Tóm tắt Luận án Tối ưu hóa quản lý di động trong mạng vô tuyến hỗn hợp đa dịch vụ

Công trình được hoàn thành tại

HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG

Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH Nguyễn Xuân Quỳnh

LÊ NGỌC HƯNG

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

TỐI ƯU HÓA QUẢN LÝ DI ĐỘNG

TRONG MẠNG VÔ TUYẾN HỖN HỢP ĐA

DỊCH VỤ

Chuyên ngành: Hệ thống thông tin

Mã số: 9.48.01.04

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

Họp tại: Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Vào hồi

giờ

ngày

tháng

năm 2020

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

Hà Nội - 2020

MỞ ĐẦU

khi HO; Sử dụng lý thuyết Bayes để xác định xác suất HO, từ đó xây

dựng phương pháp đặt trước băng thông nhằm đảm bảo QoS và nâng cao

hiệu suất sử dụng tài nguyên mạng; Cuối cùng dựa trên việc xác định

được các yếu tố ảnh hưởng tới QoS và phương pháp đặt trước băng thông,

luận án đề xuất phương pháp quản lý HO linh hoạt, tùy thuộc vào loại ứng

dụng để đạt được mục tiêu tối ưu hóa quản lý HO

Lý do chọn đề tài

Mạng vô tuyến hỗn hợp đa dịch vụ (BcN) cho phép người dùng sử

dụng các dịch vụ đồng thời mọi lúc, mọi nơi, thông qua các loại đầu cuối

khác nhau mà không cần quan tâm tới công nghệ của mạng mình đang kết

nối, chỉ cần ký thoả thuận với nhà cung cấp dịch vụ (SLA). Do vậy, hiện

tại có nhiều Viện nghiên cứu, trường đại học, các tổ chức trong và ngoài

nước,... đã và đang nghiên cứu tìm các giải pháp tối ưu trong xử lý HO để

đáp ứng tính năng của mạng BcN.

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Mạng thông tin vô tuyến băng rộng đa dịch vụ BcN

Trong những năm gần đây, với sự phát triển vượt bậc của các công

nghệ truy nhập vô tuyến và thiết bị đầu cuối di động (như máy tính xách

tay, Smart phone, IOT,...) làm cho ứng dụng di động đa dạng hơn, nhu

cầu về kết nối, tốc độ, băng thông tăng nhanh hơn về thoại và các dịch vụ

cơ bản.

Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất một phương pháp quản lý

HO linh hoạt nhằm tối ưu hóa quản lý HO trong mạng Vô tuyến hỗn hợp

đa dịch vụ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là cơ chế quản lý HO trong mạng BcN.

Public Internet

Phạm vi nghiên cứu của luận án này được giới hạn trong việc nghiên

cứu các giao thức và các giải thuật quản lý HO. Luận án chỉ tập trung vào

việc phân tích hiệu suất HO dựa trên các giao thức đã có như MIP, TCP-

M, SIP từ đó xây dựng các tham số có ảnh tới chất lượng dịch vụ khi thực

hiện HO, xây dựng phương thức dự báo và đặt trước băng thông để đi đến

việc đề xuất phương pháp quản lý HO linh hoạt nhằm tối ưu hóa quản lý

HO trong mạng BcN. Mọi vấn đề khác liên quan đến quản lý vị trí của

ứng dụng, cập nhật và thống kế các thông tin liên quan đến hướng di

chuyển của người dùng,... coi như đã được giải quyết bằng các công cụ

khác nằm ngoài phạm vi nghiên cứu của luận án này.

Gateway

Router

Common

Core Network

Servers

BS or AP

Vertical Handover

Horizontal Handover

Micro Mobility

Overlapped

Coverage Area

Macro Mobility

Hình 1.1: Cấu trúc ví dụ của một hệ thống vô tuyến tích hợp

Hình 1.1 đưa ra một cấu trúc ví dụ về sự kết hợp của một hệ thống vô

tuyến, bao gồm mạng 3G/LTE/5G/NR, vệ tinh, WLAN,… được kết hợp

chung với nhau. Ngoài ra, các mạng khác như là mạng Bluetooth, Home

RF, MANETs, IOT,… cũng có thể được tích hợp vào trong mạng ở hình

1.1 này. Trong cấu trúc mạng này, người dùng sử dụng các thiết bị đa

giao diện vô tuyến, nên có thể kết nối được với các loại mạng có công

nghệ khác nhau. Bằng việc sử dụng các thiết bị này cho phép người sử

dụng di động luôn luôn có được kết nối tốt nhất đến một hoặc nhiều mạng.

Những vấn đề khó khăn khi tổ chức mạng BcN, đó là:

-Công nghệ truy cập: các mạng khác nhau sử dụng các công nghệ

truy cập vô tuyến khác nhau, ví dụ UMTS/LTE sử dụng công nghệ

CDMA, WLAN sử dụng CSMA/CA.

-Các giao thức mạng: các mạng khác nhau sử dụng các giao thức

khác nhau cho việc vận chuyển, định tuyến, quản lý di động, xác thực, …

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp và phân tích các

yếu tố liên quan đến vấn đề quản lý di động trong mạng BcN, qua đó đề

xuất giải pháp linh hoạt nhằm tối ưu hóa quản lý di động trong mạng BcN.

Luận án sử dụng các công cụ toán học và lý thuyết hệ thống, điều

khiển, xác suất, logic mờ để giải quyết yêu cầu nghiên cứu. Do chưa có

các chuẩn chung thống nhất về kết cấu, giao thức và công nghệ của BcN,

nên trước tiên luận án đưa ra một mô hình chung được chấp nhận rộng rãi

của mạng BcN, và lấy đó làm cơ sở để xây dựng và đề xuất cơ chế điều

khiển HO.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Ý nghĩa khoa học của đề tài được thể hiện qua ba đóng góp mới của

luận án, bao gồm: Thông qua phân tích hiệu suất HO dựa trên các giao

thức đã có để xây dựng các tham số cơ bản ảnh hưởng nhiều nhất tới QoS

-1-

-2-

-Dịch vụ cung cấp: những mạng này thuộc về các nhà cung cấp dịch

vụ khác nhau nên sẽ khó khăn trong việc xây dựng SLA.

1.4 Các vấn đề còn tồn tại

Chuyển giao là quá trình đầu cuối di động (MT) di chuyển từ trạm

phát (AP) này tới AP khác trong cùng mạng. Về cơ bản, có thể phân thành

2 loại HO: là HO đồng nhất (homogeneous - giữa các AP cùng công nghệ)

và HO hỗn hợp (hetegeneous - giữa các AP có công nghệ khác nhau).

1.4.1 Phân loại chuyển giao

Dựa trên hình thức di chuyển và kiểu mạng AN, ta có thể phân loại HO

thành “Liên mạng - Intersubnet” và “Nội mạng – Intrasubnet”.

HO Inter Subnet có thể là HO:

- Yêu cầu lưu lượng cao: 5G đáp ứng được yêu cầu này bằng cách thu

hẹp phạm vi phủ sóng của BS, số lượng người dùng trên mỗi BS sẽ giảm

và cải thiện được hiệu suất tái sử dụng tần số. Tuy nhiên do nhu cầu di

chuyển và trao đổi dữ liệu của MT không ngừng tăng lên, làm cho yêu

cầu xử lý HO càng tăng cao hơn, dẫn đến lưu lượng dành cho báo hiệu

tăng, làm giảm lưu lượng dành cho MT

1.2 Yêu cầu chuyển giao trong mạng BcN

Các yếu tố cần quan tâm khi xây dựng phương án xử lý HO:

- MSE có vai trò quan trọng trong cải thiện hiệu suất HO. Thông qua

MSE ta có thể linh hoạt lựa chọn tập tham số HM, A3, TTT. Sử dụng

thông tin về “số lần chọn lại tế bào”, “Suy hao tần số và RSS” và “mức độ

di chuyển của MT là chậm, vừa hay nhanh” để làm tăng độ chính xác về

dự báo HO .

- Công nghệ AN khác nhau, Domain khác nhau;

- Khác công nghệ, cùng Domain;

- Cùng công nghệ, khác Domain;

- Cùng công nghệ, cùng Domain.

Còn HO Intra Subnet có thể là HO:

- Cùng công nghệ, cùng Domain;

- Khi MT đang có kết nối vô tuyến tốt, thì chỉ khi thủ tục HO yêu cầu

mới kích hoạt EHOP và EHO để giảm RLF trước khi thực hiện HO.

