Luận văn Quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở các trường Trung học phổ thông huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long

Download

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Phước Điền

QUꢀN LÍ HOẠT ĐỘNG GIꢀNG DẠY MÔN TOÁN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN LONG HỒ, TꢁNH VꢂNH LONG

LUẬN VĂN THẠC Sꢂ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Nguyễn Phước Điền

QUꢀN LÍ HOẠT ĐỘNG GIꢀNG DẠY MÔN

TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG HUYỆN LONG HỒ, TꢁNH VꢂNH LONG

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục

Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC Sꢂ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

GS.TS. ĐOÀN VĂN ĐIỀU

Thành phố Hồ Chí Minh – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu do cá nhân tôi thực

hiện. Các tài liệu được sử dụng trong luận văn này đều được trích dẫn đầy đủ, chính

xác và được ghi trong phần danh mục tài liệu tham khảo.

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.

Người thực hiện

Nguyễn Phước Điền

LỜI CꢀM ƠN

Đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy/Cô Khoa

Khoa học Giáo dục; phòng Sau đại học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ

Chí Minh về sự nhiệt tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt khóa học.

Xin cảm ơn Sở GD&ĐT Vĩnh Long đã tạo điều kiện cho tôi tham gia lớp đào

tạo sau đại học.

Xin cảm ơn các bạn học viên cùng Lớp thạc sĩ Quản lí Giáo dục khóa 27,

Vĩnh Long đã động viên, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập và làm luận văn.

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn quý Thầy/Cô Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng,

Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn và quý Thầy/Cô giảng dạy môn Toán cùng các em

học sinh các trường THPT Phạm Hùng, trường THCS&THPT Phú Quới, trường

THPT Hòa Ninh, huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long đã luôn động viên, giúp đỡ và tạo

điều kiện cho tôi trong suốt thời gian qua.

Đặc biệt, tôi cũng xin trân trọng cảm ơn GS. TS. Đoàn Văn Điều đã tận tình

hướng dẫn, giúp đỡ và đóng góp những ý kiến quý báu cho tôi trong suốt quá trình

nghiên cứu để luận văn này được hoàn thành.

Với sự cố gắng, nỗ lực của bản thân tác giả trong suốt quá trình học tập và

nghiên cứu, song luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được

sự chỉ dẫn, góp ý của quý Thầy/Cô và bạn bè đồng nghiệp để luận văn này được

hoàn thiện hơn.

Xin trân trọng cảm ơn!

Vĩnh Long, ngày 28 tháng 3 năm 2019

Tác giả

Nguyễn Phước Điền

MỤC LỤC

M Ở ĐẦ U.........................................................................................................................1

Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬ N C Ủ A QU ꢀN LÍ HOẠT ĐỘ NG GI ꢀ NG D Ạ Y

MÔN TOÁN Ở TRƯỜ NG TRUNG H Ọ C PH Ổ THÔNG .........................................5

1.1. T ổ ng quan v ề v ấn đề nghiên cứ u ..................................................................... 6

1.2. Các khái niệm liên quan đế n v ấn đề nghiên cứ u.............................................. 8

1.3. Lí luậ n v ề ho ạt độ ng gi ả ng d ạy môn toán ở trườ ng trung h ọ c ph ổ thông ...... 11

1.4. Lí luậ n v ề qu ản lí hoạt độ ng gi ả ng d ạy môn Toán ở trườ ng trung h ọ c ph ổ

thông ...................................................................................................................... 19

1.5. Các yế u t ố ảnh hưở ng đến công tác quản lí hoạt độ ng gi ả ng d ạy môn toán ở

trườ ng trung h ọ c ph ổ thông ................................................................................... 29

TI Ể U K ẾT CHƯƠNG 1 ..............................................................................................29

Chương 2. THỰ C TR Ạ NG QU ꢀ N L Í HOẠT ĐỘ NG D ẠY MÔN TOÁN Ở

CÁC TRƯỜ NG TRUNG H Ọ C PH Ổ THÔNG HUYỆ N LONG H Ồ , T ꢁ NH

V ꢂ NH LON G ................................................................................................................31

