Luận văn Những nhân tố quyết định lượng tiền nắm giữ của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ꢂÀO TꢃO
TRꢄꢅNG ꢂꢃI HꢆC KINH Tꢇ TP. Hꢈ CHÍ MINH
-------------
NGUYꢉN THꢊ NGꢆC PHꢄƠNG
ꢋꢌꢍꢋꢎꢏꢋꢌꢐꢋꢏꢑꢒꢏꢓꢔꢕꢇꢑꢏꢂꢊꢋꢌꢏꢖꢄꢗꢋꢎꢏꢑꢘꢙꢋꢏꢋꢚꢛꢏ
GIꢍꢏꢜꢝꢞꢏꢜꢟꢜꢏꢠꢡꢞꢋꢌꢏꢋꢎꢌꢘꢢꢣꢏꢋꢘꢤꢛꢏꢕꢇꢑꢏꢑꢥꢤꢋꢏ
ꢑꢌꢊꢏꢑꢥꢄꢅꢋꢎꢏꢜꢌꢦꢋꢎꢏꢧꢌꢡꢟꢋꢏꢨꢘꢢꢑꢏꢋꢞꢛ
LUꢩN VꢪN THꢃC Sꢫ KINH Tꢇ
TP. Hꢈ CHÍ MINH - NꢪM 2013
Bꢀ GIÁO DꢁC VÀ ꢂÀO TꢃO
TRꢄꢅNG ꢂꢃI HꢆC KINH Tꢇ TP. Hꢈ CHÍ MINH
-------------
ꢋꢎꢔꢕꢉꢋꢏꢑꢌꢊꢏꢋꢎꢆꢜꢏꢣꢌꢄƠꢋꢎ
ꢋꢌꢍꢋꢎꢏꢋꢌꢐꢋꢏꢑꢒꢏꢓꢔꢕꢇꢑꢏꢂꢊꢋꢌꢏꢖꢄꢗꢋꢎꢏꢑꢘꢙꢋꢏꢋꢚꢛꢏ
GIꢍ ꢜꢝꢞꢏꢜꢟꢜꢏꢠꢡꢞꢋꢌꢏꢋꢎꢌꢘꢢꢣꢏꢋꢘꢤꢛꢏꢕꢇꢑꢏꢑꢥꢤꢋꢏ
ꢑꢌꢊꢏꢑꢥꢄꢅꢋꢎꢏꢜꢌꢦꢋꢎꢏꢧꢌꢡꢟꢋꢏꢨꢘꢢꢑꢏꢋꢞꢛ
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ Sꢒ: 60340201
LUꢩN VꢪN THꢃC Sꢫ KINH Tꢇ
NGꢀꢁI HꢀꢂNG DꢃN KHOA HꢄC
PGS. TS. NGUYꢉN THꢊ LIÊN HOA
TP. Hꢈ CHÍ MINH - NꢪM 2013
LꢅI CAM ꢂOAN
Tôi xin cam ꢅoan luꢆn vꢇn thꢈc sꢉ kinh tꢊ “ꢋꢌꢍꢋꢎꢏꢋꢌꢐꢋꢏꢑꢒꢏꢓꢔꢕꢇꢑꢏꢂꢊꢋꢌꢏ
ꢖꢄꢗꢋꢎꢏꢑꢘꢙꢋꢏꢋꢚꢛꢏꢎꢘꢍꢏꢜꢝꢞꢏꢜꢟꢜꢏꢠꢡꢞꢋꢌꢏꢋꢎꢌꢘꢢꢣꢏꢋꢘꢤꢛꢏꢕꢇꢑꢏꢑꢥꢤꢋꢏ
ꢑꢌꢊꢏꢑꢥꢄꢅꢋꢎꢏꢜꢌꢦꢋꢎꢏꢧꢌꢡꢟꢋꢏꢨꢘꢢꢑꢏꢋꢞꢛ” là công trình nghiên cꢋu cꢌa
chính tác giꢍ, nꢎi dung ꢅưꢏc ꢅúc kꢊt tꢐ quá trình hꢑc tꢆp và các kꢊt quꢍ
nghiên cꢋu thꢒc tiꢓn trong thꢔi gian qua, sꢕ liꢖu sꢗ dꢘng là trung thꢒc và có
nguꢙn gꢕc trích dꢚn rõ ràng.
Thành phꢀ Hꢁ Chí Minh, tháng 12 nꢂm 2013
Nguyꢬn Thꢭ Ngꢮc Phꢯꢰng
ꢛꢁꢜꢏꢖꢁꢜ
Trang phꢘ bìa
Lꢔi cam ꢅoan
Mꢘc lꢘc
Danh mꢘc các bꢍng
ꢑꢱꢛꢏꢑꢚꢑ..................................................................................................................1
CHꢄƠNG 1: GIꢲꢘꢏꢑꢌꢘꢢꢔ.......................................................................................2
1.1. Lý do chꢑn ꢅꢛ tài........................................................................................2
1.2. Mꢘc tiêu nghiên cꢋu...................................................................................3
1.3. ꢜꢕi tưꢏng và phꢈm vi nghiên cꢋu...............................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cꢋu............................................................................4
1.5. Nꢎi dung và kꢊt cꢝu luꢆn vꢇn .....................................................................4
CHꢄƠꢋꢎꢏꢳꢴꢏꢑꢵꢋꢎꢏꢓꢔꢞꢋꢏꢖꢶꢏꢑꢌꢔꢕꢇꢑꢏꢨꢷꢏꢜꢟꢜꢏꢋꢎꢌꢘꢤꢋꢏꢜꢦU TRꢄꢲC
ꢂÂY............................................................................................................................5
2.1. ꢞꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢠꢧꢥ........................................................................................5
2.2. ꢞꢨꢩꢠꢡꢪꢫꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡꢮꢛꢡꢠꢧꢥꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥ.......................................................7
2.2.1. Mꢃt sꢀ lý thuyꢄt nꢅꢆꢇꢈꢉꢆꢊ.........................................................................7
2.2.2. Lý thuyꢄt liên quan ꢋꢄꢆꢇꢌꢍꢌꢇꢆꢎꢏꢆꢇꢈꢀꢇꢉꢆꢎꢇꢎꢐꢑꢆꢊꢇꢋꢄꢆꢇꢒꢐꢓng tiꢅn nꢔm giꢕ..9
2.2.3. Các nhân tꢀ tác ꢋꢃng ꢋꢄn lꢐꢓng tiꢅn nꢔm giꢕ ꢋꢐꢓc phát triꢖn tꢗ các lý
thuyꢄt bꢑi các tác giꢉ......................................................................................11
2.3. ꢞꢨꢩꢠꢡꢪꢫꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋu thꢒꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢠ ..........................................................16
ꢘꢙꢚꢙꢛꢙꢇꢜꢎꢝꢆꢊꢇ–ꢇꢞꢟꢟꢇꢠꢡꢢꢣꢇꢤꢝꢥꢡꢦꢇꢜꢙꢇꢧꢝꢨꢩꢪꢇꢥꢫꢇꢬꢆꢆꢇꢭꢙꢇꢞꢎꢩꢪꢢꢝꢆꢇ–ꢇꢮꢜꢍꢌꢇꢆꢎꢏꢆꢇꢈꢀꢇ
ꢯꢨꢰꢄꢈꢇꢋꢱꢆꢎꢇꢋꢄꢆꢇꢈꢎꢝꢆꢎꢇꢲꢎꢟꢉꢆꢇꢌꢳꢝꢇꢦꢟꢝꢆꢎꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵꢇꢈꢎꢩꢟꢇꢒꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢥꢫꢇꢈꢎꢷꢌꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢢꢸ –
1998................................................................................................................16
ꢘꢙꢚꢙꢘꢙꢇꢹꢡꢢꢇꢺꢵꢒꢩꢪꢣꢇꢻꢩꢩꢇꢼꢡꢆꢲꢟꢽꢡꢈꢾꢣꢇꢿꢩꢆꣀꢇꢞꢈꢨꢒꢾꢇꢥꢫꢇꢿꢟꢎꢝꢆꢇꣁꢡꢒꢒꢡꢝꢢꣂꢟꢆꢇ– “Các yꢄu
tꢀ quyꢄt ꢋꢱnh và ꢉnh hꢐꢑng cꢳa lꢐꢓng tiꢅn nꢔm giꢕ cꢳa doanh nghiꢴp” – 1999
.......................................................................................................................16
ꢘꢙꢚꢙꢚꢙꢇꢻꢩꢩꢇꢼꢡꢆꢲꢟꢽꢡꢈꢾꢇꢥꢫꢇꢿꢟꢎꢝꢆꢇꣃ. Williamson – “S꣄ꢌꢇꢢꣅꢆꢎꢇꢌꢳꢝꢇꢆꢊꢏꢆꢇꢎꢫꢆꢊꢇꢥꢫꢇ
lꢐꢓꢆꢊꢇꢈꢡꢅꢆꢇꢆꢔꢢ giꢕꢇꢆꢊꢇꢌꢎ꣄ng tꢗꢇꢎꢈꢇꢉꢆꢸꢇ– 2001....................................17
ꢘꢙꢚꢙꢙꢇꢧꢡꢊꢨꢩꢒꢇꢬꢙꢩꢪꢪꢩꢡꢪꢝꢇꢥꢫꢇꢬꢆꢈꢟꢆꢡꢟꢇꢞ. Vilela – “Tꣅi sao doanh nghiꢴp lꣅi giꢕ
tiꢅn m꣎t? Bng ch꣄ng thu thp tꢗ các khꢀi kinh tꢄ và ꢋꢁng tiꢅn chung Châu
Âu” – 2004 .....................................................................................................18
2.3.5. Aydin Ozkan và Neslihan Ozkan – “Lꢐꢓng tiꢅn m꣎t nꢔm giꢕ: Nghiên c꣄u
thꢷc nghiꢴm tꣅꢡꢇꢌꢍꢌꢇꢦꢟꢝꢆꢎꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵꢇꢈꢎꢨꢃc Vꢐơng quꢀc Anh” – 2004 ................18
ꢘꢙꢚꢙ꣏ꢙꢇꢜꢒꢍꢨꢦꢡꢝꢇꢜꢨꣂꢈꢟꢦꢡꢟꢣꢇꢧꢡꢊꢨꢩꢒꢙꢬꢇꢩꢪꢪꢩꢡꢪꢝꢇꢥꢫꢇꢜꢒꢝꢪꢝꢇꢿꢝꢵꢟꣂꢟ– “Lꢐꢓꢆꢊꢇꢈꢡꢅꢆꢇ
ꢆꢔꢢꢇꢊꢡꢕ và nhꢕꢆꢊꢇꢋꢡꢅꢨꢇꢲꢡꢴꢆꢇꢲꢡꢆꢎꢇdoanh” – 2005 ............................................19
2.3.7. Thomas W. Bates, Kathleen M. Kahle và Rene M. Stulz – “Tꣅꢡꢇꣂꢝꢟꢇꢌꢍꢌꢇ
ꢦꢟꢝꢆꢎꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵꢇꢧ꣐ lꣅi giꢕ nhiꢅu tiꢅn hơn so v꣑i quá kh꣄ cꢳa h꣒?” – 2009 .......20
ꢘꢙꢚꢙ꣓ꢙꢇꢜꢎꢡꢩ-ꢧꢝꢰꢇꢞꢨꢩꢆꢇ–ꢇꢮꢜꢍꢌꢇꢆꢎꢏꢆꢇꢈꢀꢇꢉꢆꢎꢇꢎꢐꢑꢆꢊꢇꢋꢄꢆꢇꢒꢐꢓꢆꢊꢇꢈꢡꢅꢆꢇꢆꢔꢢꢇꢊꢡꢕꢇꢆꢊꢇ
ch꣄ꢆꢊꢇꢌꢍꢌꢇꢦꢟꢝꢆꢎꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵꢇꢆꢡ꣔ꢢꢇꢰꢄꢈꢇ꣕ꢫꢇꢻꢝꢆꢸꢇ– 2011.........................................21
2.3.9. William L. Meggison và Zuobao Wei – “Sꢑ hꢕu nhà nꢐ꣑c, ràng buꢃc
ngân sách mꢅm và lꢐꢓng tiꢅn nꢔm giꢕ: bng ch꣄ng tꢗꢇꢌꢍꢌꢇꢦꢟꢝꢆꢎꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵꢇꢈꢐ
nhân Trung Quꢀc” – 2012 ..............................................................................21
ꢘꢙꢚꢙꢛ꣖ꢙꢇꢭꢨꢊꢩꢆꢩꢇꢙꢇꢝꢢꢝꢇꢥꢫꢇ꣗ꢝꢢꢩꣂꢇꢤꢙꢇꢧꢝꢌꢩꢈꢎꢇ–ꢇꢮꢿꢳꢡꢇꢪꢟꢣꢇꢈ꣘ꢇꣂꢨ꣙ꢈꢇꣂꢡꢆꢎꢇꢒꢓꢡꢇꢥꢫꢇꣂꢷꢇ
ꢌꢏꢆꢇꢆꢊ: Nhꢕng nghiên c꣄u thꢷꢌꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢢꢸꢇ– 1973 ........................................22
CHꢄƠNG 3: PHꢄƠꢋꢎꢏꢣꢌꢟꢣꢏꢋꢎꢌꢘꢤꢋꢏꢜꢦU ....................................................28
3.1. Nguꢙn dꢤ liꢖu...........................................................................................28
3.2. Xác ꢅꢲꢦꢨꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢴꢕꢡꢵꢨꢘꢡꢥꢨꢭꢎꢪꢡꢮꢶꢡꢪꢫꢪꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢴꢕꢡꢅꢎꢪꢡꢯꢆꢵ ...................................29
3.2.1. Biꢄn ph thuꢃꢌꢇ–ꢇꢈ꣘ꢇꣂꢀꢇꢈꢡꢅꢆꢇ(CASH) .......................................................29
3.2.2. Biꢄn ꢋꢃc lp ..........................................................................................30
