp phꢜn hoàn thiꢊn quy trình nuôi ꢙch tꢄi ñꢝa
phương.
- Tiꢙp tꢥc nghiên cꢕu vꢘ ñꢠc ñiꢑm sinh hꢈc qua nhiꢘu năm và
lꢠp lꢄi nhiꢘu lꢜn, ñꢑ thꢎy ñưꢃc tính thꢏng nhꢎt giꢗa các chu kì sinh
hꢈc dưꢆi sꢚ chi phꢏi cꢖa các nhân tꢏ sinh thái làm cơ sꢔ cho kꢞ thuꢋt
nuôi ꢙch Nam Mꢞ, phát triꢑn mô hình nuôi ꢙch tꢄi ñꢝa phương.
13 trang
10360
Free
Bạn đang xem tài liệu "Tóm tắt Luận văn Nghiên cứu một số đặc điểm sinh thái học của ếch Nam Mỹ (Rana catesbeiana) trong điều kiện nuôi tại Hoà Khương, Hòa Vang, Đà Nẵng", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_nghien_cuu_mot_so_dac_diem_sinh_thai_hoc_cu.pdf