2.1. Khái quát về đặc điểm, tình hình các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huyệ n Long

H ồ , t ỉnh Vĩnh Lon g ............................................................................................... 31

2.2. T ổ ch ứ c kh ảo sát thự c tr ạ n g ........................................................................... 36

2.3. Mô tả th ự c tr ạ ng ho ạt độ ng gi ả ng d ạy môn toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ

thông huyệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ................................................................. 37

2.4. Mô tả th ự c tr ạ ng qu ản lí dạy môn toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông

huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Lon g ........................................................................... 49

2.5. Th ự c tr ạng các yế u t ố ảnh hưởng đế n qu ản lí dạy môn toán ở các trườ ng

THPT huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Lon g ................................................................ 65

2.6. Đánh giá chung về th ự c tr ạ ng qu ản lí hoạt độ ng gi ả ng d ạy môn Toán tại các

trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huyệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long .............................. 67

2.6.1. Ưu điể m ........................................................................................................67

2.6.2. H ạ n ch ế .........................................................................................................68

TI Ể U K ẾT CHƯƠNG 2 ..............................................................................................70

Chương 3. BIỆN PHÁP QU ꢀN LÍ HOẠT ĐỘ NG D ẠY MÔN TOÁN Ở CÁC

TRƯỜ NG TRUNG H Ọ C PH Ổ THÔNG HUYỆ N LONG H Ồ , T ꢁ NH V ꢂ NH

LONG ...........................................................................................................................71

3.1. Cơ sở đề xu ất các biện pháp ........................................................................... 71

3.2. Các nguyên tắc đề xu ất các biện pháp ........................................................... 72

3.3. Đề xu ất các biện pháp quản lí ho ạt độ ng gi ả ng d ạy môn toán ở các trườ ng

trung h ọ c ph ổ thông huyệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ......................................... 73

3.4. M ố i quan h ệ gi ữa các biện pháp đề xu ấ t........................................................ 82

3.5. Kh ảo sát tính cầ n thi ết và tính khả thi c ủa các biện pháp đề xu ấ t ................. 83

TI Ể U K ẾT CHƯƠNG 3 ..............................................................................................94

K Ế T LU ẬN VÀ KIẾ N NGH Ị .....................................................................................95

1. K ế t lu ậ n ......................................................................................................... 95

2. Ki ế n ngh ị ....................................................................................................... 96

2.1 . Đố i v ớ i S ở G D&ĐT t ỉnh Vĩnh Lon g ...............................................................96

2.3. Đố i v ới các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huyệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long .....97

TÀI LIỆ U THAM KH ꢀ O...........................................................................................98

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CBQL:

ĐTB:

Cán bộ quản lí

Điểm trung bình

GD&ĐT

GD&ĐT:

GV:

Giáo viên

HS:

Học sinh

SGK:

Sách giáo khoa

Trung học cơ sở

Trung học phổ thông

THCS:

THPT:

DANH MỤC CÁC BꢀNG

B ả ng 1. 1. N ội dung môn Toán lớ p 1 0 ..................................................................... 13

B ả ng 1. 2. N ội dung môn Toán lớ p 1 1 ..................................................................... 14

B ả ng 1. 3. N ội dung môn Toán lớ p 1 2 ..................................................................... 14

Bảng 2. 1. Chất lượng cán bộ quản lí, giáo viên các trường trung học phổ thông

huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long .................................................................33

B ả ng 2. 2. Th ống kê c á n b ộ qu ả n l í và gi áo viên gi ả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng

trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ................................34

B ả ng 2. 3. K ế t qu ả kh ảo sát c á n b ộ qu ả n l í và gi áo viên v ề nh ậ n th ứ c t ầ m quan tr ọ ng

và kế t qu ả th ự c hi ệ n m ục tiêu giả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng trung

h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long .........................................37

