Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các trường THCS thành phố Kon Tum
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thập niên đầu và thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, nhân
loại đang bước vào kỷ nguyên mới với sự bùng nổ và phát triển như
vũ bảo của khoa học công nghệ (KHCN). Trình độ dân trí và khả
năng chiếm lĩnh khối lượng tri thức KHCN là thước đo đánh giá vị
thế của quốc gia đó đối với toàn cầu. Con đường ngắn nhất để chinh
phục (KHCN) là cải cách giáo dục và đổi mới phương pháp dạy học
(PPDH). Trong bối cảnh đó toàn Đảng, toàn dân ta tiếp tục đẩy mạnh
toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta
cơ bản trở thành một nước công nghiệp hiện đại theo định hướng xã
hội chủ nghĩa.
Đối với mục tiêu giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh
củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn
phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và
hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung cấp, học
nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động; về phương pháp giáo dục phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù
hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương
pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận
dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm
vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban chấp hành
Trung ương khóa 11 " Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế"
.Trong đó, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo
2
hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp
đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ,
khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới
tri thức, kỹ năng phát triển năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp
sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội,
ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin và truyền thông trong dạy và học.
Các nghị quyết của Đảng về giáo dục, đào tạo được lãnh đạo,
chỉ đạo, tổ chức thực hiện, đạt được những thành quả nhất định. Quy
mô mạng lưới cơ sở giáo dục và đào tạo tiếp tục được mở rộng. Hệ
thống giáo dục và đào tào các cấp từ cơ sở đến Đại học, dạy nghề
được tổ chức lại một bước. Quan tâm đầu tư cho chất lượng giáo dục,
đào tạo. Chất lượng giáo dục và đào tạo có tiến bộ. Cơ sở vật chất,
thiết bị giáo dục, đào tạo được cải thiện và có bước hiện đại hóa. Đội
ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có bước phát triển cả về số
lượng và chất lượng. Xã hội hóa giáo dục được đẩy mạnh. Công tác
quản lý giáo dục và đào tạo có bước chuyển biến. Chủ trương đầu tư
cho giáo dục là đầu tư cho con người đã được các cấp ủy, chính
quyền quan tâm chỉ đạo thực hiện và nhận được sự ủng hộ của toàn
xã hội.
Tuy nhiên, giáo dục và đào tạo chưa thực sự trở thành quốc
sách hàng đầu, thành động lực phát triển. Chất lượng, hiệu quả đào
tạo còn thấp so với yêu cầu, nhất là giáo dục Đại học, giáo dục nghề
nghiệp. Hệ thống giáo dục đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ
và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng về lý thuyết,
nhẹ về thực hành. Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu, khoa học,
sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động, chưa chú
3
trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc.
Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra đánh giá kết quả còn lạc
hậu, thiếu thực chất. Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém.
Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục bất cập về chất lượng,
số lượng và cơ cấu, một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và
phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề
nghiệp. Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả. Chính sách cơ
chế tài chính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp. Cơ sở vật chất
kỹ thuật còn thiếu thốn và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng
đặt biệt khó khăn.
Từ yêu cầu thực tiễn, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng
hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các trường THCS
thành phố Kon Tum” để nghiên cứu nhằm góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục ở các trường Trung học cơ sở thành phố Kon Tum.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác quản lý
đổi mới phương pháp dạy học, đề xuất các biện pháp quản lý đổi mới
phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các
trường THCS thành phố Kon Tum.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Quá trình đổi mới phương pháp
dạy học ở các trường THCS thành phố Kon Tum.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý đổi mới
phương pháp dạy học ở các trường THCS thành phố Kon Tum.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu làm sáng tỏ các vấn đề lý luận, thực tiễn về quản lý đổi
mới phương pháp dạy học thì có thể xác lập được các biện pháp quản
4
lý một cách hợp lý và khả thi, góp phần nâng cao chất lượng dạy học
ở các trường THCS thành phố Kon Tum.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, đề tài phải thực hiện các
nhiệm vụ sau:
5.1. Nghiên cứu, xác định cơ sở lý luận công tác quản lý đổi
mới phương pháp dạy học ở các trường THCS .
