Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
SINH VIÊN VÀ NHẬN THỨC VỀ VIỆC XẢ RÁC
ĐÚNG NƠI QUY ĐỊNH
Lê Quốc Tuấn, nhóm SV Lớp Quản lý Môi trường
Khoa Môi trường và Tài Nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Email: [email protected]
ABSTRACT
Giáo dục Đại học có tầm quan trọng trong Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa đất nước. Trong giáo
dục đại học, sinh viên được đào tạo đầy đủ về kiến thức để hòa nhập trong một xã hội hiện đại.
Việc trang bị kiến thức cho sinh viên rõ ràng là điều cần thiết và chúng ta đã và đang đi đúng
hướng. Tuy nhiên, bên cạnh những kiến thức mà sinh viên có được, chúng ta cần phải dạy cho
sinh viên cách ứng xử với cộng đồng và với môi trường mà họ đang sống, học tập và làm việc sau
này. Một trong những việc làm rất nhỏ đó chính là ý thức xả rác đúng nơi quy định của sinh viên.
Hiện nay, khi bước chân vào các trường đại học, chúng ta, hoặc khách nước ngoài không khỏi
ngạc nhiên vì tình trạnh xả rác bừa bãi đối của sinh viên. Con đường, công viên, giảng đường tất
cả đều có rác mặc dù các trường đã trang bị đủ giỏ (bô, thúng) rác ở tại những vị trí nói trên.
Vấn đề ở đây là gì? Chính là ý thức và cách ứng xử của sinh viên với cộng đồng, với môi trường
xung quanh. Bài báo cáo đề cập đến hiện trạng xả rác không đúng nơi quy định của sinh viên và
đề xuất biện pháp giáo dục kịp thời nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của sinh viên trong
hiện tại và tương lai.
Higher education plays an important role in national Industrialization and Modernization. In
higher education, students have been fully educated for satisfying a modern society. Improvement
of knowledge is clearly necessary and our target in this duty is correct. However, beside of
knowledge that student accumulate, they have to be educated to have a good behavior for
community and environment where they live, study and work for in future. One of the actions is
an awareness of garbage dispose. At the presence, when entering to universities, we, or foreign
visitors are so surprised to the way student depose garbage without target. Roads, parks, lecture
rooms where have unattended objects although universities have equipped enough wastebaskets.
What happen? It is student’s sense and attitude for community, for environment. This report
mentions the concurrence of non-targeting garbage depose and suggests an educational solution
with the aim of improving the student’s awareness at the presence and in the future.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Vấn đề giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho mọi thành phần trong xã hội hiện đại là
một trong những ưu tiên hàng đầu đối với nước ta. Hiện nay, rác thải đang là vấn đề cấp thiết trên
địa bàn Thành Phố Hồ Chí Minh do lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng cao trong khi diện
tích đất đang sử dụng cho việc xử lý rác thải ngày càng hạn chế. Đặc biệt, một trong những vấn
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
59
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
đề được quan tâm hàng đầu của chính quyền thành phố là việc vứt rác bừa bãi, không phân loại
tại nguồn gây khó khăn trong việc xử lý và ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị. Hiện tượng thải rác
ra đường và những nơi công cộng đã và đang là vấn đề bức xúc của toàn xã hội. Quan niệm “giữ
sạch nhà” và thải rác ra đường, ra nơi công cộng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường
Các khu giảng đường ở các trường đại học, với số lượng lớn sinh viên học tập và sinh
hoạt phát sinh ra một lượng rác thải đáng kể và gây ảnh hưởng trực tiếp đến học tập của họ. Vì
vậy, điều tra về ý thức thải rác đúng quy định của sinh viên ở một số trường đại học của chúng tôi
thực hiện với mục đích đánh giá tình hình thải rác trong các khu giảng đường, ký túc xá và đưa ra
nhận định tổng quát về vấn đề này. Qua đó, chúng ta có một các nhìn khách quan về vấn đề mang
tính ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân, đặc biệt là sinh viên trong cộng đồng. từ đó đề
xuất một số giải pháp mang tính giáo dục nhằm góp phần nâng cao nhận thức của sinh viên trong
việc bảo vệ môi trường sống.