B ả ng 2. 4. K ế t qu ả kh ảo sát h ọ c sinh v ề M ức độ th ự c hi ện và kế t qu ả th ự c hi ệ n m ụ c

tiêu giả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long

H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ......................................................................................38

B ả ng 2. 5. K ế t qu ả kh ảo sát c á n b ộ qu ả n l í và gi áo viên v ề th ự c tr ạ ng v ề n ộ i dung

gi ả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ ,

t ỉnh Vĩnh Long ............................................................................................39

B ả ng 2. 6. K ế t qu ả kh ảo sát h ọ c sinh v ề th ự c tr ạ ng v ề n ộ i dung gi ả ng d ạy môn Toán

ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ...........41

B ả ng 2. 7. K ế t qu ả kh ả o s á t c á n b ộ qu ả n l í v à gi áo viên h ì nh th ứ c gi ả ng d ạy môn

To á n ở c ác trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉ nh V ĩ nh Long .42

B ả ng 2. 8. K ế t qu ả kh ả o s á t h ọ c sinh h ì nh th ứ c gi ả ng d ạy môn Toá n ở c ác trườ ng

trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉ nh V ĩ nh Long................................43

B ả ng 2. 9. K ế t qu ả kh ả o s á t c á n b ộ qu ả n l í v à gi áo viên v ề phương pháp tổ ch ứ c

ho ạt độ ng gi ả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n

Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Lon g ............................................................................44

B ả ng 2. 10. K ế t qu ả kh ả o s á t h ọ c sinh v ề phương pháp tổ ch ứ c ho ạt độ ng gi ả ng d ạ y

môn Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩn h

Long.............................................................................................................45

B ả ng 2. 11. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề ch ủ th ể c ủ a ho ạt độ ng gi ả ng d ạy môn

Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ..46

B ả ng 2. 12. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề các yế u t ố ảnh hưởng đế n ho ạt độ ng

gi ả ng d ạy môn toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ ,

t ỉnh Vĩnh Long ............................................................................................47

B ả ng 2. 13. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề ch ủ th ể, đối tượng, phân cấ p qu ản lí hoạ t

độ ng gi ả ng d ạ y môn toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long

H ồ , t ỉnh Vĩnh Long ......................................................................................49

B ả ng 2. 14. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề quản lí kế hoạch, chương trình giảng dạy

môn Toán.....................................................................................................52

B ả ng 2. 15. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề quản lí việc phân công dạy học môn

Toán .............................................................................................................53

B ả ng 2. 16. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề quản lí việc chuẩn bị kế hoạch bài dạy

của gi áo viên ................................................................................................55

B ả ng 2. 17. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề q uản lí việc thực hiện kế hoạch bài dạy

của gi áo viên ................................................................................................56

B ả ng 2. 18. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề quản lí phương pháp dạy học, phương

tiện dạy học ..................................................................................................58

B ả ng 2. 19. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề quản lí sinh hoạt tổ chuyên môn. .............60

B ả ng 2. 20. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề q uản lí hoạt động bồi dưỡng gi áo viên .....61

B ả ng 2. 21. Kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề q uản lí hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học

tập của h ọ c sinh. ..........................................................................................63

B ả ng 2. 22. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề q uản lí các điều kiện đảm bảo hoạt động

giảng dạy. ....................................................................................................64

B ả ng 2. 23. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề các yế u t ố ch ủ qua n ..................................65

B ả ng 2. 24. K ế t qu ả kh ả o s á t th ự c tr ạ ng v ề c á c y ế u t ố kh á ch quan. .............................66

B ả ng 3. 1. K ế t qu ả kh ả o s á t m ức độ c ấ p thi ế t v à m ức độ kh ả thi c ủ a bi ệ n ph á p Nâng

cao nh ậ n th ứ c c ủ a c á n b ộ qu ả n l í , gi áo viên v ề th ự c hi ện chương trình

giáo dụ c ph ổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và

ph ẩ m ch ấ t h ọ c sinh ......................................................................................84

