Luận văn Các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng nghèo của hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Long An theo cách tiếp cận nghèo đa chiều

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

_________________

LÊ THỊ MINH NĂM

“CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH TRẠNG NGHÈO

CỦA HỘ GIA ĐÌNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG AN-

THEO CÁCH TIẾP CẬN NGHÈO ĐA CHIỀU”

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Long An – Năm 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

-------------------

LÊ THỊ MINH NĂM

“CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÌNH TRẠNG NGHÈO

CỦA HỘ GIA ĐÌNH TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG

AN- THEO CÁCH TIẾP CẬN NGHÈO ĐA CHIỀU”

Chuyên ngành : Quản lý công

Mã số

: 60340403

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS. TS. ĐINH PHI HỔ

Long An – Năm 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu thu thập

đảm bảo tính khách quan, các nguồn trích dẫn được chú thích nguồn gốc rõ ràng,

trung thực. Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan này

Long An, năm 2016

Tác giả

Lê Thị Minh Năm

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các từ viết tắt

Danh mục các bảng

Danh mục các hình

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU.......................................................................................... 1

1.1.Bối cảnh nghiên cứu.................................................................................................. 1

1.2. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................... 3

1.3. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................. 4

1.3.1. Mục tiêu tổng quát ................................................................................................ 4

1.3.2.Mục tiêu cụ thể....................................................................................................... 4

1.4. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................................. 4

1.5. Phương pháp nghiên cứu......................................................................................... 4

1.6. Phạm vi, ý nghĩa và giới hạn của nghiên cứu .......................................................... 5

1.7. Kết cấu luận văn....................................................................................................... 7

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN

CỨU TRƯỚC ................................................................................................................ 8

2.1.Tổng quan cơ sở lý thuyết......................................................................................... 8

2.1.1. Nghèo .................................................................................................................... 8

2.1.2. Nghèo đơn chiều.................................................................................................... 9

2.1.3. Nghèo đa chiều.................................................................................................... 14

2.2. Các lý thuyết kinh tế học có liên quan................................................................... 20

2.2.1. Lý thuyết phân phối thu nhập.............................................................................. 20

2.2.2. Lý thuyết tăng trưởng, giáo dục và giảm nghèo ................................................ 21

2.2.3. Phát triển kinh tế bền vững ................................................................................. 21

2.2.4. Mô hình nghèo đói của Gillis – Perkins – Roemer - Snodgrass......................... 22

2.3. Các nghiên cứu trước có liên quan......................................................................... 23

2.3.1. Nghiên cứu trong nước ....................................................................................... 23

2.3.2. Nghiên cứu nước ngoài....................................................................................... 25

CHƯƠNG 3:PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU....................................................... 27

3.1. Khung phân tích ..................................................................................................... 27

3.2. Định nghĩa các chiều và chỉ tiêu ........................................................................... 28

3.2.1. Giáo dục.............................................................................................................. 28

3.2.2. Y tế..................................................................................................................... .29

3.2.3. Mức sống............................................................................................................. 29

3.3. Mô hình .................................................................................................................. 31

3.4. Lý luận và giả thuyết khoa học ............................................................................. 34

3.4.1. Giả thuyết khoa học ............................................................................................ 34

3.4.2. Hệ thống kiểm định ............................................................................................. 38

3.5. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................ 39

3.5.1. Dữ liệu................................................................................................................. 39

3.5.2. Thiết kế bảng câu hỏi .......................................................................................... 39

3.5.3. Phương pháp chọn mẫu ...................................................................................... 40

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.................................................................. 42

4.1.Tổng quan về Tình Long An .................................................................................. 42

4.2.Thống kê mô tả mẫu khảo sát ................................................................................. 48

4.2.1. Thực trạng nghèo – tính theo chuẩn nghèo đơn chiều ....................................... 49

4.2.2. Địa chỉ................................................................................................................. 49

4.2.3. Giới tính .............................................................................................................. 50

4.2.4. Tuổi của chủ hộ................................................................................................... 50

4.2.5.Trình độ học vấn .................................................................................................. 51

4.2.6. Nghề nghiệp ........................................................................................................ 52

4.2.7. Số thành viên trong hộ ........................................................................................ 52

4.2.8. Số người phụ thuộc ............................................................................................. 53

4.2.9. Diện tích đất canh tác ......................................................................................... 53