- Ước lượng RSS tại biên tế bào và tiến hành catching dữ liệu để đề

phòng việc hết tài nguyên vô tuyến và đảm bảo QoS.

- Lựa chọn tế bào ít sử dụng nhất trong số 3 tế bào lân cận. Việc này

sẽ giúp cho cân bằng tải một cách tự động.

- Khác công nghệ, cùng Domain.

1.4.2 Các yêu cầu về hiệu suất

Để đảm bảo QoS cho các dịch vụ Multimedia thì cần phải giới hạn trễ

kết cuối, jitter, suy hao số liệu ở một ngưỡng nhất định. Ví dụ với trễ một

chiều, ITU-T G114 khuyến nghị giới hạn trên cho hầu hết các ứng dụng là

150ms, phải bé hơn 400ms,...

- Kích hoạt chế độ DC và kết nối tới tế bào Macro khi MT di chuyển

ở tốc độ cao. Ước lượng thời gian MT lưu trú tại tế bào Micro. Khi có kết

nối vô tuyến tốt, và thời gian MT lưu trú tại đây lớn hơn ngưỡng tối thiểu

thì chuyển kết nối của MT sang tế bào này.

- Đặt trước băng thông tại các tế bào lân cận đang thừa tải để giảm

thời gian thực hiện HO khi có yêu cầu.

Trễ kết cuối bao gồm trễ mạng, trễ OS, trễ CODEC, và trễ ứng dụng.

Trễ mạng gồm trễ đường truyền, môi trường, hàng đợi ở các router trung

gian. Trễ OS gồm trễ lập lịch cho bộ gửi và nhận. Trễ CODEC là trễ hình

thành do quá trình đóng gói và mở gói tại bộ phát và nhận. Do vậy, cần

thiết phải có các cơ chế quản lý di động đáp ứng được yêu cầu giảm việc

mất số liệu và ảnh hưởng của trễ HO.

1.3 Phân tích, đánh giá các nghiên cứu liên quan đến Luận án.

Luận án so sánh các cấu trúc quản lý di động cơ bản, được sử dụng để

vận chuyển và quản lý sự thay đổi của các gói số liệu chuyển tới MT. Để

minh hoạ, chúng tôi xem các phần tử mạng tham gia vào quá trình xử lý

bản tin chính là các phần tử giao thức quản lí di động (ở MIP là Home

Agent (HA), Foreign Agent (FA) và MT). Các nút mạng khác (như các

Router chuyển tiếp) nằm trên toàn tuyến kết nối với các thực thể giao thức

di động này đều không phải là phần tử giao thức di động.

1.4.3 Phân tích trễ chuyển giao

Bất kỳ ứng dụng multimedia nào đang chạy trong quá trình HO đều

chịu ảnh hưởng của trễ bên trong mỗi lớp của stack giao thức. Trễ được

hình thành từ trễ các lớp 2, lớp 3 và lớp ứng dụng. Trễ ở lớp ứng dụng là

trễ cần để thiết lập lại hoặc sửa đổi tài nguyên tại lớp này. Quá trình cập

nhật số liệu hoặc báo hiệu tại các phiên trung gian đều được xem là trễ, do

vậy địa chỉ IP và thông số CODEC cho các phiên trung gian này có thể bị

thay đổi.

Sự giống nhau cơ bản của các phương pháp quản lý di động là đều sử

dụng chính sách chuyển hướng giao vận (relayed delivery) là cơ chế để

phân phát các bản tin báo hiệu, gói số liệu, ứng dụng của người dùng đến

MT. Ngoài ra, điểm neo di động (mobility anchor) được dùng để giám sát

vị trí của các MT và chuyển hướng truyền gói số liệu đến MT

1.4.3 Tối ưu hóa trễ HO

Cần thiết phải có nghiên cứu lựa chọn mạng HO nhằm tối ưu hoá trễ

nẩy sinh trong quá trình HO, đảm bảo QoS cung cấp cho các ứng dụng

của MT mà người dùng đã thoả thuận với nhà cung cấp dịch vụ. Hai

-3-

-4-

hướng nghiên cứu chính để giảm trễ HO đã được nhiều chuyên gia quan

tâm đó là:

thông lượng; Độ trễ điểm đến điểm; Sự trong suốt ở lớp vận chuyển; Bảo

mật; Tiêu hao năng lượng.

- xử lý song song nhiều quá trình chuyển dịch trạng thái, và

- thực hiện trước một số chuyển dịch trạng thái trước khi HO bắt đầu.

1.5 Kết luận chương 1

2.2.1 Các giao thức quản lý di động ở lớp liên kết (Lớp 2)

Các giao thức quản lý di chuyển lớp liên kết tập trung vào các vấn đề

HO giữa các mạng truy cập không đồng nhất và các kĩ thuật quản lý mạng

khác nhau. Hiệu suất làm việc của các giao thức di chuyển lớp liên kết

được tóm tắt như sau:

- Độ trễ trong quá trình HO càng cao sẽ càng làm tăng số lượng gói tin

bị thất lạc. Sau khi quá trình HO hoàn tất, MN kết nối đến một hệ thống

mới mà không cần đưa ra yêu cầu chuyển hướng.

- Yêu cầu về độ trễ điểm đến điểm của ứng dụng được bảo đảm.

- Do một MN kết nối đến một địa chỉ mới trong hệ thống mới, nên kết

nối lớp vận chuyển phải được thiết lập lại sau khi HO nội mạng hoàn tất.

Các giao thức quản lý di chuyển lớp liên kết sẽ không trong suốt với các

ứng dụng TCP và UDP.

Theo kết quả phân tích và đánh giá các nghiên cứu về quản lý di động

ở trên (phần 1.3 và 1.4) cho thấy, còn nhiều vấn đề cần giải quyết để vừa

đáp ứng nhu cầu sử dụng dịch vụ theo thoả thuận giữa SP và người dùng,

vừa đảm bảo khai thác tối ưu tài nguyên mạng. Việc tích hợp mạng di

động và cố định thông qua hạ tầng IP sẽ thuận lợi và hiệu quả hơn việc cải

thiện kết nối giữa chúng. Do đang tồn tại nhiều loại mạng công nghệ khác

nhau, cùng với nhu cầu sử dụng dịch vụ và di chuyển ngày càng tăng, dẫn

đến yêu cầu HO sẽ tăng. Đây là nguyên nhân cơ bản làm gia tăng tổng trễ

trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ, do vậy việc giảm tối đa trễ trong

quá trình HO cần được đặc biệt quan tâm.

Để duy trì và đảm bảo chất lượng dịch vụ cho các kết nối di động trong

mạng BcN, chúng tôi tập trung nghiên cứu các cơ chế dự báo và đăng ký

trước băng thông, hỗ trợ cho việc điều khiển HO cho kết nối hiện hữu và

điều khiển đăng nhập cuộc gọi cho kết nối mới.

- Việc xác thực được thực hiện trong quá trình HO trong mạng, nên

các thông tin liên quan đến HO sẽ được bảo mật.

2.2.2 Các giao thức quản lý di động ở lớp mạng (Lớp 3)

Hiệu suất của giao thức MIP được tóm tắt như sau:

- MIP sử dụng một lượng trễ lớn khi đăng kí HO.

Do đó, luận án tập trung nghiên cứu ba vấn đề sau:

1. Phân tích hiệu suất của các kĩ thuật HO dựa trên MIP, TCP-Migrate,

và SIP

- Do MIP có độ trễ lớn, nên trong quá trình HO làm thất lạc một

lượng đáng kể gói tin.

2. Dự báo và định trước băng thông

3. Quản lý di động thích ứng cho các ứng dụng của mạng BcN

- Định tuyến vòng của MIP gây nên đường không đối xứng giữa CN

và MN, và làm tăng trễ do định hướng lại đường từ CN đến MN phía

Trạm chủ (HA).

- Thông qua việc định hướng lại gói tin trong quá trình HO, MIP

không làm thay đổi địa chỉ IP của các ứng dụng. Do đó, HO là trong suốt

đến các ứng dụng, các kết nối lớp vận chuyển được bảo toàn trong quá

trình HO.

- Việc xác thực là một phần của đăng kí MIP, nên thông tin HO được

bảo mật.

