›
›

Tác động của quá trình đô thị hóa đến đời sống người dân quận Cái Răng - Thành phố Cần Thơ

Download
TAÏP CHÍ KHOA HOÏC ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN  
Soá 27 (52) - Thaùng 4/2017  
Tác động của quá trình đô thị hóa đến đời sống  
người dân Quận Cái Răng - Thành phố Cần Thơ  
Impact of urbanization process to the life of people  
in Cai Rang District - Can Tho City  
ThS. Tạ Thị Thanh Thủy  
        ạ             c Xã hộ  và N â  vă  –  HQG  P.HCM  
Ta Thi Thanh Thuy, M.Sc.  
University of Social Sciences and Humanities – National University Ho Chi Minh City  
ThS. Phạm Thị Tâm  
        ạ             c Xã hộ  và N â  vă  –  HQG  P.HCM  
Pham Thi Tam, M.Sc.  
University of Social Sciences and Humanities – National University Ho Chi Minh City  
Tóm tắt  
Là một quá t ì   m    tí   lị   sử - tự    ê , đô t ị   á   ì  bề    à      một sự d  dâ  vĩ đạ , t  ớ  
 ết từ  ô   t ô     t à   t ị và sự tự đổ  mì  , t ếp tụ  p át t  ể   ủ  bả  t â   á  đô t ị.  ây là quá  
t ì   p ứ  tạp  ơ     ều lầ  t     t ự  tế.  ô t ị   á  ó   ữ   tá  độ       mặt lê  sự p át t  ể  k    
tế - xã  ộ , đặ  b ệt vớ  một đô t ị mớ  và  ă   độ       Cầ    ơ. Bà  v ết sẽ tìm   ểu   ữ   tá  độ   
 ủ  quá t ì   đô t ị  ó  đế  đ   số         dâ  tạ  quậ  Cá  Ră   – t à   p ố Cầ    ơ: tập quá  s    
  ạt, lố  số  , t  y đổ  về v ệ  làm,    ề     ệp,  ơ  ấu l   độ  ; từ đó làm  ơ sở     v ệ    ạ   đị   
  í   sá   và ổ  đị   s    kế           dâ  đị  p  ơ  .  
Từ khóa: đô t ị  ó , đ   số         dâ , ổ  đị   s    kế, Cá  Ră   – Cầ    ơ.  
Abstract  
As a natural historical process, urbanization is on the surface like a great immigration, primarily from  
rural to urban areas and also a self-change, a further development of the municipality itself. This is a  
much more complicated process in reality. Urbanization has two-sided effects on social economic  
development, especially with a new and dynamic urban city as Can Tho. The article will identify the  
effects of urbanization on people's lives in Cai Rang district - Can Tho city such as living habits,  
lifestyles, changes in employment, occupation, and labor structure. This will serve as a basis for policy  
making and livelihood restoration for local people.  
Keywords: urbanization, people’s life, livelihood, Cai Rang – Can Tho.  
hó ,   ệ  đạ   ó  và đô t ị  ó  là   â  tố  
quyết đị   làm t  y đổ   ă  bả  p  ơ   
t ứ  sả  xuất,   uyể   ề  k    tế từ sả  
xuất  ô       ệp t uyề  t ố   s    
p  ơ   t ứ  sả  xuất mớ ,   ệ  đạ . N   
đó, bộ mặt k    tế - xã  ộ   ủ  đất   ớ  đã  
1. Khát quát về quá trình đô thị hóa  
tại quận Cái Răng - Cần Thơ  
Cô       ệp  ó ,   ệ  đạ   ó  và đô  
t ị  ó  là     đ     p át t  ể   ủ  m   
quố      t ê  t ế   ớ .   ự  t ễ  p át t  ể  
 ủ     ều quố          t ấy,  ô       ệp  
91  
TÁC Đ NG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN QUẬN CÁIRĂNG - THÀNH PHỐ CẦN THƠ  
t  y đổ          ó   t e    ớ    ô   
    ệp  ó ,   ệ  đạ  và vă  m   .  uy  
   ê , tì   t ạ   t  ếu v ệ  làm, t ất  
    ệp, k ô     uyể  đổ  đ ợ     ề  
    ệp, k ó k ă  t      uộ  số   s      ạt  
tạ   ơ  ở mớ , đặ  b ệt đố  vớ         ô   
dâ  bị t u  ồ  đất đã và đ    d ễ     ở  
   ều đị  p  ơ  . Cầ    ơ là một tỉ    ó  
mứ  độ đô t ị  ó        và mạ   ở k u  
vự   ây N m Bộ. D ệ  tí   đất  ô   
    ệp  ủ  t à   p ố Cầ    ơ sụt   ảm t ể  
  ệ   õ  ệt tạ  vù   đ    đô t ị  ó  qu  sự  
t  y đổ   ủ  d ệ  tí        tá  ở k u vự  
này. Ngoài sự sụt   ảm về d ệ  tí   đất  
 ô       ệp,  ò   ó sự t  y đổ  k á  là sự  
  uyể  dị   t     mụ  đí   sử dụ   đất.  ỉ  
p ầ  đất  uộ   lú ,     màu   ảm, t     
k   d ệ  tí    á  l ạ  đất t ồ    ây ă  t á ,  
đất t ổ     ó     tă  .  ạ  quậ  Cá  Ră  ,  
d ệ  tí   t ồ   lú    ảm từ 18510    ( ăm  
2008), đế    y   ỉ  ò  11310 ha1. Báo cáo  
sẽ tìm   ểu t ật  ặ  kẽ   ữ   tá  độ    ủ  
quá t ì   đô t ị  ó  đế  đ   số         dâ  
tạ  quậ  Cá  Ră   - t à   p ố Cầ    ơ,  
làm  ơ sở     v ệ    ạ   đị     í   sá   
và ổ  đị   s    kế       dâ  đị  p  ơ  .  
