Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi trường ở các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
NGUYỄN THỊ THƯƠNG
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC
GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.01.14
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
Đà Nẵng - Năm 2015
Công trình được hoàn thành tại
ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
Người hướng dẫn khoa học : TS. BÙI VIỆT PHÚ
Phản biện 1: TS. DƯƠNG BẠCH DƯƠNG
Phản biện 2: TS. NGUYỄN THỊ TRÂM ANH
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng bảo vệ chấm Luận văn
tốt nghiệp Thạc sĩ Giáo dục học, họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày
12 tháng 9 năm 2015
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Việc bảo vệ môi trường trái đất của chúng ta trong thời đại
ngày nay đòi hỏi rất cấp bách, là vấn đề nóng bỏng đang được các
cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo.
Học sinh hôm nay sẽ là những công dân, những người chủ
tương lai của đất nước mai sau. Đứng trước yêu cầu ngày càng cao
về giáo dục toàn diện, nhân cách học sinh, đặc biệt là học sinh trung
học phổ thông. Việc giáo dục rèn luyện các em theo các chuẩn mực
đạo đức, phẩm chất, pháp luật, hình thành cho các em sự thống nhất
giữa nhận thức và hành động, để các em phân biệt được việc làm
đúng sai, để cùng nhau tham gia bảo vệ môi trường là điều rất quan
trọng và cần thiết.
Tuy nhiên, thực tế trong cả nước nói chung và ở thành phố
Pleiku nói riêng, công tác giáo dục BVMT cho học sinh THPT chưa
trở thành nhiệm vụ cấp bách, việc quản lý công tác giáo dục BVMT
chưa được quan tâm đúng mức; việc tổ chức thực hiện công tác giáo
dục BVMT cho học sinh còn nhiều hạn chế; nhận thức, thái độ và
hành vi của cộng đồng, của học sinh còn biểu hiện thờ ơ, vô cảm với
ô nhiễm môi trường.
Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Biện pháp
quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi trường ở các trường THPT
thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai” để nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, phân tích, đánh giá
thực trạng quản lý công tác giáo dục BVMT ở các trường THPT
thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, đề xuất các biện pháp quản lý công
tác giáo dục BVMT ở các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh
Gia Lai.
2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác giáo dục BVMT cho học sinh THPT.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp quản lý công tác giáo dục BVMT ở các trường
THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.
4. Giả thuyết khoa học
Việc quản lý công tác giáo dục BVMT cho học sinh ở các
trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai trong những năm qua
chưa được quan tâm đúng mức. Nhận thức và hành vi bảo vệ môi
trường của học sinh còn nhiều hạn chế. Hiệu quả của việc giáo dục
BVMT cho học sinh sẽ được nâng cao nếu thực hiện một cách đồng
bộ và hợp lý các biện pháp quản lý công tác giáo dục BVMT đề xuất
trong đề tài.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của quản lý công tác giáo dục
BVMT ở trường THPT.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý giáo dục BVMT ở các
trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.
- Đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo dục BVMT ở
các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.
6. Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu công tác giáo dục BVMT cho học sinh ở 06
trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai từ năm 2011 đến 2015.
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phối hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa
các văn kiện của Đảng, Nhà nước về lĩnh vực nghiên cứu, các công
trình nghiên cứu khoa học giáo dục có liên quan đến đề tài.
3
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi.
- Phương pháp phỏng vấn, trao đổi với đội ngũ CBQL và GV.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động.
7.3. Nhóm phương pháp bổ trợ
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.
- Phương pháp thống kê toán học.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa khoa học
Góp phần hệ thống hoá các quan điểm cơ bản về công tác giáo
dục BVMT ở các trường THPT.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo dục BVMT ở các
trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài
liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý công tác giáo dục bảo vệ
môi trường ở trường THPT
Chương 2. Thực trạng quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi
trường ở các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
Chương 3. Biện pháp quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi
trường ở các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
4
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC
GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG
1.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1. Các nghiên cứu về công tác giáo dục BVMT ở nước
ngoài
Giáo sư Patrick Geddes (1854-1932) - nhà xã hội học, nhà
sinh vật học, nhà môi trường học, nhà quy hoạch đô thị người
Scotland đã chỉ ra mối liên hệ quan trọng giữa chất lượng môi trường
với chất lượng giáo dục từ năm 1892.
