Tóm tắt Luận văn Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

VÕ LINH PHƯƠNG

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT

GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI

TRƯỜNG KHÔNG KHÍ TẠI KHU CÔNG NGHIỆP

HÒA KHÁNH, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành: Công nghệ môi trường

Mã số: 60.85.06

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT

Đà Nẵng - Năm 2015

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Đình Huấn

Phản biện 1: TS. Lê Quang Nam

Phản biện 2: TS. Trương Năng Định

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp

thạc sĩ kỹ thuật họp tại Đại Học Đà Nẵng Ngày 28 tháng 03 năm

2015.

Có thể tìm hiểu luận văn này tại:

- Trung tâm thông tin – Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Trung tâm Học liệu, Đại học Đà Nẵng

1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Đà Nẵng là một thành phố trực thuộc Trung Ương với tiềm

năng lớn về phát triển kinh tế và xã hội. Mặt khác Tp Đà Nẵng là

trung tâm và là động lực phát triển kinh tế của khu vực Miền Trung

& Tây Nguyên có cơ sở hạ tầng tương đối tốt so với các đô thị khác

trong khu vực. Để phát huy thế mạnh đó, nhằm phát triển kinh tế, đẩy

mạnh quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa thì việc đầu tư xây

dựng các KCN là một bước tất yếu.

KCN Hòa Khánh được xây dựng ở vị trí thuận lợi, nơi tập

trung phần đông công nhân lao động của thành phố và các tỉnh lân

cận. Đây là KCN có diện tích lớn nhất trong sáu KCN hiện có ở Đà

Nẵng và là nơi thu hút nhiều dự án đầu tư nhất.

Cùng với sự phát triển của KCN thì vấn đề ô nhiễm môi

trường không khí cũng là một vấn đề cấp thiết. Cơ chế hoạt động,

quản lý Nhà nước của các KCN đang trong giai đoạn vừa thực hiện,

vừa bổ sung hoàn thiện, do đó hiệu quả triển khai công tác phối hợp

còn thấp. Trước đây tuy đã có một vài nghiên cứu về vấn đề ô nhiễm

không khí tại KCN Hòa Khánh cũng đã mang lại những kết quả khả

quan. Tuy nhiên do sự mở rộng và nâng cấp liên tục của các nhà máy

trong KCN này nên việc mô phỏng và đánh giá lại một cách thường

xuyên vấn đề ô nhiễm không khí tại đây là hết sức cần thiết nhằm

tránh những rủi ro môi trường có thể xảy ra và có biện pháp hiệu quả

nhất về mặt kinh tế nhưng vẫn đảm bảo được về mặt bảo vệ môi

trường.

2. Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá hiện trạng về tình hình ô nhiễm môi trường không

2

khí tại KCN Hòa Khánh, quận Liên Chiểu, Tp Đà Nẵng.

- Mô phỏng sự khuếch tán của các ống khói cao để xem xét

sự phát tán các chất ô nhiễm đến các khu dân cư và các công trình lân

cận.

- Dự báo và đưa ra các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm ở mức

thấp nhất có thể ảnh hưởng đến con người.

3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: các nguồn phát thải ô nhiễm không

khí tại KCN Hòa Khánh.

- Phạm vi nghiên cứu: KCN Hòa Khánh và các vùng lân cận

chịu ảnh hưởng của KCN này.

4. Phƣơng pháp nghiên cứu

- Tổng quan tài liệu.

- Thống kê và thu thập số liệu của các nhà máy trong KCN.

- Khảo sát thực địa.

- Sử dụng mô hình hóa để mô phỏng phát tán ô nhiễm.

- Đo đạc lấy mẫu thực địa, phân tích số liệu tại phòng thí

nghiệm.

5. Ý nghĩa của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Trình bày các phương án và kịch bản

nghiên cứu sự phát tán ô nhiễm không khí bởi việc sử dụng mô hình

khuếch tán. Đưa ra một số cơ sở dữ liệu về mặt khuếch tán tại khu

vực nghiên cứu.

- Ý nghĩa thực tiễn: cung cấp cơ sở dữ liệu cho các cơ quan

quản lý và đề xuất một số giải pháp quản lý chất lượng không khí tại

KCN Hòa Khánh - TP Đà Nẵng.