Tuy nhiên, do một số hạn chế về khách quan và chủ quan, điều tra của chúng tôi chỉ mới
thực hiện được trên 3 trường đại học trong địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Trong kết quả nghiên
cứu còn đi kèm theo những hình ảnh minh chứng để chúng ta thấy được hiện trạng thải rác của
sinh viên và nhận thức của sinh viên về vấn đề này.
2. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
-
-
-
-
300 phiếu điều tra được thực hiện ở 3 trường đại học trong địa bàn TP. Hồ Chí Minh
Phỏng vấn tại chỗ
Ghi hình và thực hiện các đoạn phim ngắn
Tổng hợp số liệu và nhận định
3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
3.1. Tình hình rác thải ở các khu giảng đường
Qua kết quả điều tra ban đầu chúng tôi có một số nhận định như sau: Nhìn chung quang
cảnh của các trường (trong đối tượng nghiên cứu) sạch sẽ, là nơi thường xuyên qua lại của nhiều
sinh viên, có nhiều ánh mắt đang tò mò quan sát qua mọi cử chỉ của sinh viên, nên mọi người đều
có cảm giac mình đang bị quan sát và ít có những biểu hiện mang tính tiêu cực.
Hình ảnh về các khu giảng đường của một số trường đại học
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
60
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
Khi được hỏi về tình hình vệ sinh và thải rác của trường thì nhiều sinh viên hài lòng về
vấn đề về sinh của trường. Đó là do có rất nhiều loại thùng rác, được bố trí đều từ ngoài cổng vô
tới lớp học. Mỗi lớp học đều có một thùng rác riêng.
Mặc dù đôi lúc nó không hợp với cảnh quan của một trường đại học nhưng đó là phương
thế tạm thời như là một điều nhỏ để nhắc nhỡ sinh viên thải rác đúng nơi quy định.
Hình ảnh một số thùng (giỏ) thu gom rác trong trường đại học
Ở một số trường Đại học trong thành phố, trước cổng trường do nhiều người tụ tập buôn
bán nên rác thải phát sinh khá nhiều không người dọn dẹp tạo cảnh nhếch nhát cho cổng trường.
Rác được vứt bừa bãi do thùng rác quá tải. Dẫn đến ý thức sinh viên kém, không có nơi bỏ rác
các bạn vứt ngay vào bụi cây, hốc thùng rác dần dần tạo thành thói quen. Điều này cho thấy một
“hội chứng đám đông” đã và đang tác động đến ý thức của sinh viên trong việc thải rác đúng nơi
quy định. Nếu trong một môi trường được quản lý chặt chẽ, sạch sẽ, ít rác thì sinh viên sẽ có ý
thức tốt hơn trong việc thải rác đúng nơi quy định. Có thể đó là sự “kiễm soát vô tình” trong hoạt
động của cộng đồng và cũng có thể là “ý thức rõ ràng” của sinh viên trong ứng xử với những
người xung quanh.
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
61
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
Tình trạng xả rác không đúng quy định vẫn diễn ra ngay bên ngoài hoặc bên trong trường
Khi được hỏi việc vứt rác của
người xung quanh có ảnh hưởng đến
thoái quen bỏ rác của bạn hay không
thì kết quả cho thấy rằng không ảnh
hưởng lắm, đó là ý thức mỗi cá nhân.
Một số ít cho rằng có ảnh hưởng là vì
do tâm lý đám đông, ai cũng xả rác
nên xả rác cũng không phải là xấu.
Phần lớn sinh viên có ý thức tốt nhưng bên cạnh đó vẫn có sinh viên ý thức còn rất kém. Ở những
nơi các bạn sinh viên tập trung nhiều (khu ghế đá, khu tự học, căn tin) dù thùng rác được bố trí
đầy đủ tuy nhiên vẫn có hiện tượng bỏ rác không đúng nơi quy định.