2.2.3 Các giao thức quản lý di động ở lớp giao vận (lớp 4)

Hiệu suất của các giao thức quản lý di động tại lớp vận chuyển được

tóm tắt như sau:

- Do chỉ có các điểm cuối truyền thông với nhau tham gia vào quá

trình HO, nên độ trễ thường thấp hơn so với MIP.

- Một kết nối TCP duy trì chung khối quản lý và trạng thái, nên việc

truyền lại số liệu cần phải tuân theo chuẩn, có thể phục hồi các gói tin bị

thất lạc trong quá trình HO.

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG TẬP THAM SỐ PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH

GIÁ HIỆU SUẤT CỦA MIP, TCP-M VÀ SIP

2.1 Mở đầu

Trong chương này luận án tập trung phân tích hiệu suất HO dựa trên

các giao thức quản lý di động ở các lớp liên kết, lớp mạng, lớp giao vận

và lớp ứng dụng. Đóng góp của chương này là:

- Xác định các tham số cơ bản ảnh hưởng đến QoS.

- Sử dụng các tham số cơ bản nêu trên để xây dựng phương thức đánh

giá hiệu suất HO của các ứng dụng dạng B, C, D và E.

- Phân tích đặc điểm của các lớp ứng dụng A, B, C, D, E.

- Đề xuất giao thức lựa chọn tuyến HO, cân bằng 2 tiêu tiêu chí tiêu

thụ năng lượng (Pin MT) và hiệu suất mạng.

2.2 Phân tích hiệu suất HO dựa trên giao thức quản lý di động hiện

tại.

Ảnh hưởng của HO trên các dạng ứng dụng này được cụ thể hóa bằng

những tham số: Độ trễ HO; Mất gói dữ liệu khi HO; Thời gian suy giảm

-5-

-6-

K

(n²+n)

- Do không định hướng lại gói tin, nên tuyến giữa các trạm chủ đang

kết nối là đối xứng. Do đó, độ trễ điểm đến điểm không bị tăng sau khi

HO, các ứng dụng không bị ảnh hưởng khi khởi động lại kết nối lớp vận

chuyển.

- Việc xác thực được tích hợp hoàn toàn vào quá trình HO ở lớp vận

chuyển làm tăng tính bảo mật.

2.2.4 Các giao thức quản lý di động ở lớp ứng dụng (lớp 5)

Hiệu suất của giao thức di động SIP được tóm tắt như sau:

- Độ trễ HO của SIP có thể tương đương với MIP nhưng lại cao hơn

so với các giao thức quản lý di động ở lớp vận chuyển.

- Số lượng bản tin bị thất lạc khi thực hiện thủ tục báo hiệu HO có

thể ngang bằng khi sử dụng MIP.

- Độ trễ điểm đến điểm sẽ không tăng khi báo hiệu HO kết thúc.

- SIP không thể hỗ trợ cho các kết nối TCP, nên di động SIP sẽ

không trong suốt với giao thức TCP.

⎡

⎤

2

p_wr=1− 1− p ((2− p )p )

⎢

⎥

f

⎢

⎥

⎣

⎦

(2.3)

Thay p_w= p_wrvà p=p_{r .}vào (2.1), ta có xác suất gói tin bị thất lạc điểm

đến điểm giữa MH và HA (hay CH) p_rsẽ là:

K

(n²+n)

⎡

⎤

2

p =1− 1− p ((2 − p ) p )

(1− p_c)

⎥

⎢

⎣

r

f

⎢

⎥

⎦

(2.4)

Ta dễ dàng thấy được p_r< p_nr, do vậy xác suất mất gói tin khi sử dụng

giao thức kết nối vô tuyến RLP bé hơn khi không sử dụng RLP, nghĩa là

QoS khi sử dụng RLP sẽ tốt hơn.

2.3.2 Độ trễ truyền bản tin điểm tới điểm

Độ trễ khi truyền gói tin từ đểm đến điểm, T_nr, giữa MH và HA (hay

CH) xác định như sau: T_nr= D + t_w

(2.5)

Độ trễ khi truyền frame một chiều T_fgiữa MH và BS với RLP là:

n

i

∑∑^{P(C )(2iD + 2( j −1)t)}

- Các bản tin báo hiệu để quản lý di động SIP được bảo mật bằng các

phương pháp khác nhau.

2.3 Xác định các tham số cơ bản của mô hình phân tích

2.3.1 Xác suất gói tin bị thất lạc từ điểm đến điểm

T = D(1− p ) +

f

i, j

i=1 j=1

i²−i

(2.6)

(

+ j−1)

P(C_{i, j}) = p_f(1− p_f)²

(

2 − p_f

)

p_f

)

2

với i = 1,…n và j = 1,…i (2.7)

Do đó, khi RLP được sử dụng, độ trễ khi truyền gói tin từ điểm đến

điểm T_rgiữa MH và HA (hay CH) sẽ là:

Định lý 2.1: Giao thức kết nối vô tuyến quyết định chất lượng của hệ

thống, với xác suất thất lạc gói tin điểm tới điểm giữa MH và HA được

xác định như sau:

T_r= T_f+ (K-1)t + t_w

(2.8)

K

(n²+n)

2.3.3 Trung bình trễ báo hiệu khi sử dụng giao thức UDP

⎡

⎤

⎥

⎦

2

Định lý 2.2: Độ trễ trung bình của việc truyền gói tin báo hiệu một chiều

giữa MH và HA bằng tổng có trọng số của các độ trễ truyền gói tin với

trọng số là xác suất truyền thành công.

p =1− 1− p ((2 − p ) p )

(1− p_c)

⎢

r

f

⎢

⎥

⎣

Chứng minh: Theo định luật tổng xác suất, xác xuất lỗi gói toàn bộ hệ

thống là:

m

∞

⎧

⎫

Δ

D = (1− q) B + A qⁱ⁻¹(γ ⁱ⁻¹−1) + qⁱ⁻¹

[

A(γ ^m−1−1) + (i − m)γ ^m−2

Δ

]

voi A =

⎬

⎨

∑

p

(2.1)

γ −1

p =1−(1− p_w)(1− p_c)

⎩

i=2

i=m+1

⎭

Chứng minh:

Gọi là xác suất truyền thành công sau lần , ta có:

Trong thực tế, kết nối vô tuyến thường chịu ảnh hưởng của các hiệu

ứng fading, shadowing và thường được mô hình hóa bởi phân bố

Rayleigh, trong khi kết nối hữu tuyến được mô hình hóa bởi kênh nhiễu

+∞

i

p_i

p = 1

∑

i

trắng (AWGN), do đó ta có

, dẫn đến:

p_w<< p_c

p = 1- (1-p_w)(1-p_c) = 1- (1 – p_w– p_c+ p_wp_c) = p_w+ p_c+ p_wp_{c ≈}p_w

Gọi là độ trễ tương ứng và áp dụng định lý tổng xác suất ta có:

T

i

∞

D_p=

p_iT_i

∑

i

Trong trường hợp không sử dụng giao thức RLP, xác suất gói tin bị

thất lạc trên kết nối vô tuyến sẽ là:

(2.9)

p_wnr=1−(1− p_f)^k

Trong điều kiện các lần truyền là độc lập nhau,

được biểu diễn như sau:

p_i

p_nr=1−(1− p_f)^K(1− p_c)

p_i= qq...q(1− q)

(2.2)

i−1

Khi RLP được sử dụng, xác suất gói tin bị thất lạc p_wrlà:

= qⁱ⁻¹(1− q)

(2.10)

-7-

-8-

Do kết nối giữa MH và CH bao gồm 2 kết nối vô tuyến và hữu tuyến nối

tiếp nhau, ta có: p = 1 – ( 1- p_w)(1 – p_c)

Chúng tôi xét hai trường hợp:

γ ^N+1−1

γ −1

γ ^m+1−1

⎧

⎪

⎨

TO₁

+ t_o+ t_ch+ t_hn

Khi N ≤ m

Khi N > m

=

(i) Không sử dụng RLP

TO₁

+ (N − m)γ ^mTO₁+ t_o+ t_ch+ t_hn

⎪

Tỷ lệ lỗi gói cho kênh vô tuyến có thể được biểu diễn dưới dạng tỷ lệ lỗi

khung như sau: p_w= 1 – (1 – p_f)^kvới p_flà tỷ lệ lỗi khung

Khi không có truyền lại (do không sử dụng RLP), thì độ trễ truyền tin từ

MH đến CH là tổng độ trễ tiêu tốn ở lớp kết nối ở kênh vô tuyến (D) và

γ −1

⎩

(2.15)

TO₁và RTT₀là RTO và RTT đối với kết nối TCP khi MH ở ON

2.4.1.2 Thời gian giảm thông lượng

_{Thời gian}τ_s

cần để kích cỡ cửa sổ nghẽn tăng từ 1 lên CW₂được xác

đỗ trễ trên kết nối hữu tuyến ( ) : B = D + _Tw

T_w

(ii) Có sử dụng RLP.