3

6. Bố cục đề tài

- Mở đầu

- Chương 1: Tổng quan

- Chương 2 : Đánh giá hiện trạng ô nhiễm môi trường không

khí tại KCN Hòa Khánh

- Chương 3: Áp dụng mô hình khuếch tán không khí

- Chương 4 : Kết quả thảo luận và đề xuất

- Tài liệu tham khảo

- Phụ lục

4

CHƢƠNG 1

TỔNG QUAN

1.1. VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG KHÔNG KHÍ KCN

1.1.1. Đặc trƣng khí thải của KCN

1.1.2. Ảnh hƣởng của một số chất khí độc hại

1.2. MÔI TRƢỜNG KHÔNG KHÍ CÁC KCN Ở VIỆT NAM

1.2.1. Sự hình thành các KCN ở Việt Nam

Năm 2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định số

29/2008/NĐ-CP quy định về thành lập, hoạt động, chính sách và

quản lý nhà nước đối với KCN, KCX và KKT, trong đó quy định

thống nhất hoạt động của KCN trên các lĩnh vực theo hướng đẩy

mạnh phân cấp quản lý cho Ban quản lý các KCN. Nghị định đã góp

phần đổi mới sâu sắc về thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh cùng

quá trình hội nhập kinh tế quốc tế mạnh mẽ sau khi Việt Nam gia

nhập WTO. Công tác quản lý Nhà nước về KCN cũng như bản thân

hoạt động của các KCN đã có những điều chỉnh về cơ cấu tổ chức,

năng lực, chương trình hoạt động để thích nghi với điều kiện mới.

Các KCN được thành lập mới vẫn chủ yếu tập trung ở vùng đồng

bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Vùng

Trung Du miền núi phía Bắc giai đoạn này cũng có số lượng KCN

thành lập mới khá nhiều, đáp ứng yêu cầu phát triển các KCN tại

vùng có điều kiện khó khăn. Tuy nhiên, vùng Bắc Trung Bộ và

duyên hải miền Trung cùng với Tây Nguyên vẫn là hai vùng có ít

KCN được thành lập mới. Điều này đã bộc lộ rõ sự phát triển KCN

không cân đối giữa các vùng, miền trên cả nước.

5

1.2.2. Hiện trạng môi trƣờng không khí tại các KCN ở

Việt Nam

Theo số liệu báo cáo của các địa phương và khảo sát thực tế

thì hiện nay nhiều cơ sở sản xuất trong các KCN đã lắp đặt hệ thống

xử lý ô nhiễm không khí trước khi xả thải ra môi trường, mặt khác do

diện tích xây dựng nhà xưởng tương đối rộng, nằm trong KCN, phần

nhiều tách biệt với khu dân cư nên tình trạng khiếu kiện về gây ô

nhiễm môi trường do khí thải tại các KCN chưa bức xúc như đối với

vấn đề nước thải và chất thải rắn.

Các khí thải ô nhiễm phát sinh từ các nhà máy, xí nghiệp chủ

yếu do hai nguồn: quá trình đốt nhiên liệu tạo năng lượng cho hoạt

động sản xuất (nguồn điểm) và sự rò rỉ chất ô nhiễm từ quá trình sản

xuất (nguồn diện). Tuy nhiên, hiện nay, các cơ sở sản xuất chủ yếu

mới chỉ khống chế được các khí thải từ nguồn điểm. Ô nhiễm không

khí do nguồn diện và tác động gián tiếp từ khí thải, hầu như vẫn không

được kiểm soát, lan truyền ra ngoài khu vực sản xuất, có thể gây tác

động đến sức khoẻ người dân sống gần khu vực bị ảnh hưởng.

Nhìn chung ở Việt Nam hiện nay vấn đề ô nhiễm không khí

chủ yếu từ hoạt động của các nhà máy thuộc các KCN cũ do lịch sử

để lại, vận hành với công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm hoặc chưa được

đầu tư đúng mức hệ thống xử lý khí thải trước khi thải ra môi trường.

Tuy nhiên các KCN mới, đặc biệt là các KCN được hình thành sau

năm 2007 đã từng bước thực hiện phát triển kinh tế đi đôi với việc

bảo vệ môi trường nên vấn đề ô nhiễm không khí phần đã đáp ứng

được yêu cầu đề ra.