Theo kết quả điều tra ban đầu của chúng tôi về việc thải rác đúng nơi quy định của sinh
viên, chúng tôi nhận thấy chỉ có khoảng 35% sinh viên có ý thức thải rác đúng nơi quy định, số
còn lại là thỉnh thoảng hoặc không bởi một số lý do chủ quan và khách quan khác nhau như thùng
rác quá xa, thói quen “xã rác bừa bãi”, “hội chứng đám đông”.
Nhìn chung, đa số sinh viên nhận định số lượng thùng rác đáp ứng đủ nhu cầu của các
bạn, khoảng cách bố trí hợp lý và yếu tố mỹ quan của thùng rác cũng ảnh hưởng đến việc bỏ rác
của các bạn. Một số ít sinh viên còn thích bỏ rác vào thùng có kiểu dáng đẹp hơn. Đó có thể là
một ý kiến chủ quan, nhưng cũng là một điều chúng ta cần xem xét.
Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thế thấy, trong một số lớp học hoặc khu giảng đường, sinh
viên vẫn có thể thải rác ở bất cứ nơi đâu mà họ muốn và thải bất cứ vật gì có thể như hộp cơm
sau khi sử dụng, kẹo cao su sau khi ăn, chai nước sau khi uống ngay dưới bàn học hoặc ngay
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
62
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
trong lớp học. Cũng có thể sinh viên đem ra khỏi phòng và vứt vào một nơi nào đó khi thấy thuận
tiện
Tình trạng thải rác trong lớp học hoặc những vị trí “thuận tiện”
3.2.
Tình trạng thải rác ở ký túc xá
Ký túc xá thật sự là nơi mà sinh viên có nhu cầu sử dụng và thải một lượng rác khá lớn.
Tuy nhiên, ở một số ký túc xá rác vẫn là sự ám ảnh của sinh viên. Ở đây việc thải rác chỉ mang
tính tự giác của mỗi người và hầu như không bị kiểm soát bởi một đối tượng nào. Đó là lý do tại
sao một số KTX tình trạng rác thải ở những nơi này hầu như vượt ra khỏi tầm kiểm soát của sinh
viên và Ban quản lý KTX.
Rác không được thu gom hoặc quá tải tại ký túc xá
Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mất vệ sinh do rác thải gây ra như trên
là do hệ thống thu gom xử lý chưa tốt; mỗi ngày thu gom rác một lần không đủ đáp cho nhu cầu
sinh viên. Lượng sinh viên quá đông nên thường xuyên xảy ra tình trạng thùng rác bị đầy làm rơi
rác ra ngoài. Việc bố trí thùng rác chưa hợp lý và số lượng còn quá ít, một số nhà tắm không có
thùng rác dẫn đến những trường hợp rác được nhét vào kẹt cửa hoặc bỏ thẳng xuống nền nhà rất
mất vệ sinh. Một số ký túc xá không cho nấu ăn trong phòng dẫn đến sinh viên mua thức ăn
nhanh ở ngoài nên lượng rác phát sinh khá nhiều. Cơ sở vật chất còn quá kém làm ảnh hưởng đến
ý thức của sinh viên. Nhà vệ sinh tập thể có hiện tượng “cha chung không ai khóc” dẫn đến tình
trạng mất vệ sinh nghiêm trọng.
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
63
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
Ngoài ra ý thức của sinh viên vẫn là yếu tố quyết định trong việc thải rác. Sinh viên
thường có quan niệm về số đông. Nếu nhiều người cùng làm thì sẽ hưởng ứng, ngược lại thì
không. Dù thùng rác được bố trí rất gần những nơi sinh viên thường tụ tập như những khu sinh
hoạt tập thể, khu thể thao…nhưng vẫn có hiện trạng vứt rác ngay tại chỗ ngồi. Bên cạnh đó, vẫn
có một số ít sinh viên ý thức rất tốt như bỏ rác vào thùng, nhặt rác…
3.3.
