Nhận diện và khai thác hợp lý các điều kiện tự nhiên trong quy hoạch đô thị du lịch Việt Nam
NHAÄN DIEÄN VAØ KHAI THAÙC
HÔÏP LYÙ CAÙC ÑIEÀU KIEÄN TÖÏ NHIEÂN
TRONG QUY HOAÏCH ÑOÂ THÒ DU LÒCH VIEÄT NAM
& TAùc GIAÛ
ThS.KTS. Leâ Ñöùc Loäc *
he urban system in Vietnam has recently had a rapid development. The exploitation of natural condi-
tions in particular urban and urban areas has not been paid attention to, leading to environmental
T
degradation, waste of natural resources, ecological imbalance, and destroying the natural conditions
for urban areas. the less attractive, the urban landscape architecture environment is not well exploited, unsus-
tainable urban development. The article provides general analysis to clearly define the role of natural conditions
in the planning with the aim of developing urban areas towards nature, solving the balance of natural and
infrastructure frameworks. urban, improve the quality of life and promote and protect the natural environment
to the maximum.
eä thoná g ñoâ thò ôû Vietä Nam thôiø gian qua ñaõ coù tocá ñoä phatù trienå nhanh. Viecä khai thacù cacù Ñieuà kienä
töï nhienâ trong cacù ñoâ thò, Ñoâ thò ñacë thuø chöa ñöôcï chuù yù danã ñená söï suy thoaiù moiâ tröônø g, lanõ g phí
H
taøi nguyenâ , maát caân banè g sinh thaùi, phaù huûy thienâ nhieân laøm cho caùc ñoâ thò ngaøy caøng keùm haáp daãn,
moiâ tröônø g kiená trucù canû h quan ñoâ thò khonâ g ñöôcï khai thacù totá , ñoâ thò phatù trienå thieuá benà vönõ g. Baiø baoù ñöa
ra nhönõ g phanâ tích tonå g quatù nhamè xacù ñònh roõ vai troø cacù Ñieuà kienä töï nhienâ trong quy hoacï h vôiù mucï tieuâ
phaùt trieån caùc ñoâ thò höôùng tôùi töï nhienâ , giaûi quyetá yeáu toá caân banè g khung thienâ nhieân vaø heä thoná g haï taàng ñoâ
thò, naâng cao chaát löôïng soáng vaø phaùt huy, baûo veä toái ña moâi tröôøng thieân nhieân.
Töø khoaù: Ñoâ thò ñacë thu,ø Ñoâ thò du lòch, Ñieuà kienä töï nhienâ , Heä thoná g ñoâ thò, Ñoâ thò phatù trienå benà vönõ g.
1. Giôùi thieäu chung
Quy hoaïch vaø phaùt trieån Ñoâ thò du lòch laø moät yeáu toá quan troïng ñoái vôiù taát caû caùc ñoâ thò noùi rienâ g vaø caùc quocá
gia noiù chung nhamè mucï ñích coá gané g ñeå thu hutù khacù h du lòch phatù trienå nenà kinh teá - xaõ hoiä motä cacù h hieuä
qua.û Cacù ñoâ thò luonâ theo ñuoiå cacù chiená löôcï cuaû mình ñeå lamø noiå batä nhönõ g giaù trò ñacë tröng voná coù vaø ñeå
cung capá cho du khacù h motä loatï cacù dòch vuï phuø hôpï .
Ngayø nay, Quy hoacï h ñoâ thò du lòch ñaõ trôû thanø h motä hoatï ñonä g phöcù tapï , coù vai troø quan tronï g trong nenà
kinh teá quocá gia, trong motä vaiø tröônø g hôpï viecä ñoâ thò phatù trienå du lòch laø motä nganø h chuû ñaoï khonâ g theå
thieáu trong neàn kinh teá.
Trenâ theá giôiù : Xu höônù g khai thacù vaø söû dunï g hôpï lyù cacù ñieuà kienä töï nhienâ ñaõ ñöôcï chuù tronï g theo cacù möcù
ñoä khacù nhau trong quy hoacï h vaø phatù trienå ñoâ thò du lòch qua tönø g thôiø kyø khacù nhau. Thôiø kyø coå ñaiï , töø
nhönõ g nhu cauà thietá thöcï cuaû con ngöôiø , viecä quy hoacï h vaø phatù trienå cacù ñoâ thò du lòch nhö danà ñöôcï quan
tamâ vaoø thôiø kyø nayø , Quy hoacï h Ñoâ thò du lòch ñöôcï baté ñauà vôiù nhönõ g conâ g viecä hetá söcù ñôn gianû nhö: Cuocä
hanø h trình tôiù cacù nôi coù cacù kyø quan noiå tiená g ñoù ñeå thoaû manõ söï toø mo,ø hieuá ky,ø nghienâ cöuù hocï hoiû hoacë
74
SË99 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
ñeå cauà nguyenä [2], Phatù trienå manï g löôiù giao thonâ g cunõ g ñöôcï coi
phapù . Motä soá khacù h sanï , khu nghæ matù baté ñauà ñöôcï xayâ dönï g theo
höôùng gaàn guõi vôùi thieân nhienâ ñeå phuïc vuï cho caùc binh lính.
