Luận văn Quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này
̣
là trung thực và chưa hề được sử dụng trong bất cư môt công trinh nao.
́ ̀
̀
Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ
nguồn gốc.
Thái Nguyên, tháng 08 năm 2015
Tác giả luận văn
Trần Hƣơng Thảo
i
LỜI CẢM ƠN
Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới
PGS.TS Phó Đức Hòa - người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ em trong
quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng đào tạo, các thầy cô
giáo khoa Tâm lý - Giáo dục, trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên,
gia đình và bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên, khích lệ em trong thời
gian học tập và thực hiện luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, thầy cô giáo cùng bạn bè đồng
nghiệp tại các trường Mầm non trên địa bàn thành phố Uông Bí, Quảng Ninh đã
nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình điều tra thực trạng, thu
thập thông tin, số liệu phục vụ luận văn.
Dù đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện và thời gian hạn chế nên
trong luận văn của em chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót. Em rất mong
nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn
của em được hoàn chỉnh hơn.
Thái Nguyên, tháng 08 năm 2015
Tác giả luận văn
Trần Hƣơng Thảo
ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN...........................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN................................................................................................................ ii
MỤC LỤC..................................................................................................................... iii
DANH MỤC BẢNG .....................................................................................................v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ............................................................................................. vi
MỞ ĐẦU..........................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài.........................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu..................................................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.........................................................................2
4. Giả thuyết khoa học....................................................................................................2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu.................................................................................................3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ...................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................................3
8. Cấu trúc dự kiến của luận văn ..................................................................................5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ...............................................................................6
1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài................................................................................6
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước.............................................................................7
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài......................................................................9
1.2.1. Quản lý...................................................................................................................9
1.2.2. Quản lý giáo dục ................................................................................................11
1.2.3. Hoạt động giáo dục theo chủ đề..................................................................... 12
1.3.1. Chủ đề giáo dục mầm non............................................................................... 15
iii
1.3.3. Nội dung giáo dục theo chủ đề ....................................................................... 17
1.3.4. Phương pháp tổ chức giáo dục theo chủ đề.................................................. 17
GD ở trường mầm non ................................................................................................ 18
mầm non............................................................................................................23
1.5.1. Yếu tố chủ quan................................................................................................. 24
1.5.2. Yếu tố khách quan............................................................................................. 24
Kết luận chương 1........................................................................................................ 27
QUẢNG NINH............................................................................................................ 28
2.1. Vài nét về địa bàn nghiên cứu............................................................................ 28
2.2. Vài nét về khách thể khảo sát............................................................................. 30
2.2.1. Về mẫu nghiên cứu........................................................................................... 30
2.2.2. Tổ chức khảo sát................................................................................................ 31
non thành phố Uông Bí ............................................................................................... 33
ở các trường MN .......................................................................................................... 33
phố Uông Bí .................................................................................................................. 35
trường MN thành phố Uông Bí.................................................................................. 37
non thành phố Uông Bí ............................................................................................... 40
của HT trường MN thành phố Uông Bí ................................................................... 40
trường mầm non thành phố Uông Bí........................................................................ 41
non thành phố Uông Bí ............................................................................................... 42
mầm non thành phố Uông Bí ..................................................................................... 55
trường mầm non thành phố Uông Bí........................................................................ 57
2.5.1. Thuận lợi và khó khăn...................................................................................... 57
Kết luận chương 2........................................................................................................ 62
QUẢNG NINH............................................................................................................ 63
3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp..................................................................... 63
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ................................................................ 63
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ................................................................ 63
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi.................................................................... 64
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ................................................................. 64
trường mầm non thành phố Uông Bí........................................................................ 65
của giáo viên.................................................................................................................. 65
các hoạt động giáo dục trẻ .......................................................................................... 67
động cho trẻ................................................................................................................... 72
chủ đề............................................................................................................................. 74
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp........................................................................ 79
3.4.1. Quy trình khảo nghiệm .................................................................................... 81
quản lý hoạt động GD theo chủ đề............................................................................ 82
Kết luân chương 3........................................................................................................ 88
1. Kêt luân...................................................................................................................... 89
2. Khuyên nghi.............................................................................................................. 91
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................ 93
DANH MỤC NHỪNG TỪ VIẾT TẮT
: Biện pháp
BP
CBGV
CBQL
CĐ
: Cán bộ giáo viên
: Cán bộ quản lý
: Cao đẳng
CĐSP
CS - GD
CSVC
ĐH
: Cao đẳng sư phạm
: Chăm sóc giáo dục
: Cơ sở vật chất
: Đại học
GD
: Giáo dục
GDMN
GV
: Giáo dục mầm non
: Giáo viên
HĐGD
HT
: Hoạt động giáo dục
: Hiệu trưởng
MN
: Mầm non
QL HĐGD
QL
: Quản lý hoạt động giáo dục
: Quản lý
SL
: Số lượng
TB
: Trung bình
TBC
TC
: Trung bình cộng
: Trung cấp
TH.S
: Thạc sĩ
iv
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Giáo dục Mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm
qua chương trình GDMN sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công cho
trẻ sau này. Do vậy, phát triển giáo dục Mầm non, tăng cường khả năng sẵn
sàng đi học cho trẻ là yếu tố quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân
lực chất lượng cao cho đất nước.