3.3. Phươꢦꢢꢡꢵꢨꢫꢵꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋu..........................................................................35
3.3.1. Thꢀng kê mô tꢉ......................................................................................35
3.3.2. Kiꢖm tra ꢋơn biꢄn..................................................................................35
3.3.3. Kiꢖm tra hꢁi quy....................................................................................35
ꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢛꢙꢇꢧꢇꢎꢆꢎꢇꢝꢢꢝꢇ– MacBeth..................................................................36
ꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢘꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢦꢕꢇꢒꢡꢴꢨꢇꢌꢎꣀꢟꢇꣂꢇꢦꢆꢊꢇꢊꢡꢍꢇꢈꢪꢱꢇꢈꢪꢨꢆꢊꢇꢆꢎ .................................38
ꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢼꢟꢟꢒꢩꢦꢇꢺꢻꢞꢇꢥ꣑ꢡꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢂꢢ................................................39
ꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢼꢟꢟꢒꢩꢦꢇꢺꢻꢞꢇꢥ꣑ꢡꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢂꢢꢇꢥꢫꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢊꢫꢆꢎꢇꢌꢆꢊꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵ
.......................................................................................................................40
ꢚꢙꢚꢙꢚꢙꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢌꢍꢌꢇꢉꢆꢎꢇꢎꢐꢑꢆꢊꢇꢌꢀꢇꢋꢱꢆꢎ..........................................................42
CHꢄƠꢋꢎꢏꢸꢴꢏꢧꢇꢑꢏꢓꢔꢹꢏꢋꢎꢌꢘꢤꢋꢏꢜꢦU ...............................................................43
4.1. ꢷꢨꢕꢦꢢꢡꢸꢬꢡꢠꢹꢡꢥꢍ ........................................................................................43
4.2. ꢺꢨꢻꢦꢡꢥꢼꢪꢨꢡꢅơꢦꢡꢳꢣꢊꢦ....................................................................................44
4.3. ꢽꢊꢥꢡꢾꢭꢍꢡꢨꢙꢣꢡꢾꢭꢱ........................................................................................46
4.3.1. Mꢇꢎꢆꢎꢇꢝꢢꢝꢇ– MacBeth.....................................................................46
ꢙꢚꢙꢘꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢦꢕꢇꢒꢡꢴꢨꢇꢌꢎꣀꢟꢇꣂꢇꢦꢆꢊꢇꢊꢡꢍꢇꢈꢪꢱꢇꢈꢪꢨꢆꢊꢇꢆꢎ ....................................47
ꢙꢚꢙꢚꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢼꢟꢟꢒꢩꢦꢇꢺꢻꢞꢇꢥ꣑ꢡꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢂꢢ...................................................48
ꢙꢚꢙꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢼꢟꢟꢒꢩꢦꢇꢺꢻꢞꢇꢥ꣑ꢡꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢂꢢꢇꢥꢫꢇꢡꢄꢆꢇꢊꢡꢉꢇꢆꢊꢫꢆꢎꢇꢌꢆꢊꢇꢆꢊꢎꢡꢴꢵ..49
ꢙꢚꢙꢙꢇ꣕ꢁꢡꢇꢯꢨꢰꢇꢌꢍꢌꢇꢉꢆꢎꢇꢎꢐꢑꢆꢊꢇꢌꢀꢇꢋꢱꢆꢎ.............................................................50
ꢙꢚꢙ꣏ꢙꢇꢹꢆꢊꢇꢎꢓꢵꢇꢌꢍꢌꢇꢲꢄꢈꢇꢯꢨꢉꢇꢎꢁꢡꢇꢯꢨꢰ................................................................51
CHꢄƠꢋꢎꢏꢺꢴꢏꢧꢇꢑꢏꢖꢔꢩꢋ .......................................................................................54
5.1. ꢷꢿꢦꢢꢡꢨꢏꢵꢡꢪꢫꢪꢡꢸꢊꢥꢡꢾꢭꢍꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋu .............................................................54
5.2. Giꣀꢣꢡꢨꢈꢦꢡꢪꢌꣁꢡꢅꢛꢡꢥꢶꢣ....................................................................................56
5.3. Hưꣀng nghiên cꢋu trong tương lai............................................................56
DANH MꢁC TÀI LIꢢU THAM KHꢹO ................................................................58
PHꢁꢏꢖꢁꢜ.................................................................................................................60
ꢠꢞꢋꢌꢏꢛꢁꢜꢏCÁC ꢻꢹꢋꢎꢏ
ꣂꢍꢦꢢꢡꣃ꣄ꣅꢡꢷꢩꢠꢡꢥꢟꢥꢡꢸꢊꢥꢡꢾꢭꢍꢡꢪꢌꣁꢡꢪꢫꢪꢡꢥꢫꢪꢡꢢꢣꢍꢡꢯꢣꢬꢦꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢅꢊꢦꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤ..........23
ꣂꢍꢦꢢꢡ2.2: Tꢿng hꢏp dꢒꢡꢅꢫꢦꢡꢮꢛꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢪꢫꢪꢡꢦꢨꢻꢦꢡꢥꢕꢡꢮꢶꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤ ....25
ꣂꢍꢦꢢꢡ꣄ꣅꢡꢷꢿꢦꢢꢡꢨꢏꢵꢡꢪꢫꢪꢡꢅꢡꢯưꢔꢦꢢꢡꢪꢫꢪꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢴꢗꢡꢘꢦꢢꢡꢥꢦꢢꢡꢳꢶꢣꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭ..............34
ꣂꢍꢦꢢꢡ꣄ꣅꢡꢷꢨꢕꢦꢢꢡꢸꢬꢡꢠꢹꢡꢥꢍ......................................................................................43
ꣂꢍꢦꢢꢡ꣄ꣃꢡꣁꢡꢥꢆꢦꢡꢪꢫꢪꢡꢨꢖꢡꢴꢕꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢢꢣꢤa các biꢊn trong mꢚu gꢙm 500 quan sát
..............................................................................................................................45
ꣂꢍꢦꢢꢡ4.3: Tꢿng hꢏp kꢊt quꢍ nghiên cꢋu vꢛ các nhân tꢕ ꢅꢧc thù doanh nghiꢖp có ꢍꢦꢨꢡ
ꢨưꢦꢢꢡꢅꢊꢦꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡvà sꢒ phù hꢏp cꢌa các kꢊt quꢍ vꣀi các lý thuyꢊt và
kꢊt quꢍ thꢒc nghiꢖꢠꢡꢥưꣀꢪꢡꢅꢻꢱ...............................................................................52
1
ꢑꢱꢛꢏꢑꢚꢑ
Bài nghiên cꢋu nh꣎m xác ꢅꢲnh các nhân tꢕ ꢅꢧc thù ꢪꢌꣁꢡdoanh nghiꢖp có ꢥꢫꢪꢡꢅꢎꢦꢢ
ꢅꢊꢦꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢪꢌa các doanh nghiꢖp niêm yꢊt trên thꢲ trưꢔng chꢋng khoán
Viꢖt Nam trong giai ꢅoꢈn tꢐ nꢇm 2009 ꢅꢊn nꢇm 2012 b꣎ng cách sꢗ dꢘꢦꢢꢡ ꢳꢕꢦꢡ
ꢵꢨươꢦꢢꢡꢵꢨꢫꢵꢡꢨꢙꢣ quy (ꢹꢡꢨ꣏ꢦꢨꢡFama – MacBeth, ꣐ꢙꢣꢡꢾꢭꢱꢡꢤꢡꢯꢣꢖꢭꢡꢪꢨ꣑ꢡꢴꢗꢡꢘꢦꢢꢡꢢꢣꢫꢡ
ꢥꢲꢡꢥꢭꢦꢢꢡꢳ꣏ꢦꢨ, ꣐ꢙꢣꢡꢾꢭꢱꢡPooled OLS ꢮꣀꢣꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢢꢣꢍ, ꣐ꢙꢣꢡꢾꢭꢱꢡꢪꢫꢪꢡꢍꢦꢨꢡꢨưꢦꢢꢡꢪꢕꢡꢅꢲꢦꢨ)
ꢅ꣒ ưꣀc lưꢏng tham sꢕ mô hình hꢙi quy. Tꢿng hꢏp kꢊt quꢍ hꢙi quy cho thꢝy các
nhân tꢕ ꢪꢩꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢪ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢣꢛꢭꢡꢮꣀꢣꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤ là: ꢾꢭꢱꢡꢠꢹꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ,ꢡ
꣔ꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦ꣕ꢡꢪơꢡꢨꢎꢣꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡvà thanh toán cꢿ tꢋc, các biꢊn ꢪꢩꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢦꢢưꢏꢪꢡꢪꢨꢣꢛꢭꢡ
ꢮꣀꢣꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡlà: ꢅ꣔ꢦꢡꢳ꣗ꢱꢡꢥꢶꢣꢡꢪꢨꢼꢦꢨ꣕ꢡꢦꢏꢡꢦꢢꢻꢦꢡꢨꢶꢦꢢ, ꢥꢶꢣꢡꢴꢍꢦꢡꢯưꢭꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢥꢨꢭ꣖ꢦꢡ
ꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢥꢣꢛꢦ.ꢡꣂꢶꢣꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡcꢋu ꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢥ꣏ꢠꢡꢥꢨꢝꢱꢡꢠꢕꢣꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢢꢣꢤꣁꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢅꢎꢦꢢꢡ
꣔ꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢮꢶꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤ.