4.2.10. Tiền vay từ các định chế chính thức.................................................................. 53

4.2.11.Bệnh tật suy dinh dưỡng..................................................................................... 54

4.2.12. Điện................................................................................................................... 54

4.2.13. Nước.................................................................................................................. 55

4.2.14. Vệ sinh............................................................................................................... 56

4.2.15. Tình trạng nhà................................................................................................... 57

4.2.16. Nhiên liệu .......................................................................................................... 58

4.2.17. Việc học của trẻ từ 6-15 tuổi............................................................................. 59

4.2.18. Thu nhập và chi tiêu.......................................................................................... 59

4.3. Xác định hộ nghèo đa chiều................................................................................... 60

4.4. Mô hình hồi quy binary logistic............................................................................. 63

4.4.1. Kiểm định mô hình nghiên cứu và giả thiết......................................................... 63

4.4.1.1. Kiểm định hệ số hồi qui.................................................................................... 63

4.4.1.2. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình ......................................................... 65

4.4.1.3. Kiểm định mức độ giải thích của mô hình ....................................................... 66

4.4.2. Thảo luận kết quả hồi quy Binary Logistic........................................................ 67

4.4.3. Mô hình dự báo nghèo ........................................................................................ 70

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH............................................ 73

5.1. Kết luận .................................................................................................................. 73

5.2. Gợi ý chính sách..................................................................................................... 74

5.2.1. Nghề nghiệp ....................................................................................................... 75

5.2.2. Người phụ thuộc................................................................................................. 76

5.2.3. Suy dinh dưỡng................................................................................................... 77

5.2.4. Trẻ em từ 6-15 tuổi không được đi học và trình độ học vấn các thành viên

trong hộ gia đình .......................................................................................................... 77

5.2.5. Diện tích đất ....................................................................................................... 78

5.2.6 Sử dụng vốn vay tại các tổ chức tín dụng ............................................................ 78

5.3. Hạn chế của đề tài nghiên cứu ............................................................................... 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC 1

PHỤ LỤC 2

PHỤ LỤC 3

PHỤ LỤC 4

PHỤ LỤC 5

PHIẾU KHẢO SÁT.

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

TIẾNG VIỆT

CCN

Cụm Công Nghiệp

ĐBSCL

Đồng bằng sông Cửu Long

GDTX-

Giáo dục thường xuyên, Kỹ thuật tổng hợp – Hướng nghiệp

KTTH-HN

KH

Kế hoạch phát triển kinh tế và xã hội

PTKT&XH

KCN

Khu Công Nghiệp

LĐTB&XH

NHCSXH

NXB

Lao động, Thương binh và Xã hội

Ngân hàng chính sách xã hội

Nhà xuất bản

TCTK-NHTG Tổng Cục thống kê- Ngân hàng Thế giới

UBND

Ủy Ban Nhân Dân

VHLSS

Bộ dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư

TIẾNG ANH

Ý NGHĨA TIẾNG VIỆT

ASEAN

Association of Southeast Asian

Nations

Hiệp Hội các quốc gia

Đông Nam Á

ESCAP

FAO

United Nations Economic and

Social Commission for Asia and

the Pacific

Ủy ban Kinh tế và Xã hội

châu Á-Thái Bình Dương

Food and Agriculture

Tổ chức Lương thực và

Organization of the United Nations Nông Nghiệp Liên Hiệp

Quốc

GDP

GNP

HDR

Gross Domestic Product

Gross National Product

Human Development Report

Tổng sản phẩm quốc nội

Tổng sản phẩm quốc dân

Báo cáo phát triển con

người

MPI

Multidimensional Poverty Index

Oxford Poverty and Human

Development Initiative

Chỉ số nghèo đa chiều

OPHI

Viện nghiên cứu vấn đề

nghèo đói và sáng kiến

phát triển con người của

đại học Oxford

PPP

Purchasing power parity

Tính theo sức mua tương

đương

UN

United Nations

Liên Hiệp Quốc

UNDP

United Nations Development

Programme

Chương trình Phát triển

Liên Hiệp Quốc

UNICEF

United Nations Children's Fund

Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp

Quốc

WB

World Bank

Ngân hàng Thế Giới

WCED

World Commission on

Environment and Development

Ủy Ban Môi Trường và

Phát Triển Thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 : Tiêu chuẩn nghèo đói của Word Bank.