Tỷ lệ lỗi trên kênh vô tuyến là:

định như sau :

τ_s=

[

1+ log₂CW₂RTT_n

]

(2.16)

RTT_nlà RTT khi MH thuộc NN, và RTT_n= t_ch+ t_hn+ t_n, trong đó t_chlà trễ

một chiều giữa CH và HA, t_hnlà trễ một chiều giữa MH và HA khi MH ở

NN, và t_nlà trễ một chiều giữa MH và CH khi MH ở NN

K

(n²+n)

⎡

⎤

⎥

⎦

2

⎡

f

⎤

p =1− 1− p (2 − p_f)p_f

⎢

w

⎣

⎦

⎢

⎣

Độ trễ truyền gói tin :

Thời gian giảm thông lượng kết nối TCP (T_tl) là:

B = T_f+ (K −1)τ + t_w

Độ trễ truyền khung một chiều giữa MH và BS:

γ ^N+1−1

⎧

(2.17)

TO₁

+ t_o

+

[

1+ log₂CW₂

]

RTT_n

Khi N ≤ m

Khi N > m

⎪

n

i

γ −1

γ ^m+1−1

⎪

T_t1

=

⎨

T_f= D(1− p ) +

_{i, j})(2iD + 2( j −1)t)

∑∑^P(C

f

+ (N − m)γ ^mTO₁+ t_o

+ 1+ log₂CW₂RTT_n

[ ]

⎪

i=1 j=1

TO₁

⎪

γ −1

⎩

Trong cả 2 trường hợp sử dụng và không sử dụng RLP :

2.4.2 Đánh giá hiệu suất HO của kết nối TCP khi sử dụng TCP Migrate

Δ +γΔ +γ ²Δ +...+γ ⁱ⁻²Δ + B ,i ≤ m

⎧

⎨

⎩

T =

i

Δ +γΔ +γ ²Δ +...+γ ^m−2Δ + (i −m)γ ^m−2Δ + B ,i > m

(2.11)

(2.12)

Thay p_ivà T_itừ (2.10) và (2.11) vào (2.9) ta thu được:

∞

m

∞

D_p

=

p_iT_i= p₁T₁+

p_iT_i+

p_iT_i

∑

i

i=2

i=m+1

m

= (1− q)B + qⁱ⁻¹(1− q)[Δ + γΔ + γ ²Δ + ... + γ ⁱ⁻²Δ + B] +

∑

i=2

∞

qⁱ⁻¹(1− q)[Δ + γΔ + γ ²Δ +... + γ ^m−2Δ + (i − m)γ ^m−2Δ + B]

∑

i=m+1

m

∞

⎧

⎫

Δ

= (1− q) B + A qⁱ⁻¹(γ ⁱ⁻¹−1) + qⁱ⁻¹

[

A(γ ^m−1−1) + (i − m)γ ^m−2

Δ

]

khi A =

⎬

⎨

∑

γ −1

⎩

i=2

i=m+1

⎭

2.4 Xây dựng phương thức đánh giá hiệu suất chuyển giao của các

ứng dụng dạng B và dạng C (MIP và TCP-Migrate)

- Định nghĩa 2.1: Thời gian giảm thông lượng là thời gian cần thiết để

kết nối TCP khôi phục lại hoạt động ở trạng thái ổn định sau khi HO.

- Định nghĩa 2.2: Trễ HO là thời gian kể từ khi MH nhận gói số liệu

cuối cùng ở ON đến khi nó nhận gói số liệu đầu tiên ở NN.

2.4.1 Đánh giá hiệu suất HO của kết nối TCP khi sử dụng MIP

2.4.1.1 Trễ chuyển giao

Hình 2.1: Sơ đồ hoạt động của TCP-M

Hình 2.1 minh họa quá trình HO TCP-M của kết nối TCP khi MH di

chuyển từ ON sang NN.

2.4.2.1 Trễ chuyển giao

Từ hình 2.1 ta thấy trễ HO TCP-M được xác định như sau:

Khoảng thời gian gói tin thất lạc :

T = C − A =τ_L2+τ_a+τ_m

(2.13)

(2.14)

T_h2= C − A =τ_L2+τ_a+ E[L]+ t_n

(2.18)

Trễ HO :

T_h1= D - C₁+ C₁– A

-9-

-10-

2.5.2 Đánh giá hiệu suất chuyển giao của một kết nối UDP khi sử dụng

SIP

τ

là thời gian cần thiết để MH HO lớp 2 tới NN và đăng

a

Ở đây

và

τ

L2

nhập được địa chỉ IP ở đây. t_nlà trễ một chiều giữa CH và MH khi MH ở

NN. E[L] Trễ trung bình để chuyển bản tin báo hiệu TCP-M.

Trễ HO TCP-M trung bình sẽ là:

Độ trễ khi HO khi sử dụng giao thức SIP được tính như sau:

T_h4= D₁− A =τ_L2+τ_a+ 2D_mc

(2.24)

N

_m−1N_m−1N_m−1

τ

là thời gian cần thiết để HO lớp 2 của MH đến mạng NN

a

Với

và

τ

E[L] =

∑ ∑ ∑^{P (i, j,k)L (i, j,k).}

L2

h

i=0 j=0 k=0

(2.19)

và được cấp phát địa chỉ IP mới từ mạng NN. D_mclà độ trễ một chiều

trung bình để truyền các bản tin báo hiệu SIP giữa MH và CH.

ξRTT

Trong đó RTO =

và khi ở ON thì RTT₀chính là RTT

o

m

⎧

qⁱ⁻¹(γ ⁱ⁻¹−1) +

2.4.2.2 Thời gian giảm thông lượng

D_mc= (1− q ) B + A

⎨

∑

2

⎩

i=2

Như mô tả ở trên, TCP của CH khôi phục lại trang thái khởi động

chậm (low start) tại thời điểm C₁(hình 2.1). Từ thời điểm A đến D là

khoảng thời gian giảm thông lượng (kí hiệu T_t2) của kết nối TCP, được

xác định như sau:

∞

qⁱ⁻¹[A (γ ^m−1−1) + (i − m)γ ^m−2Δ₂

∑

2

i=m+1

(2.25)

T = D − A =τ_L2+τ_a+ E[L]+[1+ log₂CW₂]RTT_n

t2

(2.20)

τ

_{Trong đó}τ_L2

và

là thời gian cần để MH HO lớp 2 tới NN và đăng

a

nhập địa chỉ IP tại NN. tn là trễ một chiều giữa CH và MH khi MH ở NN.

RTTn là RTT khi MH ở NN.

2.5 Xây dựng phương thức đánh giá hiệu suất chuyển giao của các

ứng dụng dạng D và dạng E (MIP và SIP)

Do các ứng dụng dạng C và D sử dụng giao thức kết nối là UDP giữa

MH và CH, hiệu suất HO của ứng dụng dạng D và dạng E phụ thuộc vào

hiệu suất HO của kết nối UDP. Ở đây, chúng tôi lưu ý đến việc phân tích

ứng dụng VoIP sử dụng RTP trên UDP.

2.5.1 Đánh giá hiệu suất HO của kết nối UDP khi sử dụng MIP

Độ trễ HO sẽ được tính bằng khoảng thời gian khi MH nhận được bản

tin cuối cùng khi nó trong mạng ON cho đến khi MH nhận được bản tin

đầu tiên khi nó ở trong mạng NN.