laø motä mocá quan tronï g ñanù h dauá söï hình thanø h nganø h vanä chuyenå
noiù rienâ g, du lòch noiù chung. Thôiø kyø trung ñaiï , nhôø coù heä thoná g giao
thonâ g, con ngöôiø ñaõ coù theå khamù phaù cacù ngoiâ ñenà noiå tiená g taiï
Ñòa Trung Haiû . Nhönõ g ngöôiø giauø coù ôû chauâ Au baté ñauà ñi ñená cacù
vunø g coù nöôcù khoanù g ñeå höônû g cacù dòch vuï ngamâ tamé , nghæ döônõ g
vaø uoná g nöôcù khoanù g... vôiù mucï ñích phucï hoià söcù khoe.û Ñená giöaõ
theá kyû XVIII, vaoø ñauà thôiø kyø cuaû xaõ hoiä tö banû , du lòch “veà vôiù thienâ
nhienâ ” phatù trienå vaø trôû thanø h motá cuaû giôiù quyù tocä , gia ñình giauø coù
cunõ g nhö giôiù vanê ngheä só thôiø bayá giô.ø Cuoiá theá kyû XVIII, nöôcù bienå
ñaõ ñöôcï phatù hienä laø motä phöông thuocá phucï hoià söcù khoeû ratá totá ,
ngayø canø g noiå tiená g. Vì vayä , taiï ratá nhieuà vunø g bienå , cacù lanø g ñanù h
caù nhoû ñöôcï phatù trienå thanø h cacù khu nghæ döônõ g ven bienå . Thôiø kyø
canä ñaiï , Cuocä cacù h manï g conâ g nghiepä ôû Anh ñaõ taoï ra tanà g lôpù coù
thu nhapä cao, coù ñuû khaû nanê g ñeå thöcï hienä cacù chuyená du lòch nghæ
ngôi giaiû trí. Söï xuatá hienä cacù loaiï phöông tienä vanä chuyenå chuyenâ
chôû ñöôcï nhieuà ngöôiø , tocá ñoä cao vaø giaù reû nhö tauø hoa,û tauø thuyû
ñaõ thuùc ñaåy du lòch phaùt trieån khaù nhanh. Thôøi kyø hieän ñaïi, töø naêm
1950 ñená nay, du lòch quocá teá ngayø canø g phatù trienå manï h vaø trôû
thanø h motä hienä töônï g kinh teá - xaõ hoiä phoå biená ; soá löônï g khacù h du
lòch vaø thu nhapä du lòch tanê g vôiù tocá ñoä cao [3]. Ñonà g thôiø vôiù viecä
phatù trienå nganø h Du lòch motä cacù h manï h me,õ cacù ñònh höônù g QH
vaø phaùt trieån ÑTDL döïa vaøo caùc ÑKTN ñöôïc quan taâm hôn. Cuï
the,å con ngöôiø ñaõ baté ñauà bietá tanä dunï g cacù yeuá toá voná coù töø moiâ
tröônø g töï nhienâ vöaø khai ñeå khai thacù , söû dunï g ñapù önù g nhu cauà xaõ
hoäi, vöøa baûo toàn toân taïo giöõ daùng veû nguyeân sô voán coù.
3 – Töø namê 1953 ñená 1975, trong giai ñoanï ñatá nöôcù tamï thôiø chia
caté thanø h hai mienà Nam – Bacé hoatï ñonä g QH vaø phatù trienå du lòch
ñaõ chia ra hai xu höônù g khacù nhau: (1) Taiï mienà Nam, trong thôiø
gian chiená tranh choná g My,õ du lòch ñaõ danà trôû thanø h motä nganø h
kinh doanh cuaû cacù nhaø ñauà tö nöôcù ngoaiø vaø trong nöôcù . Viecä
QH vaø phatù trienå cacù ñoâ thò coù tính chatá du lòch ganà guiõ vôiù thienâ
nhienâ vôiù quy moâ vöaø phaiû nhö: Ñaø Latï , Hue,á Ñaø Nanü g...; (2) Taiï
mieàn Baéc, haøng loaït caùc coâng trình xaây döïng ñöôïc hình thaønh vôùi
mucï ñích phucï vuï nhu cauà nghæ ngôi, thamê quan cuaû khacù h du lòch
trong vaø ngoaiø nöôcù ... Benâ canï h ño,ù vôiù cacù Ñieuà kienä töï nhienâ
ñacë tröng, lucù nayø cacù khu nghæ matù , khacù h sanï nghæ döônõ g cunõ g
ñaõ xuatá hienä taiï cacù nôi coù thané g canû h ñepï , khí hauä matù meû vaø baiõ
bienå ñepï nhö Haï Long, Cöaû Lo,ø Samà Sôn, Sapa,.... ñeå phucï vuï
nhu caàu nghæ döôõng cuûa caùn boä cao caáp vaø toå chöùc ñoaøn theå.
4 – Töø namê 1960, Du lòch baté ñauà ñöôcï quan tamâ nhö motä nganø h
muiõ nhonï giupù cho kinh teá ñatá nöôcù phatù trienå . Heä thoná g cacù conâ g
ty du lòch lienâ tucï ñöôcï thanø h lapä , cacù loaiï hình du lòch ña danï g vaø
phong phuù hôn thuù hutù söï chuù yù cuaû ratá nhieuà du khacù h trenâ theá
giôiù . Ñacë bietä viecä khai thacù vaø söû dunï g cacù ÑKTN motä cacù h hôpï lyù
giupù cho Vietä Nam coù banû sacé rienâ g nhö cacù khu vöcï coù ñòa hình,
canû h quan ñoià nuiù trunø g trunø g ñiepä ñiepä , cacù hang ñonä g, cacù khu
rönø g Quocá Gia vôiù thamû thöcï vatä ña danï g, heä thoná g cacù loaiø sinh vatä
cunõ g ñonù g gopù khonâ g nhoû cho söï ña danï g cuaû cacù khu vöcï thienâ
nhieân hoang sô taïi nôi ñaây.
Coù theå thayá , ñieuà kienä töï nhienâ trong quy hoacï h ñoâ thò noiù chung vaø
ñoâ thò du lòch noùi rieâng laø moät vaán ñeà ratá quan troïng.