1.3. MÔI TRƢỜNG KHÔNG KHÍ CÁC KCN Ở TP ĐÀ NẴNG

Các chất thải ô nhiễm môi trường không khí chủ yếu bụi (đặc

6

biệt là bụi kim loại), khí thải công nghiệp (CO_x, SO₂và NO_x) và mùi

hôi từ chế biến thủy sản. Trong đó đáng lưu ý nhất là phát thải khí

SO₂và bụi.

Các khí thải ô nhiễm phát sinh từ các nhà máy, xí nghiệp chủ

yếu do quá trình đốt nhiên liệu hóa thạch (than và dầu các loại). Đặc

biệt khi chất lượng nhiên liệu nước ta chưa tốt so với các nước trong

khu vực, cụ thể là hàm lượng lưu huỳnh trong diesel cao, cộng với hệ

thống xử lý chất thải chưa đạt yêu cầu, các giải pháp thân thiện môi

trường chưa được áp dụng nhiều.

1.4. KHU CÔNG NGHIỆP HÒA KHÁNH

1.4.1. Điều kiện tự nhiên

+ Vị trí:

- Phía bắc giáp ruộng lúa và các khu dân cư.

- Phía nam giáp đường Âu Cơ đi khu du lịch Bà Nà.

- Phía đông giáp quốc lộ 1A.

- Phía tây giáp CCN Thanh Vinh.

Đà Nẵng là thành phố có diện tích khá nhỏ, nên các điều kiện

tự nhiên về nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm… trên địa bàn không có sự

phân biệt rõ ràng. Mặt khác, các khu công nghiệp của thành phố đều

tập trung ở khu vực đồng bằng. Do đó, một số điều kiện tự nhiên của

các KCN cũng là đặc điểm tự nhiên chung của cả thành phố.

1.4.2. Điều kiện kinh tế xã hội

1.4.3. Cơ sở hạ tầng

1.5. VIỆC ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUẾCH TÁN ĐỂ KIỂM

SOÁT Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG KHÔNG KHÍ

Để kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí tại các KCN

chúng ta không thể chỉ dựa trên những kết quả đo đạc thực nghiệm vì

7

vấn đề thời tiết, khí tượng, địa hình cũng như diễn biến phức tạp của

nguồn thải gây ra. Kết quả đo ô nhiễm không khí phức tạp hơn nhiều

do sự biến động quá lớn so với việc đo đạc ô nhiễm trong nguồn

nước và đất. Chính vì những lý do đó mà các nhà khoa học đã nghiên

cứu các mô hình hóa để mô phỏng ô nhiễm trong điều kiện lý tưởng,

sau đó tiếp tục các mô phỏng trong điều kiện phức tạp để có thể áp

dụng mô hình trong thực tế cho các KCN. Hiện nay trên thế giới

phần lớn đã sử dụng các mô hình mô phỏng khuếch tán ô nhiễm để

quản lý vấn đề ô nhiễm không khí do các KCN gây ra.

Hiện nay trên thế giới phổ biến sử dụng 2 dạng mô hình toán quá

trình khuếch tán các chất ô nhiễm trong môi trường không khí sau

đây:

-

Mô hình Gauss : sử dụng ở các nước phương Tây.

Mô hình Berliand : sử dụng ở Liên xô trước đây.

Đối với Việt Nam việc áp dụng mô hình hóa vào vấn đề quản lý

mô trường không khí tại các KCN cũng là điều kiện tất yếu để phù

hợp với sự phát triển của công nghệ thông tin. Hiện nay, đã có nhiều

mô hình toán học tính toán sự lan truyền chất ô nhiễm trong không

khí đã được nghiên cứu và ứng dụng như:

- Phần mềm CAP 1.0, CAP 2.5, ENVIMAP 2.0,

ECOMAP…được PGS.TSKH. Bùi Tá Long xây dựng và phát triển.

- Air Pollution Assessment and Modelling do tác giả Phùng

Chí Sĩ và cộng sự xây dựng trên mô hình cơ sở Gauss, Hanna,

Johnson để tính toán lan truyền các chất ô nhiễm từ một nguồn điểm,

một nguồn giao thông và một vùng ô nhiễm.

- Phần mềm AirQuis 2003 của Nauy: sử dụng ở chi cục môi

trường Tp HCM để quản lý môi trường toàn thành phố.