Bảng 2.2 : Chuẩn nghèo của Chính phủ qua các giai đoạn.

Bảng 2.3: Chỉ tiêu và trọng số trong MPI.

Bảng 2.4 : Số người nghèo đói phân theo vùng địa lý.

Bảng 2.6 : Tổng hợp các nghiên cứu về nghèo đa chiều.

Bảng 3.1: Giải thích các biến trong mô hình.

Bảng 4.1 : Số hộ nghèo theo chuẩn nghèo đơn chiều.

Bảng 4.2: Địa chỉ khảo sát.

Bảng 4.3 : Giới tính chủ hộ.

Bảng 4.4: Tuổi của chủ hộ.

Bảng 4.5: Trình độ học vấn của chủ hộ.

Bảng 4.6: Nghề nghiệp của chủ hộ.

Bảng 4.7: Số thành viên trong hộ.

Bảng 4.8: Tình trạng bệnh, suy dinh dưỡng.

Bảng 4.9 : Lý do bệnh, suy dinh dưỡng.

Bảng 4.10 : Điện.

Bảng 4.11: Lý do chưa có điện.

Bảng 4.12: Nước sạch.

Bảng 4.13: Lý do chưa có nước sạch.

Bảng 4.14: Vệ sinh.

Bảng 4.15 : Lý do không có nhà vệ sinh.

Bảng 4.16: Tình trạng nhà.

Bảng 4.17 : Lý do nhà hư hỏng.

Bảng 4.18: Nhiên liệu.

Bảng 4.19: Lý do nấu bằng than củi.

Bảng 4.20 : Trẻ từ 6-15 tuổi không đi học.

Bảng 4.21: Lý do trẻ từ 6-15 tuổi không đi học.

Bảng 4.22: Tỷ trọng giữa các chỉ tiêu trong chỉ số MPI

Bảng 4.23: Quan hệ chéo giữa biến HOC6 và biến TTHO.

Bảng 4.24: Quan hệ chéo giữa biến SDD và biến TTHO.

Bảng 4.25: Các biến trong mô hình.

Bảng 4.26: Phân loại dự báo.

Bảng 4.27: Kiểm định Omnibus đối với các hệ số của mô hình.

Bảng 4.28 : Tóm tắt mô hình.

Bảng 4.29: Mô phỏng xác xuất nghèo thay đổi.

Bảng 4.30: Tổng hợp các yếu tố tác động.

Bảng 4.31 : Các biến trong mô hình ( loại bỏ biến có ý nghĩa < 90%).

Bảng 4.32: Giá trị thống kê của các biến độc lập.

Bảng 4.33 : Dự báo theo kịch bản các yếu tố tác động.

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 2.1: Vòng luẩn quẩn của nghèo đói.

Hình 2.2: Xu hướng nghèo ở Việt Nam.

Hình 2.3: Biểu đồ các thành phần của nghèo đa chiều.

Hình 3.1: Các chiều và chỉ tiêu đo lường nghèo đa chiều.

Hình 4.1: Bản đồ hành chính Tỉnh Long An.

Hình 4.2 : Biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo các huyện trong tỉnh năm 2015.

Hình 4.3 : Biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo các huyện trong tỉnh năm 2014.

Hình 4.4 : Biểu đồ tỷ lệ hộ nghèo các huyện trong tỉnh năm 2013.

1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU

1.1 Bối cảnh nghiên cứu :

Nghèo luôn là vấn đề quan tâm của nhiều quốc gia. Nền kinh tế không thể

phát triển bền vững nếu tình trạng nghèo còn cao. Liên Hiệp quốc đã đưa chính

sách cải thiện mức sống cho một tỷ người nghèo trên thế giới tại Hội nghị thượng

đỉnh Liên Hiệp Quốc năm 2000 có 189 thành viên tham gia đã nhất trí thông qua

tuyên bố thiên niên kỷ và cam kết đạt được mục tiêu phát triển thiên niên kỷ

(MDG) vào năm 2015.