B ả ng 3. 2. K ế t qu ả kh ả o s á t m ức độ c ấ p thi ế t v à m ức độ kh ả thi c ủ a bi ệ n ph á p qu ả n

l í đổi mới phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học môn Toán

theo định hướng đổi mới giáo dục trung h ọ c ph ổ thông .............................86

B ả ng 3. 3. K ế t qu ả kh ả o s á t m ức độ c ấ p thi ế t v à m ức độ kh ả thi c ủ a bi ệ n ph á p đẩ y

m ạ nh vi ệc đổ i m ớ i ki ểm tra đánh giá kế t qu ả h ọ c t ập môn Toán theo

định hướng phát triển năng lực ngườ i h ọ c ..................................................88

B ả ng 3. 4. K ế t qu ả kh ả o s á t m ức độ c ấ p thi ế t v à m ức độ kh ả thi c ủ a bi ệ n ph áp tăng

cườ ng qu ả n l í sinh ho ạ t t ổ chuyên môn môn Toán .....................................90

B ả ng 3. 5. K ế t qu ả kh ả o s á t m ức độ c ấ p thi ế t v à m ức độ kh ả thi c ủ a bi ệ n ph áp đổ i

m ớ i qu ả n l í qu á tr ì nh d ự gi ờ , r ú t kinh nghi ệ m ............................................92

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Bi ểu đồ 2. 1 . Xếp loại hạnh kiểm h ọ c sinh trung h ọ c ph ổ thông huyện Long Hồ, tỉnh

Vĩnh Long ..............................................................................................32

Bi ểu đồ 2. 2 . Xếp loại học lực h ọ c sinh trung h ọ c ph ổ thông huyện Long Hồ, tỉnh

Vĩnh Long ..............................................................................................33

Bi ểu đồ 2. 3. K ế t qu ả gi ả ng d ạy môn Toán ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n

Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Long .......................................................................35

Bi ểu đồ 2. 4. K ế t qu ả điểm trung bình thi trung h ọ c ph ổ thông qu ốc gia môn Toán

ở các trườ ng trung h ọ c ph ổ thông huy ệ n Long H ồ , t ỉnh Vĩnh Lon g .....35

MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban chấp hành

Trung ương Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã xác định

“GD&ĐT là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.

Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương

trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội” và đề ra mục tiêu cụ thể “Đối với giáo dục

phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công

dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS. Nâng cao

chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí tưởng, truyền thống, đạo đức,

lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào

thực tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”.

Đối với trường THPT, hoạt động giảng dạy là một trong những hoạt động

trọng tâm, xuyên suốt quá trình hoạt động của nhà trường. Chất lượng dạy ở các

môn học là vấn đề luôn được xã hội quan tâm. Môn Toán là một trong những môn

học quan trọng, là môn học cơ bản để học một số môn học khác. Môn Toán có

nhiều ứng dụng trong thực tế cuộc sống và có vai trò, vị trí hết sức quan trọng trong

việc phát triển năng lực, trí tuệ, phẩm chất, rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, khả

năng tư duy, nhạy bén, tác phong làm việc khoa học, góp phần hình thành, phát

triển nhân cách cho HS. Trong quá trình đổi mới giáo dục nói chung và chương

trình giáo dục trung học phổ thông nói riêng, môn Toán là một môn học chiếm vị trí

quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Trong các kỳ thi THPT quốc gia,

môn toán luôn là môn thi bắt buộc.

Hiện nay, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định

hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh đã được Bộ GD&ĐT chỉ đạo thực

hiện từ năm học 2017-2018. Theo hướng dẫn này, nhà trường phải căn cứ chương

trình giáo dục phổ thông hiện hành để chủ động điều chỉnh thực hiện có hiệu quả

việc xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường; đổi mới phương pháp, hình thức tổ

chức dạy học; đổi mới phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá. Hoạt động dạy

học sẽ chuyển từ tập trung vào trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng

lực người học, đảm bảo sự hài hoà giữa trang bị kiến thức, phát huy tính trải nghiệm

sáng tạo và định hướng nghề nghiệp; các phương pháp, phương tiện và hình thức tổ

chức giáo dục được đổi mới theo hướng hiện đại hoá, đa dạng hoá, nhằm phát triển

phẩm chất và năng lực cho HS; các hình thức và phương pháp thi, kiểm tra, đánh

giá chất lượng giáo dục được đổi mới theo hướng coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết

quả với kiểm tra đánh giá quá trình.