5.2. Nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác
quản lý đổi mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng các trường
THCS trên địa bàn Thành phố Kon Tum.
5.3. Đề xuất các biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy
học của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở
trường THCS trên địa bàn Thành phố Kon Tum trong giai đoạn hiện
nay.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp
quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng hình thành
năng lực và phẩm chất người học ở trường THCS.
6.2. Giới hạn về khách thể điều tra: Khảo sát biện pháp quản
lý về đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng hình thành năng
lực và phẩm chất người học ở trường THCS.
6.3. Phạm vi đối tượng khảo sát
Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo
viên và học sinh của 5 trường THCS trên địa bàn Thành phố Kon
Tum: THCS Nguyễn Huệ, THCS Huỳnh Thúc Kháng, THCS Lê Lợi,
THCS Chu Văn An, THCS Phan Bội Châu,.
6.4. Phạm vi thời gian nghiên cứu
Năm học 2014-2015 và năm học 2015-2016.
5
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, nhằm
xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Sử dụng các phương pháp điều tra, phỏng vấn; Phương pháp
quan sát; Phương pháp xin ý kiến chuyên gia; Phương pháp tổng kết
kinh nghiệm nhằm đánh giá phân tích thực trạng công tác quản lý đổi
mới phương pháp dạy học ở các trường THCS trên địa bàn Thành
phố Kon Tum.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
8. Cấu trúc luận văn
1. Mở đầu
2. Nội dung nghiên cứu
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới phương pháp dạy
học theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở
các trường THCS.
Chương 3. Thực trạng quản lý đổi mới phương pháp dạy học
theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các
trường THCS thành phố Kon Tum.
Chương 3. Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học
theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các
trường THCS thành phố Kon Tum.
3. Kết luận và khuyến nghị.
Ngoài phần chính, luận văn còn có phần danh mục tài liệu
tham khảo và phần phụ lục.
6
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP
DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC
VÀ PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC Ở TRƢỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
Từ lâu, các nhà sư phạm đã quan tâm đến vai trò của hứng thú
nhận thức trong quá trình học tập. A.Kômenski xem tạo hứng thú là
một trong các con đường chủ yếu để làm cho học tập trong nhà trở
thành niềm vui. J.J. Rútxô dựa trên hứng thú của trẻ đối với các sự
vật hiện tượng xung quanh để xây dựng cách dạy phù hợp với trẻ.
K.Đ.Usinski xem hứng thú là một cơ chế bên trong bảo đảm học tập
có hiệu quả. Một số nhà nghiên cứu trong nước đã nghiên cứu các
phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, độc lập của học sinh
trong các giáo trình giáo dục học hoặc trên tạp chí nghiên cứu giáo
dục như Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Nguyễn Ngọc Quang,
Thái Duy Tuyên, Đặng Thành Hưng,...đề cập đến vấn đề phương
pháp dạy học truyền thống và đổi mới của Thái Duy Tuyên. Những
công trình nghiên cứu trên đã đi sâu về các nhóm phương pháp dạy
học tích cực ở trường THCS và thể hiện nhiều phương pháp phát
triển tư duy, chủ động và sáng tạo của học sinh trong học tập thông
qua tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh. và một số phương
hướng đã và đang triển khai thí điểm về đổi mới PPDH theo quan
điểm công nghệ giáo dục của giáo sư Hồ Ngọc Đại; Phương pháp "
Bàn tay nặn bột .Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu đề cập đến đổi
mới phương pháp dạy học theo định hướng hình thành năng lực và
phẩm chất người học để đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản toàn
7
diện theo Nghị quyết 29 của Ban chấp hành Trung ương chưa nhiều.