Ở Việt Nam, một đất nước đang phát triển thì nghèo đói đang là vấn đề cấp

thiết mà Chính phủ và các cấp chính quyền rất quan tâm. Ngay từ những ngày đầu

thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan niệm nghèo đói như là một thứ giặc

đó là “ giặc đói”. Theo kết quả điều tra năm 2013 tỷ lệ hộ nghèo là 7,8%

(1.797.889 hộ), năm 2014 tỷ lệ 5,8-6%. Chính phủ đặt mục tiêu phấn đấu năm

2015 giảm tỷ lệ hộ nghèo của cả nước còn dưới 5%, riêng các huyện nghèo còn

dưới 30%. ( Bộ lao động thương binh xã hội, 2013-2014).

Số liệu hộ nghèo nêu trên được xét dựa trên chuẩn nghèo Việt Nam. Chuẩn

này được xét dựa vào tiêu chí mức thu nhập bình quân. Và được hiểu là cách tiếp

cận nghèo đơn chiều truyền thống. Tuy nhiên, cuộc sống con người không chỉ đơn

thuần chỉ có chi tiêu, thu nhập. Nhu cầu y tế, giáo dục, nhà ở, tiếp cận thông tin

cũng là những nhu cầu cần thiết. Và có phải tất cả các hộ gia đình đã đạt được tất cả

các nhu cầu này? Và nếu họ thiếu hụt, không được thỏa mãn một trong các nhu cầu

thì có được xem là nghèo không? Đó là các khía cạnh của cách tiếp cận mới –

nghèo đa chiều.

Trong những năm gần đây, các tổ chức quốc tế đã áp dụng khái niệm nghèo

đa chiều và xây dựng các chỉ số đo lường nghèo đa chiều. Điển hình là Chỉ số

nghèo đa chiều (Multidimensional Poverty Index - MPI) dựa trên phương pháp

luận của Alkire và Foster (2008) được Đại học Oxford và UNDP áp dụng như là

2

một công cụ để xác định hộ nghèo và trên cơ sở đó đề xuất giải pháp nhằm giảm hộ

nghèo. Hiện nay, có 32 quốc gia trên thế giới đã nghiên cứu chuyển đổi và áp dụng

phương pháp tiếp cận đo lường nghèo đơn chiều dựa vào thu nhập sang đo lường

nghèo đa chiều nhằm mục đích xác định đối tượng nghèo, đánh giá và xây dựng các

chính sách giảm nghèo và phát triển xã hội (Bộ LĐTB&XH, 2015).

Ở Việt Nam, các nghiên cứu về nghèo rất nhiều nhưng chủ yếu dựa trên

thu nhập hoặc chi tiêu. Từ năm 2010 đến nay, đã có công trình nghiên cứu về

nghèo đa chiều. Điển hình, năm 2010, nhóm chuyên gia của ngân hàng Thế giới và

Việt Nam đã áp dụng chỉ số nghèo đa chiều để đưa ra bức tranh toàn diện hơn về

tình trạng nghèo ở hai thành phố là Hà nội và thành phố Hồ Chí Minh ( UNDP,

2010). Kết quả nghiên cứu đã đưa ra một số kết luận quan trọng: (1) Ở cả hai thành

phố, 3 chiều đóng góp nhiều nhất vào chỉ số nghèo đa chiều là tiếp cận hệ thống an

sinh xã hội, các dịch vụ nhà ở (điện, nước, thoát nước, …) và chất lượng và diện

tích nhà ở. (2) Chỉ số nghèo đa chiều ở TP.HCM cao hơn Hà Nội, nông thôn cao

hơn thành thị và người di cư cao hơn người có hộ khẩu.

Từ các công trình nghiên cứu quốc tế và ở Việt Nam cho thấy chuyển đổi

phương pháp tiếp cận đo lường nghèo theo hướng đa chiều sẽ tạo điều kiện để nhận

dạng đối tượng nghèo chính xác, cụ thể hơn. Và từ đó, các cơ quan quản lý sẽ nhận

thấy rõ hơn các khu vực có mức độ thiếu hụt cao, làm cơ sở xây dựng các chính

sách vĩ mô, để từng bước giảm dần mức độ thiếu hụt giữa các vùng, nhóm dân cư.

Năm 2015, Bộ lao động thương binh và xã hội cũng dự kiến trình Chính

Phủ đề án “ nghèo đa chiều” để xác định hộ nghèo trên 5 khía cạnh : y tế, giáo dục,

nhà ở, điều kiện sống và tiếp cận thông tin. Và năm 2016 sẽ sử dụng phương pháp

tiếp cận nghèo đa chiều để đo lường, thống kê nghèo ở Việt Nam.