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có chính sách cụ thể
nhằm phát triển GDMN như: Đầu tư xây dựng trường lớp, cơ sở vật chất; đổi
mới phương pháp giảng dạy; cải tiến chế độ tiền lương đối với giáo viên mầm
non; xã hội hóa GDMN… Đặc biệt, chương trình GDMN mới ra đời đã đáp
ứng xu thế đổi mới nói chung của đất nước và các nước trong khu vực cũng
như trên thế giới, tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ cho sự nghiệp
phát triển đất nước sau này. Chương trình GDMN mới có tính mở rất cao, giáo
viên có nhiều cơ hội thể hiện sự sáng tạo, trẻ được tạo điều kiện phát huy tính
tích cực, phát triển toàn diện về thể lực, trí tuệ và nhân cách. Có thể nói sự ra
đời của chương trình GDMN mới, trong đó, trọng tâm là hình thức GD theo
chủ đề đã tạo ra những bước đột phá, giúp giáo viên tiếp cận với những phương
pháp dạy học tiên tiến, hiện đại trên thế giới và trẻ MN thực sự trở thành trung
tâm của mọi hoạt động giáo dục.
1.2. Giáo dục theo chủ đề đã được triển khai rộng khắp trên cả nước,
song cần phải khẳng định rằng đây là một chương trình rất mới mẻ cả về nội
dung, phương pháp, quy trình tổ chức, kiểm tra đánh giá… và hoàn toàn khác
xa so với chương trình giáo dục mầm non trước đây. Chính vì vậy, không ít cán
bộ quản lý và cả giáo viên lúng túng, khó khăn trong triển khai chương trình.
1
Không những thế, một số CBQL, giáo viên còn thiếu và yếu về kinh nghiệm,
trình độ càng khiến cho việc tiếp cận và thực hiện hoạt động giáo dục theo chủ
đề càng bị hạn chế. Ngoài ra, các yếu tố khác như cơ sở vật chất, trang thiết bị,
đồ dùng, đồ chơi còn thiếu thốn, nghèo nàn; nhận thức và sự phối kết hợp giữa
giáo dục nhà trường với phụ huynh và cộng đồng trong thực hiện chương trình
đôi khi chưa được thống nhất cũng tạo ra những tác động tiêu cực đến hiệu quả
quản lý và chất lượng giáo dục MN.
1.3. Trong thực tế các đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn về Quản lý
hoạt động giáo dục theo chủ đề chưa phong phú. Đặc biệt, chưa có nghiên cứu
nào được tiến hành trên địa bàn thành phố Uông Bí.
Xuất phát từ những lý do nêu trên, với cương vị là một người làm công
tác quản lý trong trường MN, đồng thời, nhận thấy tầm quan trọng và ý nghĩa
của vấn đề này nên tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động giáo dục
theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, đề xuất các biện
pháp quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non nhằm nâng
cao chất lượng GDMN thành phố Uông Bí, Quảng Ninh.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo dục mầm non
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non
thành phố Uông Bí, Quảng Ninh
4. Giả thuyết khoa học
Trong thời gian qua, việc tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục theo chủ
đề đã được triển khai ở các trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh
và đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, kết quả còn hạn chế do
2
nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân do công tác quản lý
chưa thực sự phù hợp. Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp QL hoạt động GD
theo chủ đề phù hợp thì sẽ nâng cao được chất lượng GDMN thành phố Uông
Bí, đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động GD theo chủ
đề ở trường mầm non.
5.2. Khảo sát thực trạng thực hiện và quản lý hoạt động giáo dục theo
chủ đề ở trường các trường MN thành phố Uông Bí.
5.3. Đề xuất biện pháp QL hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường
MN thành phố Uông Bí. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp quản lý đề xuất.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Vì thời gian hạn chế nên luận văn chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng và
một số biện pháp QL hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non
Uông Bí.
6.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Chúng tôi tiến hành nghiên cứu tại 10 trường mầm non trên địa bàn
thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh.