2. Số liệu và phương pháp nghiên cứu  
p áp     ê   ứu đị   l ợ  .   ô   qu  
v ệ  t u t ập và p â  tí    á  t ô   t   
đị   l ợ  , sẽ tìm      ữ   đặ  đ ểm  
  u   m    tí   quy luật  ủ  một số   óm  
      dâ  k á     u về   ớ  tí  , độ tuổ ,  
t ì   độ     vấ … t     quá t ì   t í   
     vớ   uộ  số   đô t ị d ớ  tá  độ   
 ủ  t à   ầu  ó .  
Để thu thập thông tin định lượng:  
  ú   tô  sử dụ    ô    ụ k ả  sát bằ   
bả    ỏ  vớ   á   âu  ỏ  đ ợ  xây dự   
sẵ , du   l ợ   mẫu là 400. Mẫu     ê  
 ứu là   ữ   dâ  đô t ị   ệ  đ    s    số   
tạ  đị  bà      p      P ú   ứ và  â  P ú  
- quậ  Cá  Ră   - t à   p ố Cầ    ơ.  ở dĩ  
  ú   tô           p       ày vì đây là     
p       ó mứ  đô t ị   á    , mứ  t u  
  ập t ơ   đố      và sự p â  tầ   t     
từ     óm xã  ộ  k á  õ  ệt. P  ơ   p áp  
     mẫu đ ợ         ẫu    ê  bằ    á   
lập d    sá    á   ộ     đì    ủ  từ   
p     , t ê   ơ sở tỉ lệ số  ộ  ủ  từ   
p      sẽ quyết đị        tổ   số mẫu  ủ  
mỗ  p     . H ệ    y, số l ợ    ộ dâ  tạ  
P      P ú   ứ (dự  t ê  d    sá   d     
b     â  dâ  p       u    ấp) là  ầ  
4.000  ộ, số l ợ    ộ dâ  p       â  P ú  
là  ầ  4.200  ộ.  uy    ê  t e   ớ  tí   
 ủ     b   p     ,  ếu l ạ  bỏ   ữ   mẫu  
k ô   p ù  ợp (nằm ngoài phạm vi về  
khách thể nghiên cứu), t ì số l ợ    ộ dâ  
đô t ị và  k  ả   N  000  ộ, vớ  s   số  
m    muố  e   0,05 (t ơ   đ ơ   độ t   
 ậy là 95%) t ì quy mô mẫu sẽ là:  
N ữ   t ô   t   t     bá   á   ày  
đ ợ  t í   dẫ  từ kết quả     ê   ứu đề tà  
“Thực trạng nghèo trong bối cảnh đô thị  
hóa tại quận Cái Răng - Thành phố Cần  
Thơ” d  G ả   v ê  k    Cô   tá  xã  ộ  
t ự    ệ  t á   11/2013. P  ơ   p áp  
    ê   ứu   í    ủ  đề tà  là p  ơ   
N
7000  
n
400  
1
n =  
=
= 400 mẫu => Ta có:  
=
=
(1+N.e2)  
1+7000.(0,05)2  
N
7000  
17,5  
N   vậy, s u k          ẫu    ê  (bố  
t ăm) một mẫu bất k  từ t     d    sá   
mẫu t ì  ứ  á   18  ộ sẽ      1      . Cứ  
    t ế     đủ số mẫu đã     .   u k   
t u t ập t ô   t   đị   l ợ   bằ   bả   
 ỏ , dữ l ệu sẽ đ ợ  xử lý bằ   p ầ  mềm  
92  
TẠ THỊ THANH THỦY – PHẠM THỊ TÂM  
SPSS.  
Để thu thập thông tin định tính:  á  
đặ  b ệt là xu   ớ   “bê tô    óa   à  ử ”  
và  ầu     k ô    ò    à t     t     
 ạ  . N à  ử    ì    u   k     t    :  
“Nhà ở thì hiện nay thì so với thời gian  
mà đô thị hóa bà con nhận tiền á, thì bà  
con coi như là hiện nay cất nhà rất khang  
trang. Đại bộ phận coi như là cất nhà rất  
khang trang, tiện nghi trong gia đình thì  
đầy đủ. Hiện nay cũng có một số hộ dân  
đang coi như là nhà xiêu vẹo” - TLN nam  
trung niên, M3.  
  e  kết quả p â  tí   đị   l ợ  ,  ó  
 ơ   0% số mẫu đ ều t  t ả l    ằ   đ    
số   t       ữ     ô    à  ấp 3,  ấp 4 và  
tỏ    k á  à  lò   về  ơ    e m    ắ    ủ  
mì   “Hồi xưa nhà tranh nhà lá không hà,  
bây giờ nhà tường nhà ngói san sát nhau” -  
TLN nam thanh niên, M5.  
  ự  tế     t ấy, ở   ữ   vù   đất bị  
quy   ạ  , k ô     ếm     đì   k    tế  
     d  dả       vẫ  xây   à, mu  xe  
máy   ặ  t  v  vì tâm lý “N     k á   ó  
mì    ũ   p ả   ó”. H ặ  d    ậ  t ề  đề  
bù đất  ô       ệp,    k ô   b ết đầu t  
s    lợ  mà đem mu  sắm, xây   à,   ữ   
t       ợp  ày tuy  ó   à    ,  ử   ộ  ,  
đồ dù   đắt t ề        t ự  tế mứ  số   
lạ  t uộ    óm    è    y  ậ     è .  