2. Thöïc tranï g veà coâng tacù quy hoaïch moät soá ñoâ thò
du lòch theo höôùng khai thaùc vaø söû duïng caùc ñieàu
kieän töï nhienâ treân theá giôùi
1- Ñoâ thò du lòch Iasi trong Moldavia
Ñoâ thò du lòch Iasi ñöôcï hình thanø h bôiû ñonà g banè g (Moldovei Plain)
vaø ñoià (falticeni cao nguyenâ ) vôiù hai khu vöcï ñonà g coû thapá , Siretului
Meadow vaø Prutului Meadow. Khí hauä ôû lasi laø onâ ñôiù lucï ñòa vôiù
nhönõ g anû h höônû g ñená töø Siberia maø lamø cho muaø heø khonâ g phaiû
laø ratá nonù g nhöng khoâ vaø muaø ñonâ g lanï h. Cacù sonâ g chính vôiù cacù
nhanù h sonâ g vaø cacù löu vöcï cuaû noù la:ø Prut sonâ g trenâ bienâ giôiù vôiù
Conä g hoaø Moldova, sonâ g Siret, sonâ g Bahlui vaø sonâ g Jijia.[8]
Hình 1. Döï baùo taêng tröôûng soá löôïng khaùch du lòch quoác teá treân toaøn
theá giôùi (Nguoàn: UNWTO 2013)
Trong nöôcù : Viecä QH vaø phatù trienå ÑTDL theo höônù g khai thacù vaø
söû duïng hôïp lyù caùc ÑKTN ñoái vôiù Vieät Nam cuõng chia ra nhieàu giai
ñoanï khacù nhau:
1 – QH vaø phatù trienå du lòch Vietä Nam ñaõ coù mamà moná g töø ratá lauâ
ñôiø . Trong thôiø kyø phong kiená , ñaõ coù cacù cuocä ñi kinh lyù sang cacù
nöôcù lanù g gienà g, hoacë cacù chuyená nghæ ngôi, sanê bané cuaû vua
chuaù , ñi thamê viená g banï beø cuaû cacù nho só vaø gia ñình giauø co.ù Lucù
nayø , viecä quan tamâ ñená cacù ÑKTN trong thienâ nhienâ vaø ñeå laiï nhieuà
di tích (Khaéc ñaù ôû Sapa, nuùi Baiø Thô, Chuøa Höông vôùi Thieân nam
ñeä nhaát ñoäng, Nuùi bia ôû Phuù Yeân ...)[1]
Veà thamû thöcï vatä ratá phoå biená cho vunø g ñonà g banè g vaø cao nguyenâ
coù rönø g vaø dienä tích lônù cuaû cayâ lieuã , cayâ döông, cayâ soià , goã soià
vaø goã soài khoâng cuoáng. Caùc ñoäng vaät ngheøo ôû caùc loaøi, ñaïi dieän
bôiû nhönõ g loaiø ñonä g vatä ñacë tröng cho rönø g runï g laù vaø vunø g ñonà g
co.û Cacù ñiemå du lòch chính vaø mucï tieuâ töø ñoâ thò du lòch Iasi motä
trong nhöõng quaän quan troïng nhaát töø Romania, laø Homosu Forest
Reserve, phoá Iasi vôiù baoû tanø g, conâ g vienâ , cung vanê hoaù , Golia vaø
Trei Ierarhi Tu vienä , nhaø thôø Metropolitan, Vöônø thöcï vatä , cacù nhaø
töônû g niemä cuaû cacù nhaø vanê lônù , nhaø thô, nhaø chính trò cuoná g nhö
Mihail Sadoveanu (Pascani), Costache Negruzzi (Trifesti), Mihail
Kogalniceanu (Iasi), Vasile Alecsandri (Mircesti), Alexandru Ioan
Cuza (Ruginoasa), laâu ñaiø Studza (Miclauseni)...
2 – Vaoø theá kyû XIX, ñauà theá kyû XX, Vietä Nam laø nöôcù thuocä ñòa
cuaû thöcï danâ phapù . Viecä QH vaø phatù trienå du lòch trong thôiø gian
ñoù nhamè phucï vuï cho motä boä phanâ cacù gia ñình giauø coù vaø só quan
SË 99 .2019 75
Quy hoπch & t∏c gi∂
Sô ñoà doøng haûi löu khu vöïc Iceland[7]
Baûn ñoà ñòa hình khu vöïc ñoâ thò Iasi
Nghienâ cöuù veà du lòch tiemà nanê g ôû khu vöcï bienâ giôiù cuaû Iasi - Conä g
hoaø Moldova, vaø kinh teá vaø xaõ hoiä chiená löôcï phatù trienå cuaû ñoâ thò
Iasi töø giai ñoanï 2009 ñená namê 2014. Döaï trenâ nhönõ g nghienâ cöuù
nayø , ôû capá Iasi ñoâ thò coù theå ñöôcï xacù ñònh cacù hình thöcù sau ñayâ
cuaû du lòch: (a) Du lòch tonâ giaoù ; (b) Du lòch vanê hoa;ù (c) Du lòch
conâ g vu;ï (d) Du lòch theå thao; (e) Mua samé tourism; (f) Du lòch quaù
caûnh; (g) Caùc du lòch spa; (h) Du lòch Giaûi trí[8]
2- Ñoâ thò du lòch phía Ñoâng Bacé Iceland
Ñoâ thò du lòch phía Ñonâ g Bacé Iceland laø ñacë tröng ñöôcï kiená taoï töø
söï ña danï g cuaû thienâ nhienâ laø ñiemå tham quan vaø hoatï ñonä g cho
khaùch du lòch. Hieän töôïng töï nhieân bao goàm thöcï vaät quyù hiemá ,
ñonä g vatä phong phuù (töcù laø loaiø chim, ñonä g vatä bienå coù vu)ù nuiù löaû ,
suoiá nöôcù nonù g, tamé bunø , vunø g ñatá rönø g thapá , cao nguyenâ banê g ha,ø
vònh hepï ven bienå , thacù nöôcù , hoà nöôcù , cacù honø ñaoû vaø nuiù . Nhönõ g
ñiemå tham quan töï nhienâ ñöôcï nhieuà nôi quan tamâ , coù thu hutù du
khacù h töø khapé nôi trenâ theá giôiù .[7]
Baûn ñoà ranh giôùi baûo toàn thieân nhieân taïi Ñoâng-Baéc Iceland[7]
Coâng vieân Quoác gia (National Park): Dieän tích ñaát thuoäc sôû höõu nhaø
nöôùc trong ñoù coù phong caûnh, ñoäng vaät hoaëc thöïc vaät, hoaëc coù yù
nghóa lòch söû ñaëc bieät.