6.3. Giới hạn về khách thể khảo sát
Để điều tra thực trạng QL HĐGD theo chủ đề chúng tôi khảo sát trên:
110 khách thể, trong đó có 25 cán bộ quản lý và 85 giáo viên thuộc 10 trường
mầm non.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài sử dụng kết hợp các nhóm
phương pháp sau:
3
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc, phân tích, tổng hợp các nguồn tài liệu từ sách báo, tạp chí, văn bản,
nghị quyết, các công trình nghiên cứu, các tài liệu tham khảo khác có liên quan
đến đề tài nghiên cứu để làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về QL hoạt động GD
theo chủ đề ở trường mầm non.
- Phương pháp phân tích lí luận để tìm hiểu lịch sử nghiên cứu.
- Phương pháp phân tích hồ sơ quản lí để tìm hiểu những vấn đề thực
tiễn của quản lí.
- Phương pháp khái quát hóa lí luận để xác định hệ thống khái niệm,
quan điểm và xây dựng khung lí thuyết của nghiên cứu.
- Phương pháp tổng quan so sánh để tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế qua
tài liệu khoa học và các kết quả nghiên cứu quốc tế khác.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra viết
Mục đích của phương pháp này là: khảo sát thực trạng hoạt động giáo
dục theo chủ đề và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường MN thành phố Uông Bí.
- Phương pháp quan sát
Quan sát việc tổ chức các hoạt động giáo dục của GV nhằm thu thập
thêm tài liệu để hiểu rõ hơn về thực trạng tổ chức và quản lý hoạt động giáo
dục theo chủ đề ở các trường MN.
- Phương pháp phỏng vấn
Phỏng vấn một số CBQL và GV của các trường MN nhằm thu thập các
thông tin có liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài như: tìm hiểu những
thuận lợi, khó khăn hay các nguyên nhân của thực trạng tổ chức và quản lý
HĐGD theo chủ đề; tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp QL.
4
- Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến của các chuyên gia về tính cần thiết và tính khả thi của các BP
mà đề tài đề xuất.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn
Phân tích nguyên nhân những thuận lợi, khó khăn của các BP đã áp
dụng, từ đó rút ra kết luận.
7.3. Phương pháp thống kê toán học trong quản lý giáo dục
Sử dụng các công thức toán thống kê để định lượng kết quả nghiên cứu.
8. Cấu trúc dự kiến của luận văn
Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục luận văn
bao gồm các chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở
trường mầm non.
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các
trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh.
5
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƢỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
Tháng 9 - 1968, “Hội nghị tích hợp về việc giảng dạy các khoa học”
được tổ chức tại Varna (Bungary) dưới sự bảo trợ của UNESCO đã tập trung
làm rõ hai vấn đề: tại sao phải dạy học tích hợp và dạy học tích hợp các khoa
học là gì? Kết thúc hội nghị, các nhà khoa học đều thống nhất rằng: “Một cách
trình bày các khái niệm và nguyên lý khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất
cơ bản về tư tưởng của khoa học tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai
khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau”.
Todd.R.J đã đưa ra các tiêu chí quan trọng của dạy học tích hợp theo chủ
đề bao gồm: “việc học và nghiên cứu các môn học khác nhau, có thời khóa biểu
linh động, giáo viên giảng dạy theo nhóm, việc học lấy học sinh làm trung tâm
có sự tương tác trình độ giữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên và
giữa các giáo viên”.
Drake M.S cho rằng dạy học theo chủ đề là một mô hình của dạy học
tích hợp. Mô hình này đòi hỏi giáo viên phải vận dụng kiến thức của nhiều
môn học khác nhau. Ưu điểm của môn học này là giáo viên vẫn dạy một
môn học nhưng trong quá trình dạy lại mở rộng tri thức sang nhiều môn học
Beana. J đưa ra quan điểm rằng dạy học theo chủ đề rất phù hợp để áp
dụng cho những môn học gần nhau về bản chất và mục tiêu phù hợp đối với trẻ
Marshall. J nghiên cứu cảm xúc và hứng thú của trẻ với phương pháp
dạy học tích hợp, trong đó có tích hợp theo chủ đề. Tác giả nhận xét: chương
6
trình dạy học tích hợp chú trọng cung cấp kiến thức phù hợp với nhu cầu của
học sinh, học sinh sẽ được học cái mình cần và yêu thích nên việc học trở nên
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
Trong những năm gần đây, GDMN luôn được sự quan tâm đặc biệt của
toàn xã hội. Trong quá trình phát triển GDMN ở Việt Nam đã có nhiều chương
trình giáo dục ra đời. Năm 1994, Bộ GD&ĐT ban hành bộ chương trình mẫu
giáo cải cách với tên gọi “Chương trình CS - GD mẫu giáo và hướng dẫn thực
hiện”. Thực hiện chỉ thị số 14/2001/CT - TTg về việc đổi mới nội dung sách
giáo khoa, đổi mới phương pháp GD, đổi mới kiểm tra đánh giá, đổi mới cơ sở
vật chất, trang thiết bị dạy học và công tác QLGD, giáo dục mầm non đã thử
nghiệm và đưa ra chương trình thí điểm “Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động
GD trẻ”. Đến ngày 25 tháng 7 năm 2009, chương trình GDMN mới chính thức
được ban hành theo nguyên tắc chương trình khung với độ mở cao, phát huy
tính sáng tạo của GV và tính tích cực của trẻ và được cấu thành bởi 5 yếu tố:
Mục tiêu giáo dục, nội dung GD, phương pháp tổ chức các hoạt động GD, các
điều kiện thực hiện đánh giá.