 ô t ị  ó  làm      á  dị   vụ  ô   
 ộ    ũ   đổ  t  y    ều “Thay đổi nhiều  
chứ, như ngày xưa đường thì tối tăm mà  
bây giờ đưởng hẻm nào cũng có điện,  
đường thì Nhà nước hỗ trợ, mình cũng  
tráng đường nên đường nó ngon hơn ngày  
xưa” - PV   ữ, 35 tuổ ,  ộ  t ợ.  
 uộ  p ỏ   vấ  sâu (đạ  d ệ   ủ  k  ả   
15  ộ).   êu   í       ộ p ỏ   vấ  sâu là  
  ữ    ộ     đì   t êu b ểu (5  ộ     đì   
 ó mứ  t u   ập d ớ  4 t  ệu đồ  /  ăm/  
     , 5  ộ     đì    ó mứ  t u   ập d ớ  
5 t  ệu đồ  /  ăm/      , 5  ộ     đì    ó  
mứ  t u   ập d ớ    t  ệu đồ  /  ăm/  
     2). N  à      ó t ể tổ   ứ  5  uộ  
p ỏ   vấ  sâu vớ   á  bộ đị  p  ơ   để  
tìm   ểu ý k ế   ủ   ấp quả  lý về vấ  đề  
 ộ    ập và   uyể  đổ . Một số  uộ  t ả  
luậ    óm tập t u   (b    ồm   óm t     
  ê , t u     ê    m  ữ)   ằm mụ  đí   
dự  và  t ả  luậ  tìm    ý k ế    u    ủ  
từ     óm đặ  t    .  
 ể làm  õ tá  độ    ủ  đô t ị  ó  tớ  
đ   số         dâ  quậ  Cá  Ră  ,   ú   
tô  tập t u   p â  tí   03 (b ) luậ  đ ểm  ơ  
bả : (1)    y đổ  tập quá  s      ạt (d  
  ớ   ạ  d ệ  tí     à ở, s      ạt, sự bố t í  
k ô        số  ), (2)  ự t  y đổ  t     lố  
số   và (3)  ự t  y đổ  về v ệ  làm,    ề  
    ệp,  ơ  ấu l   độ   (d  sự   uyể  đổ  
về  ơ  ấu   à      ề  ủ  quá t ì   đô t ị  
 ó  tạ    ).       số   ữ   tá  độ   đ ợ  
đề  ập  ủ  đô t ị  ó  t ì vấ  đề    s   ,  
l   độ   - v ệ  làm  ủ        dâ  đặ  b ệt  
qu   tâm mà  ụ t ể t     đó là k ả  ă   
t í   ứ   vớ     ề     ệp, v ệ  làm t     
đ ều k ệ , mô  t      số    ủ  đô t ị  ó .  
3. Nội dung  
3.1. Tập quán sinh hoạt của người  
dân quận Cái Răng - thành phố Cần Thơ  
bị thay đổi trước tác động của quá trình  
đô thị hóa.  
N     t  t      bả  “an cư” t ì mớ  
“lạc nghiệp”, d  đó, v ệ  ổ  đị    ơ  ă  
  ố  ở đ ợ  xem là  ất  ầ  t  ết      uộ  
số    ủ    ú   t . Ở Cá  Ră     ệ    y  
quá t ì   k ê   ố   á   à ở d ễ          ,  
      sá,      t ô   đ  lạ  đ ợ   â   
 ấp “Không bị lụt lội là cái thứ nhất, bão  
bùng gì đó qua hết. Không phải như ngày  
xưa đường lầy lội, ộp ẹp. Rồi mình lên  
thành phố là cái sướng rồi” - TLN nam  
t u     ê , 55 tuổ , làm  uộ  .  
 ố  độ đô t ị  ó          ó   mặt  
93  
TÁC Đ NG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN QUẬN CÁIRĂNG - THÀNH PHỐ CẦN THƠ  
k  ế    ữ       đ     đã quá tả . N ữ   
    đ     x   k     ỉ  ầ  vừ  đủ     
   ế  xe  ả  t ế , xe t âu ké  t ì   y đ    
p ả   ằ  mì     ịu đự     ữ      ế  xe  
tả , xe  ô    ô   và  á  p  ơ   t ệ   ơ  
  ớ  k á . V ệ  tắ  đ     ở    ều  ơ  đã  
xảy   .  
"Trước đây, khu đồng này thuộc loại  
màu mỡ nhất xã. Nhưng từ khi các doanh  
nghiệp bắt đầu hoạt động, nhiều ruộng lúa  
gần đó không thể canh tác được. Ban đầu,  
chúng tôi nghĩ do đất hoặc giống lúa bị  
thoái hóa nhưng sau đó mới té ngửa con  
mương dẫn nước thải công nghiệp đổ  
thẳng vào ruộng khiến lúa chết. Chúng tôi  
lội xuống ruộng cũng bị ngứa ngáy, khó  
chịu" - TLN nam thanh niên, M7.  
đ ợc thiện cảm trong mắt của hộ khá  
và cán bộ  ơ sở. Trong khi đó, các khu  
vực công cộng, các khu đất trống cho  
trẻ em vui   ơ  ngày càng mất dần tại  
 á  địa bàn ven đô thị hóa.  