(b)

(a)

Hình 2.2: So sánh trễ HO giữa MIP và SIP khi không có RLP (a) và có

RLP (b)

2.6 Phân tích đánh giá tương quan giữa tiêu hao nguồn điện và hiệu

suất chuyển giao

2.6.1 Mô hình phân tích

W₃

V₃

W₂

V₂

W₈

V₈

T_h3= D − A =τ_L2+τ_a+τ_m+ t_ch+ t_hn

W₁

V₁

(2.21)

W₄

V₄

W₅

W₁₀

V₁₀

V₅

τ

τ _m

được định nghĩa ở phần 2.4.1

_Vớiτ_L2

,

_avà

W₇

V₇

W₉

V₉

W₆

V₆

Số lượng gói tin thất lạc là:

P = R(C −G) = R(τ_L2+τ_a+τ_m+ t_ho)

h

(2.22)

Độ trễ khi truyền gói tin từ điểm đến điểm của các gói tin dữ liệu

VoIP theo đường từ MH đến CH là D_fmkhi không có RLP và là D_fmnrkhi

có RLP

Hình 2.3: Mô hình mạng MANET

Như trong hình 2.3. mỗi nút di động có trọng số biểu diễn dung lượng pin

còn lại. Từ mô hình hệ thống, ta có thể xây dựng được mô hình mạng kết

nối. Đinh nghĩa G = (ꢀ, ꢀ) là đồ thị truyền tin của MANET, trong đó V =

D_fmnr= D + t_wcn

D_fmr= D + (K _p−1)τ + t_wcn

(2.22)

(2.23)

-11-

-12-

của AERP luôn được cải thiện tốt hơn giao thức EEMA và AODV trong

tất cả các mô phỏng.

Hình 2.6 biểu diễn hiệu suất mạng theo tiêu chí tỷ lệ phân phối bản tin.

Kết quả mô phỏng cho thấy, khi lưu lượng mạng thấp (số lượng kết nối

đầu cuối thấp), thì tỷ lệ phân phối bản tin của 3 giao thức là khá cao và

không khác nhau nhiều.

{V₁,…,V_n} là tập hợp các đầu cuối di động, E là tập hợp các kết nối, ꢀ_{ꢀ ꢀ}

(ꢀ_ꢀ, ꢀ_ꢀ) nếu chúng có kết nối trực tiếp.

2.6.2 Mô tả giao thức

=

,

Hình 2.4: Thủ tục kiểm tra tiêu hao năng lượng

Nút nguồn gửi các gói RREQ với Header thay đổi là {MinEnergy,

AODV RREQ Header}. Sau đó các gói này sẽ được chuyển tiếp tới các

nút trung gian trước khi đi tới nút đích. Điểm khác biệt với các giao thức

khác là thực hiện việc kiểm tra năng lượng (Energy-check) tại mỗi nút

trung gian như mô tả trong hình 2.4.

2.6.3 Thuật toán tìm tuyến

Thuật toán lựa chọn tuyến EEMA có thể tóm tắt như sau:

1. routeset=shortest-route(S,D)

Hình 2.5: Thời gian duy trì mạng

2.7 Kết luận

Hình 2.6: Tỷ lệ phân phối bản tin

Trong chương này, luận án đã:

2. minhop=min(shortest-route(S,D))

- Phân tích và đánh giá hiệu suất quản lý di động cho nhiều loại ứng

dụng khác nhau (A,B,C,D,E) của các giao thức đã có như MIP, TCP-M,

SIP. Từ đó chứng minh được các định lý liên quan tới việc thất lạc gói tin

và độ trễ trung bình, làm tiền đề xác định các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới

QoS khi HO, đó là: xác suất gói tin bị thất lạc; độ trễ truyền tin; và trung

bình độ trễ truyền bản tin báo hiệu.

3. maxhop=minhop+2; cons1valid=Ø

4. // Equation (1)

5. for i=1 to maxsizeof(routeset) do

6.

7.

8.

if minhop ≤ numhop(routeset(i)) ≤ maxhop then

cons1valid <- route(i)

Endif

- Đề xuất giao thức định tuyến theo yêu cầu - EEMA cho MANET.

EEMA chọn tuyến tối ưu cho HO dựa trên: số bước nhảy và hàm chi phí,

và cân đối giữa trễ và năng lượng tiêu thụ

CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG PHƯƠNG THỨC ĐỊNH TRƯỚC BĂNG

THÔNG CHUYỂN GIAO TRONG MẠNG BCN

9. Endfor

10. // Equation (2)

11. Cost= ∞, weight=0

12. for i=1 to sizeof(cons1valid) do

13. weight= MinEnergy(cons1valid(i))

14. if Cost > weight then

3.1 Mở đầu

Luận án phân tích hai tham số liên quan tới chất lượng dịch vụ mức kết

nối, đó là: xác suất khóa các yêu cầu kết nối mới P_CBvà xác suất rơi các

kết nối HO P_HD. Việc đặt trước băng thông trong tất cả các tế bào mà thuê

bao có thể đi qua là cần thiết để kết nối không bị gián đoạn. Vấn đề đặt ra

là đặt trước bao nhiêu băng thông cho đủ. Trong chương này luận án đề

xuất cơ chế dự báo HO, đặt trước băng thông linh hoạt và điều khiển

đăng nhập để đảm bảo xác suất rơi kết nối HO thấp hơn giá trị mong

muốn P_HD,Target(theo thiết kế).

15.

16.

17. Endif

18. Endfor

19. Return (selectedroute, cost)

Cost=weight

selectedroute=cons1valid(i)

2.6.4 Mô phỏng và đánh giá

Hình 2.5 cho thấy hiệu suất mạng theo tiêu chí thời gian duy trì (sống)

của mạng. Quan sát kết quả, chúng tôi thấy rằng thời gian duy trì mạng

-13-

-14-

3.2 Xây dựng mô hình hệ thống

Hình 3.1: Cửa sổ thời gian thu được các hàm ước tính HO với N_{win_days}=2

Luận án hạn chế số các bộ tham số (1) sử dụng cho hàm ước tính HO và

(2) hiện tại không sử dụng cho hàm ước tính HO nhưng được ghi lại để sử

dụng trong tương lai, ví dụ các tham số trong khoảng

Việc điều khiển đăng nhập cho kết nối mới chỉ được thực hiện khi:

b +b_new≤C − B_r

∑

i

(3.1)

Với C là dung lượng kết nối vô tuyến, B_rlà băng thông định sẵn cho

HO, b_ilà băng thông đang được kết nối thứ i sử dụng và b_newlà băng

thông do kết nối mới yêu cầu.

t₀+ T_int– T_day< T_event< t₀- T_intt_!+ T_!"#− T_!"#< T_!"!#$< t_!− T

!"#

trong hình 3.1 để giảm bộ nhớ và tính toán phức tạp.

3.3 Thuật toán định trước băng thông và điều khiển đăng nhập

3.3.1 Định trước băng thông không thông tin di chuyển

3.2.1 Kiến trúc trao đổi tin

Cơ chế định trước băng thông đề xuất ở đây dựa trên thông tin từ các tế

bào lân cận, bao gồm số các kết nối đang diễn ra và băng thông yêu cầu.

Có hai kiến trúc mạng là kiến trúc kết nối hình sao giữa MSC và BS,

trong đó không có kết nối trực tiếp giữa các BS, và kiến trúc các BS có

kết nối trực tiếp với nhau không qua MSC.

Sử dụng lý thuyết Bayes, xác suất p_h(C_0,j→ next) p_!(C_!,!→ next) tại

thời điểm t₀được tính:

F

_HOE(t₀, prev(c_{0, j}),next, t_soj)

∑

T_{ext _ soj}(c_{0, j})<t_soj≤T_{ext _ soj}(c_{0, j})+T_ext

p_h(c_{0, j}→ next) :=

F

_HOE(t₀, prev(c_{0, j}),next^,, t_soj)

3.2.2 Mô hình hoá di chuyển

∑

_soj>T_{ext _ soj}(c_{0, j})

next^,∈A₀

t

Chúng tôi nghiên cứu lưu lượng giao thông qua ví dụ:

1. Có các hạn chế tốc độ trên hầu hết các con đường, và tốc độ di

chuyển thường không nhỏ hơn hoặc lớn hơn tốc độ hạn chế.

2. Tín hiệu giao thông ảnh hưởng tới việc di chuyển ở các tuyến phố.

3. Trong giờ cao điểm, tốc độ di chuyển trong một khu vực nhất định

là tương quan với nhau.

4. Có thể dự báo được hướng di chuyển của các phương tiện thông

qua lịch sử di chuyển trước đó.

Từ những quan sát trên, chúng tôi thấy việc đáp ứng HO cho các kết

nối trong cùng một tế bào tại các thời điểm khác nhau là tương tự nhau.