Do đó đề tài: “Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo
định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các
trường THCS thành phố Kon Tum” mà chúng tôi nghiên cứu nhằm
góp phần làm sáng tỏ thêm lý luận và thực tiễn đổi mới phương pháp
dạy học và quản lý quá trình này theo tiếp cận phát triển năng lực và
phẩm chất người học, nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các
trường Trung học cơ sở thành phố Kon Tum.
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Khái niệm quản lý
Theo K.Max: Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động
xã hội, nó gắn chặt với sự phân công và phối hợp.
1.2.2. Khái niệm quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý
thức và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của
hệ thống nhằm mục đích đảm bảo sự hình thành nhân cách cho thế hệ
trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội
cũng như các quy luật của quá trình giáo dục .
1.2.3. Khái niệm dạy học
Quá trình dạy học là sự phối hợp thống nhất hoạt động chỉ đạo
của thầy với hoạt động lĩnh hội tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo của
trò nhằm đạt được mục đích dạy học
1.2.4. Khái niệm phƣơng pháp dạy học:
Phương pháp dạy học là cách thức hoạt động của giáo viên
trong việc chỉ đạo, tổ chức các hoạt động học tập nhằm giúp học sinh
chủ động đạt các mục tiêu dạy học.
1.2.5. Khái niệm đổi mới
Theo Từ điển Tiếng Việt, năm 2008: Đổi mới là thay đổi hoặc
8
làm cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước, đáp ứng yêu cầu
của sự phát triển.
1.2.6. Khái niệm đổi mới phƣơng pháp dạy học
Đổi mới phương pháp dạy học đang thực hiện bước chuyển từ
chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của
người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái
gì đến chỗ quan tâm học sinh vận dụng được cái gì qua việc học.
1.2.7. Khái niệm Biện pháp
Theo Từ điển Tiếng Việt-1992 của Viện khoa học xã hội Việt
Nam thì biện pháp có nghĩa là: “ Cách làm, cách giải quyết một vấn
đề cụ thể” [27, tr.387].
1.2.8. Khái niệm phẩm chất
Phẩm chất không chỉ là đặc trưng đơn giản có sẵn của sinh lý
học mà là tổng hòa các yếu tố bên trong, trên cơ sở các phẩm chất
sinh lý, hình thành các phẩm chất tâm lý, thông qua hoạt động, quan
hệ giao lưu trong thực tiễn đời sống của con người.
1.2.9. Khái niệm năng lực
Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên :Năng lực là khả
năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hoạt
động nào đó. Phẩm chất tâm lí và sinh lí tạo cho con người khả năng
hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao.
1.3. ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở BẬC TRUNG
HỌC CƠ SỞ THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG
LỰC VÀ PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC
1.3.1. Định hƣớng đổi mới phƣơng pháp dạy học theo
hƣớng coi trọng năng lực và phẩm chất ngƣời học
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị lần thứ
VIII BCH Trung ương khóa 11 xác định. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ
9
phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực,
chủ động, sáng tạo và tận dụng kiến thức, kỹ năng của người học;
khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung
dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người tự học
cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng phát triển năng lực.
1.3.2. Yêu cầu đổi mới phƣơng pháp dạy học theo định
hƣớng hình thành năng lực và phẩm chất ngƣời học trong
trƣờng THCS
a. Đối với học sinh
Dưới sự chỉ đạo của giáo viên, dần dần có được những phẩm
chất, năng lực, thói quen thích ứng với các phương pháp tích cực.
b. Đối với giáo viên
Đổi mới thiết kế và chuẩn bị bài dạy học; Cải tiến các phương
pháp dạy học truyền thống; Kết hợp đa dạng các phương pháp dạy
học khác.
c. Đối với cán bộ quản lý giáo dục
Thường xuyên kiểm tra, đánh giá các hoạt động dạy học theo
định hướng dạy học dựa trên chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu đổi
mới PPDH.
1.4. NỘI DUNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY
HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ
PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC
1.4.1. Quản lý sự thay đổi: Quản lý sự thay đổi thực chất là
kế hoạch hóa và chỉ đạo triển khai sự thay đổi để đạt được mục tiêu
đề ra cho sự thay đổi đó.