Biện pháp giáo dục và tuyên truyền
Theo khảo sát thì để cải thiện tình hình rác thải ở trường
một số trường đại học yếu tố quan trọng nhất là tuyên truyền,
giáo dục ý thức sinh viên về môi trường.
Tổ chức những cuộc nói chuyện quy mô nhỏ tạo cho các
bạn một sự gần gũi, trao đổi thoải mái hơn, từ đó có biện pháp
khắc phục cụ thể.
Môn Khoa học Môi trường phải lồng ghép được việc
giáo dục và nâng cao ý thức thải rác đúng nơi quy định nhằm
bảo vệ môi trường.
Trong trường đại học thì giảng viên là yếu tố quan trọng
trong công tác giáo dục bảo vệ môi trường đồng thời là tấm
gương để sinh viên noi theo.
Tăng cường và nâng cấp cở sở vật chất như có những thùng thu gom rác đặt những nơi có
nhiều sinh viên tập trung như giảng đường, nhà ăn, ký túc xá…đồng thời tăng cường số lần thu
gom rác và dọn vệ sinh trong một ngày.
4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết quả điều tra và khảo sát ban đầu cho thấy tình trạng thải rác không đúng nơi quy định
của sinh viên vẫn đang diễn ra phổ biến ở một số trường đại học trên địa bàn thành phố. Nguyên
nhân của tình trạng này phụ thuộc vào cả yếu tố khách quan như bố trí thùng rác chưa hợp lý, còn
ít, hoặc rác ít được thu gom nên thùng bị lấp đầy; và cả yếu tố chủ quan của sinh viên (ý thức về
việc thải rác đúng nơi quy định). Ý thức của của sinh viên trong việc thải rác theo chúng tôi là
yếu tố quan trọng. Sinh viên có thể xem việc xả rác là bình thường, không gây ảnh hưởng gì đến
môi trường. Chỉ là một bao ni lông, một vỏ kẹo cao su, một hộp sữa tươi đã được sử dụng, theo
sinh viên thường không ảnh hưởng đến ai và không gây tác hại đến môi trường. Tuy nhiên, đây là
cách ứng xử không hợp lý đối với cộng động, đối với môi trường mà sinh viên đang sống, làm
việc và học tập trong đó.
Từ kết quả khảo sát và hiện trạng trên, chúng tôi (nhóm làm nghiên cứu) chỉ đề xuất một
số giải pháp có tính kịp thời nhưng có ý nghĩa, nhằm chỉ ra cho sinh viên thấy được nhiệm vụ của
họ đối với xã hội và cách ứng xử đối của họ với cộng đồng và môi trường. Và chúng tôi tin tưởng
trong tương lai gần sinh viên sẽ nói “không” với việc xả rác không đúng nơi quy định.
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
64
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
Hội thảo Môi trường và Phát triển bền vững, Vườn Quốc gia Côn Đảo, 18/06/2010 – 20/06/2010
Workshop on Environment and Sustainable Development, Con Dao National Park, 18th – 20th June 2010
Do một số hạn chế về thời gian và kinh phí thực hiện, nên kết quả điều tra này chưa mang
tính thống kê. Tuy nhiên, chúng ta vẫn nhận thấy được hiện trạng có thực đang diễn ra trong hoạt
động sinh hoạt, học tập và ý thức của sinh viên với việc bảo vệ môi trường qua những hình ảnh
mà chúng tôi thu thập được.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
__________________________________________________________________________________________
Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định
65
Lê Quốc Tuấn và nhóm sinh viên Lớp Quản lý Môi trường – Đại học Nông Lâm Tp. HCM
7 trang
137380
Free
Bạn đang xem tài liệu "Sinh viên và nhận thức về việc xả rác đúng nơi quy định", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- sinh_vien_va_nhan_thuc_ve_viec_xa_rac_dung_noi_quy_dinh.pdf