Do đó, ta có thể dự báo tế bào tiếp theo của kết nối và ước tính thời điểm

HO của nó thông qua việc giám sát trong mỗi tế bào.

(3.2)

trong đó prev(c_0,j) prev(C_!,!)là tế bào có c_0,jC_!,!cư trú trong đó trước

khi di chuyển vào tế bào hiện tại, và A_ilà tập các chỉ số của các tế bào

bên cạnh của tế bào i.

3.3.2 Định trước băng thông với thông tin di chuyển

Một BS sử dụng hàm ước tính HO theo 2 cách: thứ nhất là phán đoán tế

bào tiếp theo mà MT sẽ di chuyển tới, thứ hai là ước tính thời gian cư trú

của nó trong tế bào hiện tại. Xác suất ước tính HO sẽ là:

F

_HOE(t₀, prev(c_{0, j}),next, t_soj)

∑

_{ext _ soj}(c_{0, j})<t_soj≤T_{ext _ soj}(c_{0, j})+T_ext

p_h(c_{0, j}→ next) := ^T

F

_HOE(t₀, prev(c_{0, j}),next, t_soj)

∑

_soj>T_{ext _ soj}(c_{0, j})

t

3.2.3 Tính toán xác suất chuyển giao

!

(! ,!"#$ ! ,!"#$,!

)

!"#

!

!,!

!

!!

!

!!

!"#

!,!

Phần này, chúng tôi phát triển cơ chế ước tính và dự báo di chuyển. Cơ

chế này được thực hiện ở BS của mỗi tế bào theo phương thức phân tán.

Hàm ước tính HO tại thời điểm t₀với bộ tham số (T_event, prev, next, T_soj)

được biểu diễn như sau:

t₀– T_int– nT_day≤ T_event< t₀+ T_int– nT_day

T_intkhoảng thời gian ước tính, đây là tham số thiết kế, T_daylà khoảng thời

!"!

!,!

!"#

,

!

)

!,!

(! ,!"#$ ! ,!"#$,!

)

!"#

!

!!

(!

!"#

!

!,!

!"!

!"#

(3.3)

if

₎F_!"#(t_!, prev C_!,!, next, t_!"#) ≠ 0 ,

0, Khác

!

!!

(!

!,!

!"#

!"!

(3.1)

Với p_h(C_0,j→ next’) := 0, nếu next’ ≠ next p_!C_!,!→ next^!≔

gian trong ngày.

0, if next^!≠ next,

3.3.3 Điều khiển cửa sổ ước tính thời gian di chuyển

w₀

w₁

w₂

Gọi kích thước cửa sổ tham chiếu w (= 1 P_!",!"#$%!) được xác định

và gán cho kích thước cửa sổ quan sát w_obs.

Mã giả thuật toán như sau:

t₀-T_int– 2T_day

t₀+T_int– 2T_day

t₀-T_int– T_day

t₀-T_int

t₀

t₀+T_int– T_day

01. if(w=[1/P_HD,target]) then w_obs:= w;

02. T_est:= T_start; n_H:= 0; n_HD:= 0;

-15-

-16-

03. while (Thời gian tăng) {

04. if (HO ở cell hiện tại) then {

05. n_H:= n_H+ 1;

06. if (rơi kết nối) then {

07. n_HD:= n_HD+ 1;

08. if (n_HD> w_obs/w) then {

09. w_obs:= w_obs+ w;

10. if (T_est< T_soj,max) then T_est:= T_est+ 1;

11. }}

Hình 3.3: a) Xác xuất rớt cuộc gọi HO theo lưu lượng trên mỗi kênh.

b) Xác xuất khóa cuộc gọi mới theo lưu lượng trên mỗi kênh.

1.2

1

0.8

0.6

0.4

0.2

0

0.8

0.6

0.4

0.2

0

5

10

15

20

25

30

35

0

5

10

15

20

25

30

35

-0.2

Traffic load (p)

12. else if (n_H≥ w_obs) then {

C=16, K=4

C=15, K=4

C=14, K=4

C=16, K=4

C=15, K=4

C=14, K=4

13. if (n_HD≤ w_obs/w and T_est>1) then T_est:= T_est- 1;

14. w_obs:= w; n_H:= 0; n_HD:= 0;

15. }}}

(a)

(b)

Hình 3.4: a) Xác suất khóa cuộc gọi mới theo lưu lượng trên mỗi kênh với

C khác nhau.

b) Xác xuất rớt cuộc gọi HO theo lưu lượng trên kênh với C khác nhau.

3.4 Kết luận

Nội dung chính của chương này là dựa trên thông tin di chuyển của

Hình 3.2: Mã giả của thuật toán điều chỉnh T_esttrong mỗi BS

3.3.4 Điều khiển đăng nhập

Sau khi tính toán băng thông định trước mong muốn theo công thức (3.1)

thì thực hiện kiểm tra đăng nhập, cụ thể:

1. Kiểm tra nếu :

người dùng được cập nhật định kỳ để xây dựng cơ chế dự báo xác suất

HO , từ đó đưa ra quyết định đăng ký trước băng thông cho kết nối nhằm

đảm bảo QoS cam kết. Để thực hiện được nội dung nêu trên, luận án tập

trung xây dựng và đánh giá phương pháp dự báo và đặt trước băng thông

linh hoạt để điều khiển HO và thiết lập cuộc gọi mới, đảm bảo xác suất

rơi cuộc gọi thấp hơn giá trị định trước.

Luận án cũng tập trung phân tích ba cơ chế điều khiển tiếp nhận cuộc

gọi phụ thuộc vào việc có bao nhiêu BS liền kề tham gia vào quyết định

đăng nhập một yêu cầu kết nối mới. Thông qua việc so sánh về hiệu suất

và độ phức tạp của các cơ chế này, luận án đưa ra kết luận là cơ chế AC3

mang lại hiệu suất cao nhất với độ phực tập chấp nhận được.

Phương pháp dự báo HO và đặt trước băng thông này sẽ là cơ sở để

xây dựng nên phương thức quản lý HO linh hoạt trong chương sau.

CHƯƠNG 4: XÂY DỰNG PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ CHUYỂN

GIAO LINH HOẠT

_!b C_!,!+ b_!"#≤ C 0 − B_!,!

b(C )+b_new≤C(0) − B_r,0

!∈!

∑

0, j

j∈S₀

2. Nếu việc kiểm tra trên là dương, kết nối được đăng nhập

Trong đó C(0) và b_newlần lượt là dung lượng liên kết của tế bào 0 và băng

thông của kết nối mới yêu cầu.

3.3.5 Kết quả mô phỏng

Ở hình 3.3a, khi tải tăng thì xác suất rớt cuộc gọi tăng, trong khi đó ở

hình 3.3b, xác suất khóa cuộc gọi mới là không đổi. Hình 3.4 cho thấy,

với số kênh bảo vệ và hàng đợi như nhau thì xác suất rớt cuộc gọi HO và

khóa cuộc gọi mới đều tăng, vì tỷ lệ kênh bảo vệ cuộc gọi HO và tổng số

kênh của hệ thống là giảm

1.2

1

1.2

1

4.1 Mở đầu

Khi HO, các ứng dụng khác nhau sẽ bị ảnh hưởng khác nhau. Để

hiểu được ảnh hưởng của HO lên ứng dụng di động, dựa trên yêu cầu

quản lý di động, luận án phân chúng thành 5 loại khác nhau là A, B, C, D,

và E. Ảnh hưởng của HO lên các lớp ứng dụng khác nhau được phân tích

tại chương 2, thể hiện thông qua tham số Trễ HO và kết cuối; Tính trong

suốt của lớp giao vận; Bảo mật; Tiêu thụ năng lượng và hiệu suất mạng.

4.2 Phân tích hiệu suất của giao thức định tuyến cho MANETs

4.2.1 Xu hướng nghiên cứu trong thời gian gần đây

0.8

0.6

0.4

0.2

0

0.8

0.6

0.4

0.2

0

5

10

15

20

25

30

0

5

10

15

20

25

30

35

-0.2

Traffic load (ρ)

without priority

with queue

with queue and priority

without priority

with queue

with queue and priority

(a)

(b)

-17-

-18-

Kết quả khảo sát về các giao thức định tuyến được đề xuất để cải thiện

hiệu suất cho MANET trong giai đoạn 2011 – 2020, được công bố trên cơ

sở dữ liệu của Thư viện số Xplore cho thấy khoảng 80% giao thức định

tuyến đã được đề xuất trong mười năm gần đây dựa trên những cải tiến từ

các giao thức truyền thống. Kết quả khảo sát cũng cho thấy hầu hết các

giao thức định tuyến mới được đề xuất đều dựa trên những cải tiến từ các

giao thức định tuyến truyền thống đã biết.