Dựa trên chuẩn nghèo đơn chiều nước ta đã có tỷ lệ hộ nghèo cao, vậy nếu

xét theo nghèo đa chiều thì sự thay đổi sẽ như thế nào ? Tỉnh Long An với vị trí vừa

giáp ranh với đô thị phát triển bậc nhất của nước ta là thành phố Hồ Chí Minh, sự

tiếp giáp này đã chuyển tiếp cho Tỉnh một nguồn lực phát triển kinh tế đáng kể

thông qua việc phát triển các Khu Công nghiệp hay người lao động có thể tìm kiếm

3

cơ hội nâng cao thu nhập. Đồng thời lại có nhiều huyện tiếp giáp với biên giới, sự

tiếp giáp này có thể đưa đến một nguồn thu nhập tuy không hợp pháp cho nhiều hộ

gia đình đó là từ buôn lậu. Nguồn thu nhập này có thể tạo cho họ một cuộc sống khá

giả về tiền tệ nhưng liệu về các mặt khác như giáo dục, y tế, mức sống họ có thật sự

khá giả? Năm 2015, Tỉnh Long An có 11.126 hộ nghèo tỷ lệ 2,89% ( Ủy Ban Nhân

dân Tỉnh Long An, 2015). Nếu so với tỷ lệ hộ nghèo chung của nước ta thì tỷ lệ hộ

nghèo ở Tỉnh Long An ở mức thấp. Tuy nhiên, để nhận diện rõ hơn về tỷ lệ hộ

nghèo trên sẽ thay đổi như thế nào nếu năm 2016, Tỉnh Long An áp dụng cách tiếp

cận nghèo đa chiều để thống kê, tác giả chọn đề tài “ Các yếu tố ảnh hưởng đến

tình trạng nghèo của hộ gia đình trên địa bàn Tỉnh Long An – theo cách tiếp cận

nghèo đa chiều” để nghiên cứu.

1.2Tính cấp thiết của đề tài:

Các nước có thu nhập trung bình là những nơi mà nghèo đơn chiều có thể xảy

ra ở phạm vi và mức độ hẹp hơn rất nhiều so với nghèo đa chiều (Oxfam

Anh/ActionAid, 2011). Kết hợp nghèo đơn chiều và đa chiều sẽ giúp các nhà hoạch

định chính sách xác định đầy đủ hơn đối tượng cần trợ giúp và phát triển các chính

sách phù hợp để giảm nghèo. Điều này đặc biệt quan trọng đối với nước ta – một

nước đang phát triển.

Một xã hội không thể thịnh vượng và hạnh phúc khi mà phần lớn thành viên

của nó lại nghèo và khổ (Adam Smith, 1784). Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới

năm 2012, có thể thấy kinh tế Việt Nam ngày càng tăng trưởng, nghèo đói ngày

càng giảm. Điều này cho thấy các chính sách, biện pháp giảm nghèo của chính phủ

Việt Nam có tác động tích cực. Tuy nhiên, nhìn nhận vấn đề một cách rộng hơn thì

có thể thấy tác động qua lại của tăng trưởng kinh tế và nghèo đói của người dân.

Nghèo đòi của hộ gia đình sẽ làm trì trệ sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.

Giải quyết tình trạng nghèo đói không những nâng cao đời sống kinh tế, mà

nó còn cải thiện những vấn đề xã hội. Để giải quyết vấn đề này, trước hết phải nhận

diện các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo. Nội dung nghèo đã có rất nhiều nghiên cứu

nhưng trước đây chủ yếu đề cập đến nghèo đơn chiều. Nhưng hiện nay cần thay đổi

4

cách tiếp cận từ nghèo đơn chiều sang đa chiều vì: Việc sử dụng chuẩn nghèo (dựa

vào thu nhập/chi tiêu) kéo dài trong một thời gian dài (từ năm 1993 đến nay) không

còn phù hợp, bộc lộ nhiều hạn chế như bỏ sót đối tượng, độ bao phủ chưa cao, chưa