Ngay từ thập kỷ 70, GDMT đã được đưa vào hệ thống giáo
dục trung học phổ thông ở nhiều nước trên thế giới như: Trung Quốc,
Phần Lan, Bỉ, Đức, Mêhicô, Mỹ, Liên Xô cũ và nhiều quốc gia khác.
Từ năm 1987, hàng năm Liên Hợp Quốc chọn ra những
người có nhiều đóng góp cho hoạt động bảo vệ môi trường để trao
Giải thưởng Global 500.
1.1.2. Công tác giáo dục bảo vệ môi trường ở Việt Nam
Ngày 28/11/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài “Tết trồng
cây” kêu gọi nhân dân ta tích cực trồng cây, giữ lấy màu xanh của
đất nước.
Cải cách giáo dục năm 1986 đã đưa nội dung GDMT vào
giảng dạy cho học sinh.
Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính
trị về bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất
nước. Giải pháp đầu tiên được nêu ra là: “Đẩy mạnh công tác tuyên
truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và trách nhiệm bảo vệ môi
trường”.
5
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Môi trường, bảo vệ môi trường, giáo dục bảo vệ môi
trường
a. Môi trường
Luật Bảo vệ môi trường của Việt Nam sửa đổi năm 2014:
“Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có
tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật”.
Tóm lại, “Môi trường” là tất cả những gì có xung quanh ta,
cho ta cơ sở để sống và phát triển.
b. Bảo vệ môi trường
BVMT là hoạt động giữ cho MT sạch đẹp; phòng ngừa sự cố
MT, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện MT; khai
thác, sử dụng hợp lí và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa
dạng sinh học.
c. Giáo dục bảo vệ môi trường
GDBVMT “là quá trình nhận thức ra giá trị và sáng tỏ các
quan điểm, phát triển các kỹ năng và thái độ cần thiết để hiểu và
đánh giá đúng mối tương quan giữa con người, môi trường văn hóa
và môi trường tự nhiên bao quanh. GDMT đòi hỏi thực hành (áp
dụng thực tiễn) trong việc ra quyết định và tự xây dựng quy tắc hành
vi về các vấn đề liên quan đến chất lượng môi trường ”.
1.2.2. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
a. Quản lý
Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể
quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các
tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong
điều kiện biến động của môi trường.
b. Quản lý giáo dục
6
QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức và
hướng đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các
khâu, các bộ phận của hệ thống nhằm đảm bảo cho các cơ quan trong
hệ thống giáo dục vận hành tối ưu, đảm bảo sự phát triển mở rộng cả
về mặt số lượng cũng như chất lượng để đạt mục tiêu giáo dục.
c. Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động giáo dục của nhà
giáo, hoạt động học tập và rèn luyện của người học, các nguồn lực
đáp ứng yêu cầu của hoạt động giáo dục của nhà trường.
1.2.3. Quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi trường
Quản lý công tác giáo dục BVMT là sự tác động có ý thức của
chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm giúp công tác giáo dục
BVMT đạt được kết quả mong muốn, làm cho tất cả mọi người trong
xã hội có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng, tính cấp thiết của
công tác giáo dục BVMT.
1.3. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG
1.3.1. Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường
Giáo dục BVMT ở bậc THPT là giúp HS tự chiếm lĩnh tri
thức, xác định thái độ đối xử với thiên nhiên như chính ngôi nhà của
mình.