Trên thực tế, GD theo chủ đề đã được nghiên cứu cả về mặt lý luận và
thực tiễn. Giáo dục theo chủ đề được khẳng định là định hướng đúng đắn trong
tiến trình đổi mới GDMN hiện nay. Vì vậy, khái niệm, quy trình, nội dung,
hình thức phương pháp tổ chức giáo dục theo chủ đề được nhiều tác giả nghiên
cứu như:
- Tổ Mầm non - Trường CĐSP Sóc Trăng, “Xây dựng hoạt động làm
quen với môi trường xung quanh chủ đề phương tiện giao thông đường bộ theo
hướng tích hợp” - công trình nghiên cứu khoa học cấp trường. GD theo chủ đề
phù hợp với xu thế giáo dục MN ở các nước Châu Âu như: Anh, Pháp, Thụy
Điển, Mỹ.
7
- Tài liệu Hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục trong
trường mầm non theo chủ đề (2013) đã cung cấp những nội dung cơ bản về
quan điểm dạy học tích hợp và mô hình GD theo chủ đề. Đồng thời, tài liệu
cũng đưa ra những chỉ dẫn rất cụ thể rõ ràng để thực hiện 10 chủ đề giáo dục
đối với trẻ 5 - 6 tuổi.
Bên cạnh đó, đã có một số công trình nghiên cứu về Biện pháp quản lý thực
hiện chương trình GDMN mới, trong đó GD theo chủ đề được đề cập là hình thức
tổ chức của chương trình GDMN mới do Bộ GD&ĐT ban hành. Cụ thể:
- Phạm Thị Hải Yến (2010), Biện pháp quản lý thực hiện chương trình
GDMN mới của Hiệu trưởng các trường MN trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, Đại
học Sư phạm Hà Nội.
- Nguyễn Thùy Linh (2011), Biện pháp quản lý thực hiện chương trình
GDMN mới của Hiệu trưởng trường MN quận Cầu Giấy - Thành phố Hà Nội,
Đại học Sư phạm Hà Nội.
- Nguyễn Thị Thanh Xuân (2012), Biện pháp quản lý hoạt động chuyên
môn trong thực hiện chương trình GDMN mới ở các trường MN Thành phố
Hải Dương, Đại học Sư phạm Hà Nội.
- Chu Thị Hồng Nhung (2014), Tình hình đổi mới giáo dục mầm non tại
Việt Nam qua các giai đoạn, Số 57 - Tạp chí Khoa học ĐHSP HCM
Tuy nhiên, GD theo chủ đề ở MN chỉ là một nội dung nhỏ được lồng
ghép trong phần cơ sở lý luận về chương trình GDMN mới. Các công trình chủ
yếu tập trung làm rõ vai trò tổng thể của Hiệu trưởng trong quản lý thực hiện
chương trình GDMN mới chứ không đi sâu vào các nội dung cụ thể của quản lý
hoạt động GD theo chủ đề.
Nhìn chung, các kết quả nghiên cứu trên đã làm phong phú thêm lý
luận về quản lý nói chung và quản lý GDMN nói riêng. Song, các công trình
nghiên cứu về thực tiễn quản lý hoạt động GD theo chủ đề còn hạn chế, đặc
biệt, chưa có nghiên cứu nào được tiến hành trên địa bàn thành phố Uông Bí,
8
Tải về để xem bản đầy đủ
116 trang
14460
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Quản lý hoạt động giáo dục theo chủ đề ở các trường mầm non thành phố Uông Bí, Quảng Ninh", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- luan_van_quan_ly_hoat_dong_giao_duc_theo_chu_de_o_cac_truong.pdf