Từ năm học 2016-2017, 2017-2018 theo số liệu thống kê của Sở GD&ĐT Vĩnh

Long, điểm trung bình môn toán ở các trường THPT trong huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh

Long không ngừng nâng lên nhưng trong kỳ thi tốt nghiệp các năm 2017, 2018 điểm

trung bình môn Toán ở các trường này không cao và không ổn định so với tỷ lệ điểm

trung bình môn Toán các năm học tương ứng.

Quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán nói chung và quản lí hoạt động giảng

dạy môn Toán theo chương trình giáo dục phổ thông hiện hành định hướng phát

triển năng lực và phẩm chất học sinh là một việc làm cấp thiết hiện nay.

Vì những lí do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán

ở các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long”.

2. Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa lí luận; khảo sát, đánh giá thực trạng quản lí hoạt

động giảng dạy môn Toán ở các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long;

tác giả đề xuất một số biện pháp nhằm góp phần cải tiến công tác quản lí hoạt động

giảng dạy môn Toán tại các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lí hoạt động giảng dạy ở các trường

trung học phổ thông.

Đối tượng nghiên cứu: Quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở các trường

THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

4. Giả thuyꢃt khoa học

Hiện nay công tác quản lí hoạt động giảng giảng dạy môn toán ở các trường

THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long, đã đạt được một số kết quả nhất định. Công

tác quản lí được thực hiện qua việc quản lí nội dung, chương trình giảng dạy; quản

lí việc đổi mới phương pháp giảng dạy; quản lí việc sử dụng đồ dùng giảng dạy;

quản lí việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy; quản lí hoạt động kiểm

tra, đánh giá kết quả học tập của HS. Tuy nhiên chưa có sự đồng bộ giữa các trường

với nhau; ở từng nội dung quản lí chưa đi vào chiều sâu.

Nếu hệ thống hóa được hệ thống lí luận về quản lí hoạt động giảng dạy môn

Toán ở trường THPT và làm rõ thực trạng về quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán

ở các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long, thì tác giả đề xuất được biện

pháp cần thiết, khả thi trong việc quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở các

trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1. Hệ thống hóa cơ sở lí luận của quản lí hoạt động dạy, quản lí hoạt động

giảng dạy môn Toán ở các trường THPT.

5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động dạy môn Toán và quản lí hoạt

động giảng dạy môn Toán ở các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

5.3. Đề xuất một số biện pháp quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở các

trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long và khảo sát sự cần thiết, tính khả thi

của các biện pháp đề xuất.

6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1. Cơ sở của phương pháp luận nghiên cứu

6.1.1. Quan điểm hệ thống – cấu trúc

Vận dụng quan điểm hệ thống – cấu trúc vào đề tài nghiên cứu, hoạt động

giảng dạy môn toán trong trường THPT là một thành tố trong hệ thống hoạt động

giảng giảng dạy. Cùng với các yếu tố liên quan khác, giúp đánh giá đúng thực trạng

dạy môn toán ở các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

6.1.2. Quan điểm lịch sử - logic

Việc vận dụng quan điểm lịch sử - logic vào đề tài nghiên cứu, luận văn sẽ

được trình bày theo thứ tự về thời gian, không gian, phần trình bày đề tài sẽ được

theo một trình tự logic.

6.1.3. Quan điểm thực tiễn

Theo quan điểm thực tiễn, chúng ta tiếp cận vấn đề nghiên cứu một cách

chính xác, nhận rõ ưu điểm, cũng như những tồn tại, hạn chế của quản lí hoạt động

giảng dạy môn toán ở các trường THPT huyện Long hồ, tỉnh Vĩnh Long, từ đó đề

xuất được các biện pháp phù hợp với thực tiễn, nhằm phát huy hiệu quả các đề xuất

trên.