1.3.2. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
Nội dung giáo dục BVMT trong chương trình THPT được
tích hợp, lồng ghép vào nhiều môn học: Vật lý, Hóa học, Sinh học,
Ngữ văn, Địa lý và Kỹ thuật…
1.3.3. Phương pháp giáo dục bảo vệ môi trường
Giáo dục BVMT cho HS có thể sử dụng những phương
pháp:
- Phương pháp khai thác kinh nghiệm thực tế để giáo dục
7
- Phương pháp tham quan, điều tra, khảo sát, nghiên cứu
thực địa
- Phương pháp giải quyết vấn đề cộng đồng
- Phương pháp hoạt động thực tiễn
- Phương pháp học tập theo thực tiễn dự án
- Phương pháp nêu gương
- Phương pháp tiếp cận kỹ năng sống BVMT
1.3.4. Hình thức tổ chức giáo dục bảo vệ môi trường
- Giáo dục BVMT thông qua tích hợp, lồng ghép các môn
học
- Giáo dục BVMT thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp
1.3.5. Đội ngũ giáo viên và các lực lượng tham gia giáo
dục BVMT
a. Đội ngũ giáo viên
Vai trò của giáo viên rất quan trọng trong việc thực hiện mục
tiêu giáo dục BVMT vì họ là người trực tiếp lựa chọn nội dung, hình
thức và phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục BVMT để cung
cấp kiến thức, hình thành thái độ và hành vi BVMT cho học sinh.
b. Các lực lượng tham gia giáo dục BVMT
Giáo dục BVMT được thực hiện thông qua việc tích hợp ở
nhiều môn học và hoạt động NGLL nên cần có sự phối hợp chặt chẽ
của các bộ phận, đoàn thể và các thành viên trong nhà trường cũng
như cộng đồng, chính quyền địa phương, cùng với sự giúp đỡ của
các chuyên gia, các nhà khoa học về MT.
1.3.6. Điều kiện CSVC, TBDH trong công tác giáo dục
BVMT
Để nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục BVMT cần có
các điều kiện về cơ sở vật chất đảm bảo tiêu chuẩn môi trường.
8
Ngoài ra, kinh phí của nhà trường có thể coi là điều kiện quan trọng
để tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tham quan thực tế.
1.3.7. Kiểm tra- đánh giá công tác giáo dục bảo vệ môi
trường
Kiểm tra- đánh giá là một chức năng của quản lý, được tiến
hành định kì, thường xuyên, đột xuất, trực tiếp hoặc gián tiếp.
Việc kiểm tra- đánh giá phải khách quan, toàn diện, công
khai.
1.4. ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ LỨA TUỔI HỌC SINH THPT
Tuổi học sinh THPT là thời kì đạt được sự trưởng thành về
mặt cơ thể. Sự phát triển thể chất ở lứa tuổi này có ảnh hưởng lớn
đến sự phát triển tâm lý và nhân cách cũng như có tác động lớn đến
quá trình học tập và sinh hoạt. Vì vậy, cần tổ chức hoạt động tập thể
cho các em có sự giúp đỡ, kiểm tra lẫn nhau để hoàn thiện nhân cách
của bản thân.
1.5. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC
BVMT
1.5.1. Quản lý mục tiêu giáo dục BVMT
Quản lý mục tiêu giáo dục BVMT cho học sinh về bản chất
là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý lên các thành
tố tham gia vào quá trình giáo dục BVMT nhằm thực hiện có hiệu
quả mục tiêu của công tác giáo dục BVMT hướng đến mục tiêu giáo
dục toàn diện cho học sinh.
1.5.2. Quản lý nội dung giáo dục BVMT
Quản lý nội dung giáo dục BVMT cho học sinh bao gồm:
quản lý việc thực hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ
chức, điều kiện CSVC và TBDH phục vụ công tác giáo dục BVMT;
quản lý việc phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường và
quản lý việc đánh giá kết quả giáo dục BVMT cho học sinh.
9
1.5.3. Quản lý hình thức tổ chức giáo dục BVMT
- Quản lý hoạt động dạy học tích hợp, lồng ghép chương
trình giáo dục BVMT trong sách giáo khoa các môn học của cấp học.
- Quản lý các hoạt động giáo dục BVMT thông qua các hoạt
động NGLL như: ngoại khoá, tham quan, cắm trại…
a. Quản lý hoạt động dạy học các môn có tích hợp, lồng
ghép nội dung giáo dục BVMT
- Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học:
- Quản lý việc chuẩn bị bài lên lớp có nội dung giáo dục
BVMT:
- Quản lý giờ lên lớp của giáo viên:
- Quản lý việc dự giờ và phân tích tính sư phạm của bài học
theo hướng tích hợp nội dung giáo dục BVMT:
- Quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên:
b. Quản lý hoạt động giáo dục BVMT thông qua hoạt động
NGLL
Quản lý hoạt động giáo dục BVMT thông qua hoạt động
NGLL gồm:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động
- Tổ chức chỉ đạo hoạt động
1.5.4. Quản lý việc sử dụng và bồi dưỡng đội ngũ
giáo viên
- Sử dụng đội ngũ giáo viên: Phân công chuyên môn hợp lý
phù hợp với năng lực chuyên môn trên cơ sở năng lực giảng dạy và
năng lực tổ chức các hoạt động ngoại khoá của từng giáo viên trong
trường.