8

- Phần mềm MTĐT AT – 80586: các tác giả Lê Văn Nãi,

Trần Ngọc Chấn, Bùi Sỹ Lý đã xây dựng phần mềm này trên cơ sở

mô hình Gauss để tính toán ô nhiễm không khí TP Hà Nội.

9

CHƢƠNG 2

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƢỜNG

KHÔNG KHÍ TẠI KCN HÒA KHÁNH

2.1. ĐÁNH GIÁ VỀ MẶT QUY HOẠCH

Do ban đầu số lượng các nhà máy trong KCN Hòa Khánh

chưa nhiều nên việc xây dựng các nhà máy vẫn theo cụm một cách tự

nhiên để dần lấp đầy các khu đất đã quy hoạch do đó dẫn đến tình

trạng các nhà máy trong KCN được bố trí khá lộn xộn với các loại

hình sản xuất khác nhau nên tình trạng ô nhiễm của nhà máy này đến

nhà máy khác tất yếu xảy ra. Điển hình là các nhà máy thép gây ra rất

nhiều tiếng ồn, bụi và khí ô nhiễm nhưng thực tế các nhà máy này

phải bố trí phân tán theo cụm nhỏ do đó rất khó cho cơ quan quản lý

giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường.

Nhìn chung các nhà máy Giấy, Vật liệu xây dựng, Cơ Khí,

lắp máy, Bia, Điện tử, ... bố trí một cách chắp vá, xen kẽ lẫn nhau.

Tiếng ồn, bụi và khí ô nhiễm nhà máy này sẽ ảnh hưởng đến nhà máy

khác. Vấn đề rác thải, giao thông vận chuyển rất phức tạp trong công

tác quản lý.

Sự bố trí của các nhà máy sản xuất Thép, Xi măng và Giấy

bao bì (Doanh nghiệp tư nhân thép Văn Chi, Nhà máy sản xuất thép

Thường Thắng Đạt, Công ty cổ phần thép Quốc Tuấn, Nhà máy sản

xuất thép Thiên Kim, Nhà máy sản xuất thép Nam Dương, Thép

Thanh Tín, Nhà máy xi măng COSEVCO…) tập trung chủ yếu ở

phía đông và đông bắc của KCN (giáp với hồ Bàu Tràm), cụ thể là tại

đường số 9, 9a và đường số 6. Sự tập trung của các nhà máy cùng sử

dụng các lò hơi, lò nung gây ô nhiễm lớn khi thải ra ngoài môi trường

10

một lượng bụi, khí thải vô cùng lớn do đó gây ra sự cộng hưởng ô

nhiễm giữa các nguồn thải.

Các nguồn thải của các nhà máy khác có lò đốt nhiên liệu

như nhà máy Thép, May mặc, Bia, Sản xuất thực phẩm hay các nhà

máy Giấy còn lại có sự phân bố rải rác đều các tuyến đường trong

KCN và nằm khá xa nhau. Do vậy các nguồn thải này khá phân tán

nên ít xảy ra ô nhiễm tổng hợp.

Một số nhà máy qua khảo sát có ống khói khá thấp (khoảng 8

m) như Doanh nghiệp tư nhân Thành Công, Xí nghiệp sản xuất giấy

Thanh Hùng,… Các nhà máy có ống khói thấp này sẽ gây ô nhiễm

lớn nếu xả trực tiếp ra ngoài môi trường, do sự khuếch tán không lớn

nên dễ gây ô nhiễm cục bộ hoặc ảnh hưởng đến các nhà máy lân cận.

2.2. HIỆN TRẠNG MÔI TRƢỜNG TẠI KCN HÒA KHÁNH

2.2.1. Nguồn phát sinh bụi và khí thải

Bụi và khí thải phát sinh do hoạt động của KCN Hòa Khánh

chủ yếu phát sinh từ các máy móc thiết bị đốt nhiên liệu, hoạt động

giao thông vận tải và hoạt động của các công trình xây dựng. Điển

hình nhất là các nhà máy thép do quá trình đổ vật liệu, làm sạch

nguyên liệu thô cũng như việc sử dụng lò nung trung tần gây ô nhiễm

rất lớn.