2
ꢜꢌꢄƠꢋꢎꢏꢼꢴꢏꢎꢘꢲꢘꢏꢑꢌꢘꢢꢔ
1.1. Lý do chꢮn ꢽꢾ tài
ꢷꢣꢛꢦꢡꢅưꢏꢪꢡ꣘꣙ꢠꢡꢦꢨưꢡꢯꢶꢡꢠꢫꢭꢡꢪꢌꣁꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ꣄ꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢪ꣖ꢦꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥư꣕ꢡꢅ꣒ꢡ
ꢥꢣꢊꢦꢡꢨꢶꢦꢨꢡꢪꢫꢪꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢸꢣꢦꢨꢡꣁꢦꢨ꣕ꢡꢅ꣒ꢡꢪꢨꢣꢡꢥꢍꢡꢯꢣꢡꢮꣁꢱ꣕ꢡꢅ꣒ꢡꢥꢨꣁꢦꢨꢡꢥꢫꢦꢡꢪꢿꢡꢥꢋꢪꢡꢪꢨꢡꢪꢫꢪꢡ
ꢪꢿꢡꢅꢹꢦꢢꢡꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢾꢭꢫꢡ ꢦꢨꢣꢛꢭꢡꢥꢣꢛꢦꢡ ꢴꢡꢸꢨꢣꢊꢦꢡ ꢪꢨꢡꢥꢡ ꢴꢭꢝt ꢴꢣꢦꢨꢡꢯꢏꢣꢡ ꢪꢌꣁꢡ ꣁꢦꢨꢡ
ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢥꢨꢝꢵꢡꢡꢨꢈꢦꢡꢪꢨꢊꢡꢥꢦꢢꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢥꢈꢡꣁꢡꢯꢏꢣꢡꢦꢨꢭꢆꢦꢡꢥꢐꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢸꢣꢦꢨꢡꣁꢦꢨꢡꢮꢶꢡꢨꢈꢥꢡ
ꢅꢎꢦꢢꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥư꣄ꢡꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢾꢭꢫꢡꢼꢥꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢴꢡꢸꢨꢣꢊꢦꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢯꢻꢠꢡꢮꢶꢡꢥ꣏ꢦꢨꢡꢥꢈꢦꢢꢡꢸꢨꢩꢡ
ꢸꢨꢇꢦꢡꢮꢛꢡꢥꢨꣁꢦꢨꢡꢸꢨꢍꢦ꣕ꢡꢥꢨꢆꢠꢡꢪꢨꢼꢡꢯꢶꢡꢪꢩꢡꢸꢨꢍꢡꢦꢇꢦꢢꢡꢵꢨꢫꢡꢴꢍꢦꢡꢡꢠꢝꢥꢡꢸꢨꢍꢡꢦꢇꢦꢢꢡꢥꢨꣁꢦꢨꢡꢥꢫꢦ.ꢡ
ꢞꢨưꢡꢮꢆꢱꢡꢪꢩꢡꢨꣁꢱꢡ ꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢕꢣꢡ ưꢭꢡ ꢅưꢏꢪꢡ ꢅꢡ ꢯưꢔꢦꢢꢡꢳ꣎ꢦꢢꢡ ꢪꢫꢪꢨꢡ ꢪꢻꢦꢡ
ꢳ꣎ꢦꢢꢡꢢꢣꢤꣁꢡꢪꢨꢣꢡꢵꢨꢼꢡꢮꢶꢡꢯꢏꢣꢡꢼꢪꢨꢡꢪꢌꣁꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢮꢶꢡꢪꢫꢪꢡꢦꢨꢻꢦꢡꢥꢕꢡꢅꢧc thù ꢦꢶꢡcꢌa
doanh nghiꢖp ꢴꢡꢾꢭꢱꢊꢥꢡꢅꢲꢦꢨꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢪꢌꣁꢡcác ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ.
ꢜꢛ tàiꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡcác nhân tꢕ ꢍnh hưng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ ꢅã ꢅưꢏc thꢒc hiꢖn
bi nhiꢛu tác giꢍ trên thꢊ giꣀi. ꢜó là các nghiên cꢋu cꢌa các tác giꢍ: Kim et al.
(1998), Opler et al. (1999) cùng sꢗ dꢘng dꢤ liꢖu các doanh nghiꢖp M꣠, Pinkowitz
và Williamson (2001) sꢗ dꢘng dꢤ liꢖu các doanh nghiꢖp M꣠, ꢜꢋc và Nhꢆt Bꢍn,
Ferreira và Vilela (2004) sꢗ dꢘng dꢤ liꢖu nghiên cꢋu là các doanh nghiꢖp ꢥꢨꢭꢎꢪꢡ
ꢸꢨꢕꢣꢡꢅꢙꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢪꢨꢭꢦꢢꢡ꣡ꢨꢻꢭꢡ꣢ꢭ (EMU), Ozkan và Ozkan (2004) sꢗ dꢘng dꢤ liꢖu
nghiên cꢋu là các doanh nghiꢖp Vương Quꢕc Anh, Custodio, Ferreira và Raposo
(2005) và Bates et al. (2009) sꢗ dꢘng dꢤ liꢖu nghiên cꢋu là các doanh nghiꢖp M꣠꣕ꢡ
꣙ꢢꢢꢣꢴꢦꢡꢮꢶꢡ꣣꣙ꢣꢡ꣤ꣃ꣥ꣅꣃ꣦ꢡꢴꢗꢡꢘꢦꢢꢡꢤꢡꢯꢣꢖꢭꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡꢯꢶꢡꢪꢫꢪꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡtư nhân
ꢷꢭꢦꢢꢡ꣧ꢭꢕꢪ. Các tác giꢍ ꢅã phát tri꣒n các dꢒ ꢅoán liên quan ꢅꢊn các nhân tꢕ ꢍnh
hưng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ tꢐ ba lý thuyꢊt ꢪꢨꢼꢦꢨꢡꢅưꢏc sꢗ dꢘng rꢎng rãi trong
lꢉnh vꢒc tài chính; ꢅó là: lý thuyꢊt ꢅánh ꢅꢿi, lý thuyꢊt trꢆt tꢒ phân hꢈng và lý thuyꢊt
dòng tiꢛn tꢒ do. Tꢿng kꢊt kꢊt quꢍ thꢒc nghiꢖm tꢐ các bài nghiên cꢋu trên cho thꢝy
các nhân tꢕ ꢍnh hưng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ cꢌa doanh nghiꢖp là: quy mô ꣁꢦꢨꢡ
ꢦꢢꢨꢣꢖꢵ
,
ꢅ꣔ꢦꢡꢳ꣗ꢱꢡꢥꢶꢣꢡꢪꢨꢼꢦꢨ꣕ꢡꢦꢏꢡꢦꢢꢻꢦꢡꢨꢶꢦꢢ
, ꣔ꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦ, ꢳꢣꢊꢦꢡꢅꢎꢦꢢꢡ꣔ꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦ, ꢥꢶꢣꢡꢴꢍꢦꢡꢯưꢭꢡ
ꢅꢎꢦꢢꢡꢥꢨꢭ꣖ꢦꢡꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢥꢣꢛꢦ
,
ꢪơꢡꢨꢎꢣꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥư và thanhꢡꢥꢫꢦꢡꢪꢿꢡꢥꢋꢪ. ꢺꢨ꣖ꢦꢡꢯꣀꢦꢡkꢊt
3
quꢍ cꢌa các nghiên cꢋu cho thꢝy: các nhân tꢕ có tác ꢅꢎng ngưꢏc chiꢛu vꣀi lưꢏng
tiꢛn nꢟm giꢤ là: quy mô doanh nghiꢖp, ꢅòn b꣗y tài chính, nꢏ ngân hàng, tài sꢍn lưu
ꢅꢎng thu꣖n ꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢥꢣꢛꢦ, thanh toán cꢿ tꢋc và các nhân tꢕ có tác ꢅꢎng cùng
chiꢛu vꣀi lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ là: dòng tiꢛn, biꢊn ꢅꢎng dòng tiꢛn, cơ hꢎi ꢅ꣖u tư. Tꢈi
Viꢖt Nam, hiꢖn chưa có nghiên cꢋu thꢒc nghiꢖm hoàn ch꣨nh nào nghiên cꢋu vꢛ các
nhân tꢕ tác ꢅꢎng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ, vì vꢆy, ngưꢔi viꢊt chꢑn ꢅꢛ tài ꢿꢋꣀꣁꣂꣃꢏ
nhân t꣄ ꣅꢏꢽꢭꣂꣀ lꢯng tiꢾn nm giꣁ ca các doanh nghip ꣂ꣎꣏꣐ꢏꢏ꣑꣏ꣂꢏꣀꢭꢏ
꣑ꢯ꣒ꣂꣃꢏ꣓ꣀ꣔ꣂꣃꢏ꣕ꣀ꣖꣗ꣂꢏVit Nam”ꢡꢯꢶꢠꢡꢯꢭꢆꢦꢡꢮꢇꢦꢡꢥꢕꢥꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ.