- Bồi dưỡng giáo viên: Bồi dưỡng giáo viên về nội dung và
phương pháp giảng dạy nội dung giáo dục BVMT gồm: Bồi dưỡng
10
thường xuyên theo chương trình của Bộ GD-ĐT; bồi dưỡng chuyên
đề giáo dục BVMT; tự bồi dưỡng.
1.5.5. Quản lý công tác phối hợp các lực lượng tham gia
giáo dục BVMT
Để công tác giáo dục BVMT cho học sinh được triển khai
rộng rãi, đạt hiệu quả thiết thực, đòi hỏi phải có sự tham gia của các
lực lượng bên trong và bên ngoài nhà trường. HT phải xây dựng kế
hoạch, tổ chức các lực lượng cùng tham gia công tác giáo dục
BVMT.
1.5.6. Quản lý điều kiện CSVC, TBDH và kinh phí của
công tác giáo dục BVMT
Quản lý CSVC và TBDH trong công tác giáo dục BVMT là
tác động có mục đích của người quản lí nhằm xây dựng, phát triển và
sử dụng có hiệu quả CSVC và TBDH phục vụ đắc lực cho công tác
giáo dục BVMT cho học sinh.
1.5.7. Quản lý kiểm tra- đánh giá công tác giáo dục
BVMT
a. Quản lý việc kiểm tra- đánh giá kết quả học tập của học
sinh ở các môn có tích hợp, lồng ghép nội dung giáo dục BVMT
Kiểm tra- đánh giá để nắm được mức độ học sinh lĩnh hội
kiến thức giáo dục BVMT và vận dụng vào thực tế BVMT.
Hiệu trưởng kiểm tra giáo viên thực hiện việc kiểm tra- đánh
giá kết quả học tập của HS theo đúng quy định về đánh giá xếp
loại HS.
b. Quản lý kiểm tra- đánh giá kết quả giáo dục BVMT
thông qua hoạt động NGLL
Công tác kiểm tra được thực hiện thường xuyên với các hình
thức: Kiểm tra đánh giá các hoạt động xã hội; tập thể lớp tự kiểm tra,
11
có sự giúp đỡ của GVCN; kiểm tra sản phẩm hoạt động, thăm dò dư
luận, trưng cầu ý kiến tập thể.
Tổng kết, đánh giá thi đua và rút kinh nghiệm, khen thưởng
tập thể, cá nhân đạt thành tích cao về giáo dục BVMT.
Tiểu kết chương 1
Quản lý công tác giáo dục BVMT có ý nghĩa hết sức quan
trọng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Quản lý công tác giáo
dục BVMT góp phần phát triển giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ
đồng thời tác động tích cực đến sự phát triển bền vững của xã hội.
Với ý nghĩa đó, Chương 1 là nền tảng lý luận để tìm hiểu
thực trạng quản lý công tác giáo dục BVMT cho học sinh các trường
THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai nhằm đề xuất các biện pháp
quản lý góp phần đẩy mạnh công tác giáo dục BVMT cho học sinh
các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai trong thời gian tới.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI
2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ
HỘI VÀ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ PLEIKU
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý
đô thị quan trọng nhất của vùng Bắc Tây Nguyên, nằm trên cung
đường Hồ Chí Minh, và trong vùng tam giác tăng trưởng các tỉnh lân
diện tích tự nhiên là 26.166,36 ha. Hiện nay thành phố có 14 phường
và 9 xã với 235 thôn làng, tổ dân phố, trong đó có 39 làng đồng bào
dân tộc thiểu số. Pleiku có 28 dân tộc đang sinh sống, người Kinh
12
chiếm đa số (87,5%), còn lại là các dân tộc khác, chủ yếu là các dân
2.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
Thành phố có ưu thế về thổ nhưỡng, thời tiết thuận lợi cho
phát triển các loại cây công nghiệp như cao su, cà phê, hồ tiêu, cây
lâm sản.