1.4.2. Quản lý xây dựng kế hoạch thực hiện chƣơng trình
dạy học bám sát các yêu cầu dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ
năng, dạy học tích hợp liên môn, dạy học theo chủ đề và đổi mới
kiểm tra đánh giá học tập của học sinh
Trong đổi mới PPDH, Hiệu trưởng cần phổ biến và tác động
10
trực tiếp đến từng giáo viên về những vấn đề cơ bản là quan trọng
nhất.
1.4.3. Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp
Soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp là lao động sáng tạo của
người giáo viên nhằm tìm tòi, suy nghĩ, lựa chọn, quyết định mục
tiêu, nội dung, phương tiện, phương pháp, hình thức lên lớp...của bài
học phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau.
1.4.4. Quản lý giờ lên lớp của giáo viên
Hiệu trưởng theo dõi tình hình chất lượng dạy học qua thời
khóa biểu, kế hoạch giảng dạy của giáo viên, dự giờ thường xuyên và
đột xuất, góp ý giờ dạy một cách cụ thể theo hướng đổi mới PPDH.
1.4.5. Quản lý việc giáo viên kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của học sinh theo hƣớng đổi mới PPDH
Thông qua kết quả học tập của học sinh để so sánh với mục
tiêu, đánh giá chất lượng dạy học của giáo viên và học sinh, rút ra
kinh nghiệm trong công tác quản lý của Hiệu trưởng cũng như để
điều chỉnh kịp thời việc dạy và học.
1.4.6. Quản lý công tác bồi dƣỡng giáo viên đáp ứng yêu
cầu dạy học
Hiệu trưởng cần tạo động lực việc tự học, tự bồi dưỡng của giáo
viên, bằng việc xây dựng cơ chế quản lý, chính sách hỗ trợ, tạo điều
kiện về thời gian và kinh phí cho tự học, tự bồi dưỡng; đồng thời Hiệu
trưởng phải là người đi đầu trong công tác tự học, tự bồi dưỡng.
1.4.7. Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học
Hiệu trưởng phải chú ý tới việc bổ sung, nâng cấp cơ sở vật
chất thiết bị dạy học theo hướng chuẩn hóa và hiện đại hóa.
1.4.8. Quản lý hoạt động học tập của học sinh
Khơi dậy lòng say mê học tập, làm bộc lộ và phát triển năng
lực, phẩm chất tiềm tàng trong mỗi học sinh.
11
Các bước đổi mới phương pháp dạy học:
Bước 1: Chuẩn bị cho thực hiện đổi mới PPDH.
Bước 2: Xây dựng kế hoạch triển khai đổi mới phương pháp
dạy học
Bước 3: Tổ chức thực hiện đổi mới PPDH.
Bước 4: Đánh giá và duy trì thực hiện đổi mới PPDH.
1.5. PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PPDH THEO ĐỊNH
HƯỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT
NGƯỜI HỌC
1.5.1. Phƣơng pháp hành chính - pháp luật
Phương pháp này thể hiện sức mạnh của tổ chức, xác lập trật
tự kỷ cương của trường, bắt buộc mọi thành viên phải thực hiện
đúng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình.
1.5.2. Phƣơng pháp giáo dục - tâm lý
Người quản lý khơi dậy lòng tự trọng và lương tâm nghề
nghiệp, khai thác tiềm năng trí tuệ, ý thức trách nhiệm, kích thích sự
say mê, sáng tạo của mỗi người khi thực hiện nhiệm vụ.
1.5.3.Phƣơng pháp kích thích
Phương pháp kích thích là sự tác động gián tiếp của nhà quản
lý đến đối tượng thông qua các lợi ích kinh tế, tinh thần nhằm phát
huy ở họ tiềm năng, trí tuệ, tình cảm, ý chí, trách nhiệm và quyết tâm
hành động vì mục tiêu chung của nhà trường.