1.2. M꣘c tiêu nghiên c꣔u
Bài nghiên cꢋu nh꣎m cung cꢝp thêm b꣎ng chꢋꢦꢢꢡꢥꢨꢒꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢠꢡꢪꢨꢡꢪꢫꢪꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡꢮꢛꢡ
ꢪꢫꢪꢡꢦꢨꢻꢦꢡꢥꢕꢡꢾꢭꢱꢊꢥꢡꢅꢲꢦꢨꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡ-ꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡꢥưꢔꢦꢢꢡꢨꢏꢵꢡꢪꢌꣁꢡꢪꢫꢪꢡꣁꢦꢨꢡ
ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢦꢣꢬꢠꢡꢱꢊꢥꢡViꢖt Nam. Theo ꢅó, bài nghiên cꢋu k꣩ vꢑng trꢍ lꢔi cho hai câu h꣪i
sau ꢅây:
1. Các nhân tꢕ ꢅꢧꢪꢡꢥꢨ꣓ꢡꢦꢶꢡꢪꢌꣁꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ có tác ꢅꢎng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ
cꢌa các doanh nghiꢖp niêm yꢊt trên thꢲ trưꢔng chꢋng khoán Viꢖt Nam?
2. Các nhân tꢕ ꢅꢧꢪꢡꢥꢨ꣓ꢡ ꢪꢌꣁꢡ ꣁꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢪꢩꢡ ꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢪ꣓ꢦꢢꢡ ꢪꢨꢣꢛꢭꢡ ꢨꣁꢱꢡꢦꢢưꢏꢪꢡ
ꢪꢨꢣꢛꢭꢡꢮꣀꢣꢡlưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤꢡꢪꢌꣁ các doanh nghiꢖp niêm yꢊt trên thꢲ trưꢔng chꢋng
khoán Viꢖt Nam?
1.3. ꢂ꣄i tꢯng và ph꣙m vi nghiên c꣔u
Luꢆn vꢇn tꢆp trung nghiên cꢋu các nhân tꢕ ꢍnh hưng ꢅꢊn lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ cꢌa
các doanh nghiꢖp niêm yꢊt trên thꢲ trưꢔng chꢋng khoán Viꢖt Nam. Mꢚu nghiên cꢋu
gꢙm 125 doanh nghiꢖp niêm yꢊt trên thꢲ trưꢔngꢡꢪꢨꢋꢦꢢꢡꢸꢨꢫꢦꢡꢣꢖꢥꢡꢞꣁꢠ (không bao
gꢙm các ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ chꢋng khoán, bꢍo hi꣒m, ngân hàng và bꢝt ꢅꢎng sꢍn) cho giai
ꢅoꢈn tꢐ nꢇm 2009 ꢅꢊn nꢇm 2012.
4
1.4. Phꢯꢰng pháp nghiên c꣔u
Ngưꢔi viꢊt sꢗ dꢘng các phương pháp: thꢕng kê mô tꢍ, phân tích ꢅơn biꢊn và các
phương pháp hꢙi quy. Bꢕn phương pháp hꢙi quy ꢅưꢏc sꢗ dꢘng là: Hꢙi quy Fama-
MacBeth, Hꢙi quy dꢤ liꢖu chéo sꢗ dꢘng giá trꢲ trung bình, Hꢙi quy Pooled OLS vꣀi
biꢊn giꢍ và Hꢙi quy các ꢍnh hưng cꢕ ꢅꢲnh. ꢜây c꣫ng chính là các phương pháp
ꢅưꢏc các tác giꢍ sꢗ dꢘng ꢵꢨꢿꢡꢳꢣꢊꢦꢡꢥꢦꢢꢡꢪꢫꢪꢡnghiên cꢋuꢡꢥưꣀꢪꢡꢅꢻꢱ.
1.5. Ni dung và kt cu lun vn
Bài nghiên cꢋu ꢅưꢏc tꢿ chꢋc thành các ph꣖n chính như sau:
ꢀ Chương 1: Giꣀi thiꢖu.
ꢀ Chương 2: Tꢿng quan vꢛ lý thuyꢊt và nghiên cꢋu ꢥꢨꢒꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢠꢡꢅã có trưꣀc ꢅâyꢡ
ꢮꢛꢡꢪꢫꢪꢡnhânꢡꢥꢕꢡꢍꢦꢨꢡꢨưꢦꢢꢡꢅꢊꢦꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤ.
ꢀ Chương 3: ꢺꢨươꢦꢢꢡꢵꢨꢫꢵ nghiên cꢋu.
ꢀ Chương 4: ꢽꢊꢥꢡꢾꢭꢍ nghiên cꢋu.
ꢀ Chương 5: ꢽꢊꢥꢡꢯꢭꢆꢦ.
5
CHꢄƠNG ꢳꢴꢏꢑꢵꢋꢎꢏꢓꢔꢞꢋꢏꢖꢶꢏꢑꢌꢔꢕꢇꢑꢏꢨꢷꢏ
ꢜꢟꢜꢏꢋꢎꢌꢘꢤꢋꢏꢜꢦꢔꢏꢑꢥꢄꢲꢜꢏꢂꢐꢕ
꣡ꢨươꢦꢢꢡꢦꢶꢱꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢨꣁꢣꢡꢵꢨ꣖ꢦꢡꢪꢨꢼꢦꢨ꣄ꢡꢺꢨ꣖ꢦꢡꢅ꣖ꢭꢡꢢꢣꢍꢣꢡꢥꢨꢼꢪꢨꢡꢪꢫꢪꢡnꢎi dungꢡꢯꢣꢬꢦꢡꢾꢭꣁꢦꢡ
ꢅꢊꢦꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦ꣕ꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢅꢲꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢉꣁꢡꢮꢶꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢯꢰꢡꢡꢚꢦꢡꢅꢊꢦꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡ
ꢥꢣꢛꢦ꣄ꢡꢺꢨ꣖ꢦꢡꢴꣁꢭꢡꢢꢣꢍꢣꢡꢥꢨꢼꢪꢨꢡꢪꢫꢪꢡnhânꢡꢥꢕꢡꢍꢦꢨꢡꢨưꢦꢢꢡꢅꢊꢦꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢅưꢏꢪꢡꢒꢡ
ꢅꢫꢦꢡꢳ꣎ꢦꢢꢡꢪꢫꢪꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡtài chính ꢮꢶꢡꢪꢫꢪꢡkꢊt quꢍ tꢐꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡꢥꢨꢒꢪꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢠꢡcꢌa các
tác giꢍ.
2.1. ꢋ꣐ꢏꣃ꣎ꣁꢏ꣎ꢾꣂꢏ꣐
ꢷꢦꢢꢡ ꢯꢰꢡ ꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡ ꢥꢶꢣꢡ ꢪꢨꢼꢦꢨ꣕ꢡ ꢥꢣꢛꢦꢡ ꢅưꢏꢪꢡ ꢅꢲꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢉꣁꢡ bao gꢙmꢡ ꢥꢣꢛꢦ, ꢪꢫꢪꢡ ꢸꢨꢍꢦꢡ ꢪꢨꢋꢦꢢꢡ
ꢸꢨꢫꢦꢡ ꢥꢨꢲꢡ ꢥưꢔꢦꢢꢡ ꢦꢢꢟꢦꢡ ꢨꢈꢦꢡ ꢮꢶꢡ ꢪꢫꢪꢡ ꢸꢨꢍꢦꢡ ꢥươꢦꢢꢡ ꢅươꢦꢢꢡ ꢥꢣꢛꢦꢡ (Opler et al. (1999),
Ferreira và Vilela (2004), Bates, Kahle và Stulz (2009))꣄ꢡ꣡ꢫꢪꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢥươꢦꢢꢡꢅươꢦꢢꢡ
ꢥꢣꢛꢦꢡꢪꢩꢡꢅꢧꢪꢡꢅꢣ꣒ꢠꢡꢯꢶꢡꢪꢩꢡꢥꢨ꣒ꢡꢪꢨꢭꢱ꣒ꢦꢡꢅꢿꢣꢡꢥꢨꢶꢦꢨꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢥꢦꢢꢡꢠꢎꢥꢡꢸꢨꢍꢦꢢꢡꢥꢨꢔꢣꢡꢢꢣꣁꢦꢡꢦꢢꢟꢦ꣄ꢡ
ꢞꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡ꣘꣑ꢥꢡꢥꢬꢦꢡꢸꢨꢼꣁꢡꢪꢈꢦꢨꢡꢥꢶꢣꢡꢪꢨꢼꢦꢨꢡꢅưꢏꢪꢡꢨꢣ꣒ꢭꢡꢯꢶꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢮꢶꢡꢪꢫꢪꢡ
ꢸꢨꢍꢦꢡꢥươꢦꢢꢡꢅươꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢪꢌꣁꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ.
꣡ꢩꢡꢝꢥꢡꢦꢨꢣꢛꢭꢡꢯꢰꢡꢡꢅ꣒ ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦ꣄ꢡ꣬ꣁꢭꢡꢅꢻꢱꢡꢯꢶꢡꢳꢕꢦꢡꢯꢰꢡꢡꢪꢨꢌꢡꢱꢊꢭꢡ
ꢸꢨꢣꢊꢦꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦ:
ꢀ ꣠ꢃꢆꢊꢇꢌơꢇꢊꢡꢝꢟꢇꢦꢱꢌꢎ:ꢡ꣡ꢫꢪꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢪ꣖ꢦꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢸꢣꢦꢨꢡ
doanh. Nꢨꢭꢡꢪ꣖ꢭꢡꢮꢛꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢢꢣꢤꣁꢡꢪꢫꢪꢡꢯꢈꢣꢡꢨ꣏ꢦꢨꢡꢸꢣꢦꢨꢡꣁꢦꢨꢡc꣫ng ꢝꢥꢡꢸꢨꢫꢪꢡꢦꢨꣁꢭ꣄ꢡꢼꢡꢘ꣕ꢡꢪꢫꢪꢡ
ꣁꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡ ꢳꢫꢦꢡ ꢯ꣭ꢡ ꢵꢨꢍꢣꢡ ꢪꢩꢡ ꢴ꣮ꢦꢡ ꢥꢣꢛꢦꢡ ꢥꢦꢢꢡ ꢸ꣑ꢥꢡ ꢪꢌꣁꢡ ꢪꢗꣁꢡ ꢨꢶꢦꢢꢡ ꢅ꣒ꢡ ꢨꢈꢥꢡ ꢅꢎꢦꢢꢡ ꢸꢣꢦꢨꢡ
ꣁꢦꢨ꣄ꢡꢞꢢꢶꢣꢡꣁ꣕ꢡꢪꢫꢪꢡꣁꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡ ꢦꢶꢱꢡꢪ꣖ꢦꢡ ꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡ ꢳꢿꢡ ꢴꢭꢦꢢꢡꢯưꢏꢦꢢꢡ ꢨꢶꢦꢢꢡꢥꢙꢦꢡ ꢸꢨꢡ
ꢥꢨꢣꢊꢭꢡꢨꢘꢥꢡꢨꢧꢪꢡꢅ꣒ꢡꢥꢨꣁꢦꢨꢡꢥꢫꢦꢡꢯươꢦꢢ꣄ꢡꢞꢢưꢏꢪꢡꢯꢈꢣ꣕ꢡꢠꢎꢥꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡkinh doanhꢡꢵꢨ꣖ꢦꢡ
ꢠꢛꢠꢡ ꢠꢫꢱꢡꢥꢼꢦꢨꢡꢪꢩꢡ ꢥꢨ꣒ꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡ ꢮꣀꢣꢡꢠꢎꢥꢡ ꢴꢕꢡưꢡ ꢥꢣꢛꢦꢡ ꢦꢨ꣪ꢡ ꢨơꢦꢡ ꢦꢨꢣꢛꢭꢡ(Damodaran,
2008).