6.2. Phương pháp nghiên cứu

6.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

Sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phân loại và hệ thống

hóa các kết quả nghiên cứu, tài liệu liên quan đến hoạt động giảng dạy, quản lí hoạt

động dạy, hoạt động giảng dạy môn toán và quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán

ở trường THPT nhằm hệ thống hóa cơ sở lí luận cho đề tài.

6.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: quan sát hoạt động giảng dạy môn Toán và quản lí

hoạt động giảng dạy môn Toán thông qua việc kiểm tra hồ sơ và dự giờ (tham dự

các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, dự giờ họp rút kinh nghiệm sau tiết dạy).

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: xây dựng phiếu hỏi để thu thập thông

tin về thực trạng quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở 03 trường THPT huyện

Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

Phương pháp phỏng vấn: phỏng vấn CBQL, GV, HS về hoạt động giảng dạy

môn Toán và quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán tại các trường THPT Phạm

Hùng, THCS và THPT Phú Quới, THPT Hòa Ninh huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh

Long.

6.2.3. Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu, kết quả nghiên

cứu thu thập được trong quá trình nghiên cứu bằng phần mềm SPSS for Win.

7. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Giới hạn: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng quản lí hoạt động giảng

dạy môn Toán tại các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

Giới hạn về chủ thể quản lí: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng, tổ phó

chuyên môn môn Toán.

Giới hạn về thời gian nghiên cứu thực trạng: quản lí hoạt động giảng dạy

môn Toán tại các trường THPT huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long trong năm học

2017-2018.

Phạm vi: Hoạt động quản lí dạy môn Toán tại các trường THPT trên địa bàn

huyện Long Hồ tỉnh Vĩnh Long gồm các trường:

Trường THPT Hòa Ninh

Trường THPT Phạm Hùng

Trường THCS và THPT Phú Quới

8. Cấu trúc của đề tài

Mở đầu

Chương 1. Cơ sở lí luận về quản lí hoạt động dạy môn Toán ở các trường

trung học phổ thông.

Chương 2. Thực trạng quản lí hoạt động dạy môn Toán ở các trường trung

học phổ thông huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

Chương 3. Giải pháp quản lí hoạt động dạy môn Toán ở các trường trung học

phổ thông huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long.

Kết luận và kiến nghị

Tài liệu tham khảo

Phụ lục

Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUꢀN LÍ HOẠT ĐỘNG GIꢀNG

DẠY MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Nhiều tác giả nước ngoài đã có nhiều nghiên cứu về lí luận giảng dạy, nhiều

nhà giáo dục nổi tiếng của thế giới thời kỳ cận - hiện đại đặc biệt coi trọng giáo dục

tri thức gắn liền với giáo dục nhân cách, giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục

xã hội.

Trong tác phẩm “Lí luận dạy học vĩ đại”, J.A.Komensky cho rằng một nền

giáo dục đúng đắn phải được tổ chức và hoạt động sao cho thích ứng với thiên

nhiên, ông cũng đã chỉ ra những yêu cầu cơ bản để đảm bảo hoạt động giảng dạy

trong nhà trường như giảng dạy trực quan, giảng dạy tích cực, bám sát đối tượng

HS, sử dụng đồ dùng giảng dạy. Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho học sinh của

tôi tin thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức

vào thực tiễn”. Ông còn viết: “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm,

phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách … Hãy tìm ra phương pháp cho giáo

viên dạy ít hơn và học sinh được học nhiều hơn” (J.A.Komensky, 1657).