Baûo toàn thieân nhieân (Natural Monuments): khu vöïc ñöôïc coi laø quan
troïng coù phong caûnh, ñoäng vaät hoaëc thöïc vaät.
Di tích töï nhieân (Nature Reserve): hieän töôïng töï nhieân duy nhaát, khu
vöïc coù veû ñeïp noåi baät, hoaëc nôi ñöôïc khoa hoïc quan taâm
Vò trí ñoâ thò du lòch Iceland
Vò trí cuaû Iceland trenâ soná g nuiù giöaõ Ñaiï Tayâ Döông giaiû thích nhieuà
veà lòch söû töï nhienâ cuaû cacù khu vöcï . Donø g haiû löu cho vay Iceland
motä khí hauä onâ ñôiù , khi ketá hôpï vôiù mình moiâ tröônø g ñòa nhietä , cung
caáp moät di saûn thieân nhieân ñoäc ñaùo.
Khu vöïc ñöôïc thieát keá ñeå baûo veä ôû Iceland theo Ñaïo luaät Baûo toàn
Thienâ nhienâ vaø theo ñeà nghò cuaû Cô quan Baoû tonà Thienâ nhienâ ,
Vienä Lòch söû Töï nhienâ Iceland, hoacë Boä tröônû g Boä Moiâ tröônø g. Ñieuà
naøy thöôøng laø do taàm quan troïng aûnh höôûng cuûa vuøng cho thaáy hieän
76
SË99 .2019
töônï g töï nhienâ , hình thanø h ñòa chatá , khoa hocï quan tamâ , hoacë nôi
coù canû h quan ñepï . Khu vöcï nayø cunõ g coù theå ñöôcï baoû veä do giaù
trò sinh hocï cuaû no,ù söï hienä dienä cuaû cacù loaiø ñacë bietä hoacë nguy
capá , moiâ tröônø g soná g ñocä ñaoù hoacë heä sinh thaiù vaø vui chôi giaiû trí.
Cacù loaiï sau ñayâ thuocä khu baoû tonà ñöôcï tìm thayá trong Ñonâ g Bacé
Iceland (Hình 5).
3. Thöïc traïng veà coâng tacù quy hoaïch moät soá ñoâ thò
du lòch theo höôùng khai thaùc vaø söû dunï g caùc ñieàu
kieän töï nhieân ôû Vieät Nam
Du lòch Vietä Nam trong giai ñoanï vöaø qua ñanù h dauá söï phatù trienå
vöôtï bacä , taoï ra nhieuà ketá quaû quan tronï g cunõ g nhö tacù ñonä g tích
cöïc veà kinh teá, vaên hoùa vaø xaõ hoäi.
* Tình hình laäp vaø pheâ duyeät QH ÑTDL:
Sô ñoà vò trí ñoâ thò du lòch sapa [44]
“Chiená löôcï phatù trienå du lòch Vietä Nam ñená namê 2020, tamà nhìn
ñená namê 2030” chæ ra quan ñiemå phatù trienå theo chieuà sauâ chatá
löônï g, hieuä qua,û benà vönõ g, coù thöông hieuä vaø coù söcù canï h tranh.
Quan ñiemå ñoù môû ra tamà nhìn môiù trong QH phatù trienå du lòch. QH
tonå g theå phatù trienå du lòch Vietä Nam ñená namê 2020, tamà nhìn ñená
namê 2030 ñaõ xacù ñònh khonâ g gian 7 vunø g du lòch ñacë tröng, 46 khu
du lòch quocá gia, 40 ñiemå du lòch quocá gia vaø 12 ÑTDL.
Theo ñònh höônù g phatù trienå sanû phamå du lòch, sanû phamå du lòch
chính cuaû Sa Pa höônù g tôiù la:ø Sanû phamå du lòch ñacë thu,ø du lòch
tham quan, du lòch sinh thaiù ketá hôpï vôiù nghæ döônõ g. Trong ño,ù
Sa Pa ñayå manï h phatù trienå cacù sanû phamå du lòch ñacë thuø ñeå tanä
höônû g khí hauä , canû h sacé thienâ nhienâ vaø banû sacé vanê hoaù cuaû ngöôiø
danâ banû ñòa theo cacù chöông trình du lòch “Sa Pa - xöù sôû cuaû cacù
chöông trình du lòch ñi boä daõ ngoaiï hapá danã ” vaø “Sa Pa - Vunø g ñatá
cuûa söï traûi nghieäm vaø tìm hieåu vaên hoùa truyeàn thoáng”; saûn phaåm du
lòch “Chinh phucï ñænh cao” gané vôiù ñænh Fansipan, nocù nhaø Ñonâ g
Döông (huyenä Sapa), ñænh Ky Quan San vaø ñænh Nhìu Cuø San,
thienâ ñöônø g sanê mayâ cuaû giôiù treû (huyenä Batù Xatù ); du lòch nghæ
döôõng ngamé tuyeát rôi vaøo muøa ñonâ g.[5],[6]
Sanû phamå du lòch boå trôï gomà : Du lòch tamâ linh gané vôiù heä thoná g
ñeàn, chuøa trong toå hôïp vui chôi giaûi trí caùp treo Fansipan; caùc ñieåm
di tích taâm linh trong khu vöïc; tönø g böôùc keát noái vôùi caùc ñieåm di
tích ôû khu vöcï lanâ canä ; du lòch gané vôiù cacù söï kienä , leã hoiä vanê hoaù
truyenà thoná g; du lòch thöông maiï gané vôiù tham quan, mua samé taiï
cacù trung tamâ thöông maiï , chôï truyenà thoná g; du lòch gané vôiù cacù
hoatï ñonä g thöông maiï vunø g bienâ hoã trôï tieuâ thuï hanø g hoaù nonâ g sanû
ñacë tröng cuaû tænh Laoø Cai; du lòch nghienâ cöuù , tìm hieuå sinh thaiù
gaén vôùi giaùo duïc moâi tröôøng; du lòch theå thao maïo hieåm...