AODV DSR

AODV DSR OLSR DSDV

OLSR DSDV

0.2

0

5

10 15 20

5

10

15

20

4.2.2 Các giao thức định tuyến truyền thống

V_max(m/s)

Hình 4.3: Trễ trung bình - Di động

V_max(m/s)

Bao gồm (i) Giao thức định tuyến theo nhu cầu hoạt động theo nguyên

tắc là bất cứ khi nào cần dữ liệu, nút nguồn sẽ khám phá và tìm đường đến

nút đích; và (ii) Giao thức định tuyến chủ động sử dụng bảng định tuyến

để xác định tuyến đến tất cả các nút trong mạng. Các nút được cập nhật

thường xuyên với thông tin định tuyến về kiến trúc mạng và trạng thái

liên kết để làm mới bảng định tuyến.

Hình 4.4: Tải định tuyến chuẩn hóa –

Di động

Kết quả mô phỏng cho thấy, trong môi trường MANET, các đặc tính

di động của các nút mạng có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu năng hệ thống.

Khi các nút di chuyển với vận tốc cao, các liên kết có xác suất ngắt cao

hơn, bởi vì các tuyến có thể được định tuyến lại và các gói dữ liệu được

truyền lại ngày càng nhiều. Do đó, tỷ lệ phân phối gói (Hình 4.1) và thông

lượng (Hình 4.2) sẽ giảm nhanh trong khi độ trễ (Hình 4.3) và tải định

tuyến (Hình 4.4) sẽ nhanh chóng tăng.

4.2.3 Mô phỏng và phân tích kết quả

Bảng 4.1: Tham số mô phỏng

Tham số

Giá trị

Vùng mô phỏng

Số nút

1000m×1000m

200

4.3 Giải pháp Quản lý chuyển giao linh hoạt (AMMS)

Thời gian

Loại lưu lượng

Băng thông

Kích thước gói

MAC Layer

600 (s)

CBR

2 (Mbit/s)

512 (byte)

802.11

B

C

D

E

Ước lượng Τ_rs

Trễ ước lượng

ETE

NRT

CAMP

Ướ

c l

ượ

ng S

_s

Ước lượng Τ_rt

Lớp ứng dụng

Ước lượng RTT

CTMP

CNMP

Transport Layer

Mô hình di động

Tốc độ di chuyển

Phạm vi truyền

UDP

Ước lượng S_t

Ước lượng Τ_rm

Ước lượng S_m

Lớp giao vận

Random Way Point

[5-20] (m/s)

150 (m)

Lớp mạng

Đo RSS

Dự báo di chuyển

Ước lượng FER

Ước lượng tốc độ

Lớp liên kết

AODV DSR

Kích hoạt

CAMP

Kích hoạt

CTMP

Kích hoạt

CNMP

OLSR DSDV

70

2360

5

10 15 20

V_max(m/s)

5

10 15 20

V_max(m/s)

Hình 4.5: Cấu trúc của AMMS

Hình 4.5 minh họa cấu trúc của AMMS. NRT là các ứng dụng không

thời gian thực lớp D và E, còn RT là các ứng dụng thời gian thực lớp D

Hình 4.1 Tỷ lệ phân phối gói – Di động Hình 4.2: Băng thông tr bình - Di động

-19-

-20-

b²+ (L − d)²

và E. Như hình 4.5, việc sử dụng thông tin từ các lớp khác nhau cho phép

hoạt động xuyên suốt giữa các lớp trong các giao thức quản lý di động.

- Giao thức quản lý di động lớp ứng dụng (CAMP): Sử dụng đối với các

⎧

⎪

⎨

⎪

⎩

L − d

,

2

< t <

2

f_i(t)

=

v

θ v t − (L − d)

0

otherwire

(4.2)

, L là khoảng cách từ P tới S, d là độ

τ

ứng dụng thời gian thực lớp D và E.

(Trễ đăng ký địa chỉ của SIP) sử

rs

b

a

b = +

2

d

Với

,

)

dụng FER, công nghệ truy nhập lớp kết nối, và thông tin trễ kết cuối (ETE)

như trình bày ở mục 4.3.1.6. CAMP khởi động các thủ tục HO khi RSS

do MH thu được từ BS bé hơn S_s.

θ = arctan(

l − d

3

dài của vùng giao nhau, v là tốc độ di chuyển của M.

Trễ HO của trường hợp này là:

- Giao thức quản lý di động lớp vận chuyển (CTMP): sử dụng cho các

L

τ

ứng dụng lớp B và C.

(Trễ đăng ký địa chỉ khi dùng TCP-M) sử dụng

(4.3)

rt

T_he= −τ_rs+τ_d+τ_l

v

FER, công nghệ truy nhập lớp kết nối. CTMP khởi động các thủ tục HO

khi RSS do MH thu được từ BS bé hơn S_t.

- Giao thức quản lý di động lớp mạng (CNMP): sử dụng cho các ứng

ii) Hoàn thành việc đăng ký địa chỉ sau khi MH đi vào vùng giao nhau.

Ký hiệu p_ulà xác suất xảy ra trường hợp này, và trễ tương ứng là T_hu.

Trường hợp này có thể xảy ra 3 tình huống sau:

+ Việc đăng ký địa chỉ hoàn thành trong khi dò tìm hướng di chuyển. Ký

hiệu p_u1là xác suất xảy ra trường hợp này, khi đó

_{dụng không thời gian thực lớp D và E.}τ_rm

MIP). CNMP khởi động các thủ tục HO khi RSS do MH thu được từ BS

bé hơn S_m

(Trễ đăng ký địa chỉ khi dung

L − d

v

L − d

v

⎛

⎞

(4.4)

p_u1= p

< t <

+τ_d

⎜

⎟

4.4 Phân tích mô hình đánh giá hiệu suất của AMMS

Cơ chế AMMS bắt đầu xử lý HO trước khi MH đi vào vùng giao nhau

giữa OBS và NBS, ở đây chúng tôi giả sử MH sẽ di chuyển vào BS dự

báo trước, trường hợp này có thể xảy ra các tình huống sau:

Trường hợp 1: Dự báo NN không chính xác, nghĩa là MH di chuyển

vào BS khác với BS dự báo. MH ghi nhận dự báo BS không thành công

bằng việc so sánh ID của NBS (MH ghi nhận ID của NBS thông qua các

bản tin quảng bá BS nó nhận được sau khi đi vào vùng giao nhau giữa

OBS và NBS) với ID của BS dự báo.

⎝

⎠

Trễ HO là :

L − d

(4.5)

T_u1=τ_l+

+τ_d−τ_rs

v

+ Việc đăng ký địa chỉ hoàn thành sau khi dò tìm hướng di chuyển nhưng

trước khi hoàn thành HO L2. Ký hiệu p_u2là xác suất xảy ra trường hợp

này, khi đó:

L − d

v

L − d

v

(4.6)

⎛

⎞

p_u2= p

+τ_d< t <

+τ_d+τ_l

⎜

⎟

⎝

⎠

Trường hợp 2: MH di chuyển vào BS do khối dự báo di chuyển đưa ra.

Ký hiệu xác suất xảy ra trường hợp này là p_c2, tức là xác suất dự báo NN

thành công. Khi đó: p_c2=1 – p_c1

Trễ HO là:

T_u2=τ_l

(4.7)

+ Việc đăng ký địa chỉ hoàn thành sau khi hoàn thành HO L2. Ký hiệu p_u3

là xác suất xảy ra trường hợp này, khi đó:

Trong trường hợp 2, có thể xảy ra các tình huống sau:

i) Quá trình MH đăng nhập và đăng ký địa chỉ IP của CAMP được hoàn

thành trước khi MH đi vào vùng giao nhau. Gọi P_elà xác suất xảy ra khả

năng này, ta có:

L − d

v

L

v

⎛

⎞

(4.8)

(4.9)

p_u3= p

+τ_d+τ_l< t <

⎜

⎟

⎝

⎠

Trễ HO là :

p_e= p(t <τ_rs)

L − d

−τ_d

v

(4.1)

T_u3=τ_rs−

τ

Với _rslà thời gian cần thiết để đăng ký địa chỉ, t là thời gian để MH di

4.5 Kết luận chương 4

chuyển từ P tới Q. Ta có:

Chương này, chúng tôi đề xuất giải pháp AMMS - sử dụng các giao

thức khác nhau cho các lớp ứng dụng khác nhau, và phù hợp với cấu trúc

mạng truy cập trong quản lý di động. Qua đó hiệu suất quản lý HO sẽ

-21-

-22-

4. Đề xuất một giao thức định tuyến theo yêu cầu cho MANETs, gọi

là A_WCETT để cải thiện hiệu năng mạng. Giao thức này được cải tiến

từ AODV, hoạt động đa kênh và dựa trên tác tử di động.