Ngoài ra lượng bụi và khí thải còn phát sinh do hoạt động

tham gia giao thông của các phương tiện giao thông vận tải ra vào

các nhà máy trong KCN cũng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng môi

trường không khí ở đây.

2.2.2. Tiếng ồn

Tiếng ồn chủ yếu phát sinh trong quá trình sản xuất, chế biến

gia công trong các cơ sở sản xuất. Nguồn phát sinh tiếng ồn ảnh

11

hưởng cả ban ngày lẫn ban đêm do hoạt động của các nhà máy làm

việc theo ca.

2.2.3. Rác thải

Vẫn còn một số vị trí trong KCN vẫn còn tình trạng rác thải

sinh hoạt được thải ra ngoài môi trường mà không có sự thu gom.

Đặc biệt tại vị trí các nhà máy giáp với hồ Bàu Tràm, rác thải được

thải ra môi trường bừa bãi gây nên tình trạng bốc mùi, ảnh hưởng

đến các khu vực lân cận.

Nếu tình trạng rác thải ở các khu vực trên không được thu

gom xử lý, phụ thuộc vào thời gian và điều kiện thời tiết thì sẽ tạo

điều kiện cho ruồi muỗi, chuột bọ phát triển mạnh, quá trình phân

hủy sẽ sinh ra nhiều mùi hôi gây ô nhiễm môi trường không khí.

2.2.4. Giao thong

Qua quá trình điều tra khảo sát, thì tình hình giao thông trong

KCN Hòa Khánh có sự phân bố không đồng đều. Cụ thể tại các tuyến

đường số 2, số 6, số 9 và 9a có mật độ tham gia giao thông khá dày

so với các tuyến còn lại. Thành phần tham gia chủ yếu là các xe tải

vận chuyển nguyên vật liệu và sản phẩm làm cho lượng bụi và khí

thải tăng cao.

2.2.5. Cây xanh

Theo khảo sát cho thấy mật độ cây xanh tại đây chưa đảm

bảo, một phần là do cây nhỏ và nhiều công ty chưa chú trọng việc

trông cây trong khuôn viên sản xuất. Tuy nhiên bên cạnh đó cũng có

một số Nhà máy rất chú trọng vấn đề cây xanh, sân bãi và ghế đá

nghỉ ngơi cho công nhân.

12

CHƢƠNG 3

ÁP DỤNG MÔ HÌNH KHUẾCH TÁN KHÔNG KHÍ

3.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT MÔ HÌNH KHUẾCH TÁN

Hình 3.9. Sơ đồ khối mô phỏng ô nhiễm theo Gauss

3.2. DỮ LIỆU NGUỒN THẢI

3.3. MÔ HÌNH TÍNH TOÁN

3.3.1. Chƣơng trình tính sản phẩm cháy

Hình 3.11. Giao diện tính sản phẩm cháy

13

Trên cơ sở các hệ số phát thải và đặc trưng của từng loại

nhiên liệu (than, dầu), nếu coi quá trình cháy xảy ra hoàn toàn ta sẽ

tính được tải tượng thải tại từng nguồn.

3.3.2. Chƣơng trình tính chiều cao hiệu quả của ống khói

Hình 3.12. Chương trình tính chiều cao hiệu quả của ống khói

Theo các kết quả nghiên cứu được thực hiện ở Việt Nam

khuyến nghị khi sử dụng mô hình Gauss nên xác định chiều cao hiệu

quả ống khói theo tác giả W.F Davidson.

3.4. CÁC KỊCH BẢN TÍNH TOÁN KHUẾCH TÁN Ô NHIỄM

3.4.1. Kịch bản 1: Các nhà máy hoạt động không lắp đặt

hệ thống xử lý khí thải

Kịch bản này được đưa ra nhằm xem xét đánh giá chất lượng

môi trường không khí của KCN Hòa Khánh khi các nhà máy không

lắp đặt hệ thống xử lý khí thải. Đây là viễn cảnh các nhà máy chưa

lắp đặt thiết bị xử lý hoặc đã lắp đặt nhưng không vận hành.