John Dewey là một triết gia, một nhà giáo dục, cũng đồng thời là một nhà

quản lí giáo dục nổi tiếng của Mỹ và của thế giới đầu thế kỷ XX đã cùng với đồng

nghiệp thành lập Trường Thực nghiệm giáo dục thuộc Đại học Chicago (Chicago

Laboratory School of Education) do chính ông làm Hiệu trưởng. Trong các tác

phẩm “Trường học và xã hội”, “Trẻ em và chương trình học” ông đã trình bày và

chứng minh cho những nguyên lí chủ yếu của triết lí giáo dục J.Dewey như chương

trình giáo dục phải bắt đầu bằng và được xây dựng theo những lợi ích của trẻ; phải

tạo ra và củng cố sự tương tác giữa tư duy và hoạt động thực tiễn trong lớp học của

trẻ; thầy giáo phải là người hướng dẫn, là người cộng tác với HS thay vì làm người

đốc công thường xuyên đưa đến cho HS một đống bài học và bài học thuộc lòng có

sẵn; mục tiêu của trường học là sự trưởng thành của trẻ em trên mọi phương diện

(John Dewey, 1899, 1902).

Như vậy, có thể thấy, lí luận giảng dạy và lí luận về quản lí giáo dục là vấn

đề được rất nhiều nhà nghiên cứu sư phạm quan tâm. Trong đó, việc kết hợp giáo

dục trí dục với đức dục là yêu cầu tất yếu của giáo dục toàn diện.

Từ yêu cầu đổi mới GD&ĐT nói chung và đổi mới nội dung, phương pháp

giảng dạy nói riêng, nhiều người nghiên cứu đã nghiên cứu sâu về vấn đề đổi mới

nội dung giảng dạy theo phương pháp nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với

thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy HS làm trung tâm trong hoạt động giảng

dạy của các tác giả như:

Tác giả Trần Kiểm với những tài liệu, giáo trình chuyên khảo về khoa học

quản lí giáo dục như tác phẩm: Khoa học quản lí nhà trường phổ thông, Khoa học

quản lí giáo dục - Một số vấn đề lí luận và thực tiễn, Những vấn đề cơ bản của

Khoa học quản lí giáo dục (Trần Kiểm, 2002, 2008a, 2008b).

Tác giả Đặng Quốc Bảo, cẩm nang nâng cao năng lực quản lí nhà trường

(Đặng Quốc Bảo, 2007).

Tác giả Đoàn Văn Điều: Lấy HS làm trung tâm là hướng để đổi mới trường

học, Thực trạng về đội ngũ GV vùng đồng bằng sông Cửu Long đề xuất các chủ

trương, biện pháp, chính sách (Đoàn Văn Điều, 2001, 1995).

Trong quyển Phương pháp dạy học môn Toán, Nguyễn Bá Kim trình bày

những tri thức căn bản về lĩnh vực phương pháp dạy học môn Toán: Từ giới thiệu

đại cương về bộ môn tới mục đích, nội dung và phương pháp dạy học môn Toán

cho đến cả việc lập kế hoạch dạy học và soạn bài. Sách đặc biệt đi sâu vào những

vấn đề thời sự cấp bách như định hướng đổi mới phương pháp dạy học, những xu

hướng dạy học không truyền thống và sự đánh giá việc học tập của học sinh

(Nguyễn Bá Kim, 2011).

Nhóm tác giả Bùi Văn Nghị, Nguyễn Tiến Trung, Hoàng Ngọc Anh với tác

phẩm Dạy học hình học ở trường THPT theo hướng giúp HS kiến tạo tri thức trình

bày những tình huống dạy học theo hướng làm cho học sinh tích cực và tự lực tham

gia kiến tạo tri thức, góp phần đổi mới quá trình dạy học trong trường Trung học

phổ thông (Bùi Văn Nghị, Nguyễn Tiến Trung, Hoàng Ngọc Anh, 2015).

Tác giả Vũ Thị Ngân với luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục Quản lí hoạt

động dạy học môn Toán ở các trường THPT huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình theo

định hướng giáo dục THPT sau năm 2015 (Vũ Thị Ngân, 2016). Trong luận văn,

tác giả đã hệ thống hóa lí luận, trình bày thực trạng và đề suất một số biện pháp

quản lí hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THPT huyện Hưng Hà, tỉnh Thái

Bình theo định hướng giáo dục THPT sau năm 2015 trong đó có nội dung tập trung

phát triển các năng lực cho học sinh.