Sô ñoà vò trí caùc vuøng Du lòch Vieät Nam
Cho ñená nay, 4/7 vunø g du lòch, 63 tænh thanø h phoá tröcï thuocä Trung
öông ñaõ coù QH phatù trienå du lòch. Nhieuà tænh ñaõ ñieuà chænh hoacë lapä
môiù QH theo quan ñiemå môiù cuaû Chiená löôcï . Hauà hetá cacù khu, ñiemå
du lòch quan tronï g cunõ g ñaõ coù QH. Coù theå noiù , heä thoná g QH phatù
trienå du lòch trenâ phamï vi caû nöôcù ñaõ hình thanø h cô banû vaø laø cô sôû
ñònh höônù g quan tronï g cho hoatï ñonä g du lòch ôû moiï capá .
1- Ñoâ thò du lòch Sapa
Ñònh höônù g phatù trienå thanø h motä Ñoâ thò du lòch Sa Pa vaø 4 phanâ
khu du lòch gomà : Banû Khoang - Taû Gianø g Phình (thuocä xaõ Banû
Khoang vaø Taû Gianø g Phình); Taû Phìn (thuocä xaõ Taû Phìn); Taû Van -
Seoù Myù Tyû (thuocä xaõ Taû Van) vaø Thanh Kim (thuocä xaõ Thanh Kim),
coù söï keát noái vôùi huyeän Baùt Xaùt.
Hình 8. Baûn ñoà hieän traïng quy hoaïch vaø baûn ñoà ñònh höôùng phaùt
trieån khoâng gian ñoâ thò du lòch sapa[44]
SË 99 .2019 77
Veà toå chöcù khonâ g gian phatù trienå du lòch,
Sa Pa phatù trienå du lòch sinh thaiù , khamù phaù
gaén vôùi giaùo duïc moiâ tröôøng taiï Vöôøn quoác
gia Hoanø g Lienâ (huyenä Sa Pa), khu baoû tonà
töï nhienâ Batù Xatù (huyenä Batù Xatù ); cacù ñiemå
du lòch coäng ñoàng taïi caùc baûn lanø g daân tocä :
Catù Catù , Lao Chaiû , banû Denà , Namä Cang
vaø banû Saiø (huyenä Sa Pa); Lunõ g Poâ II, banû
Xeoø , Sanø g Ma Saoù vaø Denà Sanù g (huyenä
Batù Xatù ); cacù ñiemå tham quan: Thung lunõ g
Möônø g Hoa; baiõ ñaù co,å thacù Bacï , thacù Tình
yeuâ vaø ñonä g Taû Phìn (huyenä Sa Pa); cauà
Thienâ Sinh, cotä côø Lunõ g Poâ vaø ñonä g Möônø g
Vi (huyeän Baùt Xaùt).
Ñòa hình thanø h phoá Ñaø Nanü g vöaø coù ñonà g
banè g vöaø coù nuiù , vunø g nuiù cao vaø docá tapä
trung ôû phía Tayâ vaø Tayâ Bacé , töø ñayâ coù nhieuà
daõy nuùi chaïy daøi ra bieån, moät soá ñoài thaáp xen
keõ vunø g ñonà g banè g ven bienå hepï . Ñòa hình
ñoià nuiù chiemá dienä tích lônù , ñoä cao khoanû g töø
700m-1.500m, ñoä docá lônù (>40%), laø nôi tapä
trung nhieuà rönø g ñauà nguonà vaø coù yù nghóa
baoû veä moiâ tröônø g sinh thaiù cuaû thanø h pho.á
Heä thoná g sonâ g ngoiø ngané vaø docá , baté nguonà
töø phía Tayâ , Tayâ Bacé vaø tænh Quanû g Nam.
Ñonà g banè g ven bienå laø vunø g ñatá thapá chòu
anû h höônû g cuaû bienå bò nhiemã manë , laø vunø g
tapä trung nhieuà cô sôû nonâ g nghiepä , conâ g
nghiepä , dòch vu,ï quanâ sö,ï ñatá ôû vaø cacù khu
chöùc naêng cuûa thaønh phoá
trienå cacù lónh vöcï böu chính vienã thonâ g, y te,á
giaoù ducï ñaoø taoï . Khu vöcï ven bienå Ñonâ g töø
Sôn Traø ñená Non Nöôcù phatù trienå heä thoná g
khacù h sanï , nhaø nghæ, bietä thö,ï conâ g vienâ nhaø
hanø g anê uoná g, cacù khu vui chôi giaiû trí; trucï
Ngoâ Quyenà , Nguõ Hanø h Sôn ñeán Traàn Ñaïi
Nghóa phatù trieån cacù vaên phoøng cho thueâ.
n
Öu tienâ phatù trienå nganø h conâ g nghiepä conâ g
ngheä cao, conâ g ngheä thonâ g tin taiï khu vöcï
phía Tayâ . Khu vöcï banù ñaoû Sôn Traø laø khu
baoû tonà thienâ nhienâ vôiù nhieuà ñonä g thöcï vatä
quyù hiemá . Phatù trienå du lòch ñi ñoiâ vôiù baoû
tonà töï nhienâ taiï cacù khu vöcï döôiù chanâ banù
ñaûo Sôn Traø.