3.2. Lối sống người dân quận  
Cái Răng-thành phố Cần Thơ bị thay đổi  
trước tác động của quá trình đô thị hóa  
          qu  k u vự  quậ  Cá  Ră   
- t à   p ố Cầ    ơ d ễ     quá t ì   đô  
t ị  ó       , k    tế - xã  ộ  k ô   
  ừ   p át t  ể . N  ều k u  ô       ệp  
tập t u      đ   đã tá  độ   tí    ự  đế  
p át t  ể  và dị     uyể   ơ  ấu k    tế,  
làm      ơ  ấu l   độ    ô       ệp   ảm  
đá   kể,  ơ  ấu l   độ    ô       ệp và  
dị   vụ   ày  à       tă  .   ều  ày làm  
    một số       l   độ    ô   t ô  
k ô    ò  t  l ệu sả  xuất, vấ  đề   uyể  
dị    ơ  ấu l   độ  ,   ả  quyết  ô   ă  
v ệ  làm           bị t u  ồ  đất t ở  ê  
 ết sứ    ạy  ảm, p ứ  tạp, tá  độ   đế  
m   mặt đ   số   k    tế - xã  ộ   ủ   ộ   
đồ   dâ      ô   t ô ...  
  u   ập bị ả     ở   mạ   vì       
dâ  vẫ       tìm đ ợ  lố         sự ổ  
đị   về  ô   v ệ  “Thì nó cũng vậy thôi,  
cái ngày xưa thì ở mình đây làm nông  
nghiệp thì mình dựa vào đất mình sống, thì  
nó cũng đỡ bớt phần nào, bây giờ thì nó  
quy hoạch hềt rồi thì phải bươn trải mà lo  
kiếm việc, kiếm cơm hàng ngày thôi chứ,” -  
TLN,  uộ  1,  ữ, 3  tuổ , t ợ m y.  
Một vấ  đề khác nữ  là đ  số hộ  
nghèo đô thị sống trong các ngôi nhà  
cấp 4, số ít hộ có hoàn cả   k ó k ă  
còn phải ở trong các ngôi nhà tạm. Một  
số hộ nghèo đã bán nhà hoặc bị thu hồi  
đất hiện phải đ  
ở tr . Trong số 21 hộ  
nghèo tại xóm C ù  p   ng Phú Thứ đã  
có 4 hộ đ    phải thuê nhà ở tr , trong  
đó có 2 hộ ở tr  ngay trên chính mảnh  
đất của mình đã bán đ . C  ơ   trình  
hỗ trợ chống dột, xây nhà tình t  ơ  ,  
  à đại đ à  kết cho các gia đì   khó  
k ă  đã đ ợ   á  địa p  ơ     ú t  ng.  
Tuy nhiên, P   ng Phú Thứ và Phú  
Thắng đều không sử dụng hết quĩ vốn  
hỗ trợ xây nhà, chủ yếu do những hộ  
nghèo đ    ở nhà cấp  
4
xuống cấp hoặc  
N ì  và  bả   t u   ập trung bình/  
t á  , t   à   t ấy  õ k ó k ă  t ê   ủ  
      dâ  k u vự  đ    d ễ     quá t ì   
đô t ị mạ       ở     p      k ả  sát.  
Mứ  t u   ập   ủ yếu d   độ   từ  
500.000 - 2.500.000đ    ếm  4% t     k   
    số t u   ập t ê  2.500.000đ t  ệu t ở  
lên c ỉ    ếm  ầ  25%. N   vậy  ó đế  
23.4% ý k ế  t   l    ằ   t u   ập t u   
nhà tạm       k ô    ó giấy t  đất hợp  
lệ để có thể xét hỗ trợ. Một đ ều đá   
quan tâm là trẻ em thuộc hộ nghèo đô  
thị ít có đ ều kiện vui   ơ    ải trí     
trẻ thuộc hộ khá. Trẻ em nghèo t   ng  
co cụm   ơ  với nhau, tự tổ chức các trò  
  ơ  không mất tiền     đá bó  , đá  
cầu ở lòng đ  ng - nhiều khi lại không  
94  
TẠ THỊ THANH THỦY – PHẠM THỊ TÂM  
bì    à   t á   d ớ  500.000 đồ  .   ều  
 ày p ả  á   một t ự  t ạ   số   bấp bê   
 ủ        dâ  k   mà t u   ập k ô   đủ  
    t ả       ữ   s      ạt p í  à     ày.  
Bảng 1: Thu nhập trung bình/ tháng  
P ầ  P ầ  
Thực tế  ũ       t ấy tình trạng chi  
t êu v ợt quá mức thu nhập dẫ  đến việc  
vay nợ ở các hộ     đì  . Thực ra chi tiêu  
chỉ có ả     ởng gián tiếp đến vấ  đề có  
hay k ô   v ợt đ ợ     è .   ều đó tạo  
nên những thuận lợi hay cản trở     đ  ng  
v ợt nghèo của h . N   i có thu nhập thấp  
chỉ gói g n cuộc sống trong mức thu của  
mình, cắt giảm những khoản chi ngắn g n  
cho những nhu cầu  ơ bản. Tuy nhiên các  
khoản chi biểu hiện cho chất l ợng sống  
      á  dục và y tế lại giảm đ  dần ở các  
nhóm có nguồn thu nhập thấp  ơ .  uy t u  
nhập thấp không ả     ởng lớn đến việc  
    i ta dành ra bao nhiêu trong ngân sách  
để chi cho giáo dụ        sự giảm đ  ở  
khoản chi y tế và giáo dục ở những nhóm  
thu nhập thấp  ơ   ày  ũ   là đ ều đá   l  
ngại cho chiế  l ợc v ợt nghèo trong  
t ơ   l  , làm     k ả  ă   đổ  đ i trở nên  
k ó k ă   ơ . Nhu cầu tiêu dùng của h ,  
theo chủ quan của h , còn khiêm tốn và  
mặt đó  à  đó  ó  lê    ận thứ       đầy  
đủ về tình trạng nghèo của mình.  