Các tiềm năng về du lịch từ các công trình thủy điện, thủy
như du lịch sinh thái, cảnh quan, lịch sử v.v…
2.1.3. Tình hình giáo dục cấp trung học phổ thông trên
địa bàn thành phố Pleiku
Chất lượng giáo dục của các trường THPT ở thành phố
Pleiku những năm qua đã có sự phát triển cả về số lượng và chất
lượng. Hiện nay thành phố có 6 trường THPT với 100% CB, GV đạt
chuẩn và trên chuẩn. CSVC, TBDH được trang bị đầu tư, tuy nhiên
vẫn chưa đáp ứng tốt yêu cầu dạy - học và công tác GDBVMT.
2.2. KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT
2.2.1. Mục đích khảo sát
Đánh giá thực trạng công tác giáo dục BVMT tại các trường
THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai, từ năm 2011 đến năm 2015.
2.2.2. Đối tượng và địa bàn khảo sát
Các trường THPT trên địa bàn THPT thành phố Pleiku, tỉnh
Gia Lai: khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên: 168 người
2.2.3. Nội dung khảo sát
Khảo sát thực trạng công tác giáo dục BVMT tại các trường
THPT thành phố Pleiku.
2.2.4. Phương pháp khảo sát
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi và bằng trò chuyện.
- Tổng hợp số liệu lưu trữ quản lý của các cơ quan QLGD
13
2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH
PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI
Khảo sát thực trạng quản lý công tác GDBVMT ở 6 trường
THPT ở thành phố Pleiku cho thấy: 100% ý kiến trưng cầu khẳng
định công tác GDBVMT cho HS là rất quan trọng và quan trọng.
2.3.1. Nhận thức về vai trò, ý nghĩa của giáo dục môi
trường cho học sinh ở trường THPT
Nội dung giáo dục BVMT cho HS được 100% CBQL, GV
được khảo sát đánh giá rất quan trọng và quan trọng- hầu hết cho
rằng ở mức độ rất quan trọng. Điều này đã khẳng định rằng CBQL,
GV có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác giáo dục
BVMT.
2.3.2. Nhận thức về vai trò, ý nghĩa của quản lý công tác
giáo dục BVMT cho học sinh
Hầu hết CBQL và GV cho rằng công tác GDBVMT chịu sự
tác động rất lớn của các yếu tố thuộc về tinh thần trách nhiệm, năng
lực tổ chức hoạt động giáo dục của CBQL, GV và các biện pháp
quản lý của HT nhà trường. Hơn nữa, kiến thức về MT và BVMT, sự
gương mẫu của đội ngũ GV cũng tác động rất lớn đến công tác giáo
dục BVMT.
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT
THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LA I
2.4.1. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tích hợp nội
dung giáo dục BVMT
a. Thực trạng quản lý chương trình giáo dục BVMT
14
HT có lập kế hoạch giáo dục BVMT trong kế hoạch hoạt
động giáo dục cho năm học. Tuy nhiên, kế hoạch còn chung chung;
công tác giáo dục BVMT qua các môn học ít được đề cập.
HT quản lý thực hiện kế hoạch bằng việc giao cho các tổ
trưởng (72.6%) và GVBM (85.1%) do đó, hoạt động giảng dạy còn
tùy tiện, phụ thuộc vào ý thức trách nhiệm của giáo viên.
b. Thực trạng quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của
GV
Hiệu trưởng quản lý tương đối tốt việc soạn bài và chuẩn bị
lên lớp của GV, quy định việc soạn bài ở các môn có kiến thức MT.