3.4.2. Kịch bản 2: Các nhà máy hoạt động theo công suất

thực tế và có xử lý khí thải nhƣ cam kết khi xây dựng nhà máy

Kịch bản này được đưa ra nhằm xem xét đánh giá chất lượng

14

môi trường không khí của KCN Hòa Khánh khi các nhà máy có lắp

đặt hệ thống xử lý khí thải. Tải lượng bụi và các khí thải được thải ra

ngoài môi trường sau khi được xử lý qua hệ thống xử lý khí thải của

nhà máy với hiệu suất xử lý khác nhau theo công nghệ xử lý riêng

của mỗi nhà máy. Đây là kịch bản đúng thực với hiện trạng của KCN

khi các nhà máy vận hành đúng với bản đăng ký đạt tiêu chuẩn môi

trường.

3.4.3. Kịch bản 3: Các nhà máy hoạt động khi nâng công

suất nhƣ dự báo quy mô sản xuất trong tƣơng lai

Kịch bản này được đưa ra nhằm xem xét đánh giá chất lượng

môi trường không khí của KCN Hòa Khánh khi các nhà máy trong

KCN nâng cấp dây chuyền sản suất của mình theo như dự kiến tăng

quy mô sản xuất theo từng giai đoạn phát triển (chỉ xét cho những

nhà máy có phương án tăng công suất). Để thấy được viễn cảnh xấu

nhất, ở đây mô phỏng tải lượng bụi và các khí thải được thải ra ngoài

môi trường không qua hệ thống xử lý khí thải của nhà máy.

3.4.4. Kịch bản 4: Hoạt động của các nhà máy vào ban

đêm

Kịch bản này được đưa ra nhằm xem xét đánh giá chất lượng

môi trường không khí của KCN Hòa Khánh đối với một số nhà máy

hoạt động vào ban đêm, từ 18h trở đi. Theo tình trạng chung, khi hoạt

động sản xuất vào ban đêm các nhà máy thường xả trộm khí ô nhiễm

vào môi trường mà không chịu vận hành các trạm xử lý. Do vậy kịch

bản này mô phỏng ô nhiễm với giả thiết không có hệ thống xử lý khí

thải.

15

CHƢƠNG 4

KẾT QUẢ THẢO LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

4.1. KẾT QUẢ TÍNH TOÁN VÀ MÔ HÌNH

Căn cứ vào các dữ liệu tính toán được, chương trình mô

phỏng vệt khói [6] cho ra kết quả nồng độ các chất ô nhiễm (Bụi,

CO, SO₂, NO₂) theo các hướng gió khác nhau ứng với các kịch bản.

Kết quả mô phỏng ở đây được diễn giải như sau:

-

Màu đỏ

: vượt QCVN 05:2013/BTNMT (chất lượng

MTKK xung quanh).

Màu vàng

: ngưỡng có nguy cơ vượt QCVN

05:2013/BTNMT.

Màu xanh

: ngưỡng an toàn.

4.1.1. Kịch bản 1: Các nhà máy hoạt động không lắp đặt

hệ thống xử lý khí thải

Kết quả mô phỏng cũng thể hiện rằng: việc xả thải của các

nhà máy là ổn định nhưng tùy thuộc vào hướng gió thổi mà nguy cơ

ô nhiễm rất khác nhau. Nếu 2 nguồn thải đứng song song và vuông

góc hướng gió thổi thì mức độ ô nhiễm nhỏ hơn rất nhiều khi 2 ống

khói đứng gần nhau nhưng trùng nhau theo trục gió thổi, có thể xem

đây là sự cộng hưởng của các chất ô nhiễm.

4.1.2. Kịch bản 2: Các nhà máy hoạt động theo công suất

thực tế và có xử lý khí thải nhƣ cam kết khi xây dựng nhà máy

Kết quả cho thấy, tuy có sử dụng các thiết bị xử lý khí thải

nhưng tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn xảy ra, điều này thể hiện

không chỉ do các nhà máy xử lý chưa đúng với hiệu suất cần thiết mà

16

có thể do một số nhà máy không lắp đặt thiết bị xử lý gây ra. Bên

cạnh đó việc xây dựng ống khói không đạt chuẩn cũng gây sự ô

nhiễm môi trường rất lớn.