Mucï tieuâ cuaû Quy hoacï h nhamè phaná ñauá
ñená namê 2020, Khu du lòch Sa Pa ñapù önù g
cacù tieuâ chí vaø ñöôcï conâ g nhanä laø Khu du
lòch quocá gia. Tröôcù namê 2030, Khu du lòch
quocá gia Sa Pa trôû thanø h trung tamâ du lòch
nghæ döônõ g, vanê hoaù tamà côõ quocá gia, quocá
teá vôiù heä thoná g cô sôû vatä chatá ñonà g bo,ä hienä
ñaiï ; sanû phamå du lòch ña danï g, ñacë sacé , chatá
löônï g cao, coù thöông hieuä , vaø khaû nanê g canï h
tranh vôiù cacù nöôcù trong khu vöcï vaø quocá te.á
Khu du lòch Sa Pa phaná ñauá namê 2020 ñonù
khoanû g 2,0 trieuä löôtï khacù h; ñená namê 2030
ñoùn khoaûng 5,2 trieäu löôït khaùch.
n
Khu vöcï ñoâ thò cuõ laø trung tamâ lòch söû truyenà
n
Vôiù khu vöcï phía Nam, hình thanø h vaø phatù
thoná g, tapä trung chuû yeuá cacù cô quan ban,
nganø h vaø laø trung tamâ kinh te,á vanê hoaù , chính
trò vaø giaoù ducï cuaû thanø h phoá Ñaø Nanü g; cacù
khu ôû honã hôpï , khu ôû chænh trang, khu ôû tapä
trung. Xayâ dönï g, caiû taoï khu trung tamâ ñoâ thò
tapä trung theo höônù g phatù huy vai tro,ø vò trí,
chöcù nanê g laø trung tamâ giao löu cuaû Ñaø Nanü g
veà thöông maiï dòch vu,ï vanê hoaù du lòch, khoa
hoïc - conâ g ngheä, giaùo duïc vaø ñaøo taïo.
trienå ñoâ thò gané vôiù baoû tonà , löu giöõ cacù di tích
lòch söû vanê hoa,ù hình thanø h cacù khu ñoâ thò
du lòch sinh thaiù , cacù khu nhaø vöônø , nhaø co,å
giöõ gìn canû h quan thienâ nhienâ mang netù lanø g
queâ truyenà thoáng. Ñauà tö xaây döïng trung taâm
ñaøo taïo vaø theå duïc theå thao caáp quoác gia.
n
Khu vöcï ñoià nuiù phía Tayâ vaø huyenä Hoanø g
Sa laø khu vöcï coù rönø g phonø g ho,ä rönø g ñacë
dunï g vaø rönø g sanû xuatá . Khu vöcï ñoià nuiù phía
Tayâ coù vai troø quan tronï g trong viecä baoû veä
moiâ tröônø g, ñieuà tietá cacù donø g chayû , baoû veä
cacù conâ g trình hoà chöaù nöôcù , hanï cheá luõ
lutï , giamû xoiù monø . Ñayâ laø khu vöcï canà ñöôcï
baoû veä nghiemâ ngatë . Huyenä ñaoû Hoanø g Sa
laø khu vöcï coù yù nghóa quan tronï g veà kinh teá
bieån vaø quoác phoøng an ninh quoác gia.[5]
n
Taiï khu ven bienå Tayâ Bacé , seõ phatù trienå du
lòch, nghæ döônõ g, trung tamâ thöông maiï dòch
vu,ï giao thonâ g vanä taiû vaø kinh teá bienå , phatù
trienå cacù khu ôû honã hôpï , khu ôû chænh trang,
khu ôû taäp trung maät ñoä trung bình.
2- Ñoâ thò du lòch Ñaø Naüng
Ñoà anù quy hoacï h ñoâ thò du lòch Ñaø Nanü g
bao gomà 6 quanä noiä thanø h vaø hai huyenä
Hoaø Vang, Hoanø g Sa vôiù tonå g dienä tích
128.543ha (trong ñoù dienä tích phanà ñatá lienà
laø 98.043ha, phanà dienä tích quanà ñaoû Hoanø g
Sa laø 30.500ha). Thuû töônù g Chính phuû pheâ
duyetä taiï Quyetá ñònh soá 2357/QÑ-TTg ngayø
04/12/201.[4]
n
Conø taiï khu ven bienå phía Ñonâ g, coù vò trí
thuanä lôiï veà phatù trienå kinh teá vaø du lòch, nghæ
döônõ g; giöõ vò trí chiená löôcï quan tronï g veà 4. Yeâu caàu nhaän dieän vaø khai thaùc
quocá phonø g, an ninh cuaû thanø h pho,á laø ñauà hôïplyùcaùcñieàukieäntöïnhieäntrong
moiá giao thonâ g quan tronï g veà vanä taiû ; phatù quy hoaïch ñoâ thò du lòch Vieät Nam
Tonå g hôpï quaù trình phatù trienå quy hoacï h ñoâ
thò du lòch cho thayá banû chatá cuaû nhönõ g biená
ñoäng, nhönõ g bieåu hienä hình thaùi khoâng gian
phanû anù h söï vanä ñonä g khacù h quan cuaû ñoâ
thò hoaù töø cacù nhu cauà veà chuyenå ñoiå ngheà
nghieäp, naâng cao chatá löôïng soáng cuûa ngöôøi
danâ trong cacù ñoâ thò, cacù nhu cauà toå chöcù
khonâ g gian soná g, moiâ tröônø g soná g cuaû cö
danâ taiï cacù ñoâ thò ñacë thu.ø Do vayä , viecä khai
thacù vaø söû dunï g cacù ñieuà kienä töï nhienâ trong
quy hoacï h ñoâ thò noiù chung vaø ñoâ thò du lòch
noùi rieâng caàn phaûi ñöôïc laøm roõ.