Tuy nhiên, HT kiểm tra việc soạn bài của GV chưa thường xuyên
(38.7%) chủ yếu giao cho phó HT (77.4%) nên việc chỉ đạo còn
nhiều hạn chế.
c. Thực trạng quản lý việc dự giờ lên lớp có nội dung
GDBVMT
HT chưa quan tâm dự giờ lên lớp của giáo viên các môn có
tích hợp giáo dục BVMT (36.3%) nên đã tạo ra sự tuỳ tiện trong việc
thực hiện kế hoạch giáo dục BVMT của nhà trường.
d. Thực trạng quản lý việc phân tích tính sư phạm giờ dạy
HT có quan tâm phân tích đánh giá giờ dạy của GV (69.0%),
nhưng ít dự các buổi phân tích, đánh giá giờ dạy của tổ chuyên môn
(51.2%) mà thường giao cho phó hiệu trưởng dự họp. Do đó, hiệu
quả của việc dự giờ và phân tích sư phạm giờ dạy không cao.
e. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra- đánh giá HS
HT các trường thường quan tâm đến việc kiểm tra, đánh giá
HS của GV qua Sổ gọi tên và ghi điểm (66.1%). Tuy nhiên, việc
đánh giá HS về kiến thức giáo dục BVMT còn chung chung, chưa
tạo cho HS động lực tìm tòi và ghi nhớ những kiến thức giáo dục
BVMT.
15
2.4.2. Thực trạng quản lý công tác giáo dục môi trường
thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp
Hiệu trưởng đã chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch. Tuy
nhiên, kế hoạch chưa cụ thể, chưa có nội dung và mục tiêu rõ ràng;
việc điều hành thực hiện kế hoạch còn thiếu chặt chẽ.
2.4.3. Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên về
nội dung, phương pháp giáo dục BVMT
HT đã tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các lớp tập huấn
về giáo dục BVMT (60.1%). Tuy nhiên, việc tổ chức truyền đạt lại
cho các GV trong tổ với thời gian hạn chế. Nên GV phải tự bồi
dưỡng các nội dung, kiến thức giáo dục BVMT (58.9%).
Mặt khác, các trường ít chú trọng công tác bồi dưỡng nghiệp
vụ, nội dung và phương pháp giáo dục BVMT cho đội ngũ GV
(46.4%). Ít quan tâm tổ chức các hội thảo để bàn bạc, xây dựng
chương trình liên quan đến giáo dục BVMT (40.5%).
2.4.4. Thực trạng quản lý công tác phối hợp với các tổ
chức trong và ngoài nhà trường trong công tác giáo dục BVMT
a. Quản lý việc phối hợp các tổ chức trong nhà trường
Sự phối hợp giữa các lực lượng trong nhà trường chưa đồng
bộ. Chủ yếu và thường xuyên là sự phối hợp giữa BGH với GVCN
(63.7%), BGH với Đoàn thanh niên (68.5%), GVCN với Đoàn TN,
GVCN với GVBM (63.7%) và GVCN với CMHS (66.7%).
b. Quản lý việc phối hợp các tổ chức ngoài nhà trường
Nhà trường và các lực lượng bên ngoài chỉ phối hợp khi có
sự chủ động từ phía nhà trường, chưa mang tính kế hoạch.
Việc phối hợp giữa CMHS với các lực lượng trong nhà
trường cũng không thường xuyên (51.2%), chủ yếu là tổ chức họp
CMHS trao đổi về hành vi gây ảnh hưởng đến vệ sinh và môi trường.
2.4.5. Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
16
phục vụ giáo dục BVMT
HT các trường đã quản lý tốt CSVC thiết yếu như: trường
lớp, phòng học, thư viện, cảnh quan sư phạm, thiết bị đồ dùng dạy
học. Tuy nhiên, các đầu sách, tài liệu, băng đĩa và tranh ảnh phục vụ
công tác giáo dục BVMT trong thư viện các trường chưa phong phú.
2.5. ĐÁNH GIÁ CHUNG
Các trường có nhận thức đúng đắn về vai trò và ý nghĩa của
giáo dục BVMT và quản lý công tác giáo dục BVMT cho HS; có sự
phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia các
hoạt động giáo dục BVMT cho HS. HS có ý thức chấp hành nội quy
trường lớp, tích cực học tập. Các em hiểu rõ tầm quan trọng của việc
BVMT.
Tuy nhiên, vẫn còn bộc lộ nhiều tồn tại: kế hoạch còn rất
chung chung; chưa quan tâm đầy đủ chương trình giáo dục BVMT
lồng ghép trong các môn khi dự giờ, kiểm tra- đánh giá HS; công tác
bồi dưỡng về giáo dục BVMT còn chiếu lệ, hình thức; việc phối hợp
với các lực lượng trong và ngoài nhà trường chưa thường xuyên;
CSVC, TBDH phục vụ giáo dục BVMT chưa được quan tâm đầu tư
đúng mức.