Tác giả Võ Hoàng Vân với luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục Quản lí hoạt

động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực người học ở các trung

tâm GDNN-GDTX tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng quản lí

hoạt động dạy học môn Toán ở trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường

xuyên tỉnh Vĩnh Long từ đó, luận văn đề xuất các biện pháp quản lí hoạt động dạy

học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực người học ở các trung tâm

GDNN-GDTX tỉnh Vĩnh Long (Võ Hoàng Vân, 2018).

1.2. Các khái niệm liên quan đꢃn vấn đề nghiên cứu

1.2.1. Quản lí

Tác giả Trần Kiểm định nghĩa: “Quản lí là những tác động của chủ thể quản

lí trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn

lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách

tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” (Trần Kiểm, 1997).

Theo Đặng Quốc Bảo: “Quản lí là quá trình gây tác động của chủ thể quản lí

đến khách thể quản lí nhằm đạt mục tiêu chung” (Đặng Quốc Bảo, 1995).

Hay Phạm Khắc Chương định nghĩa“Quản lí là sự tác động có hướng đích

của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí bằng một hệ thống các giải pháp nhằm

thay đổi trạng thái của đối tượng quản lí, đưa hệ thống tiếp cận mục tiêu cuối cùng,

phục vụ lợi ích con người” (Phạm Khắc Chương, 2009).

Tác giả Lê Quang Sơn trình bày “Quản lí là quá trình thực hiện các công

việc xây dựng kế hoạch hành động (bao gồm cả xác định mục tiêu cụ thể, chế định

kế hoạch, quy định tiêu chuẩn đánh giá và thể chế hóa), sắp xếp tổ chức (bố trí tổ

chức, phối hợp nhân sự, phân công công việc, điều phối nguồn lực tài chính và kĩ

thuật…), chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá, sửa chữa sai sót (nếu có) để

bảo đảm hoàn thành mục tiêu của tổ chức đã đề ra”. (Lê Quang Sơn, 2014).

Từ các định nghĩa trên, có thể hiểu quản lí là những tác động (xây dựng kế

hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá, điều chỉnh (nếu

có)) của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

1.2.2. Quản lí giáo dục

“Quản lí giáo dục là sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lí

tới khách thể quản lí nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt kết

quả mong muốn một cách hiệu quả nhất”. (Trần Kiểm, 1997, Tr.147).

Theo Nguyễn Ngọc Quang, “Quản lí giáo dục là hệ thống tác động có mục

đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lí nhằm làm cho hệ vận hành theo

đường lối và nguyên lí giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà

trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ

trẻ, đưa hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về chất” (Nguyễn

Ngọc Quang, 1989).

“Quản lí giáo dục là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ

quan quản lí giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình dạy học-giáo dục

nhằm làm cho hệ giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà

nước đề ra” (Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Trọng Hậu, Nguyễn

Quốc Chí, Nguyễn Sĩ Thư, 2012).

Quản lí giáo dục là những tác động (xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện,

chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá, điều chỉnh (nếu có)) của chủ thể quản lí

đến đối tượng quản lí nhằm đưa hoạt động sư phạm đạt được mục tiêu giáo dục đã

đề ra.

1.2.3. Hoạt động giảng dạy

“Hoạt động dạy học là hoạt động được thực hiện theo một chiến lược,

chương trình đã được thiết kế, tác động đến người học nhằm hướng tới mục tiêu

hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của người học” (Nguyễn Thị Thu

Hiền, 2016).

Tải về để xem bản đầy đủ

148 trang yennguyen 14200 Free

Download

Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Luận văn Quản lí hoạt động giảng dạy môn Toán ở các trường Trung học phổ thông huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

luan_van_quan_li_hoat_dong_giang_day_mon_toan_o_cac_truong_t.pdf