Về đ   số    ộ   đồ   là   xóm  ũ   
có nhữ   t  y đổ ,  ếu     t  ớ  k   sả  
xuất  ô       ệp t e  mù  vụ t ì k    ó  
t            ỉ   ơ ,   à   ỗ  là bà     lạ  
s      à    u t ăm  ỏ . N     k   quá  
t ì   đô t ị  ó  tá  độ   t ì t           ủ  
yếu m         lạ  dà        ô   v ệ  
   ều  ơ .  
“Trước đây mình đi làm về lâu lâu  
nhà này qua nhà kia mình có câu chuyện  
đúng không? Qua mời nhau 1, 2 chai vậy  
đó, giờ thì tối ngày đi làm suốt” - TLN  
nam thanh niên.  
P ầ  t ăm t ăm  
 ầ  số  
t ăm xác  
đị   
 ộ   
dồ  
D ớ  500.000đ  
 ừ t ê  500.000đ  
đế  1.500.000đ  
 ừ t ê  
98 23.4 23.4 23.4  
119 28.5 28.5 51.9  
1.500.000đ đế  
2.500.000đ  
 ừ t ê  
2.500.000đ đế  
3.500.000đ  
92 22.0 22.0 73.9  
51 12.2 12.2 86.1  
Trên 3.500.000  
 ổ   
58 13.9 13.9 100.0  
418 100.0 100.0  
Nguồn: Kết quả xử lý bảng hỏi đề tài “Thực trạng  
nghèo trong bối cảnh đô thị hóa tại Quận Cái  
Răng, Thành phố Cần Thơ (nghiên cứu trường  
hợp PhườngTân Phú, Phường Phú Thứ)”. Từ  
01/04/2013 đến 30/10/2013  
Nhìn chung, mứ          ă  uống  
chiếm tỉ tr ng lớn trong tổng chi tiêu  
t   ng xuyên của các hộ     đì  , t u   
bì    ơ   00.000 đồ   ( 0 %  ơ  ấu tiêu  
dù  ).       đó,  á   ộ có thu nhập cao  
 ơ   ó xu   ớng chi     ă  uống nhiều  
 ơ . Mức chi những khoảng không t   ng  
xuyê   ũ   k á lớn bình quân hàng tháng  
các hộ     đì    ó mứ  k ô   d ới  
200.000 đồng. Các nhóm thu nhập thấp  
t       ó k uy     ớ       v ợt khỏi  
thu. L ơ   t ực thực phẩm chiếm từ 70  
dến 75 % chi tiêu hằng tháng của những  
    đì     hèo, còn lạ  để chi cho khám  
chữa bệnh, hiếu hỉ… Riêng về h c hành,  
đ ều đặc biệt là các nhóm hộ     đì   t ấp  
  y     đều không ả     ởng gì mấy đến  
việc cho cho h c hành, chi cho h c hành  
của con cái vẫn chiếm một t  lệ nhất định  
trong ngâ  sá       đình.  
“Khi mình đi làm về thì mình cũng có  
bạn bè mình chơi chút đỉnh gì đó thì hồi đó  
vô thì chưa có gì hết, bây giờ mình đi làm  
thì mình có bạn bè, mình mệt mỏi thì mình  
tới bạn bè chơi chút vậy thôi, nó có thay  
95  
TÁC Đ NG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN QUẬN CÁIRĂNG - THÀNH PHỐ CẦN THƠ  
đổi chút đỉnh vậy chứ có gì đâu. Trong một  
ngày là coi như làm suốt rồi chiều về nhà,  
bếp núc trong gia đình là thôi, còn nói cái  
chuyện quan hệ trong phụ nữ thì cái đó đặc  
biệt là không có rồi” - PV   ữ t u     ê .  
Về mặt tí    ự  t ì  õ  à   là v ệ  t ự  
  ệ  dự á  đ   k u  ô       ệp t ê  đị  
bà  quậ  Cá  Ră   t à   k u đô t ị đã tạ  
 ê    ữ    ơ  ộ  lớ  để   uyể  dị    ơ  
 ấu k    tế, t    ê  một số l ợ   đá   kể  
v ệ  làm p    ô       ệp   ảm t  lệ t ất  
    ệp và     tă   t u   ập     một bộ  
p ậ  dâ    , t ô   qu  đó   ảm t  lệ  
   è  ở  ô   t ô   á  vù   xu   qu   ,  
bổ xu     uồ  t u   â  sá       đị  
p  ơ  , đ   số   t    t ầ  một p ầ   ũ   
đ ợ   ả  t  ệ .  
 uy    ê ,  á  k u  ô       ệp đ ợ  
 ì   t à    ũ   là sự k ở  đầu  ủ    ữ   
tá  độ   t êu  ự .  ó là một bộ p ậ  đất  
 ô       ệp bị t u  ồ  làm       ữ   
       ô   dâ  bị mất quyề  sử dụ   đất  
để sả  xuất  ô       ệp dẫ  đế    ữ   
 ậu quả k    tế - xã  ộ  lâu dà     ều k   
k ó l      ết t  ớ  đ ợ .  ó  ó t ể là vấ  
đề         l ơ   t ự , là t       ấp về lợ  
í   k    tế t     quá t ì   t u  ồ  đất dẫ  
đế  k  ếu k ệ  d   dẳ  , là uy tí   ủ    í   
quyề   á   ấp t         mắt       dâ , là  
mứ  độ ô    ễm mô  t      bở    ất t ả  
từ  á  k u  ô       ệp, v.v… N ữ   đ ều  
 ày ả     ở   t ự  t ếp tớ    ất l ợ   
 uộ  số         dâ  t     đó đặ  b ệt là  
đ   số   t    t ầ .  