được cải thiện dựa trên bộ tham số HO sử dụng cho các lớp ứng dụng đó.

Việc sử dụng giao thức HO sẽ phụ thuộc vào đặc tính của ứng dụng và

cấu trúc mạng truy cập.

Như vậy, giải pháp AMMS này có hai ưu điểm nổi bật đó là: (1) Phát

triển được ứng dụng hỗ trợ tính di động thích ứng, và (2) Cải thiện hiệu

suất HO thông qua sự tương tác giữa các lớp, và cấu trúc mạng truy cập.

KẾT LUẬN

5. Đề xuất giải pháp quản lý HO linh hoạt (AMMS) nhằm khai thác

hiệu quả tài nguyên mạng, đáp ứng yêu cầu QoS và mức tiêu thụ năng

lượng cho các loại ứng dụng A,B,C,D,E. Phương án này loại trừ được

các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ như lỗi khung (FER), xác

suất mất số liệu, trễ báo hiệu HO. Như vậy phương pháp AMMS này có

hai ưu điểm nổi bật đó là: (1) Phát triển được ứng dụng hỗ trợ tính di

động thích ứng, và (2) Cải thiện hiệu suất HO thông qua sự tương tác

giữa các lớp.

Trong thời gian thực hiện luận án, chúng tôi đã công bố một số công

trình nghiên cứu trên các hội nghị, tạp chí trong và ngoài nước. Các công

trình này được liệt kê tại phần DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG

BỐ, và được sử dụng trong việc hoàn thành luận án tiến sĩ này.

HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO

Đối với cơ chế điều khiển đăng nhập dựa trên các mức ưu tiên được

trình bày trong luận án mới là bước đầu trong việc xây dựng một thuật

toán điều khiển HO liên mạng, trong tương lai phân tích toán học và mô

phỏng sẽ được phát triển cho hệ thống với môi trường di động không

đồng nhất, các lưu lượng hỗn hợp được tạo ra từ các nguồn lưu lượng di

động với tốc độ di chuyển thay đổi (mô phỏng với các môi trường như

đường cao tốc hay trong một khu công nghiệp- tốc độ người đi bộ).

Cơ chế điều khiển đăng nhập kết hợp với SLA đã đề xuất biện pháp

điều khiển dựa trên điều khiển các bộ đệm phụ thêm cho các mức SLA,

trong tương lai sẽ phát triển phương pháp thống nhất tham số SLA toàn hệ

thống (SLA giữa mạng-mạng và người sử dụng-mạng) để đảm bảo hỗ trợ

tối đa giữa các mức.

Đảm bảo chất lượng dịch vụ trong mạng lõi là vấn đề lớn còn rất

nhiều tồn tại. Tuy đã đề xuất biểu diễn toán học đối với môi trường hỗn

hợp, nhưng khả năng áp dụng để điều khiển mạng là khó khăn do yêu cầu

năng lực tính toán cao và thời gian tính toán dài. Trong tương lai phương

pháp rút gọi toán học với một số các điều kiện biên để giảm tính hỗn hợp

của nguồn lưu lượng sẽ được nghiên cứu.

Mục tiêu của bài toán Tối ưu hóa quản lý HO trong mạng vô tuyến

hỗn hợp băng rộng đa dịch vụ là xây dựng được giải pháp quản lý HO

mới, linh hoạt cho các loại ứng dụng sử dụng đồng thời, đáp ứng các yêu

cầu về QoS và năng lượng tiêu thụ mà không phụ thuộc vào sự di chuyển

của thuê bao. Luận án thực hiện khảo sát các công trình nghiên cứu trước

đây về lĩnh vực quản lý di động trong mạng di động nói chung và BcN nói

riêng ở chương 1 và cho thấy, nhiều công nghệ vô tuyến khác nhau (LTE,

5G, NB-IOT, WLAN, MANETs...) cùng tồn tại trong hạ tầng mạng di

động, cùng cung cấp các dịch vụ tương tự nhau (thoại, video, data,...).

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để khai thác hiệu quả hạ tầng mạng đã đầu tư

mà vẫn đáp ứng nhu cầu sử dụng dịch vụ đa dạng, chất lượng, mọi lúc,

mọi nơi của người dùng.

Luận án đã phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng

dịch vụ khi HO, mức độ ảnh hưởng của các loại giao thức tới các loại ứng

dụng khác nhau, tương quan giữa năng lượng tiêu thu và hiệu suất mạng,

từ đó rút ra được các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu suất HO của một giao

thức quản lý di động đó là (i) Xác suất thất lạc gói tin số liệu; (ii) Độ trễ

báo hiệu và truyền bản tin kết cuối; (iii) Các công nghệ truy cập lớp kết

nối; (iv) Loại ứng dụng; (v) Năng lượng tiêu thụ và hiệu suất mạng.

Các kết quả đạt được của luận án:

1. Phân tích và đánh giá hiệu suất quản lý di động cho nhiều loại ứng

dụng khác nhau (A,B,C,D,E) của các giao thức đã đề xuất như MIP,

TCP-M, SIP. Từ đó chứng minh được các định lý liên quan tới việc thất

lạc gói tin và độ trễ trung bình, làm tiền đề xác định các yếu tố cơ bản

ảnh hưởng tới QoS khi HO, đó là: xác suất gói tin bị thất lạc; độ trễ

truyền tin; và trung bình độ trễ truyền bản tin báo hiệu.

2. Đề xuất giao thức định tuyến theo yêu cầu - EEMA cho MANETs.

EEMA chọn tuyến tối ưu cho HO dựa trên: số bước nhảy và hàm chi phí,

và cân đối giữa trễ và năng lượng tiêu thụ.

Chúng tôi cũng sẽ tập trung nghiên cứu vấn đề bảo mật khi chia sẻ

thông tin giữa các lớp mạng và lựa chọn các giao thức HO cho các lớp

ứng dụng, đánh giá hiệu suất của AMMS dựa trên mức độ di động cao

hơn.

3. Dựa trên các yếu tố cơ bản ảnh hưởng tới QoS khi HO và sử dụng

lý thuyết Bayes để tính toán xác suất HO P_b. Xây dựng cơ chế đặt trước

băng thông cho các ứng dụng có P_blớn hơn ngưỡng HO, nhằm duy trì

QoS cho các ứng dụng này.

-23-

-24-

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ

1. Lê Ngọc Hưng, Nguyễn Xuân Quỳnh, “Nhận dạng và phân lớp các yếu

tố ảnh hưởng tới điều khiển chuyển vùng”, Hội nghị FAIR lần 10,

tháng 8/2017, Đà Nẵng.

2. Dzung Van DINH, Byeong-Nam YOON, Hung Ngoc LE, Uy Quoc

NGUYEN, Khoa Dang PHAN, Lam Dinh PHAM, “ICT Enabling

Technologies for Smart Cities”, 2018 20th International Conference on

Advanced Communication Technology (ICACT), IEEE, Feb. 2018,

Korea.

3. Vu Khanh Quy¹, Le Ngoc Hung², Nguyen Dinh Han³, “CEPRM: A

Cloud-assisted Energy-Saving and Performance-Improving Routing

Mechanism for MANETs” JCM 15 Nov. 2019.

4. Ngoc Hung Le, “An approach to handover bandwidth reservation in the

wireless Future Convergence Network”, IEEE/NICS Dec.2019.

5. Vu Khanh Quy, Le Ngoc Hung, “A Trade-off between Energy Efficient

and High-Performance in Routing for Mobile Ad hoc Networks”, JCM

Mar. 2020

6. Le Ngoc Hung, Vu Khanh Quy, “ A Review: Performance

Improvement Routing Protocols for MANETs”, JCM May 2020.