Tiểu kết chương 2
Những năm qua, việc quản lý công tác giáo dục BVMT đã
được các trường quan tâm và đạt những kết quả bước đầu về nhận
thức, xây dựng văn hóa học đường, xây dựng cảnh quan sư phạm nhà
trường xanh, sạch, đẹp, tổ chức tốt các hoạt động NGLL giáo dục
BVMT.
Tuy nhiên, thực trạng quản lý công tác giáo dục BVMT còn
nhiều hạn chế. Công tác giáo dục BVMT thông qua dạy tích hợp
hiệu quả thấp. Sự phối hợp giữa các lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường hiệu quả chưa cao; việc chỉ đạo, tổ chức, kiểm tra-
17
đánh giá chưa thường xuyên; hình thức tổ chức chưa phong phú,
thiếu các biện pháp quản lý phù hợp.
Để khắc phục tình trạng này, cần có những biện pháp quản lý
để nâng cao chất lượng giáo dục BVMT góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện cho HS các trường THPT tp Pleiku, tỉnh
Gia Lai.
CHƯƠNG 3
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ PLEIKU, TỈNH GIA LAI
3.1. NHỮNG NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP
- Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện, hệ thống
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
3.2. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC BVMT
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ
PLEIKU, TỈNH GIA LAI
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên
trường THPT về vai trò, ý nghĩa của công tác giáo dục bảo vệ
môi trường
a. Đối với hiệu trưởng và cán bộ quản lý nhà trường
Hiệu trưởng và CBQL nhà trường nắm vững các văn bản chỉ
đạo của cấp trên, triển khai quán triệt trong toàn thể CB, GV, HS và
CMHS. Xây dựng kế hoạch quản lý công tác giáo dục BVMT cho
HS sát đúng, khả thi. Trực tiếp chỉ đạo và kiểm tra việc thực hiện kế
hoạch.
18
b. Đối với Đoàn thanh niên và Hội Liên hiệp thanh niên
nhà trường
Đoàn và Hội LHTN xây dựng chương trình hành động trong
năm học với nội dung và hình thức thiết thực. Tổ chức các hoạt động
tuyên truyền, các hoạt động lồng ghép nhằm nâng cao nhận thức và
định hướng hành động đúng đắn cho học sinh về môi trường sống.
c. Đối với giáo viên
* Đối với giáo viên bộ môn
Giáo viên bộ môn phải thể hiện tinh thần trách nhiệm qua
khối lượng kiến thức, kỹ năng, phương pháp truyền đạt. Thiết kế, tổ
chức hướng dẫn HS tham gia các hoạt động có liên quan đến môi
trường từ đó hình thành quan niệm, thái độ tích cực đối với môi
trường.
* Đối với giáo viên chủ nhiệm (GVCN)
GVCN phải nhận thức đúng đắn về mục tiêu giáo dục
BVMT, có tinh thần trách nhiệm, giáo dục ý thức về môi trường vào
việc rèn luyện kỹ năng sống cho HS thông qua hoạt động tập thể đặc
biệt là giờ sinh hoạt lớp giúp học sinh nhận thức được vai trò của
môi trường để từ đó có thái độ và hành động tích cực tham gia công
tác BVMT.
3.2.2. Tăng cường quản lý hoạt động dạy học tích hợp, lồng
ghép các nội dung giáo dục BVMT
a. Quản lý chương trình giáo dục BVMT
Để việc quản lý thực hiện chương trình giáo dục BVMT đạt
kết quả, HT phải chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng chương trình giáo
dục BVMT thống nhất và triển khai thực hiện đồng bộ trong trường.
b. Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên
Để quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp của giáo viên,
hiệu trưởng phải thông qua giáo án.
Tải về để xem bản đầy đủ
26 trang
13280
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Tóm tắt Luận văn Biện pháp quản lý công tác giáo dục bảo vệ môi trường ở các trường THPT thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- tom_tat_luan_van_bien_phap_quan_ly_cong_tac_giao_duc_bao_ve.pdf