đánh giá, đo lường mức độ chuyển biến về tiếp cận các nhu cầu xã hội cơ bản của

người dân. Việc tiếp cận đo lường nghèo đa chiều nhằm mục đích đánh giá một

cách toàn diện hơn kết quả giảm nghèo của cả nước cũng như từng địa phương, làm

cơ sở để ban hành các chính sách giảm nghèo phù hợp cho từng nhóm đối tượng,

cũng như phân bổ ngân sách hợp lý hiệu quả hơn. Như trên đã nói, xu hướng đo

lường nghèo đa chiều đã được nhiều quốc gia trên thế giới từng bước áp dụng và ở

Việt Nam. Nên việc nghiên cứu về phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều trong giai

đoạn này là rất cần thiết.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu:

1.3.1 Mục tiêu tổng quát:

Phân tích thực trạng nghèo và xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo –

theo cách tiếp cận nghèo đa chiều. Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp để cải thiện

nghèo trên địa bàn Tỉnh Long An.

1.3.2 Mục tiêu cụ thể:

- Tìm hiểu sự khác biệt giữa đo lường nghèo theo phương pháp đơn chiều

và đo lường nghèo theo phương pháp đa chiều.

-

Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo.

Gợi ý chính sách để cải thiện nghèo.

1.4 Câu hỏi nghiên cứu:

-

Nghèo đa chiều có gì khác biệt với nghèo đơn chiều?

- Yếu tố nào tác động đến nghèo- theo cách tiếp cận đa chiều?

-

Giải pháp nào giảm nghèo trong điều kiện Tỉnh Long An?

1.5 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp chung: để đạt được các mục tiêu đề ra, tác giả vận dụng kết

5

hợp phương pháp định tính và định lượng cho quá trình nghiên cứu đề tài.

- Đối tượng nghiên cứu : thực trạng nghèo và các yếu tố ảnh hưởng đến tình

trạng nghèo theo cách tiếp cận đa chiều trên địa bàn Tỉnh Long An.

- Số liệu:

Số liệu thứ cấp : dữ liệu báo cáo về hộ nghèo trong 03 năm 2013-2015 của

Sở LĐTB & XH Tỉnh Long An.

Số liệu sơ cấp : Đề tài sử dụng số liệu khảo sát 230 hộ gia đình từ tháng 10

đến tháng 12 năm 2015, ở 03 huyện trên địa bàn Tỉnh Long An : huyện Đức Huệ,

Vĩnh Hưng, Mộc Hóa. Tác giả thu thập số liệu bằng phương pháp phỏng vấn trực

tiếp bằng bảng câu hỏi đối với các hộ gia đình. Tác giả căn cứ vào mục tiêu và tình

hình thực tế, phát thảo bộ câu hỏi nghiên cứu, có tham khảo ý kiến của chuyên gia,

đưa ra điều tra sơ bộ. Thu hồi phiếu điều tra bổ sung hiệu chỉnh phù hợp với yêu

cầu nghiên cứu làm cơ sở cho việc hình thành các thang đo thích hợp trước khi tiến

hành điều tra chính thức.

- Xử lý phân tích số liệu: Đề tài sử dụng mô hình hồi quy Binary logistic để

phân tích dữ liệu thu thập được cụ thể đánh giá mức độ tác động của các yếu tố đến

tình trạng nghèo của hộ gia đình theo cách tiếp cận đa chiều. Ngoài ra để mô hình

hồi quy Binary logistic đảm bảo khả năng tin cậy tác giả còn thực hiện 3 kiểm định

chính sau: kiểm định tương quan từng phần của các hệ số hồi quy, kiểm định mức

độ phù hợp của mô hình và kiểm định mức độ giải thích của mô hình.

- Các biến được đưa vào mô hình gồm:

+ Biến độc lập: bao gồm biến giới tính, trình độ học vấn, nghề nghiệp, số

người phụ thuộc, diện tích đất canh tác, số tiền vay , trẻ 6-15 tuổi không được đi

học, suy dinh dưỡng.

+ Biến phụ thuộc gồm: tình trạng nghèo của hộ gia đình.

1.6 Phạm vi, ý nghĩa và giới hạn của nghiên cứu:

6

-

Phạm vi: Tỉnh Long An. Tuy nhiên, do địa bàn Tỉnh Long An có 14

huyện thị trong đó có những huyện có đặc thù khác biệt như là địa hình vùng trũng

ngành kinh tế chính là nông nghiệp, trong năm chịu một mùa lũ ba tháng ảnh hưởng

đến canh tác, đời sống của người dân. Sự khác biệt nữa đến từ vị trí địa lý, có sự

tiếp giáp với nước bạn Campuchia. Xuất phát từ sự khác biệt này nên đề tài sẽ

nghiên cứu giới hạn phạm vi các huyện của Tỉnh Long An là : Đức Huệ, Mộc Hóa,

Vĩnh Hưng.