1.6. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ
ĐỔI MỚI PHƢỚNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG
HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC
CỦA HIỆU TRƢỞNG
1.6.1. Nhân tố khách quan
a. Chính sách, chủ trương về đổi mới PPDH
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban chấp hành
12
Trung ương khóa 11 " Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế".
b. Điều kiện dạy học thực tế của nhà trường
Đổi mới PPDH luôn gắn liền với các yêu cầu về cơ sở vật
chất(CSVC)- Thiết bị dạt học (TBDH). Cơ sở vật chất đầy đủ, TBDH
hiện đại sẽ góp phần nhất định vào thành công của đổi mới PPDH.
c. Gia đình, cộng đồng xã hội
Gia đình có ảnh hưởng trực tiếp đến động cơ, thái độ học tập
của học sinh và là nơi thỏa mãn các điều kiện vật chất và tinh thần
cho việc học tập của con em.
1.6.2. Nhân tố chủ quan
a. Năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng
Sự đổi mới PPDH có thành hiện thực hay không, đầu tiên phụ
thuộc vào nhận thức, trình độ tổ chức và năng lực triển khai trong
thực tiễn của Hiệu trưởng.
b. Năng lực và phẩm chất của giáo viên
Đặc trưng lao động sư phạm của người thầy giáo là dạy chữ,
dạy người chủ yếu bằng nhân cách của bản thân mình.
c. Năng lực và phẩm chất của học sinh
Phẩm chất trí tuệ, năng lực của học sinh là nền móng cơ bản
để tiếp thu kiến thức do thầy giáo truyền thụ.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1
Đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của
học sinh là một quá trình lâu dài, không thể ngày một ngày hai mà
đông đảo giáo viên từ bỏ được kiểu dạy truyền thụ kiến thức, tiếp thu
thụ động đã quen thuộc từ lâu.
13
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY
HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ
PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC Ở CÁC TRƢỜNG THCS
TP KON TUM
2.1. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI, VĂN HÓA –
GIÁO DỤC THÀNH PHỐ KON TUM
2.1.1.Lịch sử hình thành và điều kiện tự nhiên
Theo truyền thuyết của dân tộc Bahnar vùng này được lưu lại
rằng Kon Tum ban đầu chỉ là tên gọi của một làng người Bahnar.
Năm 2009, thị xã Kon Tum đã chính thức trở thành thành phố Kon
Tum trực thuộc tỉnh Kon Tum theo Nghị định số 15/NĐ-CP của
Chính phủ.
2.1.2 Khái quát về kinh tế - xã hội
Trong những năm qua, bằng những nỗ lực, thành phố Kon
Tum đã bước đầu tạo dựng một vóc dáng đô thị đầy tiềm năng, với sự
phát triển đồng bộ trên mọi lĩnh vực.
2.1.3. Khái quát về Văn hóa – Giáo dục
Hệ thống trường học trên địa bàn thành phố, từ mầm non đến
các trường đào tạo chuyên nghiệp ngày càng được chuẩn hoá. Chất
lượng giáo dục-đào tạo tiếp tục được nâng lên. Tổng số trường trong
thành phố là 77 trường, trong đó bậc học trung học cơ sở có 18
trường với tổng số học sinh 18 trường với 263 lớp, 8875 học sinh.
2.2. KHÁI QUÁT TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG
2.2.1.Khái quát về dạy học ở trƣờng THCS tại thành phố
Kon Tum
Kon Tum là thành phố trung tâm của tỉnh Kon Tum, có điều
14
kiện phát triển về mọi mặt như kinh tế, văn hoá xã hội, có sự đầu tư
về cơ sở vật chất và đầu tư cho giáo dục. Bên cạnh những mặt mạnh,
thành phố Kon Tum có những mặt cần quan tâm, vì đa số phụ huynh
thiếu sự quan tâm đến việc học con em họ.. Đổi mới PPDH theo định
hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở thành phố Kon
Tum, tập trung áp dụng trong các tiết thao giảng chuyên đề ở cấp
trường và cụm trường
2.2.2. Mẫu khảo sát và công cụ đo lƣờng
Thành phố Kon Tum có 17 trường THCS. Chúng tôi chọn 5
trường để khảo sát. Ở mỗi trường, chúng tôi thăm dò ý kiến của cán
bộ quản lý(CBQL) (bao gồm Ban giám hiệu, Tổ trưởng, Tổ phó các
tổ chuyên môn), giáo viên (GV) và học sinh (HS) .