  ừ  và g ả  quyết. Xét d ớ   ó  độ   í   
t ị - xã  ộ  t ì   ữ   t       ấp, k  ếu k ệ  
về đất đ  … đã từ   t    ê  tì   t ạ   bất  
ổ  ở Cá  Ră   và đó  ũ    ó t ể     là một  
sự  ả   bá    ữ   bất ổ  lớ   ơ   ó t ể  ó  
t     t ơ   l  .  
“Nhưng mà đường mấy ông ấy không  
làm mà bỏ tiền vô túi rồi để đấy bỏ đi, rồi  
ông ấy không có quan tâm gì hết, năm nào  
cũng làm nhưng mà không có làm đến nơi  
đến chốn. Năm nào làm thấy chỗ này hư  
một chút, năm sau lại làm hư một khúc vậy  
nó kẹt giao thông, cản trở giao thông” -  
TLN nam thanh niên.  
“Nhưng mà không có đất để làm sân  
bóng chuyền rồi sân bóng đá này kia. Cắm  
đại chỗ nào đó để đá thôi chứ không có  
sân riêng” - PVS nam trung niên.  
Vớ   á   làm       ệ    y,    y tạ  
    p      P ú   ứ và  â  P ú vẫ   ò  
tồ  tạ  tì   t ạ   lò   dân không yên.  
N ữ   t  ệt t ò  lớ   ủ         ô   dâ  
     đ ợ    ì    ậ  và bù đắp xứ   đá  .  
Hệ t ố     í   t ị  ơ sở        ất quá ,  
một số  á  bộ lợ  dụ     ứ  quyề  ă    ặ  
p ầ  đề  bù  ủ  dâ ; lò   dâ  k ô    ò  
t   và    í   quyề   ơ sở,    p ả  tìm đế  
 ơ qu        ơ ,  ạ  k  ếu  ạ  v ợt  ấp  
bắt đầu từ đây.   êm và  đó,   ữ     ệ  
t ợ    á  bộ “ă  đất”,   ữ   kẻ lợ  dụ   
để b      ếm đất  ô       ệp và đất p   
 ô       ệp bắt đầu xuất   ệ    ày  à   
   ều. H ệ  đ     ổ   ộm mâu t uẫ    ữ  
  ữ    ô   dâ  bị t u  ồ  đất vớ  một bộ  
p ậ  k ô     ỏ  á  bộ   í   quyề   ơ sở  
lợ  dụ     ữ   kẽ  ở  ủ    í   sá   để  
t ụ  lợ .  
  ô    ò            ì  ữ  tất  ả  
  ữ   tá  độ   làm tổ   ạ  đế  mô  t      
sin  t á  xét t e  bất k   ó  độ  à   ũ   
đều làm tổ   ạ  tớ  sự p át t  ể  bề  vữ  .  
  ều  ày k ô     ỉ làm  ảy s      ữ   
vấ  đề xã  ộ  bứ  xú  mà  ò  là   uy  ơ  
 ó t ể dẫ  đế    ữ   bất ổ  về   í   t ị –  
xã  ộ   ếu k ô   kịp t    p át   ệ , p ò   
“Ban ngành đoàn thể của phường tuy  
có hoạt động nhưng chưa thấy có hiệu quả  
lớn lắm và cũng không có ảnh hưởng đến  
đời sống nhà bác lắm” - PVS nam  
trung niên.  
96  
TẠ THỊ THANH THỦY – PHẠM THỊ TÂM  
“Xóa đói giảm nghèo là nguồn kinh  
phí của Nhà nước, nên phường cũng không  
có nguồn kinh phí nào để trợ vốn trợ nghề  
cho thanh niên” – PV   á  bộ p     .  
 ừ mâu t uẫ  về lợ  í   k    tế, đ ều  
 ày  ó t ể làm           dâ  sụt   ảm  
n ềm t   và  N à   ớ , và   á  d     
    ệp  ô       ệp. Nếu k ô    ó sự đ ều  
  ỉ  , qu   tâm đú   mứ  tớ    ất l ợ   
 uộ  số         dâ  t ì  ất  ó t ể      ỉ  
 ò   ó  á   duy   ất là “p ả  ứ   tập t ể”  
một  á   vô tổ   ứ , tự p át,  ả  t ở quá  
trình công n   ệp   á   ệ  đạ   óa, bất  ợp  
tá  vớ   á  d         ệp và   í   quyề  
 ơ sở.  
p ổ t ô   t u       t ở lê  k  ả   14, %.  