ꢀ ꣠ꢃꢆꢊꢇꢌơꢇꢦꢷꢇꢵꢎ꣡ꢆꢊ:ꢡꢎꢥꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡꢥꢶꢣꢡꢥꢏꢡꢪꢨꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢨꢈꢥꢡ
ꢅꢎꢦꢢꢡkinh doanh vꢶꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡꢸꢨꢣꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢦꢢꢭꢙꢦꢡꢥꢶꢣꢡꢪꢨꢼꢦꢨꢡꢸꢨꢫꢪꢡꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢪꢩꢡ
ꢴ꣮ꢦꢡꢨꢧꢪꢡꢾꢭꢫꢡꢅꢟꢥꢡ(Custodio, Ferreira vàꢡ꣯ꣁꢵꢴ꣕ꢡꣃ꣄꣥꣥꣰꣦ꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡ
6
ꢅ꣒ꢡꢥꣁꢦꢢꢡꢥꢍꢣꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢪꢨꢣꢡꢵꢨꢼꢡꢳꢝꢥꢡꢦꢢꢔꢡꢮꢶꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢦꢏꢡꢥꢣꢛꢠꢡꢥꢶꢦꢢꢡꢪꢨưꣁꢡ꣘ꢫꢪꢡ
ꢅꢲꢦꢨꢡꢅưꢏꢪ. Ví dꢘ, các ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ kinh doanh có tính chu k꣩ s tích l꣫y tiꢛn mꢧt
trong thꢔi gian bùng nꢿ kinh tꢊ và ꣓ꢦꢢꢡꢴꢕ tiꢛn ꢅꢩ trong trưꢔng hꢏp suy thoái kinh
tꢊ ꢅ꣒ trang trꢍi thâm hꢘt ꢥꢐꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢸꢣꢦꢨꢡꣁꢦꢨꢡ(Damodaran, 2008). Nꢊu doanh
nghiꢖp không có s꣮n nhꢤng tài sꢍn thanh khoꢍn thì viꢖc thiꢊu hꢘt dòng tiꢛn có th꣒
ngꢇn cꢍn viꢖc ꢅ꣖u tư vào nhꢤng dꢒ án có lꢏi nhuꢆn, vì thꢊ doanh nghiꢖp s nꢟm giꢤ
tiꢛn ꢅ꣒ loꢈi b꣪ chi phí kiꢖt quꢖ tài chính. ꢜꢎng cơ nꢟm giꢤ tiꢛn này ꢅưꢏc xem là
ꢅꢎng cơ dꢒ phòng (Ozkan và Ozkan, 2004).
ꢀ ꣠ꢃꢆꢊꢇ ꢌơꢇ ꢋꣅꢡꢇ ꢦꢡꢴꢆ:ꢡ ꢥꢦꢢꢡ ꢪꢫꢪꢡ ꣁꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡ ꢅꢈꢣꢡ ꢪꢨ꣱ꢦꢢꢡ ꢯꢭꢹꢦꢡ ꢥꢙꢦꢡ ꢥꢈꢣꢡ ꢮꢝꢦꢡ ꢅꢛꢡ
ꢦꢢưꢔꢣꢡꢪꢨꢌꢡꢮꢶꢡꢦꢢưꢔꢣꢡꢾꢭꢍꢦꢡꢯꢰ. Banꢡꢾꢭꢍꢦꢡꢯꢰꢡꢴꢡꢾꢭꢱꢊꢥꢡꢅꢲꢦꢨꢡꢯꢣꢖꢭꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅưꢏꢪꢡꢥꢍꢡꢯꢈꢣꢡꢪꢨꢡꢪꢿꢡ
ꢅꢹꢦꢢꢡꢨꣁꢱꢡꢅưꢏꢪꢡꢢꢣꢤꢡꢯꢈꢣꢡꢥꢦꢢꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ꣄ꢡꢷꢦꢢꢡꢝꢥꢡꢦꢨꢣꢛꢭꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ, banꢡꢾꢭꢍꢦꢡ
ꢯꢰꢡꢪꢩꢡꢴ꣮ꢦꢡꢪꢫꢪꢡꢪꢨươꢦꢢꢡꢥ꣏ꢦꢨꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢮꢶꢡꢮꣀꢣꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢴ꣮n có ꢴꢡꢥꢈꢡꢥꢨꢶꢦꢨꢡꢦꢢꢭꢙꢦꢡ
ꢾꢭ꣠ꢡꢢꢣ꣱ꢵꢡꢨꢑꢡꢥꢨ꣙ꢡꢅꢭꢿꢣꢡꢪꢫꢪꢡꢪꢨươꢦꢢꢡꢥ꣏ꢦꢨꢡꢦꢶꢱ꣄ꢡ꣏ꢡꢥꢨꢊ, khi ban quꢍn lý quan tâm ꢮꢣꢖꢪꢡ
ꢅꢈꢥꢡꢅưꢏꢪꢡꢦꢨꢣꢛꢭ quyꢛn ki꣒m soát hơn ꢯꢶ ꢮꢣꢖꢪ phân bꢿ tꢕi ưuꢡꢪꢫꢪꢡꢦꢢꢭꢙꢦꢡꢯꢒꢪ thì hꢑꢡꢴꢡ
ꢥꢼꢪꢨꢡꢯ꣫ꢱꢡꢥꢣꢛꢦ꣕ꢡꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢵꢨꢍꢣꢡlà ꢮ꣏ꢡꢠꢘꢪꢡꢅꢼꢪꢨꢡꢯꢶꢠꢡꢥꢕꢥꢡꢪꢨꢡꢪꢿꢡꢅꢹꢦꢢꢡꢠꢶꢡꢦꢨ꣎ꢠꢡꢠꢘꢪꢡꢅꢼꢪꢨꢡꢠꢡ
ꢎꢦꢢꢡngân ꢾꢭ꣠ꢡ(Damodaran, 2008). Banꢡꢾꢭꢍꢦꢡꢯꢰꢡꢱꢬꢭꢡꢥꢨꢼꢪꢨꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢦꢟꢠꢡꢢꢣꢤꢡꢯưꢏꢦꢢꢡꢥꢣꢛꢦꢡ
ưꢡꢥꢨꢐꣁꢡꢮ꣏ꢡhꢑ ꢴꢏꢡꢌꢣꢡ꣄ꢡ꣡꣫ꢦꢢꢡꢥꢨ꣙ꢡꣲꢵꢯ꣙ꢡ꣙ꢥꢡꣁꢯꢡ(1999), banꢡꢾꢭꢍꢦꢡꢯꢰꢡꢥꢼꢪꢨꢡꢥꢤꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡꢪꢩꢡ
ꢥꢨ꣒ꢡꢯꢣꢦꢨꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢥꢦꢢꢡꢮꢣꢖꢪꢡꢥꢨ꣙ꢡꢅꢭꢿꢣꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢠꢘꢪꢡꢥꢣꢬꢭꢡꢪꢌꣁꢡchính ꢠ꣏ꢦꢨ.
ꢀ ꣠꣢ꢨ tꢐ trong tꢐơng lai:ꢡꢦꢊꢭꢡꢥꢨꢲꢡꢥưꢔꢦꢢꢡꢮꢕꢦꢡꢨꢣꢖꢭꢡꢾꢭꢍ꣕ꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢪꢩꢡꢥꢨ꣒ꢡ
ꢨꢭꢱꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢮꢕꢦꢡꢅ꣒ꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡꢮꢶꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢒꢡꢫꢦꢡꢠꣀꢣꢡꢨꢧꢪꢡꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡꢸꢨꢫꢪꢡꢠꢶꢡ
ꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢥꢕꢦꢡꢪꢨꢣꢡꢵꢨꢼꢡꢢꢣꣁꢡꢲꢪꢨ. Tuy nhiên trong ꢥꢨꢒꢪꢡꢥꢊ꣕ꢡꢪꢫꢪꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢯꢭꢹꢦꢡꢵꢨꢍꢣꢡ
ꢅꢕꢣꢡ ꢠꢧꢥꢡ ꢮꣀꢣꢡ ꢦꢨꢤꢦꢢꢡ ꢨꢈꢦꢡ ꢪꢨꢊꢡ ꢮꢶꢡ ꢦꢨꢤꢦꢢꢡ ꢸꢨꢍꢦꢡ ꢪꢨꢣꢡ ꢵꢨꢼꢡ ꢅ꣒ꢡ ꢥꢣꢊꢵꢡ ꢪꢆꢦꢡ ꢥꢨꢲꢡ ꢥưꢔꢦꢢꢡ ꢮꢕꢦ꣄ꢡ
ꢞꢨꢤꢦꢢꢡ ꢨꢈꢦꢡ ꢪꢨꢊꢡ ꢦꢶꢱꢡ ꢪꢩꢡ ꢥꢨ꣒ꢡ ꣘ꢭꢝꢥꢡꢵꢨꢫꢥꢡ ꢥꢐꢡ ꢳꢬꢦꢡ ꢥꢦꢢ꣕ꢡ ꢪ꣫ꢦꢢꢡ ꢪꢩꢡ ꢥꢨ꣒ꢡ ꣘ꢭꢝꢥꢡ ꢵꢨꢫꢥꢡ ꢥꢐꢡ ꢳꢬꢦꢡ
ꢦꢢꢶꢣꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ꣕ꢡꢦꢨưꢦꢢꢡꢪꢨꢌꢡꢱꢊꢭꢡꢯꢶꢡꢥꢐꢡꢳꢬꢦꢡꢦꢢꢶꢣꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ꣄ꢡꢜ꣒ꢡꢅꢕꢣꢡꢠꢧꢥꢡꢮꣀꢣꢡ
ꢦꢨꢤꢦꢢꢡꢸꢨꢩꢡꢸꢨꢇꢦꢡꢦꢶꢱ꣕ꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢵꢨꢍꢣꢡꢥꢼꢪꢨꢡꢯꢆꢵꢡꢴ꣮ꢦꢡꢥꢣꢛꢦꢡꢅ꣒ꢡꢥꣁꢦꢢꢡꢥꢍꢣꢡꢦꢨꢭꢡꢪ꣖ꢭꢡꢅ꣖ꢭꢡ
ꢥưꢡꢥꢦꢢꢡꢥươꢦꢢꢡꢯꣁꢣ꣕ꢡꢦꢊꢭꢡꢸꢨꢹꢦꢢ ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢴꢡꢢꢧꢵꢡꢌꢣꢡꢡbuꢎc ꢵꢨꢍꢣꢡꢥꢐꢡꢳ꣪ꢡꢪꢫꢪꢡꢒꢡꢫꢦꢡ
ꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡꢪꢩꢡꢢꢣꢫꢡtrꢲ (Damodaran, 2008).