2.3. THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM
CHẤT NGƢỜI HỌC Ở CÁC TRƢỜNG THCS THÀNH PHỐ
KON TUM
2.3.1.Thực trạng nhận thức về đổi mới PPDH
Từ kết quả khảo sát, chúng tôi nhận xét như sau: Đa số CBQL
và GV đều cho rằng đổi mới PPDH là rất cần thiết (47.7% và 36.6%)
và cần thiết (43.2% và 52.4%).
2.3.2.Thực trạng nhận thức về mục đích đổi mới PPDH
theo định hƣớng hình thành phẩm chất năng lực ngƣời học
Chúng tôi nhận thấy cả giáo viên và CBQL đều có nhận thức
tích cực về đổi mới PPDH trong giai đoạn hiện nay.
2.3.3.Thực trạng nhận thức về xu thế đổi mới PPDH theo
định hƣớng hình thành phẩm chất năng lực ngƣời học
Qua khảo sát chúng tôi nhận thấy CBQL nhận định xu thế dạy
học mới cao hơn giáo viên.
15
2.3.4. Những khó khăn và thuận lợi trong việc đổi mới PPDH
theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học
Chúng tôi có nhận định như sau:Về “Nội dung bài dạy tích hợp
liên môn trong sách giáo khoa chưa cụ thể” Thời gian dành cho học
sinh tự học ít, Điều kiện dạy học, thiết bị dạy học thiếu và lạc
hậu,giáo viên còn ít hiểu biết về dạy học hiện đại.
2.3.5.Thực trạng sử dụng các PPDH trong dạy học ở
trƣờng THCS thành phố Kon Tum
Các PPDH truyền thống được giáo viên và CBQL xác nhận sử
dụng ở mức nhiều, các PPDH hiện đại chỉ được sử dụng ở thấp hơn
2.3.6. Đánh giá kết quả của việc đổi mới PPDH
Qua khảo sát chúng tôi thấy việc thực hiện đổi mới PPDH
theo định hướng hình thành năng lực, phẩm chất người học chưa
được quan tâm đúng mức từ giáo viên và CBQL, do đó kết quả đổi
mới PPDH vẫn chưa đem lại các kết quả mong đợi.
2.4. NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PPDH
THEO HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT
NGƢỜI HỌC
* Nguyên nhân chủ quan
Đa số giáo viên còn chưa hiểu thấu đáo PPDH mới và có một
số giáo viên ngại khó trong việc đầu tư soạn giảng, tìm kiếm các
thông tin để đổi mới PPDH.
* Nguyên nhân khách quan
Do nội dung chương trình quá nặng, đồ dung dạy học lạc hậu,
cơ sở vật chất chưa đạt yêu cầu theo hướng đổi mới hình thành năng
lực và phẩm chất học sịnh.
16
2.5. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC ĐỔI MỚI PPDH THEO
HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT
NGƢỜI HỌC Ở CÁC TRƢỜNG THCS THÀNH PHỐ KON
TUM
2.5.1. Thực trạng tô chức, điều khiển việc đôi mới PPDH
Qua khảo sát thực trạng tổ chức , điều khiển việc đổi mới
PPDH việc sử dụng các biện pháp thực hiện đổi mới PPDH, ý kiến
đánh giá của CBQL luôn cao hơn so với ý kiến của giáo viên. Điều
này chức tỏ CBQL chưa có các biện pháp quản lý hiệu quả nhằm
động viên , khuyến khích đông đảo giáo viên tham gia đổi mới PPDH
trong hoạt động dạy học của nhà trường.