4.1.3. Kịch bản 3: Các nhà máy hoạt động khi nâng công

suất nhƣ dự báo quy mô sản xuất trong tƣơng lai

Kết quả cho thấy kích thước vệt đỏ (ô nhiễm) tăng lên rất

đáng kể. Điều này thể hiện khi các nhà máy hoạt động tăng công suất

thêm 30% nếu không cải thiện hiệu suất thiết bị xử lý hay cải tạo lại

ống khói thải thì nguy cơ ô nhiễm môi trường không khí sẽ rất lớn.

4.1.4. Kịch bản 4: Hoạt động của các nhà máy vào ban

đêm

Đây là sự hoạt động đơn lẻ không đồng thời của các nhà

máy, nhưng điển hình 1 số cơ sở sản xuất thép và giấy, bao bì ô

nhiễm lớn lại hoạt động vào ban đêm. Vệt đỏ ô nhiễm vẫn xảy ra do

các nhà máy này chưa xử lý đạt QCVN, nhưng hiện tượng cộng

hưởng ô nhiễm ít xả ra hơn.

4.2. KẾT QUẢ ĐO ĐẠC NỒNG ĐỘ CHẤT Ô NHIỄM TẠI

MỘT SỐ VỊ TRÍ TRONG KCN

4.2.1. Cơ sở chọn vị trí điểm đo

Mục đích của việc đo đạc là để kiểm chứng mô hình cũng

như đánh giá tình hình ô nhiễm môi trường của KCN Hòa Khánh vào

thời điểm khảo sát. Với tiêu chí chính là để kiểm tra hiệu chỉnh mô

hình nên việc lựa chọn điểm đo được căn cứ theo hướng gió thổi và

nguồn thải hoạt động vào thời điểm tính toán, trên cơ sở đó chạy mô

hình với các dữ liệu đầu vào như điều kiện đo thực tế. Hiệu chỉnh các

tham số của mô hình để kết quả mô hình và đo đạc gần nhau nhất.

17

Khác với việc kiểm chứng các mô hình lan truyền trong nước

khi mà sự phát tán ô nhiễm trong nước khá ổn định trong thời gian

ngắn, việc đo đạc để kiểm tra mô hình khí không thể đo đạc rời rạc

nhiều thời điểm khác nhau rồi mới đem so sánh giữa giá trị đo và giá

trị tính toán bởi vì sự ảnh hưởng của gió và cấp độ khí quyển. Ở đây

chúng tôi chỉ lựa chọn 2 điểm đo cùng lúc theo hướng gió thổi khi có

3 ống khói tác động đồng thời lên điểm đo (hình 4.17). Kết quả mô

hình đã được nhiều tác giả công nhận nên việc đo đạc kiểm chứng chỉ

muốn thêm một lần nữa khẳng định về độ tin cậy của mô hình mà

thôi.

4.2.2. Thiết bị và phƣơng pháp phân tích

4.2.3. Kết quả đo đạc

Bảng 4.7. Kết quả phân tích tại các vị trí đo trong KCN Hòa

Khánh

QCVN 05:

Điểm đo

Chỉ tiêu

Đơn vị

Giá trị

2013/BTNMT

Bụi

SO₂

mg/m³

^oC

0,36

0,27

0,01

5,22

25

0,3

0,35

0,2

30

NO₂

K1

CO

Nhiệt độ

Độ ẩm

Gió

%

78

m/s

1,5

Bụi

mg/m³

0,39

0,25

0,01

0,3

0,35

0,2

K2

SO₂

NO₂

18

QCVN 05:

2013/BTNMT

30

Điểm đo

Chỉ tiêu

Đơn vị

Giá trị

CO

Nhiệt độ

Độ ẩm

Gió

mg/m³

^oC

5,45

26

%

75

m/s

1,3

Bụi

mg/m³

^oC

0,35

0,25

0,02

4,63

26

0,3

0,35

0,2

30

SO₂

NO₂

K3

K4

K5

CO

Nhiệt độ

Độ ẩm

Gió

%

72

m/s

1,5

Bụi

mg/m³

^oC

0,04

0,09

0,01

2,65

25

0,3

0,35

0,2

30

SO₂

NO₂

CO

Nhiệt độ

Độ ẩm

Gió

%

74

m/s

2,5

Bụi

mg/m³

^oC

0,36

0,12

0,03

6,72

24

0,3

0,35

0,2

30

SO₂

NO₂

CO

Nhiệt độ

Độ ẩm

Gió

%

69

m/s

1,6