꣐ꣁꢣꢡꢯꢰꢡꢡꢅ꣖ꢭꢡꢥꢣꢬꢦꢡꢅưꢏꢪꢡ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢌꢡꢱꢊꢭꢡꢥꢦꢢꢡꢳꢶꢣꢡꢦꢢꢨꢣꢬꢦꢡꢪꢋꢭꢡꢮꢶꢡꢯꢶꢡꢨꣁꢣꢡꢯꢰꢡꢡꢪꢨꢼꢦꢨꢡꢱꢊꢭꢡ
ꢅ꣒ꢡꢢꢣꢍꢣꢡꢥꢨꢼꢪꢨꢡꢪꢨꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡꢅꢫꢦꢨꢡꢅꢿꢣꢡꢮꢶꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡꢥꢆꢥꢡꢥꢒꢡꢵꢨꢻꢦꢡꢨꢈꢦꢢ.
7
2.2. Nhómꢏ꣓꣗꣓ꢏꣂꣃꣀ꣎꣏ꣂꢏ꣓꣔ꢏꢾꢏ꣐ꢏ꣠꣡ꢏꣀ
2.2.1. Một số lý thuyết nền tảng
2.2.1.1. Bất cân xứng thông tin
Bꢝt cân xꢋng thông tin làm cho viꢖc huy ꢅꢎng vꢕn tr nên khó khꢇn hơn. Ngưꢔi
bên ngoài muꢕn ꢅꢍm bꢍo chꢋng khoán mà hꢑ mua khôngꢡꢳꢲꢡꢅꢲꢦꢨꢡꢢꢣꢫꢡꢾꢭꢫꢡꢪꣁ, ꢡꢅꢩ
hꢑ s ꢠꢎꢥꢡ ꢠꢋꢪꢡ chiꢊt khꢝu hꢏp lý. Bi vì ngưꢔi bên ngoài doanhꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵ nꢟm ít
thông tin hơn ban quꢍn lý, hꢑ có th꣒ ꢅꢲnh giá cꢿ phiꢊu ꢾꢭꢫꢡꢥꢨꢝꢵꢡdꢒa trên nhꢤng
thông tin ꢅưꢏc cung cꢝp bi ban quꢍn lý (Myer và Majluf, 1984). Thꢒc tꢊ, ngưꢔi
bên ngoài có th꣒ chiꢊt khꢝu mꢎt mꢋc ꢅꢌ lꣀn ꢅ꣒ ban quꢍn lý thꢝy r꣎ng không bán cꢿ
phiꢊu còn có lꢏi hơn là bán và vì thꢊ hꢑ s giꢍm ꢅ꣖u tư thay vì bán cꢿ phiꢊuꢡꣁꢡꢳꢬꢦꢡ
ꢦꢢꢶꢣ. Lý do bꢝt cân xꢋng thông tin dꢚn ꢅꢊn nguꢙn vꢕn bên ngoài tr nên ꢅꢟt hơn.
Mô hình bꢝt cân xꢋng thông tin ꢅưa ra lý do giꢍi thích tꢈi sao nguꢙn vꢕn bên ngoài
lꢈiꢡꢥꢡꢦꢬꢦꢡꢅꢟtꢡꢅ꣪. Mô hình này dꢒ ꢅoán chi phí huy ꢅꢎng vꢕn tꢇng khi chꢋng khoán
ꢅưꢏc bán có mꢋc ꢅꢎ nhꢈy cꢍm thông tin và khi vꢝn ꢅꢛ bꢝt cân xꢋng thông tin ꢥꢡ
nên quan trꢑng hơn (Opler et al., 1999).
2.2.1.2. Chi phí đại diện cho các quyết định quản lý
Nghiên cꢋu vꢛ lý thuyꢊt ꢅꢈi diꢖn ꢅưꢏc khi ꢅ꣖u bi Jensen và Meckling (1976) trên
nꢛn tꢍng nhꢤng nghiên cꢋu sꣀm hơn ꢅưꢏc thꢒc hiꢖn bi Fama và Miller (1972).
Jensen và Meckling mô tꢍ hai loꢈi mâu thuꢚn: mâu thuꢚn giꢤa cꢿ ꢅông và ban quꢍn
lý và mâu thuꢚn giꢤa cꢿ ꢅông và trái chꢌ. Cꢿ ꢅông là ngưꢔi chꢌ cꢌa ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ
và ban quꢍn lý là ngưꢔi ꢅꢈi diꢖn cho ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ. Viꢖc tách biꢖt ngưꢔi chꢌ và
ngưꢔi quꢍn lý dꢚn ꢅꢊn tách biꢖt quyꢛn s hꢤu và quyꢛn quꢍn lý cꢌa doanh nghiꢖp.
Khi có sꢒ hiꢖn diꢖn cꢌa chi phí ꢅꢈi diꢖn cꢌa các quyꢊt ꢅꢲnh cꢌa ban quꢍn lý, ban
quꢍn lý có th꣒ nꢟm giꢤ tiꢛn ꢅ꣒ theo ꢅuꢿi mꢘc tiêu cꢌa hꢑ vꣀi chi phí thuꢎc ꢮꢛꢡchꢌ
s hꢤu.
8
ꢹꢎ꣄ꢇꢆꢎ꣙ꢈ, ban quꢍn lý có th꣒ s nꢟm giꢤ tiꢛn ꢅơn giꢍn là ꢅ꣒ tránh rꢌi ro. Ban quꢍn
lý càng cꢕ thꢌ càng có khꢍ nꢇng nꢟm giꢤ nhiꢛu tiꢛn ꢅ꣒ tránh kh꣪i k luꢆt thꢲ trưꢔng.
Vì thꢊ, có th꣒ k꣩ vꢑng r꣎ng nhꢤng ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ vꣀiꢡꢅꢣꢛꢭꢡꢸꢨꢍꢦꢡꢪꢨꢕꢦꢢꢡꢥꢨꢻꢭꢡꢥꢩꢠ có
khꢍ nꢇng s nꢟm giꢤ lưꢏng tiꢛn dư thꢐa.
Th꣄ hai, ban quꢍn lý tích trꢤ tiꢛn ꢅ꣒ có th꣒ linh ꢅꢎng theo ꢅuꢿi mꢘc tiêu cꢌa hꢑ.
Tiꢛn giꢕng như dòng tiꢛn tꢒ do. Tiꢛn giúp cho ban quꢍn lý có th꣒ ꢅ꣖u tư khi thꢲ
trưꢔng tài chính không s꣮n lòng tài trꢏ cho nhꢤng khoꢍn ꢅ꣖u tư này. Trong khi ban
quꢍn lý không th꣒ vay bꢝt kì khi nào hꢑ muꢕn thìꢡꢨꢑꢡꢯꢈꢣꢡcó th꣒ sꢗ dꢘng tiꢛn bꢝt k꣩
khi nào hꢑ c꣖n khi doanh nghiꢖp có s꣮n tiꢛn. B꣎ng cách giúp cho ban quꢍn lý có th꣒
tránh kh꣪i k luꢆt thꢲ trưꢔng vꢕn, ꢅ꣖u tư b꣎ng tiꢛn có th꣒ ꢅem lꢈi nhꢤng tác ꢅꢎng
bꢝt lꢏi lên giá trꢲ cꢌa doꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ. Nói cách khác, ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ tꢇng nꢟm giꢤ mꢎt
ꢅô la tài sꢍn thanh khoꢍn có th꣒ tꢇng giá trꢲ ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵꢡꢼꢥꢡꢨơꢦꢡꢠꢎꢥ ꢅô la. Khꢍ
nꢇng ban quꢍn lý ꢅưꢏc sꢗ dꢘng tiꢛn vꣀi mꢘc tiêu cꢌa chính hꢑ có th꣒ làm tꢇng chi
phí huy ꢅꢎng vꢕn bên ngoài, bi vì ngưꢔi bên ngoài không biꢊt ꢅưꢏc r꣎ng ban quꢍn
lý tꢇng tiꢛn ꢅ꣒ làm tꢇng giá trꢲ cꢌa ꣁꢦꢨꢡ ꢦꢢꢨꢣꢖꢵ hay là theo ꢅuꢿi mꢘc tiêu cꢌa
chính hꢑ.
Th꣄ ba, ban quꢍn lý có th꣒ tích l꣫y tiꢛn bi vì hꢑ không muꢕn trꢍ cꢿ tꢋc cho cꢿ
ꢅông và muꢕn nꢟm giꢤ tiꢛn trong ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ. Có s꣮n tiꢛn, ban quꢍn lý s phꢍi
dùng nó và vì thꢊ ꢨꢑꢡꢪꢩꢡꢥꢨ꣒ꢡs ꢅ꣖ꢭꢡꢥưꢡꢮꢶ các dꢒ án tꢙꢣ khi không chꢑn ꢅưꢏc nhꢤng
dꢒ án tꢕt.
Nhìn chung, chi phí ꢅꢈi diꢖn cꢌa các quyꢊt ꢅꢲnh quꢍn lý ít quan trꢑꢦꢢꢡꢮꢶ có th꣒
không ꢅáng k꣒ ꢅꢕi vꣀi nhꢤng ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ có nhꢤng cơ hꢎi ꢅ꣖u tư có giá trꢲ vì khi
ꢅó mꢘc tiêu cꢌa cꢿ ꢅông và ban quꢍn lý trùng nhau (Opler et al., 1999).