Phanâ vunø g töï nhienâ vaø xacù ñònh ñieuà kienä
löïa chonï ñòa ñiemå xaây döïng ñoâ thò du lòch
Phanà vunø g töï nhienâ khonâ g chæ coù yù nghóa
veà maët khoa hoïc maø coøn coù yù nghóa veà maët
thöcï tienã . Noù cho phepù lamø sanù g toû nhönõ g
Baûn ñoà ñònh höôùng phaùt trieån khoâng gian thaønh phoá Ñaø Naüng[42]
78
SË99 .2019
Quy hoπch & t∏c gi∂
söï khacù nhau cuaû cacù theå tonå g hôpï ñòa lyù töï nhienâ trenâ lanõ h thoå nöôcù
Nhanä dienä , baoû ve,ä taiù taoï moiâ tröônø g töï nhienâ trong quy hoacï h ñoâ
ta, xacù ñònh ñöôcï cacù thanø h phanà cauá taoï giupù chunù g ta nhanä bietá
ñöôcï sauâ sacé veà thienâ nhienâ vaø cacù theå tonå g hôpï ñòa lyù töï nhienâ ñeå
söû dunï g hôpï lyù cacù nguonà taiø nguyenâ thienâ nhienâ , baoû veä moiâ tröônø g,
laøm giaûm nheï nhöõng thieät haïi do bieán ñoåi khi haäu gayâ ra. Töø vieäc naém
roõ ñöôcï banû chatá cuaû cacù vunø g lanõ h tho,å chunù g ta coù theå löaï chonï
nhönõ g khu vöcï phuø hôpï ñeå xayâ dönï g cacù ñoâ thò du lòch theo ñunù g tính
chatá vaø phuø hôpï .
thò du lòch
Viecä quy hoacï h phatù trienå du lòch ñang ñöa ñená nhieuà vaná ñeà anû h
höônû g tôiù moiâ tröônø g. Macë duø heä thoná g quy hoacï h ñoâ thò hienä nay ñaõ
ñöôcï caiû thienä khaù nhieuà veà haï tanà g kó thuatä vaø moiâ tröônø g nhöng vanã
conø nhönõ g mauâ thuanã batá capä veà tính ñonà g boä vôiù söï phatù trienå cuaû
cacù khu du lòch môiù , tacù ñonä g tröcï tiepá tôiù moiâ tröônø g töï nhienâ . Do vayä ,
viecä nhanä dienä , khai thacù vaø söû dunï g hôpï lyù cacù ñieuà kienä töï nhienâ laø
heát söùc quan troïng.
Khi nghieân cöùu löïa choïn ñòa ñiemå xaây döïng ñoâ thò du lòch caàn löu
yù nhöõng vaán ñeà cuï theå: (1) Löaï choïn vuøng ñatë ñòa ñieåm theo cô
sôû phaân vuøng töï nhieân ñaõ ñaùnh giaù, sau ñoù môùi choïn ñòa ñieåm cuï
theå. (2) Ñòa ñieåm ñöôïc choïn phaûi phuø hôïp vôùi quy hoaïch chung,
baûo ñaûm an ninh, khoâng gaây oâ nhieãm moâi tröôøng. (3) Moâi tröôøng
töï nhieân cuûa ñòa ñieåm phuø hôïp vôùi yeâu caàu ñaët ra cuûa döï aùn. (4)
Khi löïa choïn ñòa ñieåm phaûi ñaûm baoû tröõ löôïng cuûa taøi nguyeân thieân
nhieân phuïc vuï cho khaâu vaän hanø h cuûa döï aùn ñöôïc ñaày ñuû veà soá
löôïng vaø chaát löôïng.
Nhanä dienä ñöôcï cacù ñacë tröng veà ñieuà kienä töï nhienâ . Hienä nay, cacù
ñieuà kienä töï nhienâ trong ñoâ thò chöa ñöôcï nhanä dienä , nghienâ cöuù cuï
theå maø chæ dönø g ôû khauâ ñanù h giaù sô bo.ä Ñayâ laø taiø sanû voâ giaù töï nhienâ
ban tanë g neuá khonâ g xacù ñònh ñöôcï chöcù nanê g, vai troø cuï theå cuaû noù
trong ñoâ thò thì danã ñená viecä khai thacù oà atï , tanø phaù vaø phaù huyû khung
thieân nhieân laø ñieàu khoâng theå traùnh khoûi.
Toå chöcù phanâ boá hôpï lyù nguonà taiø nguyenâ ñatá ñai. Viecä xayâ dönï g dienã
ra oà atï vaø khoù kiemå soatù . Dienä tích xayâ dönï g conâ g trình coù xu höônù g
chiemá laná nhieuà khonâ g gian benâ ngoaiø lamø thu hepï vaø matá ñi nhönõ g
khonâ g gian xanh, matë nöôcù . Do vayä , gané ketá khonâ g gian khonâ g chæ
hôpï lyù veà cacù hoatï ñonä g söû dunï g cacù tienä ích conâ g conä g ñoâ thò, matë
khacù conø cho thayá cacù vaná ñeà veà khai thacù söû dunï g hieuä quaû quyõ ñatá
hieän coù.
Phaùt huy toát caùc lôïi theá ñacë tröng töï nhienâ taïi khu vöïc
Lanõ h thoå Vietä Nam ñaõ traiû qua hanø g trieuä namê biená ñoiå , chia thanø h
ba giai ñoanï chính: Giai ñoanï Tienà Cambri taoï lapä nenà monù g sô khai
cuaû lanõ h tho;å giai ñoanï coå kiená taoï phatù trienå , môû ronä g vaø onå ñònh
laõnh thoå; giai ñoaïn Taân kieán taoï naâng cao ñòa hình, hoaøn thieän giôùi
sinh vaät vaø coøn ñang tieáp dieãn.
n
Ñòa hình: Ratá ña danï g, nhieuà kieuå loaiï ñòa hình (ñoià nuiù , ñonà g banè g, 5. Keát luaän
bôø bieån, theàm luïc ñòa…), trong ñoù ñoài nuùi laø boä phanä quan troïng nhaát
(chiemá 3/4 dienä tích lanõ h thoå ñatá lienà ); ñòa hình nöôcù ta ñöôcï Tanâ kiená
taoï nanâ g lenâ vaø taoï thanø h nhieuà bacä keá tiepá nhau, coù hai höônù g chuû
yeuá laø Tayâ Bacé – Ñonâ g Nam vaø vonø g cung; ñòa hình luonâ biená ñoiå do
tacù ñonä g manï h meõ cuaû moiâ tröônø g nhietä ñôiù gioù muaø vaø do söï khai
phaù cuaû cuaû ngöôiø . Ñòa hình nöôcù ta ñöôcï chia thanø h cacù khu vöcï :
Ñoài nuùi, ñoàng baèng, bôø bieån, theàm luïc ñòa.