 ô t ị  ó  đã tá  độ   đế  l   độ   
t     lĩ   vự   ô       ệp, làm     lự  
l ợ   l   độ   trong nhóm này có xu  
  ớ     ảm từ  ăm 200  – 2011. Cụ t ể,  
l   độ   t     lĩ   vự   ô       ệp   ảm  
từ 3 .831       xuố   29.945.     đó, l   
độ   p    ô       ệp tă   từ 40.1 3       
lê  5 .4        ,  óp p ầ      tă   
k  ả    á     ê   lệ     ữ  l   động  
t     lĩ   vự   ô       ệp - p    ô    ăm  
2004: 94,1 % đế   ăm 2010 t  lệ  ày là:  
52,09%. Xét t e  k u vự  k    tế,     t ấy  
t  lệ số       l   độ   t     lĩ   vự   ô   
    ệp    ếm k  ả   52,5 % (t  lệ t u   
bì   t     05  ăm từ 200 -2010), vẫ   ò  
ở mứ     . V ệ  làm   ệ  tạ , t ố   kê từ  
dữ l ệu  ủ     ơ   t ì       ê   ứu   ệ  
t ạ   v ệ  làm, t ất     ệp  ăm 2011  ủ  
P ò   L  BXH Cá  Ră   p ả  ả   t  lệ  
dâ  số  ằm t     độ tuổ  l   độ   ở mứ  
  %,  ò  một t  lệ k  ả   33%      sẵ  
sà   t  m     t ị t      l   độ  .  ố  
      t     độ tuổ  l   độ    ó t  m     
l   độ   và  ó v ệ  làm    ếm t  lệ     
(t ê  99%  ó v ệ  làm).  ặ  b ệt   óm tuổ  
l   độ     í   (từ 31-55 tuổ ),  ó v ệ  làm  
là 99,5%. Cô   v ệ    ả  đơ , k ô    ó  
t y    ề   uyê  mô     ếm t  lệ       ất  
(3 , %).   ất     ệp t     độ tuổ  l   
độ  ,    ếm k  ả   33% số        ằm  
t     độ tuổ  l   độ  ,       k ô   t  m  
      ạt độ   k    tế, k ô    ó v ệ  làm  
(sứ  k ỏe, k ô   đủ k ả  ă   đáp ứ   yêu  
 ầu l   độ  , đ    đ     ).       số đó,  ó  
đế  23%  ằm t       óm tuổ  31-55 tuổ  
và 35,9 % t     độ tuổ  từ 15-31 tuổ  và  
tập t u         ất là 5 , 9%  ơ  và    óm  
l         mù   ữ.  ết quả     ê   ứu  
18.420       k ô   t  m     l   độ  /  
  ạt độ   k    tế  ó đế   3,5 % là  ữ   ớ  
(k ả  ă   t  m     t ị t      l   độ    ạ  
3.3. Sự thay đổi về việc làm,  
nghề nghiệp, cơ cấu lao động tại quận  
Cái Răng – thành phố Cần Thơ trước tác  
động của quá trình đô thị hóa  
Dâ  số quậ  Cá  Ră   từ k    ó quyết  
đị   t à   lập  ăm 2004:  8.004      ,  
s u 0   ăm lê  đô t ị, dâ  số tă   lê  đế  
8 .423      , tă   12,08%.       đó,  á  
p       ó dâ  số tă       đ ợ  kể đế  là  
P ú   ứ (tă   từ 12. 81 lê  18.0 0  
     ), Lê Bì   (từ 13.9 8 lê  15.  4  
     ), kế đế           ạ  , H    
  ạ  ,... dâ  số  ũ       tă   đá   kể)3.  
V ệ  tă   dâ  số ở  ầu  ết  á  p      t ê  
đị  bà  d : (1)  ì   t à    á  k u dâ    ,  
k u tá  đị     , (2)   ập    đế  đầu t , mở  
 ộ   k    d     và      à   và (3) tă   
dâ  số tự    ê . Quậ  Cá  Ră     ệ  đ    
t          đ ạ  đặ  đ ểm “dâ  số và  ”  
 ằm t     độ tuổ  l   độ   và   uẩ  bị  
b ớ  và  tuổ  l   độ   vớ  t  lệ áp đả   ơ  
 9% t ê  tổ   số        ằm t     độ tuổ  
l   độ   (từ 15-55 tuổ ),     t ấy t ềm  
 ă   t ị t       u   l   độ   k á lớ ,  
      t ì   độ, k ế  t ứ    ì    u    ò  
k á k  êm tố .       đó, t  lệ  ó t ì   độ  
từ p ổ t ô    ơ sở t ở lê     ếm 35, %, từ  
97  
TÁC Đ NG CỦA QUÁ TRÌNH ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN ĐỜI SỐNG NGƯỜI DÂN QUẬN CÁIRĂNG - THÀNH PHỐ CẦN THƠ  
  ế về sứ  k ỏe,   à   ả       đì  ,     
vấ , t ì   độ   uyê  mô ).       số đó,  
32,2 %  ằm t     độ tuổ  l   độ   từ 31-  
50 tuổ  và  ơ   ầu  ết và    óm  ó t ì   độ  
t ấp từ t u        ơ sở t ở xuố  ,    ếm  
 ầ  85% và      qu  đà  tạo chính quy là  
 5,0 %, d  vậy    làm  ô   v ệ   ộ  t ợ,  
p ụ   úp     đì   (45,83%), số  ò  lạ  
đ    đ      (22%).       đó, k  ả   
24,23%  ơ  và  t       ợp k á , đây  ó  
t ể là   ữ   t       ợp t ất     ệp tạm  
t   , k ả  ă   đáp ứ   yêu  ầu l   độ   
t ấp,...  á  độ   ké  t e   ủ  đô t ị  ó  
đế  vấ  đề l   độ    ữ  ầ  đ ợ  qu   tâm,  
bở     là đố  t ợ   ít  ó k ả  ă  ,  ũ   
    k ả  ă   đáp ứ   yêu  ầu  ô   v ệ  
p    ô       ệp ở mứ  t ấp d   ả  á  
  uyê    â    ủ qu   (t ì   độ     vấ ,  
t ì   độ   uyê  mô  t ấp), k á   qu   
(  à   ả       đì  ,   ăm l      đì  , sứ  
k ỏe,...). N  à    , vấ  đề l   độ        ữ  
  ớ  k ô     ỉ đơ  t uầ  là  ô   v ệ  làm,  
t u   ập mà  ò   ó ý    ĩ  về mặt xã  ộ ,  
p ụ  ữ t  m     và    ạt độ   xã  ộ  
(t ô   qu   ô   v ệ ),  ập   ật và  â   
tầm t   t ứ , qu  đây  óp p ầ   â       
t ì   độ     vấ , t   t ứ          đì   và  
xã  ộ .  