9
2.2.2. Lý thuyết liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến lượng tiền nắm giữ
2.2.2.1. Lý thuyết đánh đổi (Trade-off model)
Lý thuyꢊt ꢅánh ꢅꢿi cho r꣎ng các doanh nghiꢖp s thiꢊt lꢆp mꢎt lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ
ꢠꢘꢪꢡꢥꢣꢬꢭꢡb꣎ng cách ꢪꢻꢦꢡꢳ꣎ꢦꢢ giꢤa chi phí biên và lꢏi ích biên cꢌa viꢖc nꢟm giꢤ tiꢛn.
Ba lꢏi ích chính tꢐ viꢖc nꢟm giꢤ tiꢛnꢡꢅꢩꢡꢯꢶ:
ꢹꢎ꣄ꢇꢆꢎ꣙ꢈ, nꢟm giꢤ tiꢛn làm giꢍm khꢍ nꢇng kiꢖt quꢖ tài chính vì lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ
s ꢅóng vai trò như khoꢍn dꢒ phòng an toàn cho nhꢤng khoꢍn lꣳ bꢝt ngꢔ hoꢧc
nhꢤng hꢈn chꢊ tꢐ viꢖc huy ꢅꢎng nguꢙn vꢕn tꢐ bên ngoài.
Th꣄ hai, nꢟm giꢤ tiꢛn cho phép doanh nghiꢖp theo ꢅuꢿi nhꢤng chính sách ꢅ꣖u tư tꢕi
ưu k꣒ cꢍ khi doanh nghiꢖp gꢧp phꢍi nhꢤng hꢈn chꢊ vꢛ tài chính. Khi doanh nghiꢖp
gꢧp phꢍi nhꢤng khó khꢇn trong viꢖc huy ꢅꢎng vꢕn tꢐ bên ngoài, doanh nghiꢖp có
th꣒ ꢳꢭꢎꢪꢡꢵꢨꢍꢣꢡtꢐ b꣪ nhꢤng dꢒ án ꢅ꣖u tư có hiꢖn giá ròng dương.
ꢹꢎ꣄ꢇꢝ, nꢟm giꢤ tiꢛn làm giꢍm chi phí huy ꢅꢎng vꢕn tꢐ bên ngoài hayꢡꢥꢫꢦꢨꢡtrưꢔng
hꢏp buꢎc phꢍi thanh lý tài sꢍn hiꢖn có cꢌa doanh nghiꢖp, tiꢛn ꢅóng vai trò như cái
ꢅꢖm giꢤa nguꢙn và sꢗ dꢘng nguꢙn cꢌa doanh nghiꢖp.
Chi phí biên truyꢛn thꢕng cꢌa viꢖc nꢟm giꢤ tiꢛn là chi phí cơ hꢎi cꢌa vꢕn vì nó làm
giꢍm t suꢝt sinh lꢏi tính trên tài sꢍn lưu ꢅꢎng (Ferreira và Vilela, 2004).
2.2.2.2. Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking order theory)
Lý thuyꢊt trꢆt tꢒ phân hꢈng cꢌa Myers (1984) cho r꣎ng: các doanh nghiꢖp s tài trꢏ
cho các khoꢍn ꢅ꣖u tư theo thꢋ tꢒ như sau: ꢅ꣖u tiên là lꢏi nhuꢆn giꢤ lꢈi, sau ꢅó là nꢏ
an toàn, ꢥꢣꢊꢵꢡꢥꢨ꣙ là nꢏ có rꢌi ro và cuꢕi cùng là vꢕn chꢌ s hꢤu. Mꢘc ꢅích cꢌa trꢆt
tꢒ tài trꢏ này là ꢅ꣒ giꢍm chi phí do vꢝn ꢅꢛ bꢝt cân xꢋng thông tin và nhꢤng khoꢍn
chi phí tài chính khác. Lý thuyꢊt này cho r꣎ng các doanh nghiꢖp không có lưꢏng
tiꢛn nꢟm giꢤ mꢘc tiêu, thay vào ꢅó, tiꢛn ꢅóng vai trò như tꢝm ꢅꢖm giꢤa lꢏi nhuꢆn
giꢤ lꢈi và cơ hꢎi ꢅ꣖u tư. Vì thꢊ, khi dòng tiꢛn hoꢈt ꢅꢎng ꢅꢌ ꢅ꣒ tài trꢏ cho nhꢤng dꢒ
10
án mꣀi, doanh nghiꢖp s trꢍ nꢏ và tích trꢤ tiꢛn. Khi lꢏi nhuꢆn giꢤ lꢈi không ꢅꢌ ꢅ꣒ tài
trꢏ cho nhꢤng dꢒ án hiꢖn hꢤu, doanh nghiꢖp s sꢗ dꢘng lưꢏng tiꢛn tích trꢤ và nꢊu
c꣖n, doanh nghiꢖp sꢡꢅꢣꢡꢮꣁꢱꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
2.2.2.3. Lý thuyết dòng tiền tự do (Free cash flow theory)
Dòng tiꢛn tꢒ do là dòng tiꢛn vưꢏt quá lưꢏng tiꢛn c꣖n thiꢊt ꢅ꣒ tài trꢏ cho tꢝt cꢍ các
dꢒ án có hiꢖn giá ròng dương khi ꢅưꢏc chiꢊt khꢝu tꢈi chi phí sꢗ dꢘng vꢕn liên quan
(Jensen, 1986).
S thích và ꢅꢎng cơ cꢌa cꢿ ꢅông và ban quꢍn lý có ꢴꢒꢡmâu thuꢚn vꣀi nhau liên quan
ꢅꢊn vꢝn ꢅꢛ vꢛ quy mô tꢕi ưu cꢌa ꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ và viꢖc thanh toán cꢿ tꢋc cho các cꢿ
ꢅông. Nhꢤng mâu thuꢚn này ꢅꢧc biꢖt nghiêm trꢑng nhꢤng doanh nghiꢖp có dòng
tiꢛn tꢒ do lꣀꢦ꣄ꢡꢜꢩꢡꢥꢨưꢔꢦꢢꢡꢯꢶ nhꢤng doanh nghiꢖp có dòng tiꢛn tꢒ do lꣀn hơn so vꣀi
ꢪꢫꢪ cơ hꢎi ꢅ꣖u tư có lꢏi nhuꢆn (Jensen, 1986).
Lý thuyꢊt dòng tiꢛn tꢒ do c꣫ng dꢒa trên lý thuyꢊt bꢝt cân xꢋng thông tin và lý
thuyꢊt vꢛ chi phí ꢅꢈi diꢖn. Theo Jensen (1986) viꢖc chi trꢍ cho các cꢿ ꢅông s làm
giꢍm nguꢙn lꢒc dưꣀi sꢒ ki꣒m soát cꢌa ban quan lý vì thꢊ làm giꢍm sꢋc mꢈnh cꢌa
hꢑ꣄ꢡꢡꢅꢩꢡban quꢍn lý có ꢅꢎng cơ tích ꢅ꣒ trꢤ tiꢛn nh꣎m làm tꢇng lưꢏng tài sꢍn dưꣀi
sꢒ ki꣒m soát cꢌa hꢑ và ꢅ꣒ ꢅꢈt ꢅưꢏc sꢋc mꢈnh tꢒ chꢌ trong các quyꢊt ꢅꢲnh ꢅ꣖u tư.
Khi có s꣮n tiꢛn ꢅ꣒ phꢘc vꢘ cho mꢘc ꢅích ꢅ꣖u tư, ban quꢍn lý không c꣖n phꢍi huy
ꢅꢎng vꢕn tꢐ bên ngoài và c꣫ng không phꢍi cung cꢝp cho thꢲ trưꢔng bên ngoài
nhꢤng thông tin chi tiꢊt vꢛ các dꢒ án ꢅ꣖u tư. Vì thꢊ, ꢳꣁꢦꢡꢾꢭꢍꢦꢡꢯꢰ có th꣒ thꢒc hiꢖn
nhꢤng dꢒ án ꢅ꣖u tư có tác ꢅꢎng tiêu cꢒc ꢅꢊn phúc lꢏi cꢌa cꢿ ꢅông. Ngưꢏc lꢈi, các
cꢿ ꢅông lꢈi mong muꢕn nhꢆn lꢈi tiꢛn khi có dòng tiꢛnꢡꢥꢒꢡ.
11
2.2.3. Các nhân tố tác động đến lượng tiền nắm giữ được phát triển từ các lý
thuyết bởi các tác giả
2.2.3.1. Quy mô doanh nghiệp
Lý thuyꢄt ꢋánh ꢋi: Mô hình Miller và Orr (1966) vꢛ nhu c꣖u vꢛ tiꢛn cꢌa các doanh
nghiꢖp lꣀn gꢏi ý r꣎ng có quy mô kinh tꢊ trong viꢖc quꢍn lý tiꢛn. ꢜiꢛu này có th꣒
dꢚn ꢅꢊn giꢍ thiꢊt các doanh nghiꢖp lꣀn s nꢟm giꢤ ít tiꢛn hơn các doanh nghiꢖp nh꣪.
Theo Peter và Rajan (2003), nhꢤng khoꢍn phí phát sinh ꢅ꣒ có ꢅưꢏc tiꢛn thông qua
hình thꢋc vay mưꢏn thì không tương thích vꣀi quy mô cꢌa khoꢍn vay, ꢅiꢛu này ch꣨
ra r꣎ng nhꢤng khoꢍn phí là cꢕ ꢅꢲnh. Vì thꢊ viꢖc huy ꢅꢎng vꢕn là khá tꢕn kém ꢅꢕi
vꣀi các doanh nghiꢖp nh꣪. Do ꢅó vì mꢘc ꢅích dꢒ phòng, các doanh nghiꢖp nh꣪
thưꢔng nꢟm giꢤ nhiꢛu tiꢛn hơn so vꣀi các doanh nghiꢖp lꣀn. Theo Rajan và
Zingales (1995), nhꢤng doanh nghiꢖp lꣀn thưꢔng có sꢒ ꢅa dꢈng hóa trong hoꢈt ꢅꢎng
kinh doanh, vì thꢊ hꢑ giꢍm ꢅưꢏc khꢍ nꢇng xꢍy ra kiꢖt quꢖ tài chính. Nhꢤng lý luꢆn
này cho thꢝy có mꢕi tương quan ngưꢏc chiꢛu giꢤa quy mô doanh nghiꢖp và lưꢏng
tiꢛn nꢟm giꢤꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
ꢻꢶꢇ ꢈꢎꢨꢰꢄt trt tꢷ phân hꣅng: Theo Opler et al. (1999) nhꢤng doanh nghiꢖp lꣀn
thưꢔng là các doanh nghiꢖp thành côngꢡ ꢥꢦꢢꢡ ꢨꢈꢥꢡ ꢅꢎꢦꢢꢡ ꢸꢣꢦꢨꢡ ꣁꢦꢨ, vì thꢊ các
doanh nghiꢖp này thưꢔng có nhiꢛu tiꢛn, sau khi ki꣒m soát ꢪꢫc khoꢍn ꢅ꣖u tư.