Vôùi toác ñoä ñoâ thò hoaù hieän, Vietä Nam ñaõ coù nhieuà quy hoaïch ñoâ thò du
lòch nhöng thieuá nhönõ g kiemå soatù phatù trienå xayâ dönï g danã ñená söï tanø
phaù thienâ nhienâ . Vaná ñeà nayø ñaõ vaø ñang ñöa tôiù motä boä matë khacù , tieuâ
cöïc hôn, trong böùc tranh toång theå phaùt trienå ñoâ thò du lòch.
Viecä nghienâ cöuù quy hoacï h ñoâ thò du lòch khonâ g chæ dönø g laiï ôû möcù ñoä
ketá noiá giao thonâ g, haï tanà g kó thuatä , maø nhönõ g noiä dung nghienâ cöuù
conø ñoiø hoiû phaiû nhanä dienä ñöôcï cacù ñieuà kienä töï nhienâ giupù baoû ve,ä
taiù taoï vaø khai thacù söû dunï g motä cacù h hôpï lyù ñeå nanâ g cao chatá löônï g
soná g vaø phatù huy, baoû veä cacù giaù trò ñacë tröng cuaû töï nhienâ .
n
Khí hauä : Nhietä ñôiù gioù muaø , nonù g amå , möa nhieuà , dienã biená phöcù
tapï ; khí hauä thay ñoiå theo muaø vaø theo vunø g (töø thapá lenâ cao, töø Bacé
vaøo Nam vaø töø Ñoâng sang Taây) ratá roõ reät.
* Boä moân Quy hoaïch Ñoâ thò - Khoa Quy hoaïch Ñoâ thò vaø Noâng thoân
Tröôøng Ñaïi hoïc Kieán Truùc Haø Noäi
n
Sonâ g: Coù manï g löôiù sonâ g ngoiø dayø ñacë , nhieuà nöôcù , nhieuà phuø sa,
chayû theo hai höônù g chính laø Tayâ Bacé – Ñonâ g Nam vaø vonø g cung, coù
cheá ñoä nöôcù theo muaø vaø ñöôcï chia thanø h ba vunø g sonâ g ngoiø : Bacé
Boä, Trung Boä vaø Nam Boä.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO:
1. Tranà Tronï g Hanh (2015), “Quy hoacï h ñoâ thò Vietä Nam giai ñoanï 2010 - 2015”. Hoiä
Kieán truùc sö Vieät Nam – 2015.
2. Ñaëng Thaùi Hoaøng (2000), “Lòch söû ñoâ thò”. Nhaø xuaát baûn Xayâ döïng, Haø Noäi – 2000.
3. UyÛ ban Kinh teá - Xaõ hoiä Chauâ AÙ – Thaiù Bình Döông Lienâ Hôpï Quocá (1999), “Caiû cacù h
kinh teá vó moâ caùc nenà kinh teá ñang chuyeån ñoåi”. Nhaø xuaát baûn Chính trò Quoác gia, Haø
Noäi.
n
Ñatá : Coù ba nhomù ñatá chính (nhomù ñatá feralit mienà ñoià nuiù thapá ,
nhomù ñatá munø nuiù cao vaø nhomù ñatá phuø sa), trong moiã nhomù laiï coù
nhieàu loaïi ñaát khaùc nhau.
4. Thuû töônù g Chính phuû (2013), “Ñieuà chænh quy hoacï h chung thanø h phoá Ñaø Nanü g
ñená namê 2030, tamà nhìn ñená namê 2050”. Pheâ duyetä quyetá ñònh soá 2357/QÑ-TTg ngayø
04/12/2013.
5.. Thuû Töônù g Chính Phuû (2016), “Quyetá ñònh pheâ duyetä quy hoacï h tonå g theå phatù trienå
khu du lòch quocá gia sa pa, tænh laoø cai ñená namê 2030”. QÑ So:á 1845/QÑ-TTg - Haø Noiä ,
ngaøy 26 thanù g 9 naêm 2016.
6.. Vienä kiená trucù quy hoacï h ñoâ thò vaø nonâ g thonâ BXD (2012), “Quy hoacï h “Quy hoacï h
chung ñoâ thò du lòch Sapa huyeän SaPa, tænh Laøo Cai”.
7. John S. Hull Associates (2008), “The Current State of Affairs of Tourism In Northeast
Iceland”. New Zealand Tourism Research Institute.
8. Roxana Valentina Garâ bea (2013), “Current state and prospects of development of iasi
in the context of practicing urban tourism”. University of Iasi, Faculty of Geography and
Geology, Department of Geography.
n
Sinh vatä : Ratá phong phuù vaø ña danï g. Tröôcù hetá laø söï ña danï g veà
thanø h phanà loaiø , söï ña danï g veà gen di truyenà . Söï ña danï g veà kieuå
heä sinh thaùi…
Chính söï phong phuù vaø ña danï g bôiû ñieuà kieuä töï nhienâ nöôcù ta giupù
taoï ra nhönõ g netù ñacë tröng rienâ g bietä khacù hanú vôiù nhönõ g khu vöcï
khacù trenâ theá giôiù . Ñayâ laø nhönõ g giaù trò canà phaiû tanä dunï g motä cacù phuø
hôpï ñeå ñöa vaoø söû dunï g trong quaù trình quy hoacï h cacù ñoâ thò du lòch
taïi Vieät Nam.
SË 99 .2019 79
6 trang
19140
Free
Bạn đang xem tài liệu "Nhận diện và khai thác hợp lý các điều kiện tự nhiên trong quy hoạch đô thị du lịch Việt Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- nhan_dien_va_khai_thac_hop_ly_cac_dieu_kien_tu_nhien_trong_q.pdf