  ệ  t ợ   p â   ó    àu    è    ày  à   
  y  ắt, ô    ễm mô  t     … mà đá   
qu   tâm  ơ    í   là  ệ lụy    è  đô t ị.  
N ữ         dâ  t     k u vự  k ả  
sát tạ      p       ủ  quậ  Cá  Ră     ịu  
t  ệt một  á   t ự  t ếp t     quá t ì   đô  
t ị  ó . Mỗ  k    ó   ữ     à máy,   ữ   
k u  ô       ệp, đô t ị m   lê ,   ữ   
p ú  lợ  xã  ộ  mà sự p át t  ể  m    lạ  
cho nôn  dâ    ỉ    ếm một   á t ị  ất   ỏ  
s  vớ  lợ    uậ  mà đất đ    ủ     đem lạ  
      ữ   tầ   lớp k á .  ô t ị  ó  theo  
k ểu t ếp   ậ    ữ   đầu t ,   ủ yếu k    
t á  l   độ     á  ẻ, tuy  ó   ả  quyết đ ợ  
 ô   ă  v ệ  làm  ó tí     ất t        một  
số l   độ   t  ếu v ệ  làm, s    về lâu dà  
k ô   t ể  à  t  y đổ  đị  vị    è  k ó  
 ủ   ô   dâ .       k   đó, sự t ả   á về  
mặt t    t ầ  là  ất lớ  vì đ  số   ữ   
 ô   dâ   ày đ    p ả  ly   ơ  , ly     để  
 ó v ệ  làm.  ập quá  s      ạt, lố  số   
 ủ        dâ  đ    bị tá  độ  , t  y đổ  
t e    ớ          ó t u   ập t ấp   ày  
 à    ặp    ều bất lợ   ơ , k  ả    á   
  àu    è  bị   ã   ộ  .  
Chú thích:  
1
Nguồn: báo cáo của ủy ban nhân dân quận Cái  
Ră  ,   à   p ố Cầ    ơ, 2013.  
2 C uầ     è   ăm 2011-2015.  
4. Kết luận  
3
Nguồn: báo cáo của ủy ban nhân dân quận Cái  
N ì    u  , đô t ị  ó  đã tạ     d ệ  
mạ  mớ      đất   ớ   ó    u  , tạ  quậ  
Cá   ă   - Cầ    ơ  ó    ê  .   ều  ày t ở  
 ê  đặ  b ệt  ó ý    ĩ  đố  vớ   á    ớ  
  ậm p át t  ể  và  á  vù    ô   t ô  lạ  
 ậu k   xuất   ệ   á  t à   p ố và t ị t ấ .  
 uy    ê , đô t ị  ó   ũ   đ   đế     ều  
mặt t êu  ự      tắ     ẽ   uyết mạ   
     t ô   đô t ị; quá tả  dâ  số; xu   đột  
và mâu t uẫ  vă   ó  (đô t ị lớ  b       
 ũ   là  ơ  đ  dạ   vă   ó ); p át t  ể  
mất  â  đố ; tệ  ạ  xã  ộ  (t  lệ p ạm tộ  
b        ũ         ất ở  á  đô t ị lớ );  
Ră  ,   à   p ố Cầ    ơ, 2013.  
TÀI LIỆU THAM KHẢO  
1.  ố   Vă  C u   (2000), Xã hội học nông  
thôn, Nxb  ạ      Quố      Hà Nộ .  
2. N uyễ       Cú  (2008), “P át t  ể  k u  
 ô       ệp vù   đồ   bằ   sô   Hồ   và  
vấ  đề  ô   dâ  mất đất  ô       ệp”,  ạp  
chí Cộng sản điện tử, số 14 (158).  
3. L u      Hà (2009), Điều tra điểm tâm lý  
nông dân bị thu hồi đất làm khu công nghiệp,  
V ệ  k        xã  ộ  V ệt N m - V ệ   âm lý  
   , Nxb  ừ   ể  Bá       .  
98  
TẠ THỊ THANH THỦY – PHẠM THỊ TÂM  
4.   ị   Duy Luâ  (2004), Xã hội học đô thị,  
Nxb          Xã  ộ , Hà Nộ .  
Qua khảo sát tại xã Ái Quốc, huyện Nam  
Sách, tỉnh Hải Dương;      Xã  ộ      -  
        ạ               xã  ộ  và N â  
vă ,  HQG Hà Nộ .  
5. Lê Vă    à   (2008), Đời sống các hộ gia  
đình sau tái định cư ở TPHCM, V ệ      ê  
 ứu p át t  ể   PHCM.  
8.      Cô   tá  Xã  ộ  (2013), Thực trạng  
nghèo trong bối cảnh đô thị hóa tại Quận Cái  
Răng, Thành phố Cần Thơ (nghiên cứu trường  
hợp PhườngTân Phú, Phường Phú Thứ).  
 . Bá   á  tì    ì   k    tế - vă   ó  – xã  ộ  
quậ  Cá  Ră    ăm 2013.  
 .   ều t   Xã  ộ      (2007), Đời sống kinh tế -  
xã hội của dân cư vùng ven khu công nghiệp -  
9. Niên giám thống kê Việt Nam, 2003.  
Ngày nhận bài: 31/3/2015  
Biên tập xong: 15/4/2017  
Duyệt đă  : 20/4/2017  
99  
pdf 9 trang yennguyen 11760 Free
Download
Bạn đang xem tài liệu "Tác động của quá trình đô thị hóa đến đời sống người dân quận Cái Răng - Thành phố Cần Thơ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdftac_dong_cua_qua_trinh_do_thi_hoa_den_doi_song_nguoi_dan_qua.pdf