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢦ꣡ꢆꢊꢇꢈꢡꢅꢆꢇꢈꢷꢇꢦꢟ: Nhꢤng doanh nghiꢖp càng lꣀn thì càng có sꢒ phân tán vꢛ
mꢋc ꢅꢎ cꢿ ꢅông. Bên cꢈnh ꢅó, nhꢤng doanh nghiꢖp lꣀn ít có khꢍ nꢇng tr thành
mꢘc tiêu cꢌa các cuꢎc thâu tóm bi vì viꢖc này ꢅòi h꣪i mꢎt nguꢙn lꢒc tài chính
mꢈnh. Vì thꢊ, ban quꢍn lý cꢌa các doanh nghiꢖp lꣀn ꢅưꢏc k꣩ vꢑng có nhiꢛu sꢋc
mꢈnh tꢒ chꢌ trong các quyꢊt ꢅꢲnh ꢅ꣖u tư và tài chính, ꢅiꢛu này dꢚn ꢅꢊn viꢖc nꢟm
giꢤ lưꢏng tiꢛn lꣀn hơn các doanh nghiꢖp lꣀn ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
12
2.2.3.2. Đòn bẩy tài chính
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢋꢍꢆꢎꢇꢋꢡ: Có th꣒ thꢝy r꣎ng ꢅòn b꣗y tài chính làm tꢇng khꢍ nꢇng phá sꢍn vì
áp lꢒc trꢍ nꢏ vay ꢅꢧt nꢧng lên ban quꢍn lý ngân qu꣠. ꢜ꣒ làm giꢍm khꢍ nꢇng xꢍy ra
kiꢖt quꢖ tài chính, nhꢤng doanh nghiꢖp có ꢅòn b꣗y tài chính lꣀn ꢅưꢏc k꣩ vꢑng s
nꢟm giꢤ nhiꢛu tiꢛnꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
Mꢧt khác, khi xem t lꢖ ꢅòn b꣗y như là mꢎt biꢊn ꢅꢈi diꢖn cho khꢍ nꢇng doanh
nghiꢖp phát hành nꢏ, có th꣒ k꣩ vꢑng r꣎ng nhꢤng doanh nghiꢖp có ꢅòn b꣗y ꢥꢶꢣꢡꢪꢨꢼꢦꢨꢡ
cao (có nhiꢛu khꢍ nꢇng phát hành nꢏ) s nꢟm giꢤ ít tiꢛn. Vì thꢊ mꢕi quan hꢖ giꢤa
lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ và ꢅòn b꣗y tài chính không xác ꢅꢲnh ꢅưꢏꢪꢡꢥꢨ꣙ꢡꢯꢰꢡꢥꢨꢭꢱꢊꢥꢡꢅꢫꢦꢨꢡ
ꢅꢿꢣꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄt trt tꢷ phân hꣅng: nꢏ thưꢔng tꢇng khi nhu c꣖u ꢅ꣖u tư vưꢏt lꢏi nhuꢆn giꢤ
lꢈi và giꢍm khi ꢅ꣖u tư ít hơn lꢏi nhuꢆn giꢤ lꢈi. Vì thꢊ, lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ tuân theo
mꢎt mꢚu hình nghꢲch, tꢋc là lưꢏng nꢟm giꢤ tiꢛn s giꢍm khi nhu c꣖u ꢅ꣖u tư vưꢏt lꢏi
nhuꢆn giꢤ lꢈi và tꢇng khi ꢅ꣖u tư thꢝp hơn lꢏi nhuꢆn giꢤ lꢈi. Vì thꢊ, theo lý thuyꢊt
trꢆt tꢒ phân hꢈng, tꢐ mꢕi quan hꢖ giꢤa lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ, nꢏ và cơ hꢎi ꢅ꣖u tư cho
thꢝy có mꢕꢣꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢦꢢưꢏꢪꢡꢪꢨꢣꢛꢭꢡꢢꢣꢤa ꢅòn b꣗y tài chính và lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤꢡ
꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢦ꣡ꢆꢊꢇꢈꢡꢅꢆꢇꢈꢷꢇꢦꢟ: Nhꢤng doanh nghiꢖp có ꢅòn b꣗y tài chính thꢝp s ít bꢲ
giám sát bi các tꢿ chꢋc cho vay. Vì thꢊ, nhꢤng doanh nghiꢖp có ít nꢏ vay s nꢟm
nhiꢛu tiꢛnꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
2.2.3.3. Tài sản lưu động thuần không bao gồm tiền
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢋꢍꢆꢎꢇꢋꢡ: Nhꢤng tài sꢍn ꢯưꢭꢡꢅꢎꢦꢢ thu꣖n không bao gꢙm tiꢛn có th꣒ ꢅưꢏc
thanh lý ꢅ꣒ꢡꢥꣁꢦꢢꢡꢥꢍꢣꢡꢪꢨꢡꢨꢈꢥꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢸꢣꢦꢨꢡꣁꢦꢨꢡkhiꢡꣁꢦꢨꢡꢦꢢꢨꢣꢖꢵ thiꢊu tiꢛn, nhꢤng
tài sꢍn này ꢅưꢏc xem như tài sꢍn thay thꢊ cho tiꢛn. Vì thꢊ nhꢤng doanh nghiꢖp nꢟm
giꢤ nhiꢛu tài sꢍn ꢯưꢭꢡꢅꢎꢦꢢꢡꢥꢨꢭ꣖ꢦꢡꢸꢨꢹꢦꢢꢡꢳꣁꢡꢢꢙꢠꢡꢥꢣꢛꢦ theo lý thuyꢊt ꢅánh ꢅꢿi ꢅưꢏc
k꣩ vꢑng s nꢟm giꢤ ít tiꢛꢦꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
13
2.2.3.4. Dòng tiền
Lý thuyꢄt ꢋánh ꢋi: Theo Kim et al. (1998) dòng tiꢛn ꢅưꢏc xem như nguꢙn cung
cꢝp khꢍ nꢇng thanh khoꢍn cho doanh nghiꢖp và nó ꢅưꢏc xem như mꢎt khoꢍn thay
thꢊ cho tiꢛn. Vì thꢊ, dòng tiꢛn và lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ ꢅưꢏc k꣩ vꢑng có mꢕi tương
quan ꢦꢢưꢏꢪꢡꢪꢨꢣꢛꢭ.
ꢻꢶꢇ ꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇ ꢈꢪꢈꢇ ꢈꢷꢇ ꢵꢎꢏꢆꢇ ꢎꣅꢆꢊ: Nhꢤng doanh nghiꢖp có dòng tiꢛn lꣀn s nꢟm giꢤ
nhiꢛu tiꢛn. Vì thꢊ, dòng tiꢛn và lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ ꢅưꢏc k꣩ vꢑng có mꢕꢣꢡ ꢥươꢦꢢꢡ
ꢾꢭꣁꢦꢡꢪ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢣꢛꢭꢡ꣤ꣴ꣙꣙ꢣꣁꢡꢮꢶꢡꢣꢯ꣙ꢯꣁ, 2004).
2.2.3.5. Biến động dòng tiền
Lý thuyꢄt ꢋánh ꢋi: Nhꢤng doanh nghiꢖp có biꢊn ꢅꢎng dòng tiꢛn mꢈnh có khꢍ nꢇng
ꢅꢕi mꢧt vꣀi ꢴꢒ thiꢊu hꢘt vꢛ tiꢛn bi vì sꢒ sꢘt giꢍm bꢝt ngꢔꢡꢪꢌꣁꢡdòng tiꢛn. Vì thꢊ,
biꢊn ꢅꢎng cꢌa dòng tiꢛn có th꣒ có tương quan ꢪ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢣꢛꢭ vꣀi lưꢏng tiꢛn nꢟm giꢤ
(Ferreira và Vilela, 2004).
Ngoài ra, theo Ozkan và Ozkan (2004) khi doanh nghiꢖp có biꢊn ꢅꢎng dòng tiꢛn lꣀn
s có nguy cơ phꢍi b꣪ qua nhꢤng dꢒ án có giá trꢲ. Doanh nghiꢖp thưꢔng xuyên gꢧp
phꢍi biꢊn ꢅꢎng dòng tiꢛn s phꢍi ꢢꢫꢦꢨꢡchꢲu chi phí huy ꢅꢎng vꢕn cao. Vì thꢊ ꢅ꣒ loꢈi
b꣪ chi phí do hꢈn chꢊ vꢛ thanh khoꢍn, doanh nghiꢖp s nꢟm giꢤ nhiꢛu tiꢛn hơn khi
thưꢔng xuyên gꢧp phꢍi vꢝn ꢅꢛ vꢛ biꢊn ꢅꢎng dòng tiꢛn.
2.2.3.6. Cơ hội đầu tư
ꢻꢶꢇꢈꢎꢨꢰꢄꢈꢇꢋꢍꢆꢎꢇꢋꢡ: Chi phí do thiꢊu hꢘt tiꢛn có th꣒ lꣀn hơn ꢅꢕi vꣀi nhꢤng doanh
nghiꢖp có nhꢤng cơ hꢎi ꢅ꣖u tư lꣀn vì nhꢤng khoꢍn lꣳ có th꣒ dꢒ tính ꢅưꢏc do kꢊt quꢍ
tꢐ viꢖc tꢐ b꣪ nhꢤng dꢒ án ꢅ꣖u tư có giá trꢲ.
Vì thꢊ, theo lý thuyꢊt ꢅánh ꢅꢿi, có mꢕꢣꢡꢥươꢦꢢꢡꢾꢭꣁꢦꢡꢪ꣓ꢦꢢꢡꢪꢨꢣꢛꢭꢡꢢꢣꢤa lưꢏng tiꢛn nꢟm
giꢤ và cơ hꢎi ꢅ꣖u tư. Lý thuyꢊt c꣫ng dꢒ ꢅoán r꣎ng nhꢤng doanh nghiꢖp vꣀi nhꢤng
cơ hꢎi ꢅ꣖u tư tꢕt hơn có chi phí kiꢖt quꢖ tài chính lꣀn hơn bi vì hiꢖn giá ròng
Tải về để xem bản đầy đủ
76 trang
19020
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Những nhân tố quyết định lượng tiền nắm giữ của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_nhung_nhan_to_quyet_dinh_luong_tien_nam_giu_cua_cac.pdf