2.5.2. Thực trạng kiểm tra, đánh giá quản lý việc đổi mới
PPDH
CBQL khi nhận định và đánh giá về các biện pháp quản lý việc
kiểm tra, đánh giá đổi mới PPDH trên luôn luôn cao hơn giáo viên,
điều này cho thấy CBQL luôn mong muốn đạt kết quả khả quan.
2.6. NGUYÊN NHÂN CỦA THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VIỆC
ĐỐI MỚI PPDH
* Nguyên nhân chủ quan
Ban giám hiệu nhà trường chỉ đạo các tổ chuyên môn đổi mới
PPDH theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học
chưa quyết liệt .
* Nguyên nhân khách quan
Đội ngũ thực hiện kiểm tra công tác nội bộ trong nhà trường
chưa được tham gia các lớp bồi dưỡng kiểm tra.
17
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2
Thực trạng về đổi mới PPDH theo định hướng hình thành
năng lực và phẩm chất người học ở một số trường THCS thành phố
Kon Tum thực hiện chưa thường xuyên, thiếu hiệu quả, đa số giáo
viên dạy học theo phương pháp truyền thống, học sinh thiếu sự tích
cực, hứng thú trong học tập, các kĩ năng tự học chưa được rèn luyện
đúng mức. việc thực hiện dạy tích hợp liên môn, dạy học theo chủ đề
còn gặp nhiều khó khăn. vì chưa có chương trình hướng dẫn cụ thể,
CBQL và giáo viên các trường chỉ dựa vào chương trình khung của
Bộ Giáo dục để xây dựng các tiết dạy, do đó các chuyên đề tích hợp
của các trường cũng khác nhau.
Từ thực trạng trên chúng ta đều nhận thấy vai trò nhà quản lý
rất quan trọng, chính họ mới là người cần phải có kế hoạch, tổ chức
triển khai, chỉ đạo và kiểm tra đôn đốc về việc thực hiện đổi mới
PPDH và quan trọng là phải đưa ra những biện pháp phù hợp nhằm
thúc đẩy hoạt động dạy học theo đúng hướng của mục tiêu đề ra.
18
CHƢƠNG 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐỔI MỚI
PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƢỚNG
HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC
Ở TRƢỜNG THCS THÀNH PHỐ KON TUM
3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP
3.1.1. Đảm bảo tính hệ thống cấu trúc
Phương pháp dạy học là một thành tố thuộc cấu trúc hoạt động
dạy học. Do đó, nghiên cứu quản lí việc đổi mới PPDH được đặt
trong mối quan hệ tương tác với quản lí nội dung chương trình,
quản lí đội ngũ giáo viên, quản lí cơ sở vật chất phục vụ cho việc đổi
mới PPDH.
3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn
Các biện pháp được đề xuất phải có khả năng thực thi trong
thực tiễn quản lí trường THCS.
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả
Các biện pháp đề xuất khi triển khai trong công tác quản lí việc
đổi mới PPDH phải tạo ra kết quả cao trên nhiều phương diện như
phát triển cả về bề rộng và chiều sâu của việc đổi mới PPDH.
3.2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN ĐỔI MỚI
PPDH THEO ĐỊNH HƢỚNG HÌNH THÀNH NĂNG LỰC VÀ
PHẨM CHẤT NGƢỜI HỌC Ở CÁC TRƢỜNG THCS THÀNH
PHỐ KON TUM
3.2.1.Nâng cao nhận thức về việc đổi mới PPDH theo định
hƣớng hình thành năng lực và phẩm chất ngƣời học ở trƣờng
THCS thành phố Kon Tum
a. Mục đích của biện pháp
CBQL, GV nhận thức đúng về tầm quan trọng của việc đổi
Tải về để xem bản đầy đủ
26 trang
15520
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng hình thành năng lực và phẩm chất người học ở các trường THCS thành phố Kon Tum", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_bien_phap_quan_ly_doi_moi_phuong_phap_day_h.pdf