-

Ý nghĩa và giới hạn nghiên cứu: Tỉnh Long An từ trước đến nay chưa có

nghiên cứu nào ứng dụng phương pháp phân tích thống kê và mô hình kinh tế lượng

để đánh giá thực trạng nghèo theo cách tiếp cận đa chiều cũng như định lượng các

nhân tố tác động đến xác suất lâm vào cảnh nghèo đói của hộ gia đình theo cách

tiếp cận đa chiều. Tác giả hy vọng kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần nhỏ

cho cơ quan quản lý tại địa phương có con số định lượng để thấy rõ sự khác biệt

giữa cách tiếp cận nghèo đơn chiều truyền thống và cách tiếp cận mới nghèo đa

chiều- mà nước ta sẽ triển khai thống kê, đánh giá vào năm 2016. Từ đó, Cơ quản

quản lý nhà nước tại địa phương sẽ có các chính sách phù hợp để xóa đói giảm

nghèo theo cách tiếp cận nghèo đa chiều. Người dân hết nghèo đói sẽ là nhân tố tích

cực tác động đến bộ mặt kinh tế- xã hội Tỉnh Long An ngày càng phát triển bền

vững.

Với nội dung nghiên cứu tác giả mong muốn người đọc sẽ hiểu thêm về

nghèo không chỉ là dừng lại ở mức thu nhập dưới mức chuẩn, mà còn là sự thiếu hụt

về các nhu cầu cơ bản của đời sống. Từ các giải pháp đề xuất tác giả mong muốn sẽ

đóng góp được cho các nhà chính sách đưa ra những chính sách phù hợp nhằm thực

hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững từ đó thực hiện mục tiêu lớn là ổn định xã hội,

phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do thời gian nghiên cứu và kinh phí có hạn nên đề tài

chỉ nghên cứu ở một phạm vi, một nhóm đối tượng nhỏ nên mức ý nghĩa thống kê

đạt được có thể không mang tính tổng thể mà chỉ là đại diện.

7

1.7 Kết cấu luận văn:

Chương 1: Tác giả giới thiệu nguyên nhân chọn vấn đề nghiên cứu, mục

tiêu cần đạt được khi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu và tính cấp thiết cần tiến

hành nghiên cứu.

Chương 2: Tổng quan lý thuyết đo lường nghèo. Đưa ra các định nghĩa về

nghèo, bao gồm cả nghèo tiền tệ- nghèo đơn chiều và nghèo đa chiều. Sau đó

tác giả cũng khảo lược các nghiên cứu trước có liên quan đến cách tiếp cận

nghèo đa chiều. Từ đó hệ thống hóa khung lý thuyết phân tích nghèo làm cơ sở

nền tảng lý thuyết cho nghiên cứu.

Chương 3:.Phương pháp nghiên cứu. Nêu ra 03 chiều của nghèo và các chỉ

số đại diện. Xác định phương pháp nghiên cứu,mô hình kinh tế lượng cần

nghiên. Xác định trọng số giữa các chiều, các chỉ tiêu trong chỉ số đo lương

nghèo đa chiều MPI

Chương 4: Thực trạng tình trạng nghèo trên địa bàn Tỉnh Long An và Thiết

kế nghiên cúu. Nội dung của chương này nêu ra thực trạng kinh tế, xã hội , tình

trạng nghèo trên địa bàn Tỉnh Long An, và cụ thể ở các huyện Đức Huệ, Mộc

Hóa, Vĩnh Hưng. Phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu. Tác giả dùng phương

pháp thống kê mô tả và mô hình hồi qui Binary logistic để phân tích trả lời các

câu hỏi nghiên cứu và đạt được mục tiêu cần nghiên cứu.

Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách. Chương này sẽ tóm lược lại

những kết quả quan trọng của đề tài và đặc biệt là sự khác nhau giữa hai

phương pháp tiếp cận nghèo đơn chiều và đa chiều. Từ đó, đề xuất một số

hàm ý chính sách về chương trình xóa đói giảm nghèo theo hướng tiếp cận

nghèo đa chiều.